II SA/KR 1715/02

II SA/Kr 1715/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Dorota Dąbek /sprawozdawca/
Piotr Lechowski
Wiesław Kisiel /przewodniczący/
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie AWSA Dorota Dąbek(spr) NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005 r sprawy ze skargi G. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 27 maja 2002 r , Nr : [...] w przedmiocie choroby zawodowej. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji,
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 27 maja 2002 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz w związku z art. 5 punkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i §10 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1993r. w sprawie chorób zawodowych, po rozpatrzeniu odwołania G. P., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...],.2002r., Nr [...],, w przedmiocie choroby zawodowej. W rozpatrywanej sprawie ustalono następujący stan faktyczny: G. P. pracował w Zakładach Metalurgicznych "T" w latach 1962 - 1996 na stanowiskach elektrolizerowego, aparatowego urządzeń wibracyjnych, lutownika, sterowniczego elektrowyciągu w narażeniu na oddziaływanie fluorowodoru, fluorków, chlorowodoru, baru tj. substancji chemicznych wydzielających się z wanien elektrolitycznych, ponadto pyłu oraz hałasu. W kierunku choroby zawodowej badany był w Ośrodku Medycyny Pracy oraz Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego tj. jednostkach służby zdrowia właściwych w myśl § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz.294 z późno zm.) do wydawania orzeczeń lekarskich o rozpoznaniu bądź braku podstaw do rozpoznania chorób zawodowych.
Ośrodek Medycyny Pracy, na podstawie przeprowadzonych badań w okresie od [...],. do [...] .2001 r. wydał orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u badanego:
-przewlekłego zatrucia fluorem (poz. 1 wykazu),
-pylicy krzemowej i azbestowej (poz. 2 wykazu),
-przewlekłego nieżytu oskrzeli z niewydolnością oddechową (poz. 4 wykazu),
-przewlekłego przerostowego nieżytu gardła i krtani (poz.6 wykazu) oraz
-uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu (poz. 15 wykazu ).
Jak podała jednostka orzecznicza w uzasadnieniu wydanych orzeczeń nie stwierdzono na zdjęciu rtg klatki piersiowej zmian charakterystycznych dla pylicy płuc, wyniki przeprowadzonych badań nie dają podstaw do rozpoznania przewlekłego zatrucia fluorem, przewlekłego nieżytu oskrzeli i przewlekłego przerostowego nieżytu gardła i krtani, zaś stopień ubytku słuchu ucha lewego ( 5 dB) i stan słuchu ucha prawego stosowny do wieku nie upośledzają funkcji narządu słuchu w takim stopniu, aby z lekarskiego punktu widzenia można było rozpoznać chorobę zawodową. Choroby zawodowej narządu słuchu nie rozpoznano również z uwagi na brak istotnego narażenia na hałas ponadnormatywny.
Po badaniach konsultacyjnych przeprowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, placówka ta wydała orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u G.P. chorób zawodowych wymienionych w pozycji 1, 2, 4, 6 i 15 wykazu chorób zawodowych. W aktualnych radiogramach układu kostnego - klatki piersiowej, kręgosłupa lędźwiowego, miednicy, ud i podudzi, nie znaleziono zmian odpowiadających obrazowi kostnej postaci fluorozy. Aktualne zdjęcie klatki piersiowej nie wykazuje radiologicznych cech pylicy. Badania czynnościowe układu oddechowego wykazały pełną jego wydolność w zakresie wentylacji, prawidłowa jest spoczynkowa gazometria krwi, dodatkowo wyniki badań mikrobiologicznych nie dają podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii przewlekłego zapalenia oskrzeli. Charakter zmian wykazanych w badaniu laryngologicznym (stan zapalny w obrębie błon śluzowych gardła i krtani) nie uzasadnia przyjęcia związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy a wykonane badania audiologiczne (audiometria tonalna i impedancyjna) wykazały słuch obustronnie w granicach normy wiekowej.
Wobec braku rozpoznania chorób zawodowych, pomimo zatrudnienia w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej działając w trybie przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, nie miały podstaw do stwierdzenia takich chorób w drodze decyzji administracyjnej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. P. wniósł o uchylenie wydanej decyzji z powodu naruszenia przepisów §§ 1, 5 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych oraz przepisów art. 7, 77 § l oraz 107 § 3 k.p.a., jak również art. 35 §3 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odnośnie zaś poszczególnych zarzutów skargi, podniósł co następuje: Nie rozpoznano choroby zawodowej wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych tj. osteofluorozy jako następstwa pracy w narażeniu na fluorki, fluorowodór ponieważ badanie rentgenowskie stawów biodrowych, miednicy i podudzi wykonane w dniu [...] .2001 r. nie wykazało żadnych zmian patologicznych. Rentgen kręgosłupa lędźwiowego z dnia [...].2001 r. wykazał zmiany zwyrodnieniowe wyżej wymienionego odcinka kręgosłupa, które nie są charakterystyczne dla osteofluorozy. W przypadku choroby zawodowej wymienionej w poz.2 wykazu tj. pylicy płuc skarżący błędnie podnosi, że beryloza jest jedną z postaci pylicy płuc. Do rozpoznania pylicy płuc konieczne jest trwałe gromadzenie pyłów w płucach wraz z odczynem zapalnym tkanki płucnej, zaś w przypadku berylozy pył wdychany nie gromadzi się trwale w płucach. W wykonanym rentgenie klatki piersiowej z dnia [...].2001 r. brak jest zmian patologicznych charakterystycznych dla pylicy płuc. Ponadto, zgodnie z charakterystyką stanowiska pracy G. P. nie pracował w narażeniu na beryl i jego związki. W wykazie chorób zawodowych, będącym załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych, pod póz. 4 wymienione jest " przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego ". Jak wynika z orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy u G. P. badania czynnościowe układu oddechowego wykazały pełną jego wydolność w zakresie wentylacji, prawidłowa była także spoczynkowa gazometria krwi. Z tego powodu orzeczono o braku podstaw do rozpoznania przewlekłego zapalenia oskrzeli jako choroby zawodowej. Z kolei w póz. 6 wykazu chorób zawodowych wymienione są" przewlekłe zanikowe, przerostowe i alergiczne nieżyty błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy, wywołane działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym ". U G. P. rozpoznano w badaniu laryngologicznym przewlekły stan zapalny w obrębie błon śluzowych gardła i krtani ale prosty, który nie jest wymieniony w podanej wyżej pozycji wykazu chorób zawodowych. Choroba narządu słuchu, nie została rozpoznana jako choroba zawodowa wymieniona w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, gdyż wykonane badania audiologiczne wykazały słuch obustronnie w granicach normy wiekowej. Wykonane badania przeprowadził Instytut Medycyny Pracy i te badania przyjęto za podstawę rozstrzygnięcia z uwagi na wykonanie ich w systemie audiometrii tonalnej i impedancyjnej (obiektywnej) przez jednostkę orzeczniczą rozstrzygającą w sprawach spornych i wątpliwych. W badaniu słuchu przeprowadzonym w Ośrodku Medycyny Pracy rozpoznano ubytek słuchu ucha lewego 5 dB po uwzględnieniu poprawki na wiek oraz stan słuchu ucha prawego stosowny do wieku. Przyjęto, iż stopień niedosłuchu ucha lewego i stan słuchu ucha prawego stosowny do wieku nie upośledzają funkcji narządu słuchu w takim stopniu, aby z lekarskiego punktu widzenia można było rozpoznać chorobę zawodową. Jako drugi argument braku podstaw do rozpoznania tej jednostki chorobowej jako choroby zawodowej obok kryteriów medycznych, przyjęto brak istotnego narażenia na hałas ponadnormatywny. Narażenie na hałas ustalono na podstawie charakterystyki stanowiska pracy z dnia [...].2001 r., z której wynika, że tylko w 1989 r. pomiary hałasu wykazały 87 dBA tj. hałas ponadnormatywny. W myśl § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych, za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. A zatem nie każde rozpoznane schorzenie łączące się z pracą zawodową, może być uznane za chorobę zawodową, a jedynie tylko takie, które jest wymienione w wykazie chorób zawodowych. Żadna z placówek służby zdrowia orzekających w przedmiotowej sprawie nie rozpoznała u skarżącego chorób zawodowych wymienionych w poz. 1, 2, 4, 6 i 15 wykazu chorób zawodowych. Obydwu placówkom znane były warunki pracy, okres zatrudnienia oraz czynniki szkodliwe występujące w środowisku p racy skarżącego jak: fluorki, fluorowodór, bar, chlorowodór, pył, hałas. Orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego poprzedzone zostało obserwacją kliniczną w tym Instytucie, co wynika z karty wypisowej szpitala. Na karcie tej odnotowano wyniki ważniejszych badań wykonanych podczas pobytu w szpitalu w tym rentgen klatki piersiowej, stawów biodrowych, miednicy i podudzi, kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego, badań spirometrii, 4 gazometrii, innych badań czynnościowych i bakteriologicznych oraz wyniki konsultacji laryngologicznej i ortopedycznej. W postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej przyjęły jako dowody wydane orzeczenia lekarskie oraz wywiad środowiskowy dotyczący przebiegu i warunków pracy zawodowej z dnia [...].2001 r. oraz charakterystykę stanowiska pracy z dnia [...].2001 r., ze szczególnym uwzględnieniem wyników pomiarów hałasu. Na ich podstawie ustalono przebieg zatrudnienia, rodzaj wykonywanej pracy i narażenie w niej na czynniki szkodliwe dla zdrowia. Dowody te znane były placówkom wydającym orzeczenia lekarskie w przedmiotowej sprawie. Stosownie do § 10 ust.1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, właściwy inspektor sanitarny wydaje decyzję w przedmiocie choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego placówki służby zdrowia właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia decyzji oparto na orzeczeniach lekarskich Ośrodka Medycyny Pracy ( z dnia [...].2001 r.) oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego ( z dnia [...].2001 r.) oraz dowodach określających warunki środowiska pracy. Wydane orzeczenia lekarskie, a w szczególności Instytutu w sposób zrozumiały podają przyczyny dla których nie rozpoznano chorób zawodowych wymienionych w póz. 1,2,4,6 i 15 wykazu chorób zawodowych. Zgromadzone dowody stanowiły podstawę do rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej decyzją administracyjną. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znalazły odzwierciedlenie warunki środowiska pracy jak i orzeczenia lekarskie wydane w sprawie. Uzasadnienie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zarzuty skarżącego o naruszeniu przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz K.p.a. w prowadzonym postępowaniu nie znaj duj ą uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2002r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą.
W ocenie sądu wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne naruszaj ą prawo.
Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.) "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.
Zgodnie z treścią § 10 cyt powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Opierając się na orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro dwie upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Podnieść jednak należy, że przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z [...] 2001 r., sygn. akt [...]; z dnia [...] 1999r., sygn. akt [...]; z dnia [...] 1998r., sygn. akt [...], LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa.
Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywującego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone.
Tymczasem wydane w niniejszej sprawie opinie lekarskie, na których obydwa orzekające w sprawie organy administracyjne oparły swe rozstrzygnięcia, nie spełniają tych wymogów, w szczególności zaś nie zawierają pełnego, przekonywującego uzasadnienia. Ich uzasadnienia są ogólnikowe, jednozdaniowe, ograniczając się jedynie do podania konkluzji, bez jej szerszego uzasadnienia. Ta lapidarność uzasadnień powoduje wątpliwości co do powodów takiej a nie innej treści rozstrzygnięcia. Pomimo zatem kategorycznych stwierdzeń o rozpoznaniu schorzenia i jednocześnie niezakwalifikowaniu go jako zawodowego, szerzej tego poglądu nie uzasadniono. Nie można zatem uznać, że w/w orzeczenia lekarskie w sposób wyczerpujący i przekonywujący uzasadniają treść dokonanego rozpoznania.
W niniejszej sprawie organy administracyjne nie zwróciły także uwagi na istniejącą rozbieżność w treści orzeczeń lekarskich tj. Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy odnośnie choroby zawodowej słuchu. W orzeczeniu Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...].2001 r. stwierdzono odnośnie ucha lewego ubytek słuchu, z tym że w stopniu nieuzasadniającym rozpoznania choroby zawodowej (5 dB), odnośnie zaś ucha prawego stan stosowny do wieku. Natomiast w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy co do obydwu uszu uznano, że słuch jest w granicach normy wiekowej. Organy administracyjne nie zwróciły się do organów o rzeczniczych lekarskich o wyjaśnienie tej sprzeczności, w ogóle się do tego nie ustosunkowały. Nie można zatem uznać, że organy administracyjne wykonały ciążące na nich obowiązki dokonania wszechstronnej oceny opinii biegłych, na której oparły swe rozstrzygnięcie. Naruszone zatem zostały zasady wynikające z art. 80 kpa, organ nie dokonał bowiem należytej oceny zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych.
Należy zatem stwierdzić, że decyzje organów obu instancji zapadły bez należytego wyjaśnienia sprawy, co naruszyło art. 7 i art. 77 §1 kpa.
Uzasadnienia orzeczeń lekarskich zawierają też tezy sprzeczne z prawem. Podkreślić należy, że choroba zawodowa to pojęcie prawne, a nie medyczne. Lekarz nie orzeka więc w kwestii uznania choroby zawodowej, lecz stwierdza jedynie stan chorobowy i jego przyczyny. Natomiast kwalifikacji prawnej schorzenia dokonuje inspektor sanitarny, uwzględniając zagrożenie występujące w miejscu pracy, narażające na dane schorzenie. W niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. §1 ust. 1 cytowanego powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.). Jak wynika z treści orzeczenia Ośrodka Medycyny Pracy, jednym z powodów odmówienia uznania rozpoznanego u skarżącego ubytku słuchu za chorobę zawodową była wielkość ubytku słuchu - uznano, że taki ubytek słuchu nie uzasadnia rozpoznania choroby zawodowej. Uznano zatem za zasadny pogląd, że dopiero ubytek słuchu powyżej 30 dB odpowiada pojęciu choroby, podczas gdy mniejsze niż 30 dB obniżenie ostrości słuchu nie pociąga za sobą skutków społecznych i zdrowotnych mogących stanowić o chorobie narządu słuchu. Tymczasem w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok SN z 4 czerwca 1998r., sygn. akt III RN 36/98, OSNAPiUS 1999r., nr 6, poz. 192; także wyrok z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) przyjęty został pogląd, że brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej "uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu" ze względu na stopień uszkodzenia słuchu. Takiego ograniczenia omawianej choroby nie przewidywały obowiązujące w chwili wydawania zaskarżonej decyzji przepisy prawa materialnego, wskazując jedynie ogólnie, że chorobą zawodową jest "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". Każde zatem uszkodzenie słuchu przekraczające fizjologiczne uszkodzenie słuchu związane ze starzeniem się organu słuchu jest chorobą zawodową, jeżeli wywołane jest hałasem występującym w środowisku pracy. Z tego powodu wydane w niniejszej sprawie decyzje zarówno organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Stanowi to, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 litera a, podstawę do ich uchylenia.
Niezgodny z prawem jest również drugi argument powołany jako uzasadnienie braku podstaw do rozpoznania schorzenia zawodowego słuchu, tj. brak istotnego narażenia na hałas ponadnormatywny. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądu administracyjnego wystąpienie czynników szkodliwych w środowisku pracy nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm - wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (wyrok NSA z dnia 7 stycznia 1994r., I SA 1640/93, ONSA 1995/1/28). Należy podkreślić, że istnieje przyjmowane i utrwalone w orzecznictwie domniemanie związku przyczynowego pomiędzy chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie (por. np. wyrok SN z dnia 3 lutego 1999r., III RN 110/98, Prok.i Pr. 1999/7-8/56). Może ono być obalone poprzez wykazanie, że w konkretnym przypadku schorzenie powstało na skutek innych przyczyn. Tego jednak organ w niniejszej sprawie nie zrobił.
Zastrzeżenia budzą też zbyt lakoniczne uzasadnienia decyzji organu I i II instancji, które nie spełniają wymogów art. 107 §3 kpa. Wada ta nie może być sanowana przez stosunkowo szczegółowe uzasadnienie zawarte dopiero w odpowiedzi na skargę.
Wadą przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania jest również naruszenie przez organ obowiązku pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądu administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z 5 kwietnia 2001r., II SA 1095/00, LEX nr 53441 oraz wyrok NSA z 17 lipca 2003r., SA/Bd 1271/03, ONSA 2004/2/83) brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, uzasadnia wniosek, że organ naruszył obowiązek ustalony w art. 10 §1 kpa.
Przeprowadzone zatem w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne było dotknięte wadami. Stwierdzone przez Sąd naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 litera a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz uchybienia proceduralne, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c tej ustawy, stanowią podstawę do uchylenia decyzji obu instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne winny w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadzić postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej, uwzględniając w tym zakresie zawarte powyżej wskazówki Sądu. Dopiero wydane w oparciu o takie postępowanie rozstrzygnięcie nie będzie obarczone wadami prawnymi.
Mając powyższe na uwadze, Sad orzekł jak w sentencji.