II SA/Kr 21/25

II SA/Kr 21/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Sebastian Pietrzyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
art 88 ust 1  pkt 1  oraz art 89 ust 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara – Dubiel WSA Monika Niedźwiedź Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 października 2024 r., znak SKO.OŚ/4170/114/2023 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie drzew oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi skarżącej spółki S. sp. z o.o. z siedzibą w M. – dalej jako "Skarżąca" jest decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia 3 października 2024 roku, znak: SKO.Oś/4170/114/2023 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 13 stycznia 2023 roku, znak: WS-09.6132.9.2022.MC1 w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
W dniu 16.10.2020 r. do Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. wpłynęła interwencja Stowarzyszenia [...], ul. K. [...] dotyczące zniszczenia na terenie nieruchomości dz. nr [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. S. kilkudziesięciu drzew poprzez ich przesadzenie i redukcję koron ponad ustawową granice 30% oraz 50% korony drzewa, zawarta w art. 87a ust. 2 4, 5.
W wyniku interwencji podjęto wstępne czynności wyjaśniające pod znakiem WS- 09.6132.1.97.2022.BZ mające na celu ustalenie kto i z jakich powodów podjął decyzję o przesadzaniu i redukcji koron drzew.
W odpowiedzi uzyskanej od posiadacza nieruchomości, podpisanej przez ówczesnego Prezesa firmy S. sp. z o.o., ul. J. S. [...], Pana W. S., Pan S. wprost przyznał, iż zlecił w sierpniu 2020r. wykonanie prac przygotowawczych obejmujących uporządkowanie terenu dla planowanej inwestycji, w tym m.in. wycinki zieleni w zakresie dozwolonym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 o ochronie przyrody oraz dokonania przesadzenia pozostałych drzew kolidujących z planowaną zabudową. Prace zostały wykonane w okresie wrzesień- październik 2020. Dodatkowo dołączono mapkę przedstawiającą końcowe rozmieszczenie przesadzonych drzew oraz fakturę za wykonane prace.
W przesłanych wyjaśnieniach wskazano, iż od strony technicznej prace zostały zlecone specjalistycznej firmie M. sp. z o.o., sp. komandytowa z siedzibą w K.. Dodatkowo, w przesłanych wyjaśnieniach, posiadacz nieruchomości i jednocześnie inwestor powoływał się na art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Od firmy M. Sp. z o.o, Sp.k., ul. [...], [...] uzyskano informację, iż ww. firma wynajęła maszynę do przesadzania drzew przy ul. S. na zlecenie firmy J. Sp. z o.o. z siedzibą w K. przy ul. K. , która według informacji posiadacza nieruchomości była generalnym wykonawcą robót budowalnych. W toku dalszych czynności wyjaśniających ustalono, iż wszelkie zlecenia były przekazywane ustnie.
Podczas kontroli terenu w dniu 23.04.2021 przeprowadzonej przez pracownika Wydziału Kształtowania Środowiska UMK posiadającego odpowiednie wykształcenie kierunkowe z zakresu leśnictwa, wiedzę fachową oraz doświadczenie zawodowe, potwierdzono fakt przesadzenia kilkudziesięciu drzew z jednoczesnym silnym przycięciem koron. Wskazano iż konieczna jest ponowna kontrola w sezonie wegetacyjnym w celu określenia stopnia reakcji przesadzonych i zredukowanych drzew na wykonane prace.
W dniu 26.05.2021 przeprowadzono w obecności Prezesa Zarządu Spółki Pana W. S. inwentaryzację drzew rosnących wzdłuż ogrodzenia nieruchomości od strony północno- zachodniej i północno-wschodniej, tj. na dz. nr [...],[...],[...],[...],[...] obr. [...]. Inwentaryzacją objęto zarówno drzewa przesadzone, jak i nieprzesadzone oraz zarówno z przyciętymi koronami jak również te, na których nie były wykonywane żadne zabiegi redukujące. W zestawieniu t tabelarycznym ujęto informacje czy drzewa były przesadzane (T/N), czy korony były redukowane (T/N) oraz krótką ocenę stanu zdrowotnego drzew na dzień wykonania inwentaryzacji. Dodatkowo na dz. nr [...] odnaleziono pniak po wyciętym drzewie z gatunku czeremcha pospolita na którego usunięcie nie było wydawane zezwolenie administracyjne. Stwierdzony pniak odpowiada wielkością drzewu ujętemu na fotografiach przesłanych wraz z interwencją przez Stowarzyszenie [...] na wys. 5 cm posiadał obwód 71 cm, najmniejsza średnica wynosiła 18 cm. Kolejna kontrola stanu drzew została wykonana w dniu 17.05.2022 podczas której ograniczono się do wykonania dokumentacji fotograficznej, przedstawiającej stan drzew.
Wygląd koron drzew wskazuje, iż prace wykonane na drzewach objętych postępowaniem przekraczają normatywy wynikające z art. 87a ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 o ochronie przyrody (t.j. Dz.U.2022 poz. 916).
Powyższe ustalenia były podstawą do wszczęcia w dniu 15.06.2022 postępowania administracyjnego znak WS-09.6132.9.2022.MC w sprawie zniszczenia 24 brzóz brodawkowatych, 4 czeremch oraz 3 dębów szypułkowych wskutek nadmiernych cięć pielęgnacyjnych na terenie nieruchomości w K., przy ul. S. dz. nr [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] [...], oraz usunięciu bez wymaganego zezwolenia 1 czeremchy pospolitej o obw. na wys. 5 cm 71 cm.
Wymiary drzew zostały ustalone podczas czynności w dniu 26.05.2021. Pomiary na wys. 5 cm nad ziemią mają wartość wyłącznie pomocniczą i służą jedynie określeniu czy dane drzewo wymagało czy też nie, zezwolenia administracyjnego (lub przyjęcia zgłoszenia) na jego usunięcie. W myśl art. 83f ust. 1 pkt 3 u.o.p., wartość graniczna obwodu pnia na wys. 5 cm nad ziemią, wynosi 50 cm dla gatunków objętych postępowaniem tj.: brzóz, czeremch, dębów, co jest wartością dużo niższą niż wartości pomiarów uzyskanych podczas prac terenowych.
Organ ustalił, że w sierpniu 2020r. na zlecenie posiadacza nieruchomości, firmy – S. Sp. z o.o. z siedzibą w M. wykonano na terenie nieruchomości przy ul. S., obejmującej dz. nr [...],[...], [...],[...],[...] obr. [...], prace przygotowawcze na potrzeby przyszłej inwestycji. W wyniku zleconych prac doszło do wycinki zieleni w zakresie dozwolonym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 o ochronie przyrody oraz przesadzenia pozostałych drzew kolidujących z planowaną zabudową. Prace zostały wykonane w okresie wrzesień- październik 2020. . [dowód: karta nr [...] strona 2, 3 akapit od góry]. Faktyczny zakres prac, w tym zmianę rozmieszczenia występujących na przedmiotowym terenie drzew przedstawiają zdjęcia uzyskane od Stowarzyszenia [...], sporządzone podczas wykonywania ww. prac.
W dniu 17.08.2022 przeprowadzona została wizja terenowa z udziałem aktualnych przedstawicieli reprezentujących posiadacza nieruchomości. Podczas wizji zweryfikowano wymiary oraz stan zdrowotnych wszystkich drzew objętych inwentaryzacją wykonaną w maju 2021. Wykonano szczegółową dokumentację fotograficzną drzew objętych postępowaniem, wraz ze zidentyfikowaniem poszczególnych egzemplarzy oraz przypisaniem numeracji drzew z tabeli inwentaryzacyjnej do konkretnych fotografii. Z uwagi na zróżnicowany stan zdrowotny, do dalszych czynności przyjęto wartości obwodów korzystniejsze dla strony, nie uwzględniające naturalnych przyrostów w przypadku zachowanej żywotności, tj. wymiary jak najbliższe wartościom w momencie wykonywania prac.
Wykonana dokumentacja fotograficzna przedstawia zakres redukcji koron drzew objętych postępowaniem. Szczególnie wyraźnie jest to uwidocznione na zdjęciach z planu ogólnego przedstawiających porównanie kształtu i wielkości koron drzew nie objętych pracami w porównaniu do drzew przesadzonych z silnie zredukowanymi koronami. Zwłaszcza zdjęcia z momentu przesadzania wskazują iż większość przesadzanych drzew miała wysoko posadowione korony i wykonana po przesadzeniu redukcja wysokości i zasięgu koron spowodowała największe szkody i zakres cięć przesadzonych drzew ponad limity ustawowe.
W toku postępowania jednoznacznie udowodniono iż wszelkie prace wykonywane były na zlecenie posiadacza nieruchomości i za jego zgodą. Następnym elementem niniejszego postępowania było ustalenie, jaki % korony drzew, która rozwinęła się w całym ich okresie rozwoju, został usunięty oraz czy nastąpiło uszkodzenie, czy zniszczenie drzew (art. 87a ust. 4 i 5 u.o.p.) i w jakiej wysokości należy wymierzyć administracyjną karę pieniężną.
W tym miejscu należy zaznaczyć, iż w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego wszystkie czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego oraz przygotowania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie były przeprowadzane przez pracownika Wydziału Kształtowania Środowiska UMK, głównego specjalistę, posiadającego wyższe wykształcenie kierunkowe Akademii Rolniczej z zakresu leśnictwa, dysponującego szeroką wiedzą merytoryczną dotyczącą dendrologii, wieloletnim doświadczeniem zawodowym, ukończonym kursem II stopnia w zakresie pielęgnacji i chirurgii drzew ozdobnych Polskiego Towarzystwa Chirurgii Drzew - Naczelnej Organizacji Technicznej.
Drzewa które zostały podane obu zabiegom tj. przesadzeniu w inne miejsce i redukcji korony rosły na niezagospodarowanym terenie w sposób naturalny i miały niczym nie ograniczone, żywotne korony i naturalny dla danego gatunku pokrój. Tym samym można wykluczyć możliwości zwiększenia limitu redukcji korony w zakresie utrzymania uformowanego kształtu korony jak również dla wykonania specjalistycznego zabiegu w celu przywrócenia statyki drzewa (art. 87a ust. 2 pkt 1-3).
Pozostaje możliwość usunięcia większej części korony w wyniku usunięcia gałęzi obumarłych lub nadłamanych. Ponieważ zgodnie z ustawą o ochronie przyrody, usuwany posusz nie wlicza się do wartości granicznych redukcji korony tj. 30% i 50%, podjęto próbę określenia, jaki % usuwanej korony stanowił posusz i o taką wartość pomniejszenia ustalonej faktycznej redukcji korony.
Zebrany materiał dowodowy w tym fotografie przedstawiające tempo odbudowy koron po wykonanych cięciach dla drzew które mają szansę zachować żywotność wskazuje na dużą początkową żywotność przyciętych drzew. Również zdjęcia z momentu wykonywania prac udostępnione przez Stowarzyszeni [...] nie wskazują na zamieranie drzew przed przesadzeniem i redukcją koron. Potwierdzenie dobrego stanu drzew przedstawiają również zdjęcia pozyskane z Internetowego Systemu Danych Przestrzennych (ISDP) przedstawiające stan z lat 2017- 2019. Widoczne na zdjęciu z roku 2019 przebarwienia wynikają z jesiennego terminu wykonania zdjęć do ortofoto mapy.
W celu oszacowania wielkości redukcji koron dokonano analizy dokumentacji fotograficznej z czynności wykonanych w dniu 26.05.2022 [dowód karty nr 53-68] oraz w dniu 17.08.2022. Ustalono iż procentowa wartość usuniętych części koron waha się pomiędzy 75-90%, co tym samym we Wszystkich przypadkach wskazuje na "zniszczenie" drzew wg definicji ustawowej. Jednocześnie, porównanie fotografii z ww. lat, pozwoliło ustalić, które egzemplarze wykazują jeszcze szanse na zachowanie żywotności, a które, wskutek wykonanych czynności obumarły i już obecnie nie wykazują jakichkolwiek cech żywotności.
Usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, stanowi zniszczenie drzewa. Wobec tego zgodnie z art. 89 ust. 1 u.o.p. ustalono administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1- 3 u.o.p. w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1 u.o.p., a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona gdyby takiego zwolnienia nie było. Jak stanowi art. 84 ust. 1 u.o.p. posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, a wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 86 ust. 1 u.o.p., zawierającym zamknięty katalog drzew, za usunięcie których nie nalicza się opłaty. Zarówno osiągnięte wymiary jak również ogólny dobry stan zdrowotny drzew, jak również dotychczasowy sposób użytkowania przedmiotowej nieruchomości wskazuje na brak jakichkolwiek przesłanek do obniżenia wysokości kary w myśl art. 89 ust. 1 u.o.p., wobec czego administracyjną karę pieniężną za zniszczenie ww. drzew ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzew. Administracyjną karę pieniężną naliczono w oparciu o stawki opłat zawarte w § 1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330). Razem wysokość administracyjnej kary pieniężnej określono się na kwotę [...]zł ([...]
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła S. sp. z o.o. z siedzibą w M. .
Samorządowe Kolegium odwoławcze po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w toku postępowania przed organem I instancji wykonano bardzo dokładną dokumentacje fotograficzną drzew objętych postępowaniem, wraz z ich zidentyfikowaniem oraz przypisaniem numerów drzew z tabeli inwentaryzacyjnej do konkretnych fotografii. Ustalono również, że metoda przesadzania drzew, jaka została zastosowana przy użyciu mechanicznej przesadzarki, od strony technicznej powoduje odcięcie części systemu korzeniowego rozwiniętego na zewnątrz elementów tnących formujących bryłę podczas wyrywania drzewa z dotychczasowego miejsca.
Kolegium stwierdza w oparciu o materiał dowodowy, że wykonana dokumentacja fotograficzna w sposób jednoznaczny przedstawia zakres redukcji koron drzew objętych postępowaniem, co szczególnie widoczne jest na zdjęciach z planu ogólnego przedstawiających porównanie kształtu i wielkości koron drzew nie objętych pracami, w porównaniu do drzew przesadzonych z silnie zredukowanymi koronami. Jak wynika z ustaleń Organu, w szczególności zdjęcia z momentu przesadzania potwierdzają, że większość przesadzanych drzew miała wysoko posadowione korony, zaś wykonana po przesadzeniu redukcja wysokości i zasięgu koron spowodowała największe szkody, bowiem zakres cięć nastąpił ponad limity ustawowe. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że wskazany materiał zdjęciowy potwierdza, że przedmiotowe drzewa były w bardzo dobrym stanie zdrowotnym przed ich przesadzaniem i redukcją koron, zachowywały dużą żywotność i nie wykazywały żadnych oznak zamierania czy nadmiernego posuszu, nie były też spróchniałe.
Tym niemniej Kolegium stwierdza w oparciu o materiał dowodowy, że niezależnie od analizy porównawczej, to przesadzone drzewa mają tak widocznie i silnie zredukowane korony, że nawet bez materiału porównawczego oczywiste jest, że korony drzew zostały zredukowane nadmiarowo, ponad limity ustawowe.
Stąd też zaznaczyć należy, iż jak zasadnie wskazał Organ I instancji, już przyjęto przez ustawodawcę zróżnicowanie (tj. usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% lub 50 % korony drzewa) wskazuje, że zagrożenie dla żywotności drzewa i jego stanu zdrowotnego zwiększa się wraz z intensywniejszą redukcją korony. Uprawnione zatem zdaniem Kolegium będzie stwierdzenie, że im większa redukcja korony drzewa, tym większe zagrożenie dla zachowania żywotności przez drzewo, większe zagrożenie dla jego statyki i finalnie mniejsze szanse, że drzewo takie zaadaptuje się w nowym miejscu.
Kolegium również stwierdza, że Organ I instancji przeprowadził dokładne ustalenia w przedmiocie tego, jaki procent koron drzew został usunięty, stwierdzając, że procentowa wartość usuniętych części koron wynosi od 75 % do 90 %, co tym samym we wszystkich przypadkach traktowane jest jako zniszczenie drzew zgodnie z definicją ustawową. Jednocześnie na podstawie materiału porównawczego (materiał zdjęciowy z różnych lat) ustalono, które drzewa wykazują jeszcze szanse na zachowanie żywotności, a które wskutek wykonanych prac obumarły i nie wykazują jakichkolwiek cech żywotności.
Na podstawie całości zebranego materiału dowodowego Kolegium stwierdza, że w przypadku przedmiotowych drzew, tj. objętych zaskarżoną decyzją, żadna ze wskazanych wyżej sytuacji nie miała miejsca. Drzewa zostały bowiem zniszczone w związku z nadmierną redukcją ich koron i ich przesadzaniem. Natomiast z uwagi na to, że jak wynika z dokumentacji porównawczej, wcześniej zachowywały dużą żywotność i nie wykazywały żadnych cech obumierania czy posuszu, nie można przyjąć, że nadmierna redukcja koron drzew spowodowana była koniecznością usunięcia gałęzi obumarłych lub nadłamanych. Wykonanie nadmiernej redukcji koron drzew bezspornie nie miało na celu również uformowania kształtu korony drzew, ani też nie zmierzało do przywrócenia statyki drzew, bowiem drzewa bez wątpienia zachowywały statyczność przed wykonaniem zabiegów, które w efekcie doprowadziły do ich zniszczenia.
Wobec powyższego Kolegium stwierdza, że w toku postępowania wyjaśniającego bezspornie ustalone zostało, że prace związane z porządkowaniem terenu oraz przemieszczaniem drzew na terenie przedmiotowej nieruchomości, pomimo iż wykonywane przez firmę zewnętrzną, to były realizowane za zgodą i na zlecenie posiadacza nieruchomości tj. Spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w M.
Tym samym Kolegium stwierdza, iż w takich okolicznościach należy przyjąć, że posiadacz nieruchomości ponosi również odpowiedzialność za działania firmy zewnętrznej podczas wykonywania zleconych tej firmie prac, w trakcie których doszło do zniszczenia drzew.
Kolegium jednocześnie stwierdza, że ustalenie wysokości administracyjnej kary pieniężnej nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 iipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz.U. 2017 r. poz. 1330), zaś dokładny sposób obliczenia wysokości nałożonej kary został opisany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższych wyjaśnień Kolegium stwierdza, że ustalenia stanu faktycznego w sprawie są bezsporne i nie budzą żadnych wątpliwości organu odwoławczego, a dowody na potwierdzenie dokonanych ustaleń znajdują się w aktach sprawy.
W ocenie Kolegium analizie materiału dowodowego dokonanej przez Organ I instancji nie można zarzucić ani braku oparcia w powoływanych przepisach prawa, ani też słuszności. Analiza ta oraz stwierdzenia wyprowadzone przez Organ I instancji zostały poparte obszernym materiałem dowodowym oraz wiedzą fachową pracowników Organu wykazaną niewątpliwie w uzasadnieniu decyzji.
Stąd też zdaniem Kolegium nie budzi wątpliwości, że zaistniały podstawy do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, która nałożona została zasadnie za zniszczenie drzew objętych zaskarżoną decyzją i obliczona została prawidłowo.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła S. Sp. z.o.o. z siedzibą w M. zarzucając naruszenie:
1) art. 6, 7, 8, 9, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez zaniechanie czynności, do których podjęcia w celu całościowego rozpatrzenia i wyjaśnienia sprawy organ administracyjny jest zobowiązany i w konsekwencji brak zgromadzenia pełnego i wszechstronnego materiału dowodowego, błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyciągniecie z niego niewłaściwych wniosków, rozstrzygając wyłącznie w oparciu o dowolnie ustalone okoliczności, które nie stanowią wystarczającej podstawy do rozstrzygnięcia w zakresie stanu faktycznego rzeczywiście istniejącego, a przez to wydanie rozstrzygnięcia wyłączenie w oparciu o wybiórczą część materiału bez wszechstronnego rozpatrzenia wszystkich okoliczności w sprawie, a w szczególności poprzez uznanie, że drzewa obumarły i ma możliwości przywrócenia im żywotności;
2) art. 6, 7, 8 K.p.a. poprzez naruszenie podstawowych zasad działania organów administracji publicznej oraz zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, którego nadrzędnym celem jest działanie w oparciu o wszelkie obowiązujące normy prawne a nie ograniczenie działań organu do literalnej interpretacji decyzji administracyjnej, oraz poprzez zaniechanie czynności pozwalających na pełne wyjaśnienie sprawy, czym organ naruszył zasadę pogłębiania zaufania publicznego;
3) art. 7 i 77 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie, czy doszło do zniszczenia drzew oraz uznaniu, że drzewa w przeważającej ilości są martwe i nie ma możliwości zachowania ich żywotności;
4) art. 80 K.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodu polegającą na wydaniu decyzji, która została oparta na przyjęciu, iż drzewa są zniszczone i ich stan zdrowotny jest martwy oraz że drzewa nie wykazują jakichkolwiek cech żywotności;
5) art. 88 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że odwołująca ponosi odpowiedzialność za prace pielęgnacyjne mające na celu zachowanie drzew i ochronę przyrody w sytuacji, gdy spółka nie ponosi odpowiedzialności za zdarzenia do jakich doszło bez jakiejkolwiek winy i związku z czynnościami i wiedzą odwołującej, albowiem działała ona przesadzając drzewa celem ich zachowania;
6) "art. 88 ust 1 pkt 4 u.o.p. poprzez uznanie, iż na skutek prac związanych z koroną drzew nie ma zastosowania regulacja podlegająca po regulacje w tej sprawie",
7) art. 89 ust. 2 u.o.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do jego zastosowania i poprzez to kara pieniężna winna zostać pomniejszona, albowiem przepis ten nakazuje pomnożyć karę przez 0,6;
8) art. 87 ust. 1 pkt 7 u.o.p. poprzez uznanie, iż nalicza się karę pieniężną w sytuacji, gdy w sprawie mamy do czynienia ze spełnieniem przesłanek określonych w tym przepisie zwalniającym z obowiązku naliczenia kar pieniężnych, czyli usunięcie drzew o obwodzie pnia nie przekraczającym 80 cm na wysokości 130 cm od ziemi - w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytku innego niż rolnicze, zgodnego z przeznaczeniem terenu określonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
9) art. 429 k.c. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że spółka ponosi odpowiedzialność w sytuacji zlecenia wykonania usługi podmiotowi profesjonalnie zajmującemu się działalnością związaną m.in. z nasadzeniem i przesadzeniem drzew i roślinności.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że spółka nie ponosi odpowiedzialności za działania mające prowadzić do uznania, że nastąpiło zniszczenie drzew. Spółka rozpoczynała działania inwestycyjne na terenie związanym z wykorzystaniem terenu zgodnie z jego przeznaczeniem, czyli pod zabudowę mieszkaniową. Mając na uwadze troskę o zieleń i drzewostan postanowiła nie usuwać drzew lecz dokonać ich przesadzenia na tereny bezkolizyjne z zamierzeniem inwestycyjnym. Spółka zleciła wykonanie tych usług podmiotom profesjonalnym w postaci J. Sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz firmie M. Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w K..
Już sam ten fakt nakazuje przyjąć zupełnie inne podejście, aniżeli zostało to przyjęte przez organ I instancji i organ II instancji, albowiem Spółka w żadnym wypadku nie chciała i nie przewidywała, że może dojść do sytuacji z jaką obecnie mamy do czynienia. W związku z powyższym nie można zgodzić się z organami, że spółka ponosi odpowiedzialność za zdarzenia jakie miały miejsce, do których być może doszło na skutek nieprawidłowości wykonywanych przez profesjonalne podmioty.
Nadto wskazała, że jeżeli organy uznały już, że powinien zastosować regulacje związane z karą pieniężną, to winien zastosować regulacje związane z uszkodzeniem drzew na skutek prac przy ich koronie, a wtedy kara powinna wynosić 0,6 naliczonej kary.
Na podstawie podniesionych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i umorzenie postępowania przeciwko Spółce, ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do organu celem ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji były przepisy art. 88 ust. 1 pkt 1 oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2024 roku, poz. 1478) – dalej też jako uOchrPrzyr oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz.U. z 2017 roku, poz. 1330). Ponieważ wskazane przepisy ustawowe odwołują się również do innych przepisów ustawy, zasadnym jest szersze przedstawienie regulacji prawnej związanej z wymierzeniem kary za zniszczenie drzew.
I tak, zgodnie z art. 83 ust.1 ustawy usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia. Decyzja zezwalająca na usunięcie drzewa m.in. określa obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo posiada kilka pni - obwód każdego z tych pni (art. 83d ust.1 pkt 4) lit.a uOchrPrzyr).
Stosownie do art. 83 f ust.1 pkt 3) uOchrPrzyr nie ma obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew w sytuacji, gdy obwód pnia drzewa na wysokości 5 cm nie przekracza: a) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego, b) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego, c) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew. Przepisu art. 83 ust. 1 nie stosuje się również do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 83 f ust. 3a) uOchrPrzyr).
Zgodnie z art. 84 ust.1 za usunięcie drzew ponosi się opłaty. W przypadku naliczenia opłaty za usunięcie drzewa oraz uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa od przesadzenia tego drzewa lub krzewu albo wykonania nasadzeń zastępczych, organ odracza termin uiszczenia opłaty za jego usunięcie na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na jego przesadzenie lub wykonanie nasadzeń zastępczych (ust. 3). W przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych, o których mowa w ust. 3, lub części z nich, zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa lub krzewu, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem (ust.7).
Jak wynika z przepisu art. 85 ustawy za usunięcie drzewa naliczane są opłaty. Stawkę opłaty za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty (art.85 ust.1 uOchrPrzyr). Jeżeli drzewo na wysokości 130 cm posiada kilka pni - za obwód pnia drzewa przyjmuje się sumę obwodu pnia o największym obwodzie oraz połowy obwodów pozostałych pni, a jeżeli drzewo nie posiada pnia - za obwód pnia drzewa przyjmuje się obwód pnia mierzony bezpośrednio poniżej korony drzewa (art.85 ust.2 uOchrPrzyr).
Ustawa o ochronie przyrody określa również sposób wykonywanie prac w obrębie korzeni, pnia lub korony drzewa oraz skutki nieprawidłowego przeprowadzenia tych prac. W art.87a ust.2 uOchrPrzyr stanowi, że prace w obrębie korony drzewa, z wyjątkami przewidzianymi w tym przepisie, nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa. W myśl art. 87a ust.4 uOchrPrzyr usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2 (a to:, usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych, utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa, wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa) stanowi uszkodzenie drzewa. Z kolei usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż wyżek wskazany, stanowi zniszczenie drzewa (art.87a ust.5 uOchrPrzyr).
Jak wynika z art. 88 ust.1 pkt 3) uOchrPrzyr administracyjna kara pieniężna wymierzana jest za zniszczenie drzewa. Termin płatności kar wymierzonych na podstawie ust. 1 pkt 3 odracza się na okres 5 lat, jeżeli stopień zniszczenia drzewa lub krzewu nie wyklucza zachowania jego żywotności (ust.4). Odroczenie terminu płatności kar wymierzonych za zniszczenie korony drzewa dotyczy 70% wysokości kary (ust.5).
Administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa nie wymierza się, jeżeli obwód pnia zniszczonego drzewa, mierzony na wysokości 5 cm, nie przekracza: a) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego, b) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego, c) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew (art.88 ust.10 w zw. z art. 83f ust.1 pkt 3 uOchrPrzyr).
Administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa polegających na usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty pobieranej za usunięcie drzewa za zezwoleniem (art. 89 ust.1 w zw. i art. 84 ust.1 uOchrPrzyr).
Administracyjną karę pieniężną za uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa polegających na usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony ustala się w wysokości opłaty za usunięcie drzewa za zezwoleniem pomnożonej przez 0,6 (art. 89 ust.2 w zw. z art. 84 ust. 1 uOchrPrzyr).
Stosownie do art. 89 ust.11 uOchrPrzyr organ może umorzyć 50% wymierzonej kary, o której mowa w art.89 ust. 1 lub 2, osobom fizycznym, które na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej usunęły lub zniszczyły drzewo lub krzew albo uszkodziły drzewo, w przypadku gdy osoby te nie są w stanie uiścić kary w pełnej wysokości bez znacznego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jeżeli dochód miesięczny na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przy wydaniu ww. decyzji Sąd nie dopatrzył się bowiem naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością jej uchylenia.
W szczególności, w ocenie Sądu, organy administracji wyczerpująco zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia.
W tym zakresie trzeba wskazać, że organ rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 2417/12). Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm.) - dalej jako "k.p.a.", organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21).
Organ powinien zatem w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału powinna zostać przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierował się organ powinny zostać szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji.
W prowadzonym postępowaniu zadaniem organy było zbadanie, czy doszło do uszkodzenia bądź zniszczenia drzew, na gruncie niniejszej sprawy 17 brzóz brodawkowatych i 1 dębu szypułkowego.
Jak zaznaczono już powyżej usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych, utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa czy wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa, stanowi uszkodzenie drzewa, natomiast usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa stanowi zniszczenie drzewa (por. art. 87a ust. 4 i ust. 5 uOchrPrzyr).
Ograny były zatem zobligowane czy doszło do usunięcia gałęzi w poszczególnych drzewach i w jakim zakresie. Odnośnie do tego obowiązku, to należy zauważyć, że organ w sposób adekwatny do potrzeb zebrał materiał dowodowy, co pozwoliło mu na drobiazgowe ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Organ przeprowadzał m.in. analizę dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas interwencji Stowarzyszenia [...] w dniu 16.10.2020 r. (k. 1-13 a.a.), zdjęć sporządzonych przez organ (k. 27 – 33 a.a.) oraz inwentaryzacji sporządzonej przez organ (k. 41 – 69, 73 – 92 a.a.), ortofotomapy (k. 103 – 107 a.a.), zdjęć obrazujących dokonaną redukcję koron (k. 105 – 116 a.a.). Przeprowadzono również wizję lokalną w dniu 17 sierpnia 2022 roku, podczas której również zgromadzono dalszy materiał fotograficzny (por. k. 121 – 138 a.a.). Wszystkie zebrane środki dowodowe stanowiły podstawę do przyjęcia, że procentowa wartość usuniętych części koron waha się pomiędzy 75-90%, co wskazuje na "zniszczenie" drzew wg przytoczonej definicji ustawowej. To stanowisko organów, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy podzielić. Przedłożone akta administracyjne w istocie wskazują na rzetelne i wnikliwe zebranie materiału dowodowego i rozpatrzenie sprawy.
Ustalenia organu znajdują potwierdzenie w znajdującej się w aktach dokumentacji fotograficznej (k. 1-13, k. 27-33, k. 41-69, k. 73-92, k. 105-116, k. 121-138), spisanych wynikach kontroli (notatka – k. 1-13, wizja lokalna k. 42 – 45 – podpisana przez Prezesa Zarządu S. sp. z o.o. W. S., który potwierdził tym samym stan drzew).
Również wysokość wymierzonej kary została prawidłowo wyliczona w oparciu o stawki zawarte w § 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (k. 149 – 151).
W świetle przytoczonych na wstępie regulacji prawnych Sąd uznał, że organ w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy a ponadto subsumpcja ustalonego stanu faktycznego sprawy do będących podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji norm prawnych, była dokonana właściwie.
Z tego też względu podniesione w skardze zarzuty kwestionujące prawidłowość tych ustaleń nie zasługują, zdaniem Sądu, na uwzględnienie.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi stwierdzić należy, że również i one nie są zasadne.
Nieuprawniona jest przede wszystkim argumentacja, która wskazuje, że skoro Skarżąca spółka zleciła wykonanie określonych zabiegów względem wskazanych drzew, to takie działanie nie może spotkać się z karą pieniężną nałożoną zaskarżonymi decyzjami, albowiem nie spełnione zostały przesłanki uprawniające do nałożenia odpowiedzialności na Spółkę.
W tym zakresie trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 88 ust. 2 uOchrPrzyr kara jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. W świetle realiów niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że Skarżąca spółka zleciła wykonanie określonych działań względem drzew spółkom J. Sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz M. Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w K.. Z tymi spółkami Skarżąca zawarła stosowne umowy, co potwierdza okoliczność, że zniszczeń drzew nie spowodował inny podmiot, który działał bez zgody posiadacza nieruchomości – czyli bez zgody Skarżącej. To z kolei oznacza, że w świetle przytoczonego art. 88 ust. 2 uOchrPrzyr były podstawy do nałożenia kary na Skarżącą i bez znaczenia w tym zakresie jest okoliczność, że zniszczenie drzew wynika z bezpośredniego działania innych podmiotów.
Podobnie dla oceny czy doszło do zniszczenia drzew nie znaczenia artykułowany przez Skarżącą cel jaki miał zostać osiągnięty poprzez działania wskazanych spółek J. Sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz M. Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w K.. Dlatego nie mógł zostać uwzględniony zarzut, że organy uznały że strona skarżąca ponosi odpowiedzialność za zniszczenie drzew, gdyż "działała ona przesadzając drzewa celem ich zachowania". Zgodnie z dyspozycją art. 88 ust. 1 pkt 3 uOchrPrzyr, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa lub krzewu. Wskazać należy, że zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 3 uOchrPrzyr oznacza, że do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wystarczające jest samo wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a zniszczeniem drzew. Skoro odpowiedzialność została zobiektywizowana, to nieistotnym jest, czy posiadacz nieruchomości dokonał przycięcia osobiście, czy też wynajął w tym celu inny podmiot czynność tę zlecając, nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest także świadomość, czy też brak świadomości konieczności uzyskania stosownego zezwolenia. Bez znaczenia dla tej odpowiedzialności pozostają pobudki, czy motywy, jakimi kieruje się osoba usuwająca drzewo. Bezprawne zniszczenie drzew stanowi zatem delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony, ani nieokreślonych ustawowo okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność w tym zakresie. Za przyjęciem wskazanego poglądu przemawia przede wszystkim to, że ani przepisy ustawy o ochronie przyrody ani ogólne normy prawa administracyjnego nie pozwalają wyprowadzić innych przesłanek nałożenia kary za usunięcie drzew niż bezprawność (por. uzasadnienia do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2025 r., sygn. III OSK 6538/21 oraz wyroku NSA z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 907/17). Istotne z perspektywy przepisu jest to, że faktycznie doszło zniszczenia drzewa w rozumieniu art. 87a ust. 4 i ust. 5 uOchrPrzyr.
Nie budzi także żadnych wątpliwości Sądu sposób obliczenia i wysokość ustalonej kary pieniężnej. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że korony przesadzonych drzew zostały silnie przycięte, w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzew, co oznacza że zastosowanie znajdował przepis dotyczący "zniszczenia" drzewa a nie "uszkodzenia" drzewa. Dlatego też za podstawę wymierzenia kary organy prawidłowo przyjęły przepis art. 88 ust.1 pkt 3), a nie art.88 ust.1 pkt 4) w zw. z art. art. 89 ust. 2 uOchrPrzyr.
Na marginesie tylko dodać należy, że strona skarżąca dokonała błędnej wykładni przepisu art.89 ust. 2 uOchrPrzyr. Nakazuje on bowiem nie karę, a opłatę za usunięcie drzewa, o której mowa w art. 84 ust. 1, pomnożyć przez współczynnik 0,6.
Nie mógł również zostać uwzględniony zarzut, że w sprawie zachodzi wyjątek od obowiązku wymierzenia kary za zniszczenie drzewa wymieniony w art. 87 ust. 1 pkt 7 uOchrPrzyr. Zgodnie z tym przepisem decyzję w sprawach rozłożenia opłaty na raty lub przesunięcia terminu jej płatności wydaje organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu. W tym zakresie jednak Sąd nie dopatruje się żadnych naruszeń.
Być może strona Skarżąca miała na myśli przepis art. 86 ust.1 pkt 7) uOchrPrzyr, stanowiący że nie nalicza się opłat za usunięcie: drzew, których obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm nie przekracza: a) 120 cm - w przypadku topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego, klonu srebrzystego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego, b) 80 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew - w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania innego niż rolnicze, zgodnego z przeznaczeniem terenu, określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Zauważyć zatem należy, że zgodnie z art. 89 ust.1 uOchrPrzyr administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6 uOchrPrzyr, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1 uOchrPrzyr, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było. Tak więc okoliczność, że w przedstawionej w skardze sytuacji nie nalicza się opłat za usunięcie drzew nie oznacza, że nie wymierza się kary za zniszczenie drzewa.
Niezasadny jest także zarzut niezastosowania art. 429 k.c. i uznanie, że spółka ponosi odpowiedzialność w sytuacji zlecenia wykonania usługi podmiotowi profesjonalnie zajmującemu się działalnością związaną m.in. z nasadzeniem i przesadzeniem drzew i roślinności. Jak już wskazano powyżej, stosownie do art. 88 ust.2 uOchrPrzyr kara za zniszczenie drzewa jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Strona skarżąca nawet nie twierdziła, że do przesadzenia drzew i przycięcia ich koron doszło bez jej zgody, a wręcz przeciwnie wprost wskazuje, że zleciła wykonanie i tych i za te prace zapłaciła. W orzecznictwie przyjmuje się, że: "jeżeli drzewa usunęła osoba trzecia bez wiedzy właściciela (posiadacza) i w sposób, któremu właściciel (posiadacz) nie mógł zapobiec, wtedy właściciel (posiadacz) nieruchomości nie ponosi odpowiedzialności z art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. co nie oznacza, że nie można wymierzyć kary tej osobie, która drzewa te bez zgody i wiedzy właściciela (posiadacza) usunęła" (wyrok WSA w Łodzi z 10.01.2019 r., II SA/Łd 1043/18). Nie można wykładać art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. w ten sposób, że podmiotem odpowiedzialnym administracyjnie jest zawsze podmiot dokonujący fizycznego przycięcia drzew. Taka wykładnia prowadziłaby bowiem do konstatacji, że osoba odpowiedzialna jest zawsze osoba fizyczna dokonująca tej czynności. Tymczasem osobą odpowiedzialną w przypadku zlecenia wykonania takiej czynności jest podmiot zlecający. Podkreślić należy, że badanie prawidłowości wykonania umowy zlecenia nie mieści się w granicach postępowania administracyjnego, gdyż należy do kognicji sądu cywilnego (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2024 r., sygn. III OSK 2631/22).
Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w uzasadnieniu do wyroku z dnia 24 czerwca 2024 r. (sygn. III OSK 2202/22,), że "postępowanie w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia jest postępowaniem, którego celem jest ukaranie sprawcy nielegalnego czynu za popełnienie deliktu administracyjnego. Tym samym kara nakładana w tym postępowaniu jest karą nakładaną w związku z naruszeniem interesu publicznego, a nie w związku z naruszeniem interesu indywidualnego właściciela. Ewentualne roszczenia regresowe oraz skutki podnoszonego przez skarżącego przekroczenia granic zlecenia, mogą być natomiast oceniane w ramach postępowania cywilnego, toczącego się przed sądem powszechnym, jednak okoliczności te pozostają bez wpływu na wskazanie podmiotu odpowiedzialnego za wycinkę drzew bez zezwolenia na gruncie postępowania administracyjnego, którym był skarżący. To na posiadaczu nieruchomości spoczywa ryzyko doboru wykonawcy prac wycinkowych, ale jednocześnie posiadacz nieruchomości powinien sprawować nadzór nad wykonywaniem zlecenia, w sposób minimalizujący ryzyko zagrożenia dla dóbr chronionych". Pogląd ten znajduje również pełne zastosowanie do wymierzenia kary administracyjnej za zniszczenie drzewa.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.