II SA/Kr 205/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-05-07
NSAochrona środowiskaWysokawsa
ochrona przyrodyusuwanie drzewkara pieniężnapostępowanie administracyjnedowodyekspertyzaustawa o ochronie przyrody WSAKraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące kary pieniężnej za usunięcie drzew z powodu błędów proceduralnych i niewłaściwej oceny dowodów przez organy niższych instancji.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na T.Z. za usunięcie drzew bez zezwolenia. Organy administracji kilkukrotnie wydawały decyzje, które były następnie uchylane lub zmieniane. Kluczowe wątpliwości dotyczyły daty i ilości usuniętych drzew oraz właściwego zastosowania przepisów prawnych. WSA uznał, że postępowanie dowodowe było wadliwe, opinia biegłego budziła zastrzeżenia, a organy nie zebrały wszystkich istotnych dowodów, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na T.Z. za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Postępowanie administracyjne było wieloetapowe, z kilkukrotnymi uchyleniami decyzji i ponownym rozpatrywaniem sprawy. Początkowo Burmistrz N. nałożył karę za usunięcie 3 drzew, a następnie po zmianach przepisów i kolejnych postępowaniach, kara została ustalona na kwotę 12.337,50 zł. Kluczowe dla sprawy były ustalenia dotyczące daty usunięcia drzew (czy nastąpiło to przed 1 października 2001 r., pod rządami starszej ustawy, czy po tej dacie, pod rządami nowszych przepisów) oraz ilości usuniętych drzew. Skarżący M.S. i T.Z. kwestionowali ustalenia organów, podnosząc różne argumenty dotyczące daty wycinki, ilości drzew oraz własności gruntu. WSA uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na poważne uchybienia proceduralne. Sąd uznał, że opinia biegłego była stronnicza i nie obiektywna, a organy nie zebrały wszystkich istotnych dowodów, w tym nie zleciły specjalistycznej ekspertyzy dendrologicznej. Sąd podkreślił, że ustalenie dokładnej daty i ilości usuniętych drzew jest kluczowe dla prawidłowego zastosowania przepisów prawa, w tym przepisów o zwolnieniu z obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew. Wskazano również na potrzebę rozstrzygnięcia sporu o własność gruntu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny, nie przeprowadziły wystarczających dowodów i wadliwie oceniły zebrane materiały, co skutkowało koniecznością uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na poważne uchybienia w postępowaniu dowodowym, w tym na wadliwą opinię biegłego oraz nieuwzględnienie istotnych dowodów przedstawionych przez strony, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie daty i ilości usuniętych drzew.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.o.p. art. 47e § 2

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 47k

Ustawa o ochronie przyrody

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.p. art. 47e § 4

Ustawa o ochronie przyrody

Ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska art. 48 § 4 pkt 4

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar art. 10 § 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z § 11

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie jednostkowych stawek kar za usuwanie drzew

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów art. 2 § ust. 1 i § 4 ust. 1

Ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska art. 48 § 2

Ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska art. 48 § 4

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 2

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 17 § 1

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych art. 1 § pkt 6 lit c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego. Opinia biegłego była wadliwa, stronnicza i nie obiektywna. Nie uwzględniono wszystkich istotnych dowodów przedstawionych przez strony. Nie zlecono specjalistycznej ekspertyzy dendrologicznej w celu ustalenia daty i wieku drzew.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji o prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego i wysokości kary. Argumenty organu odwoławczego o braku podstaw do zmiany decyzji pierwszej instancji. Argumenty organu odwoławczego o braku właściwości do rozstrzygania sporów o własność.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zawiera poważne uchybienia, które powodują konieczność uchylenia decyzji I i II instancji. Zostały one wydane bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, bez przeprowadzenia istotnych dla rozstrzygnięcia dowodów oraz z przekroczeniem granic swobodnej oceny tych dowodów, które zostały przeprowadzone. Opinia biegłego w zakresie ochrony przyrody, na której w głównej mierze opiera się rozstrzygnięcie, budzi poważne zastrzeżenia. Nie należy do zadań biegłego sugerowanie organom prowadzącym postępowanie jakie przepisy powinny zastosować. Okoliczności te dyskwalifikują powyższą opinię i wyłączają możliwość poczynienia na jej podstawie ustaleń co najmniej w zakresie dotyczącym daty wycięcia 7 drzew, za które ostatecznie nie wymierzono kary administracyjnej. Nie można z góry odmawiać mocy dowodowej fachowym opiniom i ekspertyzom tylko dlatego, że zostały sporządzone na zlecenie osoby będącej stroną postępowania.

Skład orzekający

Izabela Dobosz

sprawozdawca

Małgorzata Brachel - Ziaja

członek

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność skrupulatnego przeprowadzania postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście oceny dowodów, opinii biegłych oraz stosowania przepisów prawa materialnego. Podkreśla znaczenie obiektywizmu i wszechstronności w gromadzeniu i analizie materiału dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii prawa ochrony przyrody i kar administracyjnych, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i trudności w ustaleniu stanu faktycznego, zwłaszcza gdy pojawiają się sprzeczne dowody i opinie. Jest to przykład, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet po wielokrotnych postępowaniach.

Błędy proceduralne uchylają karę za wycięcie drzew – jak sądy kontrolują postępowania administracyjne?

Dane finansowe

WPS: 12 337,5 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 205/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Izabela Dobosz /sprawozdawca/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie NSA Izabela Dobosz / spr. / WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2007 r. sprawy ze skarg M. S. i T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżących M. S. kwotę 100 / sto / złotych i T. Z. kwotę 400 / czterysta / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2003 r. znak[...] , wydaną na podstawie art. 47e ust. 2 i art. 47k ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 99 poz. 1079 ze zmianami) oraz § 10 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar (Dz. U. Nr 162 poz. 1138 ze zmianami) Burmistrz N. naliczył i wymierzył T.Z. karę pieniężną w łącznej kwocie 7.302,50 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 3 sztuk drzew (2 dęby i brzoza) rosnących na działce nr [...] położonej w K., nie będącej lasem. Jednocześnie Burmistrz odmówił wymierzenia kary za usunięcie bez zezwolenia 7 sztuk drzew: grab, czereśnia, 2 brzozy i 3 dęby, ponieważ ich wiek nie przekraczał 30 lat.
Po rozpatrzeniu odwołań od tej decyzji wniesionych przez M. S. i T. Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] 2003 r. znak [...] uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zwrócono uwagę na istotne rozbieżności co do daty wycięcia drzew i ich ilości, co powoduje konieczność przesłuchania świadków wskazanych przez strony.
Organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe we wskazanym przez Kolegium zakresie, a następnie wydał w dniu [...] 2003 r. decyzję znak [...] odpowiadającą w treści swojej wcześniejszej decyzji, zarówno co do wyrzeczenia, jak i wskazanej podstawy prawnej.
Od tej decyzji odwołali się M. S. i T. Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] 2003 r. znak [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że z dniem [...] 2003 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie jednostkowych stawek kar za usuwanie drzew (Dz. U. Nr 99 poz. 907). Rozporządzenie to ma zastosowanie w niniejszej sprawie i na nim, a nie na nieobowiązującym rozporządzeniu z 1998 r. winna opierać się decyzja I instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz N. wydał w dniu [...] 2003 r. decyzję znak [...] na podstawie art. 47e ust. 2 i art. 47k ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99 poz. 1079 ze zmianami), § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 113 poz. 1074) oraz załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie jednostkowych stawek kar za usuwanie drzew (Dz. U. Nr 99 poz. 907). Decyzją tą wymierzono T. Z. karę administracyjną pieniężną w łącznej kwocie 12.337,50 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 3 sztuk drzew (2 dęby i brzoza) rosnących na działce nr [...] położonej w K., nie będącej lasem oraz odstąpiono od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia 7 sztuk drzew: grab, czereśnia, 2 brzozy i 3 dęby, ponieważ ich wiek nie przekraczał 30 lat.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisał dotychczasowy przebieg postępowania, które zostało wszczęte na skutek przekazania przez Komisariat Policji w N. kompletu materiałów zebranych w sprawie z wniosku M. S. o ukaranie T. Z. za usunięcie drzew na działce [...] w K. bez wymaganego zezwolenia.
W toku postępowania organ administracji ustalił, że T. Z. w ostatnich pięciu latach nie występował o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew.
Dnia [...] 2003 r. na przedmiotowej działce przeprowadzono wizję z udziałem biegłego z listy Wojewody w zakresie ochrony przyrody. W trakcie wizji T. Z. oświadczył, że w latach 1997 i 1998 wyciął siedem drzew (3 dęby, 2 brzozy, 1 grab i 1 czereśnię), zaś w miesiącu kwietniu 2002 r. wyciął trzy drzewa (2 dęby i 1 brzozę). Biegły potwierdził podany przez T. Z. czas usunięcia 3 drzew - 2002 r. Odnośnie pozostałych 7 drzew objętych wnioskiem M. S. rzeczoznawca nie był w stanie - ze względu na upływ czasu - w oparciu o oględziny pni jednoznacznie określić okresu, w którym drzewa te zostały usunięte. Rzeczoznawca ocenił jednak, że nastąpiło przed 30 września 2001 r., a więc pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska. Art. 48 ust. 4 pkt 4 tej ustawy zwalniał z obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie z terenu nieruchomości stanowiącej własność osoby fizycznej drzew, których wiek nie przekracza 30 lat, co w ocenie biegłego uzasadnia niepodejmowanie w tym zakresie dalszych działań administracyjnych.
Zeznania świadków na miejscu wycinki w dniu [...] 2003 r. odnośnie daty wycięcia drzew były rozbieżne. Oceniając te zeznania organ administracji stwierdził, że do wycinki co najmniej 3 drzew doszło w kwietniu 2002 a nie 2001 r. - jak wbrew swoim poprzednim oświadczeniom podnosił w odwołaniu od decyzji T. Z. Próby zmiany daty wycinki drzew wynikały w ocenie organu administracji z zamiaru uniknięcia przez zainteresowanego opłat za usunięcie drzew bez zezwolenia, poprzez przesunięcie daty ich wycinki na okres obowiązywania ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, co pozwalałoby na skorzystanie ze zwolnienia przewidzianego w art. 48 ust. 4 pkt 4 tejże ustawy.
W oparciu o te dowody Burmistrz N. uznał, że T. Z. usunął w roku 2002 bez zezwolenia 3 drzewa z działki nr [...] w K. i naliczył oraz wymierzył za ten fakt administracyjną karę pieniężną. Wysokość kary ustalono zgodnie ze wskazaniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie jednostkowych stawek kar za usuwanie drzew (Dz. U. Nr 99 poz. 907). Z przepisów tych wynika, iż karę pieniężną za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia ustala się w zależności od jego rodzaju i gatunku, odmiany i obwodu pnia. Pnie jakie pozostały po ściętych drzewach, dla których czas usunięcia został przez rzeczoznawcę potwierdzony, mają odpowiednie wymiary w obwodzie: w przypadku dębu [...] cm i [...] cm zaś brzozy gruczołkowatej [...] cm. Stąd też karę za ich usunięcie naliczono zgodnie z wyżej przywołanymi przepisami.
Równocześnie nie uznano za udowodniony fakt wycinki pozostałych 7 drzew w roku 2002 i odstąpiono od wymierzania administracyjnej kary pieniężnej kierując się w szczególności opinią rzeczoznawcy co do przypuszczalnego czasu ich usunięcia (przed [...] .2001 r.) oraz ich wieku (poniżej 30 lat).
Od decyzji tej odwołali się T. Z. i M. S.
T. Z. w odwołaniu podniósł, iż z uwagi na chorobę błędnie podał pierwotnie, iż drzewa usunął w 2002 r., podczas gdy faktycznie miało to miejsce w 2001 r. Uważa, że udowodnił to za pomocą zeznań świadków. Dodatkowo podniósł, iż drzewa te zostały usunięte, ponieważ zagrażały bezpieczeństwu ludzi i mienia, a nawet mogły przyczynić się do kalectwa lub śmierci kierującego ciągnikiem. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do Urzędu Miejskiego w N. w celu powtórnego przeanalizowania pominiętych faktów.
M. S. zarzuciła decyzji I instancji, że drzewa rosły na nieruchomości będącej jej własnością, a ponadto, że T. Z. usunął w 2002 r. nie 3 drzewa, lecz 10 drzew. Do odwołania dołączyła wynik lustracji w terenie sporządzony przez leśniczego ds. lasów niepaństwowych J. K., z którego wynika , iż leśniczy uważa , że w 2002 r. zostało ściętych 10 drzew tj. 5 dębów, 3 brzozy, 1 grab i 1 czereśnia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2004 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 47e ust. 2 i ust.4 i art. 47k ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99. poz. 1079 ze zm.), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie jednostkowych stawek kar za usuwanie drzew (Dz. U. z 2003 r. Nr 99, poz. 907), § 2 ust.1 i ust. 2 i § 4 ust.1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni albo drzew i krzewów (Dz. U. z 2003 r. Nr 113, poz. 1074) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 198, poz. 1925 ) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił ocenę przeprowadzonych dowodów oraz ustalenia faktyczne dokonane przez Burmistrza N. dotyczące daty oraz ilości wyciętych bez zezwolenia drzew. Uznał też, że prawidłowo ustalono wysokość kary pieniężnej. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie jednostkowych stawek kar za usuwanie drzew za 1 cm obwodu pnia drzewa jednostkowa stawka kary wynosi w przypadku dębów 750,00 zł, a w przypadku brzozy 225,00 zł. Jednostkowe stawki kar pomnożone zostały przez ustalony obwód pni drzew, a następnie pomnożone, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 czerwca 2003 r., przez współczynnik 0,1, co dało łączną kwotę 12.337,50 zł.
Odnosząc się do zarzutów M. S. wskazano, iż w toku obecnie prowadzonego postępowania organy administracji nie są władne do ustalenia, czy usunięte drzewa stanowiły jej własność, bowiem nie mogą rozstrzygać sporów, które wynikły na tle praw rzeczowych (sporu o własność drzew). Tego rodzaju postępowanie może być przeprowadzone przez sąd powszechny, który w ramach przysługujących mu kompetencji ustali kto był właścicielem usuniętych drzew. Podkreślono, że dla wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej kwestia własności drzew nie ma znaczenia, bowiem cytowane wyżej przepisy ustawy o ochronie przyrody pozwalają na wymierzenie kary pieniężnej za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia, a zatem w stosunku do osoby, która bez wymaganego zezwolenia usuwa drzewa lub krzewy.
Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż 7 sztuk drzew, za których usunięcie nie nałożono kary administracyjnej usunięte zostało przed dniem [...] 2001 r. Do tego dnia obowiązywała ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska. Art. 48 ust. 4 pkt 4 tej ustawy zwalniał z obowiązku uzyskania zezwolenia w sytuacji, gdy wiek drzew nie przekraczał 30 lat, a drzewa usuwane były z nieruchomości stanowiącej własność osoby fizycznej. Przeprowadzone w sprawie dowody wskazują, że T. Z. ściął w 2002 r. tylko 3 drzewa, a nie jak twierdzi M. S. 10 drzew. Ustalenia tego nie podważa dołączona do odwołania M. S. opinia leśniczego ds. lasów niepaństwowych J. K. z uwagi na jej niejednoznaczność.
Odnosząc się do odwołania T. Z. Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż usunięcie drzew nastąpiło w 2001 r. Organ odwoławczy uzasadnił to stanowisko szczegółowo analizując zeznania świadków, oświadczenia stron, wyniki wizji lokalnej oraz opinii biegłego.
Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. M. S. i T. Z. Skargę M. S. zarejestrowano pod sygn. [...], natomiast skargę T. Z. pod sygn. [...]. Na rozprawie w dniu [...] 2007 r. sprawy te połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn.[...].
M. S. ponownie zakwestionowała ustalenia odnośnie daty wycięcia 7 drzew, za które nie nałożono kary administracyjnej. Jej zdaniem wycięcie wszystkich 10 drzew nastąpiło w tym samym czasie tj. w 2002 r. Zwróciła uwagę na zeznania świadków potwierdzające tę okoliczność oraz na przedłożoną przez nią dokumentację pt. "Wynik lustracji w terenie". Podniosła również, że wycięte drzewa rosły na terenie będącym jej własnością. Zarzuciła organom administracji stronniczość, wniosła również zastrzeżenia do opinii biegłego. W jej ocenie przedstawiła wystarczającą ilość dowodów by uznać, że T. Z. ściął w 2002 r. 10 drzew. Do skargi dołączyła opinię dendrologiczną ze stycznia 2004 r., która również potwierdza tę okoliczność. Skarżąca podniosła, że gdyby T. Z. zapłacił jej za wycięte drzewo, to ona wycofałaby wniosek o nałożenie na niego kary administracyjnej.
W odpowiedzi na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości swoją argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarzuty skarżącej oceniono jako bezzasadne. Dołączona do skargi opinia dendrologiczna budzi zastrzeżenia co do jej wiarygodności, bowiem została wydana na zlecenie skarżącej, która jest zainteresowana ukaraniem T. Z. Skarżąca nie ma na celu obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy, lecz zmierza do maksymalnego ukarania T. Z. w związku z faktem, że nie zapłacił jej on za wycięte drzewa.
T. Z. w swojej skardze ponownie wskazał, że drzewa zostały wycięte w 2001 r., a jego pomyłka co do tej daty wynikła ze złego stanu zdrowia. Na potwierdzenie tej okoliczności do skargi dołączył zaświadczenie lekarskie o tym, że pozostaje w stałym leczeniu neurologicznym. Zaburzenia pamięci mające podłoże nerwowe wymagają ciągłego zażywania bardzo drogich leków psychotropowych. Skarżący podniósł, że ma trudności z zapamiętywaniem zdarzeń z bezpośredniej przeszłości, a cóż dopiero sprzed roku. Zarzucił organowi odwoławczemu niekonsekwencję, brak obiektywizmu oraz wybiórcze potraktowanie dowodów. Uważa, że opinia leśniczego ds. lasów państwowych sporządzona na zlecenie M. S. jest niejednoznaczna i bardzo niejasna. W oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Strona przeciwna wniosła o oddalenie także tej skargi nie podzielając zarzutów skarżącego i podkreślając, że T. Z. podawał jako datę usunięcia drzew rok 2002 zarówno w trakcie przesłuchania przez Policję, jak i w trakcie oględzin w postępowaniu administracyjnym. Dopiero w kolejnej fazie postępowania, gdy skarżący dowiedział się o następstwach usunięcia drzew zmienił swoje twierdzenia. Opinia "Wynik lustracji w terenie" została przez Kolegium oceniona jako niejednoznaczna i nie dająca podstaw do wymierzenia kary również za pozostałe 7 drzew, dlatego zarzuty w tym zakresie są bezprzedmiotowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zawiera poważne uchybienia, które powodują konieczność uchylenia decyzji I i II instancji. Zostały one wydane bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, bez przeprowadzenia istotnych dla rozstrzygnięcia dowodów oraz z przekroczeniem granic swobodnej oceny tych dowodów, które zostały przeprowadzone. W ten sposób organy administracji naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Opinia biegłego w zakresie ochrony przyrody, na której w głównej mierze opiera się rozstrzygnięcie, budzi poważne zastrzeżenia. Z opinii tej wynika, że biegła dokonała pomiaru 10 pni wskazanych przez M. S., jednakże "za przedmiotowe" uznała tylko te trzy, do których wycięcia przyznał się T. Z. Należy w tym miejscu podkreślić, że biegła nie wskazała żadnych różnic w wyglądzie 3 pni objętych oświadczeniem T. Z. oraz pozostałych 7 wskazywanych przez M. S.. Na podstawie dokumentacji fotograficznej wykonanej w czasie wizji także nie sposób stwierdzić, czy istniały jakiekolwiek różnice, które mogłyby świadczyć o tym, że drzewa zostały wycięte w różnym czasie. Biegła stwierdza jedynie w opinii, że "wg ogólnej oceny dokonanej w czasie wizji w dniu [...] 2003 r. w stosunku do pozostałych pni, poza trzema wskazanymi jako przedmiotowe, zastosowanie mają przepisy nie uzasadniające dalszych działań administracyjnych". Zwraca się uwagę, że nie należy do zadań biegłego sugerowanie organom prowadzącym postępowanie jakie przepisy powinny zastosować. Zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. organ administracji może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii wówczas, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. W niniejszej sprawie opinia biegłego winna zmierzać do zweryfikowania rozbieżnych twierdzeń stron odnośnie ilości oraz daty wycięcia drzew. Natomiast biegła z góry uznała, że w odniesieniu do ilości usuniętych drzew wiarygodne są twierdzenia T. Z., zaś nie zasługują na wiarę twierdzenia M. S., co również nie należało do jej kompetencji. Oprócz oświadczenia T. Z. biegła wskazała na inny czynnik, którym kierowała się wydając opinię. Z opinii oraz z pisma biegłej z dnia [...] 2003 r. wynika, że "wybrała" ona do zaopiniowania 2 dęby i brzozę, ponieważ zeznanie dotyczące tych właśnie drzew znajdowało się w protokole policyjnym, którego nie ma prawa podważać i kwestionować. W aktach administracyjnych brak jest jednak takiego protokołu. Ani w protokole przyjęcia ustnego zawiadomienia o wykroczeniu, ani w protokołach przesłuchania świadków w sprawie o wykroczenie tj. M. S. i P. L., ani w protokole przesłuchania sprawcy wykroczenia T. Z. nie ma żadnych informacji na temat tego ile sztuk drzew wycięto. Notatka urzędowa znajdująca się na k. 8 nie jest protokołem, a ponadto zawiera oświadczenie F. Z. (ojca T. Z.), że wycięto dwa drzewa tj. dąb i brzozę. Ponadto sformułowania zawarte w piśmie biegłej z dnia [...] 2003 r. mogą wskazywać, że jej opinia nie jest obiektywna. W piśmie tym znajduje się m. in. zdanie: "Równocześnie pragnę wyrazić swoje oburzenie dla postawy mieszkańców K. występujących w sprawie, a szczególnie Pani M. S.". Okoliczności te dyskwalifikują powyższą opinię i wyłączają możliwość poczynienia na jej podstawie ustaleń co najmniej w zakresie dotyczącym daty wycięcia 7 drzew, za które ostatecznie nie wymierzono kary administracyjnej.
Na uwagę zasługuje również znajdujące się w opinii stwierdzenie, że jednoznaczne ustalenie wieku i terminu wycinki drzew wymaga specjalistycznej ekspertyzy dendrologicznej. Wobec faktu, że z dniem 1 października 2001 r. nastąpiła zasadnicza zmiana przepisów regulujących kwestię usuwania drzew bez zezwolenia, ustalenie dokładnej daty usunięcia drzew może przesądzać o wymierzeniu bądź odstąpieniu od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Zarówno data wycięcia drzew, jak i ich wiek są okolicznościami istotnymi dla rozstrzygnięcia. Nieprzeprowadzenie ekspertyzy dendrologicznej w ocenie sądu stanowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
W tym miejscu warto zwrócić uwagę, że zarówno data wycinki, jak i ilość usuniętych drzew stanowiły okoliczności najbardziej sporne między stronami, a zatem postępowanie dowodowe w tym zakresie powinno być przeprowadzone szczególnie wnikliwie. Organy administracji nie zwróciły jednak uwagi na opisane wyżej wady opinii biegłego, a z drugiej strony negatywnie oceniły przedstawiony przez skarżącą dokument pt. "Wynik lustracji w terenie". Zawarta w nim opinia leśniczego J. K. wskazuje, że 10 drzew objętych postępowaniem zostało wyciętych w tym samym czasie. Stwierdzenie to Samorządowe Kolegium Odwoławcze całkowicie pominęło, koncentrując się na niejednoznaczności opinii w odniesieniu do roku, w którym dokonano wycinki. Ponadto skarżąca już po wydaniu decyzji w II instancji przedłożyła do akt opinię dendrologiczną, którą organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę ocenia jako budząca zastrzeżenie co do jej wiarygodności z uwagi na fakt, iż została sporządzona na zlecenie skarżącej.
Nie można z góry odmawiać mocy dowodowej fachowym opiniom i ekspertyzom tylko dlatego, że zostały sporządzone na zlecenie osoby będącej stroną postępowania, a więc zainteresowanej jego wynikiem.
W ponownym postępowaniu organy administracji powinny przeprowadzić wszelkie dowody, które mogą być przydatne do ustalenia kiedy dokonano usunięcia drzew oraz które to były drzewa.
W razie ustalenia, że wycinki dokonano przed 1 października 2001 r., a więc pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994 r. Nr 49 poz. 196 ze zmianami) należy w dalszej kolejności ustalić, czy na ich wycięcie było wymagane zezwolenie zgodnie z art. 48 ust. 2, czy też osoba dokonująca wycinki była zwolniona z obowiązku uzyskania zezwolenia na podstawie art. 48 ust. 4 powołanej ustawy. W szczególności może mieć zastosowanie art. 48 ust. 4 pkt 4, który zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na usunięcie drzew i krzewów, których wiek nie przekracza 30 lat, usuwanych z terenu nieruchomości stanowiących własność lub będących w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych. Do zastosowania tego przepisu niezbędne jest ustalenie, czy wycięte drzewa miały ponad 30 lat oraz ustalenie czyją własność stanowi grunt, na którym rosły tj. skarpa przy drodze stanowiącej działkę nr 1396. Droga została wprawdzie skomunalizowana, jednakże jak wynika z dołączonej do akt sądowych decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] 2005 r. znak [...] stwierdzono nieważność decyzji komunalizacyjnej. Okoliczności te, jak również wskazywany przez strony spór o granice będą wymagały wzięcia pod uwagę przez organ rozstrzygający sprawę.
Z powyższych względów zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uchylono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) ze względu na naruszenie przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W orzeczeniu uwzględniającym skargę sąd orzeka o zwrocie kosztów na rzecz skarżącego od organu, który wydał zaskarżony akt, o czym orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI