II SA/Kr 1535/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki budowlanej na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, uznając, że wycinka nastąpiła przed uprawomocnieniem się decyzji zezwalającej.
Spółka budowlana wniosła skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za usunięcie czterech drzew bez wymaganego zezwolenia. Spółka argumentowała, że odwołała się jedynie od wysokości opłaty za usunięcie drzew, a nie od samego zezwolenia, które miało stać się ostateczne. Sąd uznał jednak, że decyzja zezwalająca na usunięcie drzew jest niepodzielna, a wniesienie odwołania, nawet w części dotyczącej opłaty, uchyliło ją w całości i wstrzymało jej wykonanie. W związku z tym, wycinka dokonana przez spółkę nastąpiła bez ważnego zezwolenia, co uzasadniało nałożenie kary.
Spółka budowlana "[...] Sp.j." zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 36 420 zł za usunięcie czterech lip drobnolistnych bez wymaganego zezwolenia. Spółka podnosiła, że odwołała się od pierwotnej decyzji Prezydenta Miasta jedynie w części dotyczącej wysokości opłaty, a nie samego zezwolenia na wycinkę, które miało stać się ostateczne i pozwoliło na usunięcie drzew. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja zezwalająca na usunięcie drzew jest niepodzielna. Wniesienie odwołania od tej decyzji, nawet w części dotyczącej opłaty, skutkowało uchyleniem jej w całości przez SKO i wstrzymaniem jej wykonania. W związku z tym, wycinka drzew dokonana przez spółkę w kwietniu 2024 r. nastąpiła przed uprawomocnieniem się jakiejkolwiek decyzji zezwalającej, a tym samym bez wymaganego zezwolenia. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa, w tym przepisy ustawy o ochronie przyrody dotyczące wymierzania kar pieniężnych za usunięcie drzew bez zezwolenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja zezwalająca na usunięcie drzew jest niepodzielna. Wniesienie odwołania, nawet w części dotyczącej opłaty, powoduje, że kontroli odwoławczej podlega cała decyzja, a jej uchylenie przez organ odwoławczy eliminuje ją z obrotu prawnego.
Uzasadnienie
Decyzja zezwalająca na usunięcie drzew zawiera obligatoryjne elementy, takie jak zezwolenie, wysokość opłaty i termin usunięcia, które są ze sobą ściśle powiązane. Nie można skutecznie zaskarżyć jedynie części niekorzystnych dla wnioskodawcy obowiązków, pomijając korzystne uprawnienie. Uchylenie całej decyzji przez SKO oznacza, że zezwolenie na wycinkę nie stało się ostateczne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.o.p. art. 88 § 1 pkt 1
Ustawa o ochronie przyrody
Podstawa do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia.
u.o.p. art. 89 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
Określa wysokość kary pieniężnej jako dwukrotność opłaty za usunięcie drzew lub krzewów.
u.o.p. art. 83 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
Obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów.
u.o.p. art. 85 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
Sposób ustalania opłaty za usunięcie drzewa.
Pomocnicze
u.o.p. art. 83d § 1
Ustawa o ochronie przyrody
Elementy obligatoryjne decyzji zezwalającej na usunięcie drzew.
K.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólna podstawa wydawania decyzji administracyjnych.
K.p.a. art. 130 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja nie ulega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania.
K.p.a. art. 130 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji.
K.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
K.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji (rażące naruszenie prawa).
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny, czy materiał dowodowy uzasadnia wydanie decyzji.
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola decyzji administracyjnych przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
k.c. art. 49 § 1
Kodeks cywilny
Definicja urządzeń przesyłowych.
Konstytucja RP art. 74
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji o środowisku i jego ochronie.
Konstytucja RP art. 86
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek dbałości o stan środowiska.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja zezwalająca na usunięcie drzew jest niepodzielna i wniesienie odwołania w części dotyczącej opłaty uchyla ją w całości. Usunięcie drzew po wniesieniu odwołania i przed uprawomocnieniem się decyzji stanowi usunięcie bez wymaganego zezwolenia. Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa.
Odrzucone argumenty
Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa dotyczyło wyłącznie wysokości opłaty, a zezwolenie na usunięcie drzew stało się ostateczne i mogło być wykonane.
Godne uwagi sformułowania
decyzja w sprawie zezwolenia na usuniecie drzew nie jest orzeczeniem podzielnym opłata stanowi immanentną część decyzji zezwalającej na usunięcie drzewa przedmiotowa decyzja zawiera rozstrzygnięcie o samym uprawnieniu, jak też o warunkach, na jakich dany podmiot może z tego uprawnienia skorzystać elementy te są ze sobą ściśle powiązane, składają się na integralną całość
Skład orzekający
Małgorzata Łoboz
przewodniczący
Joanna Tuszyńska
sprawozdawca
Agnieszka Nawara-Dubiel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady niepodzielności decyzji zezwalającej na usunięcie drzew oraz skutków wniesienia odwołania w części dotyczącej opłat."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której spółka usunęła drzewa po wniesieniu odwołania od decyzji zezwalającej, ale przed jej uprawomocnieniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozumienie procedury administracyjnej i skutków odwołań, nawet w pozornie prostych kwestiach jak wycinka drzew. Pokazuje pułapki prawne, w które mogą wpaść przedsiębiorcy.
“Wyciąłeś drzewa, myśląc, że masz zgodę? Uważaj, bo jedno odwołanie może wszystko zmienić!”
Dane finansowe
WPS: 36 420 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1535/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-03-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Joanna Tuszyńska /sprawozdawca/
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Protokolant: specjalista Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2025 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Budowlanego [...] Sp.j. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 3 października 2024 r. znak: SKO.OŚ/4170/137/2024 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Tarnowa w dniu 20 sierpnia 2024 r. nr WOŚ.6132.4.2024.MŻ, działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz art. 104 K.p.a., wydał decyzję, którą:
I. wymierzył Przedsiębiorstwu Budowlanemu "I. J. i J. G. Sp.j. (dalej nazywane jako "strona skarżąca", "skarżąca spółka") administracyjną karę pieniężną za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 4 drzew rosnących na terenie działki nr [...] obr. [...] w T. przy ul. O. 4 lip drobnolistnych o obwodach 182, 170, 122 i 133 cm zmierzonych na wysokości 1,3 metra;
II. ustalił wysokość administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 4 drzew wymienionych w pkt I na kwotę 36 420 zł;
III. stwierdził, że karę pieniężną za usunięcie zieleni należy wpłacić na konto Urzędu Miasta T. na wskazany rachunek.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskiem z dnia 31 stycznia 2024 r. spółka zwróciła się o udzielenie zezwolenia na usunięcie pięciu sztuk drzew z terenu działki nr [...] obr. [...] w T.. Do wniosku dołączono plan nasadzeń zastępczych. W toku postępowania przeprowadzono wizję lokalną w celu dokonania oględzin drzew i stwierdzono, że na działce nr [...] obr. [...] w T. znajdują się lipy drobnolistne o obwodzie 182, 170, 122, 133 i 136 cm. Drzewa rosną na terenie, gdzie planowana jest inwestycja – budowa budynku magazynowego. Wnioskodawca zwrócił się o zezwolenia na usunięcie drzew ze względów bezpieczeństwa konstrukcji budynków.
Prezydent Miasta Tarnowa decyzją z dnia 11 marca 2024 r. w jej pkt I. zezwolił wnioskodawcy na usunięcie z działki nr [...] obr. [...] w T. w terminie do 30 listopada 2025 r. dwóch lip drobnolistnych o obwodach 182, 170 cm mierzonych na wysokości 1,3 metra. W pkt II. decyzji za usunięcie tych drzew ustalił opłatę w wysokości 10 560 zł. W pkt III. organ uzależnił zezwolenia od zastąpienia drzew przewidzianych do usunięcia przez cztery drzewa gatunku grab pospolity, klon polny, klon pospolity, lipa drobnolistna lub innego rodzimego gatunku drzewa o obwodach minimum 12 cm na wysokości 100 cm posadzonych w terminie do 30 listopada 2025 r. Z kolei w punkcie IV. decyzji organ odroczył termin uiszczenia opłaty za usunięcie drzew na okres 3 lat od dnia upływu terminu na wykonanie nasadzeń zastępczych.
W punkcie V. decyzji organ zezwolił wnioskodawcy na usunięcie z terenu działki nr [...] w terminie do 30 listopada 2025 r. dwóch lip drobnolistnych o obwodach 133, 122 cm mierzonych na wysokości 1,3 metra. Za usunięcie tych drzew organ ustalił opłatę w wysokości 7 650 zł (punkt VI decyzji). Natomiast w punkcie VIII. decyzji organ umorzył postępowanie w zakresie zezwolenia na usunięcie z działki nr [...] lipy drobnolistnej o obwodzie 136 cm mierzonych na wysokości 1,3 metra.
Odwołanie od powyższej decyzji pismem z dnia 10 kwietnia 2024 r. wniosło Przedsiębiorstwo Budowlane "I. " J. i J. G. Sp.j.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 maja 2024 r. nr SKO.OŚ/4170/28/2024 uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia. Zdaniem SKO organ l instancji powinien dokładnie uzasadnić rozstrzygnięcie w zakresie ustalenia i warunków naliczonych opłat i ich zróżnicowania w odniesieniu do drzew określonych w decyzji.
Zawiadomieniem z dnia 14 maja 2024 r. organ poinformował strony o oględzinach mających się odbyć dnia 5 czerwca 2024 r. Podczas oględzin nie stwierdzono obecności drzew. J. G. oświadczył, że drzewa zostały usunięte po 14 dniach od odbioru decyzji zezwalającej na usunięcie 4 drzew, czyli po 19 kwietnia 2024 r. Wskazał również, że odwołanie do SKO dotyczyło zróżnicowanej wysokości opłat za usunięcie drzew oraz, że odwołał się wyłącznie od opłat, a nie zezwolenia na usunięcie drzew, dlatego dokonał usunięcia drzew.
Prezydent Miasta Tarnowa decyzją z dnia 14 czerwca 2024 r. nr WOŚ.6131.6.2024.MŻ po rozpatrzeniu wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew z działki nr [...] umorzył postępowanie. W uzasadnieniu organ podniósł, że biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy oraz niemożność wydania zezwolenia na usunięcie drzew, których obecności nie stwierdzono na działce i związaną z tym faktem bezprzedmiotowość postępowania wydano decyzję o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 105 K.p.a.
Zawiadomieniem z dnia 18 czerwca 2024 r. organ poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie usunięcia 4 drzew bez wymaganego zezwolenia z terenu działki nr [...] obr[...] w T. oraz o przeprowadzeniu oględzin mających się odbyć w dniu 5 lipca 2024 r.
Podczas oględzin na terenie działki nr [...] obr. [...] w T. nie stwierdzono obecności drzew. J. G. oświadczył, że drzewa zostały usunięte zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta Tarnowa, że nie zgadza się ze stwierdzeniem, iż drzewa zostały usunięte bez wymaganego zezwolenia. W uwagach do protokołu (pismo stanowiące załącznik do protokołu) J. G. stwierdził, że likwidacja drzewostanu miała umożliwić inwestowanie i budowę hali. Decyzją z dnia 11 marca 2024 r. uzyskano zgodę na likwidację drzew oraz zadeklarowano dokonanie zalesień. W związku z tym, że zgoda była obarczona różnymi zobowiązaniami finansowymi wystąpiono z prośbą o jednakowe potraktowanie obciążeń, co w sytuacji planowanych nakładów inwestycyjnych jest dla przedsiębiorców budowlanych istotne. W dalszej części pisma stwierdził, że żadna ze stron nie wniosła odwołania od zgody na likwidację drzew z terenu.
W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że zgodnie z art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody usunięcie drzewa lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia. Jak wynika z akt sprawy skarżące przedsiębiorstwo nie posiadało ostatecznej decyzji zezwalającej na usunięcie 4 drzew z działki, gdyż decyzją z dnia 6 maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 11 marca 2024 r. udzielającą przedsiębiorstwu zezwolenia na usunięcie 4 drzew z działki. Po stwierdzeniu, że na działce nr [...] obr. [...] zostały usunięte drzewa bez wymaganego zezwolenia należało wszcząć postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody. Zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów, dlatego w orzeczeniu niniejszej decyzji taką karę ustalono.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosło Przedsiębiorstwo Budowlane "I." J. i J. G. Sp.j. wskazując, że nie zgadzają się z nałożoną karą. Spółka stwierdziła, że drzewa zostały wycięte pod koniec kwietnia 2024 r., czyli ponad miesiąc od decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa. W terminie na złożenie odwołania żadna ze stron tego nie zrobiła. Zatem biorąc pod uwagę fakt uprawomocnienia się decyzji oraz zbliżający się okres lęgowy dokonano wycinki drzew.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 3 października 2024 r. nr SKO.OŚ/4170/137/2024 utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie istotna jest sekwencja zdarzeń związanych z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w przedmiocie usunięcia drzew. Decyzja Prezydenta Miasta Tarnowa zezwalająca na usunięcie 4 lip drobnolistnych z działki nr [...] obr. [...] w T. (przed zmianą nr [...] obr. [...] w T.) wydana została w dniu 11 marca 2024 roku. Z materiałów przekazanych przez organ l instancji wynika, że decyzja ta doręczona została stronie w dniu 4 kwietnia 2024 roku. Od tego dnia rozpoczął bieg 14-dniowy termin do wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Odwołanie zostało wniesione w dniu 11 kwietnia 2024 roku. Odwołanie dotyczyło nałożenia opłaty za usunięcie drzew. Kolegium w dniu 6 maja 2024 roku wydało decyzję uchylającą w całości decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Uchyleniu podlegała cała decyzja Prezydenta Miasta Tarnowa w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew, a zatem tak w zakresie zezwolenia na usunięcie drzew, jak i w zakresie opłat (których dotyczyło odwołanie). Rozstrzygnięcie Kolegium podyktowane było treścią art. 83d ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, który w pkt 6 stanowi, że zezwolenie na usunięcie drzew określa m.in. wysokość opłaty za usunięcie drzewa. W tej sytuacji mając na względzie brzmienie przepisu, z którego wprost wynika, że opłata stanowi immanentną część decyzji zezwalającej na usunięcie drzewa, decyzja w sprawie zezwolenia na usuniecie drzew nie jest orzeczeniem podzielnym, które mogłoby funkcjonować samodzielnie w zakresie zezwolenia bez orzeczenia o opłacie. Nie jest zatem możliwe wydanie odrębnego orzeczenia w przedmiocie opłaty za usuniecie drzewa i odrębnego w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzewa. Z tej przyczyny Kolegium uchyliło całą decyzję w sprawie zezwolenia na usuniecie drzewa, co spowodowało, że zezwolenie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego w całości.
SKO wyjaśniło, że decyzja w sprawie usunięcia drzewa staje się wykonalna dopiero po upływie terminu do wniesienia odwołania, co do zasady bowiem możliwość przystąpienia do wykonywania praw lub obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej została unormowana w art. 130 § 1 K.p.a., zgodnie z którym przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. W sytuacji więc zaskarżenia decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa, decyzja zezwalająca na usuniecie drzew z dnia 11 marca 2024 roku nie stała się ostateczna i nie podlegała wykonaniu. Postępowanie administracyjne w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew tym samym nie było zakończone, albowiem prowadzone było przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Strona nie miała zatem uprawnienia, aby decyzję tę wykonać i usunąć drzewa. Jednakże, jak strona sama podała, w kwietniu 2024 r. usunęła z przedmiotowej nieruchomości 4 drzewa gatunku lipa drobnolistna. W dniu 18 czerwca 2024 r. Prezydent Miasta Tarnowa zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie usunięcia drzew bez zezwolenia oraz wyznaczył termin oględzin na 5 lipca 2024 r. W toku oględzin organ stwierdził, że drzewa zostały usunięte ż terenu działki nr [...] obr. [...] w T.. Strona uczestnicząca w oględzinach wyjaśniła, że usunięcie nastąpiło zgodnie z zezwoleniem Prezydenta Miasta Tarnowa.
Organ wskazał następnie, że zasady ustalania wysokości kary określa art. 89 u.o.p. Administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną, karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było (ust. 1). W sprawie przepis ten ma zastosowanie, gdyż znane są obwody pni usuniętych drzew zmierzone na wysokości 1,3 m. Stosownie więc do art. 85 ust. 1 u.o.p. opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty. Wysokość kary została ustalona prawidłowo.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosło Przedsiębiorstwo Budowlane "I. " J. i J. G. Sp.j. zarzucając naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zbadaniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym udziału strony;
2) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 20 sierpnia 2024 r. wymierzającej skarżącemu karę pieniężną w wysokości 36 420,00 zł za usunięcie z działki ewidencyjnej nr [...] obr. [...] w T. bez zezwolenia 4 drzew, w sytuacji gdy skarżący uprzednio odwoływał się od decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 11 marca 2024 r. dotyczącej zezwolenia na usunięcie drzew i opłat za usunięcie drzew, ale wyłącznie w części, tj. w zakresie wysokości opłaty za usunięcie drzew, nie kwestionując korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia w zakresie zezwolenia na usunięcie drzew, w związku z czym ww. decyzja w części nie zaskarżonej stała się ostateczna, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a.
W uzasadnieniu strona skarżąca stwierdziła, że jednoznacznie w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 11 marca 2024 r. wskazano, że zaskarża tą decyzję jedynie w określonej części, tj. zróżnicowanej wysokości opłaty za usunięcie drzew (zakres prezentowanej argumentacji dotyczył wyłącznie tej kwestii), a zatem organ II instancji nie mógł wykroczyć poza wyznaczone granice kompetencji organu odwoławczego. Na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie rozstrzygnięciem z dnia 6 maja 2024 r. uchyliło jednak w całości ww. decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy skarżący nie kwestionując decyzji z części dla siebie korzystnej, tj. zgody na wycięcie drzew, po jej ostateczności w tym zakresie, wyciął drzewa.
W konkluzji skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji ewentualnie o ich uchylenie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
W tak zakreślonych granicach przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 3 października 2024 r. nr SKO.OŚ/4170/137/2024, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 20 sierpnia 2024 r., w przedmiocie wymierzenia Przedsiębiorstwu Budowlanemu "I. " J. i J. G. Sp.j. karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie z działki nr [...] obr. [...] w T. bez zezwolenia czterech drzew gatunku lipa drobnolistna o obwodach pni 182, 170, 122 i 133 cm mierzonych na wysokości 1,3 m.
Materialnoprawną podstawę do rozpoznania przedmiotowej sprawy stanowią przepisy ustawy o ochronie przyrody ("u.o.p" - Dz. U. z 2016 r. poz. 2134 ze zm.).
Zgodnie z art. 88 ust. 1 u.o.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za: usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia (pkt 1); usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości (pkt 2); zniszczenie drzewa lub krzewu (pkt 3); uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa (pkt 4). W myśl art. 88 ust. 2 powołanej ustawy kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Z przepisów tych wynika, że kara nakładana jest na sprawcę jednego z czynów wskazanych w art. 88 ust. 1 ustawy, przy czym tymi sprawcami mogą być posiadacze nieruchomości, właściciele urządzeń przesyłowych lub inne podmioty, jeżeli działały bez zgody posiadacza nieruchomości.
Zgodnie z postanowieniami art. 83 ust. 1 ustawy jednym z podstawowych instrumentów służących ochronie drzew i krzewów rosnących na terenach miast i wsi (poza wyjątkami wynikającymi z art. 83f ust. 1 i 2 u.o.p) jest obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, którego brak skutkuje wymierzeniem kar pieniężnych, na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy, za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Ustawodawca w ten sposób chroni elementy przyrody jakimi są drzewa. Stawki za usunięcie drzewa pobierane są zgodnie z regulacjami art. 85 u.o.p. W myśl tego przepisu, opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty. Wspomniana stawka opłaty została określona w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz.U. z 2017 r., poz. 1330) i dla drzewa gatunku lipa drobnolistna wynosi 30 zł.
Na gruncie kontrolowanej sprawy wskazać na wstępie należy, że niespornym w sprawie było, że z działki nr [...] obr. [...] (jak wynika z mam znajdujących się w Geoportalu działki nr [...] i [...] utworzyły działkę nr [...]; mapy zawarte również w aktach administracyjnych k.3 akt organu I instancji i k.2 akt organu II instancji) zostały usunięte cztery drzewa gatunku lipy drobnolistne. Fakt ten potwierdza chociażby treść decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 14 czerwca 2024 r. o umorzeniu postępowania, gdzie organ wprost wskazuje, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 5 czerwca 2024 r. na działce nr [...] nie stwierdzono obecności drzew. Również w protokole z oględzin, które odbyły się w dniu 5 lipca 2024 r. wskazano, że na terenie działki wzdłuż budynku magazynowego nie stwierdzono obecności drzew. Co więcej, w protokole tym także J. G. oświadczył, że drzewa zostały usunięte zgodnie z decyzją wydaną przez Prezydenta Miasta Tarnowa (vide k.4 - protokół z dnia 5 lipca 2024 r. znajdujący się w aktach administracyjnych). Zatem okoliczność usunięcia drzew z terenu działki jest bezsporna i przyznana przez strony postępowania.
Nie ma również wątpliwości, że usunięcia dokonała strona skarżąca, co zostało wskazane w powołanym protokole, a ponadto chociażby w piśmie skarżącej spółki z dnia 5 lipca 2024 r., w którym stwierdzono, że "ponieważ zgoda nie była obarczona żadnymi innymi uwarunkowaniami dokonano wycinki, likwidując zagrożenie pożarowe i wysadzenie fundamentów, a równocześnie umożliwiając rozpoczęcie prac inwestycyjnych". Tym samym nie ma sporu co do podmiotu, który dokonał usunięcia drzew z terenu działki. Jak ponadto wynika, z działu II księgi wieczystej nr [...] skarżąca spółka jest użytkownikiem wieczystym przedmiotowej działki, a działki obrębowe [...] i [...] w użytkowaniu wieczystym spółki pozostają do dnia 4 grudnia 2089 (dział I-SP księgi wieczystej). W rezultacie przedmiotowa pieniężna kara administracyjna za wycięcie drzew została nałożona na właściwy podmiot.
Kwestią sporną w sprawie jest natomiast fakt, czy wycinka drzew z obecnej działki nr [...] obr. [...] w T. nastąpiła bez zezwolenia. Aby zweryfikować ten fakt należy przedstawić chronologię podejmowanych w niniejszej sprawie czynności procesowych. Bezspornie, co wynika z zalegających w aktach sprawy dokumentów, wnioskiem z dnia 31 stycznia 2024 r. spółka zwróciła się o udzielenie zezwolenia na usunięcie pięciu sztuk drzew z terenu działki nr [...] obr[...] w T..
Prezydent Miasta Tarnowa decyzją z dnia 11 marca 2024 r. zezwolił wnioskodawcy na usunięcie dwóch lip drobnolistnych o obwodach 182, 170 cm mierzonych na wysokości 1,3 metra oraz na usunięcie dwóch lip drobnolistnych o obwodach 133, 122 cm mierzonych na wysokości 1,3 metra oraz umorzył postępowanie w zakresie zezwolenia na usunięcie z działki nr [...] lipy drobnolistnej o obwodzie 136 cm mierzonej na wysokości 1,3 metra. Decyzja ta została doręczona skarżącej spółce w dniu 4 kwietnia (co wynika bezspornie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru). Pismem z dnia 11 kwietnia 2024 r. (pismo złożone drogą elektroniczną) skarżąca spółka wniosła odwołanie od przedmiotowej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 maja 2024 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia. Odnosząc powyższe do zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, że spółka twierdziła, iż odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 11 marca 2024 r. dotyczącej zezwolenia na usunięcie drzew i opłat za usunięcie drzew dotyczyło wyłącznie części, w której organ określił wysokość opłaty za usunięcie drzew. Natomiast spółka nie kwestionowała korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia w zakresie zezwolenia na usunięcie drzew.
Z tak sformułowanym zarzutem nie można się zgodzić. Po pierwsze, wskazać należy, że decyzja Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 11 marca 2024 r. została doręczona spółce 4 kwietnia 2024 r., w dniu 11 kwietnia 2024 r. spółka wniosła do SKO w Tarnowie za pośrednictwem Prezydenta Miasta Tarnowa pismo zatytułowane "Odwołanie". Po drugie, treść pisma nie nasuwała żadnych wątpliwości interpretacyjnych i rację miały organy orzekające w sprawie, że pismo zakwalifikowały jako odwołanie. Po trzecie, wbrew twierdzeniom skargi, odwołanie nie dotyczyło wyłącznie wysokości opłaty. Decyzją z dnia 11 marca 2024 r. uzależniono zezwolenie na usunięcie drzew z działki nr [...] obr.[...] w T. od zastąpienia drzew przeznaczonych do usunięcia innymi drzewami, posadzonymi na działce nr [...] obr[...] w T.. W odwołaniu natomiast, powołując się na okoliczność, że działka przeznaczona jest pod zabudowę przemysłową, że teren został nabyty z przeznaczeniem na budowę niezbędnego zaplecza technicznego dla firmy oraz że jest on terenem budowlanym, zadeklarowała wykonanie nasadzeń zastępczych na sąsiedniej działce nr [...] stanowiącej umocnienie skarpy potoku. Tak więc zakwestionowała również decyzję w części dotyczącej nasadzeń zastępczych.
Ponadto, wbrew opinii skarżącej spółki, skoro decyzja Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 11 marca 2024 r. dotyczyła zezwolenia na usunięcie drzew i określenia wysokości opłaty za ich usunięcie, ale pod warunkiem wykonania nasadzeń zastępczych, oznacza to, że część decyzji w zakresie nałożenia opłaty nie mogła funkcjonować samodzielnie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że wniesienie odwołania od decyzji udzielającej zezwolenia na usunięcie drzew, nawet w odniesieniu tylko do części jej elementów - dotyczących naliczenia opłaty za wycinkę, zobowiązania do jej uiszczenia i wyznaczenia terminu i sposobu wycinki powoduje, że przedmiotem kontroli odwoławczej podlega cała ta decyzja, a zatem również te jej elementy, które nie były przez stronę skarżone, czyli w tym także samo rozstrzygnięcie o udzieleniu pozwolenia na wycinkę. W orzecznictwie, jak również w literaturze przedmiotu dopuszcza się możliwość zaskarżenia decyzji administracyjnej jednie w części (zob. między innymi wyroki NSA: z 24 listopada 2022 r., sygn. akt I OSk 1901/22, publ. Lex nr 3439313 oraz z 16 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 872/13, publ. Lex nr 1636871), ale tylko w tych przypadkach, gdy pozostałe zawarte w takiej decyzji rozstrzygnięcia mogą samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Decyzja o zezwoleniu na usunięcie drzew nie należy do tego rodzaju aktów. Jak już wspomniano powyżej, z art. 83d ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wynika, że w decyzji tej, oprócz samego zezwolenia, powinny znaleźć się takie elementy obligatoryjne, jak: jej adresat (pkt 1), miejsce usunięcia drzewa lub krzewu (pkt 2), nazwa gatunku drzewa podlegającego usunięciu (pkt 3), obwód pnia drzewa podlegającego usunięciu (pkt 4), wielkość powierzchni, z której zostanie usunięty (pkt 5), a także wysokość opłaty za usunięcie drzewa i krzewu (pkt 6) i termin jego usunięcia (pkt 7). Mogą znaleźć się w niej również elementy fakultatywne, takie jak obowiązek przesadzenia drzew w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienie ich innymi drzewami. Oznacza to, że decyzja o udzieleniu zezwolenia na wycięcie drzew lub krzewów zawiera rozstrzygnięcie o samym uprawnieniu, jak też o warunkach, na jakich dany podmiot może z tego uprawnienia skorzystać. Elementy te są ze sobą ściśle powiązane, składają się na integralną całość, jaką jest przedmiotowa decyzja i dlatego nie można skutecznie zaskarżyć jedynie elementów niekorzystnych z punktu widzenia wnioskodawcy, dotyczących nałożonych nań obowiązków, z pominięciem korzystnego uprawnienia. Nie jest bowiem dopuszczalne wydanie prawidłowej decyzji nie zawierającej wymaganych z mocy powołanego przepisów elementów, to jest zarówno orzekającej tylko o udzieleniu zezwolenia na wycinkę drzew bez określenia jego warunków (w tym dotyczących określenia terminu usunięcia, wysokości opłaty za usunięcie ewentualnie nałożenia obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych lub przesadzenia), jako takiej, która rozstrzygałaby o warunkach usunięcia odrębnie od zezwolenia (np. udzielonego wcześniej). Samo rozstrzygnięcie o uprawnieniu do wycięcia drzew nie może samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym ze względu na wspólną materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia z elementami wskazanymi w art. 83d ust. 1-4 ustawy o ochronie przyrody, o czym świadczy nie tylko treść wskazanego unormowania, lecz także cel i sens prowadzonego postępowania, które ma doprowadzić do zrekompensowania negatywnego wpływu usunięcia drzew lub krzewów na środowisko przyrodnicze, mogącego przybrać formę stosownej opłaty albo dokonania nasadzeń zastępczych ewentualnie przesadzenia drzewa. Zaprezentowany wyżej pogląd koresponduje z utrwalonym stanowiskiem judykatury (zob.: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 655/10, publ. Lex nr 992938; wyrok WSA w Poznaniu z 6 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 667/17, publ. Lex nr 2410901 oraz wyroki tutejszego Sądu: z 5 września 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 652/23, publ. Lex nr 3613168, z 8 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 949/22, publ. Lex nr 3435219 oraz z 14 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1677/23, publ. Lex nr 3694498). Reasumując stwierdzić należy, że kontrola instancyjna przy decyzji niepodzielnej, a taką właśnie jest decyzja Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 11 marca 2024 r., obejmuje całość sprawy administracyjnej. Z tego wynika, że właściwym działaniem było wydanie decyzji przez SKO w Tarnowie z dnia 6 maja 2024 r., którą uchylono w całości zaskarżoną decyzji i przekazano sprawę organowi I instancji w celu ponownego rozpatrzenia.
Abstrahując od oceny merytorycznej przytoczonej decyzji kasacyjnej SKO , do czego Sąd nie jest uprawniony w niniejszym postępowaniu, wskazać wypada, że jej skutkiem było bez wątpienia wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu I instancji z dnia 11 marca 2024 r.
Jak wynika z treści odwołania spółki (pismo z dnia 28 sierpnia 2024 r.) od decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 20 sierpnia 2024 r., wycinki przedmiotowych drzew zgodnie z oświadczeniem spółki dokonano pod koniec kwietnia 2024 r., a zatem przed rozpoznaniem odwołania i wydaniem decyzji przez SKO z dnia 6 maja 2024 r. Tym samym skarżąca spółka usunęła drzewa zanim decyzja o zezwoleniu na ich usunięcie stała się ostateczna, jednocześnie wnosząc odwołanie od tej decyzji i będąc w mylnym przekonaniu, że odwołuje się tylko od jej części. Wprawdzie zgodnie z art. 130 § 4 K.p.a. decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, jeżeli jest zgodna z żądaniem wszystkich stron lub jeżeli wszystkie strony zrzekły się prawa do wniesienia odwołania. Jedyną stroną postępowania jest skarżąca spółka i ona wniosła odwołanie zatem ten przepis nie odnosi się do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Bowiem jeżeli mimo podjęcia wykonania decyzji, strona postępowania wniesie od tej decyzji odwołanie, prawo dobrowolnego wykonania wygasa. Oznacza to bowiem, że decyzja nie jest zgodna z żądaniem strony. W takiej sytuacji przyjąć należy, że wykonanie decyzji niedostatecznej przed upływem terminu do wniesienia odwołania upada i zastosowanie ma art. 130 § 2 K.p.a., zgodnie z którym wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania stwierdzić należy, że rację mają organy orzekające w sprawie, że wycięcia drzew z terenu działki nr [...] spółka dokonała bez zezwolenia na wykonanie tej czynności. Tym samym zasadnym było wszczęcie i prowadzenie postępowania w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za wycięcie drzew bez zezwolenia. Organy ustaliły, że wycięcie drzew zostało dokonane przez skarżącą spółkę, a nadto, że spółka ta nie legitymowała się stosownym zezwoleniem właściwego organu. Ponadto, w ocenie Sądu wysokość kary pieniężnej została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów u.o.p. oraz przepisów Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że obowiązek przestrzegania przepisów u.o.p. polegający na obowiązku uzyskania wymaganego zezwolenia na usunięcie drzew jest pochodną ogólnego obowiązku ochrony środowiska unormowanego w art. 74 i 86 Konstytucji RP.
Zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji rozpatrzyły sprawę w pełnym zakresie, analizując dogłębnie okoliczności faktyczne w oparciu o kompleksowo zebrany materiał dowodowy i prezentując wszechstronną ocenę prawną faktów przy prawidłowo zastosowanych przepisach prawa materialnego. W świetle powyższych rozważań uznać należy, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Organ odwoławczy dokonał właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, który był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 K.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 K.p.a., organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI