II SA/Kr 1478/23

II SA/Kr 1478/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-02-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący/
Jacek Bursa /sprawozdawca/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 2 ust 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2024 r. sprawy ze skargi J. S., D. S.-M., W. S., K. S., A. S. i P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 5 września 2023 r. znak: SKO.GN/4160/15/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 5 września 2023 r., nr SKO.GN/4160/15/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie umorzyło postępowanie w sprawie z wniosku J. S., D. S.-M., W. S., K. S., A. S. oraz P. S. o stwierdzenie nieważności decyzji zastępcy Naczelnika Miasta i Gminy O. z dnia 27 października 1976 r., nr KZGT.VI-623/65/76 o oddaniu O. Spółdzielni Mieszkaniowej w użytkowanie wieczyste działki nr [...] położonej w O..
W uzasadnieniu decyzji podano, iż w związku z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 15 grudnia 2022 r., w sprawie II SA/Kr 486/22, uchylającym dwa postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, Kolegium ponownie rozpatrzyło wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji zastępcy Naczelnika Miasta i Gminy O. z dnia 27 października 1976 r., nr KZGT.VI-623/65/76, o oddaniu O. Spółdzielni Mieszkaniowej w użytkowanie wieczyste działki nr [...] położonej w O.. W powołanym wyroku WSA zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie należało przyjąć, że postępowanie zostało wszczęte 10 maja 2021 r. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Nie miało przy tym znaczenia złożenie podania do organu niewłaściwego, a to ze względu na treść art. 65 § 2 k.p.a. Nowela k.p.a. weszła natomiast w życie 16 września 2021 r., a zatem w dniu wejścia w życie noweli postępowanie z wniosku Skarżących było w toku. Sąd podkreślił, że w przedmiotowej sprawie, będącej w toku w dniu wejścia w życie ustawy, a jednocześnie w sprawie, w której doręczenie decyzji nastąpiło ponad 46 lat temu, należało uwzględnić treść art. 2 ust. 2 noweli k.p.a., który przez Kolegium został pominięty. Ponownie rozpatrując sprawę wniosku w/w osób o stwierdzenie nieważności decyzji zastępcy Naczelnika Miasta i Gminy O., Kolegium wskazało że zgodnie z art. 158 § 3 k.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 (czyli decyzji, od której doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki prawne), upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższy przepis wprowadzony został do Kodeksu postępowania administracyjnego ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), która weszła w życie w dniu 16 września 2021 r. Zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Natomiast w myśl art. 2 ust. 2 ustawy, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. WSA w Krakowie w wyroku w sprawie II SA/Kr 486/22, wskazał, iż w przedmiotowej sprawie doręczenie decyzji nastąpiło ponad 46 lat temu. Kolegium, na podstawie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, było związane wskazaniem Sądu. W takiej sytuacji, w ocenie Kolegium, konieczne jest wydanie decyzji o umorzeniu postępowania. Jak wskazano powyżej, zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją, umarza się z mocy prawa. Ponieważ postępowanie zostało niewątpliwie wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia decyzji, postępowanie umarza się z mocy prawa. Na konieczność wydania decyzji o umorzeniu postępowania wskazał WSA w Krakowie w wyroku z 15 grudnia 2022 r., zaznaczając, że w orzecznictwie i w literaturze wskazuje się w tym kontekście na konieczność formalnego zamknięcia postępowania przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OSK 109/23, podkreślił, że umorzenie postępowania, w oparciu o art. 105 k.p.a. każdorazowo, bez względu na przyczynę, o ile zaistnieją przesłanki prawem przewidziane, winno nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Podobnie jak rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności, każdorazowo winno zakończyć się wydaniem jednej z przewidzianych ustawą kodeks postępowania administracyjnego decyzji. Także postępowania administracyjne niezakończone ostateczną decyzją lub postanowieniem, które w myśl art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego zostały umorzone z mocy prawa, organ prowadzący postępowanie musi formalnie "zamknąć" wydaniem "orzeczenia", czyli musi wydać w tej materii deklaratoryjną decyzję administracyjną.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli wnioskodawcy, zarzucając naruszenie:
1. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie kodeksu postępowania administracyjnego,
2. art. 105 i art. 158 § 3 k.p.a.
- poprzez ich niewłaściwe zastosowanie
3. art. 7, art. 8 § 1, art. 12, art. 75 § 1, art. 80 k.p.a., przez ich niezastosowanie.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Kolegium umorzyło postępowanie powołując się bezpodstawnie, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, przyjmując, że od dnia doręczenia decyzji zastępcy Naczelnika Miasta i Gminy O. z dnia 27 października 1976 r., upłynęło 46 lat. Fakt doręczenia tej decyzji przed 46 laty Kolegium przyjęło powołując się jedynie na wyrok WSA w Krakowie w sprawie II SA/Kr 486/22. O istnieniu tej decyzji skarżący dowiedzieli się dopiero z akt sprawy o zwrot przedmiotowej nieruchomości toczącej się przed Starostą O. w sprawie nr WN.6821.22.2020, w których to aktach ta decyzja się znajduje, co wyraźnie napisano we wniosku z dnia 06,05.2021 r. o stwierdzenie jej. Dowodu tego nie przeprowadził również WSA w Krakowie w sprawie sygn. akt II SA/Kr 486/22, w związku z czym powołanie się strony przeciwnej na ten wyrok nie znajduje uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że kontrolowana decyzja zapadła po wyroku WSA w Krakowie wydanym do sygnatury II SA/Kr 486/22, którego poglądami na podstawie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi organ i Sąd ponownie rozpoznający sprawę są związani.
Z wiążących poglądów wyrażonych w w/w wyroku w szczególności natomiast wynika, że kontrolowane postępowanie administracyjne zostało wszczęte 10 maja 2021 r. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Nie miało przy tym znaczenia złożenie podania do organu niewłaściwego, a to ze względu na treść art. 65 § 2 k.p.a. Ponadto Sąd wyraził pogląd, że nowela k.p.a. wprowadzona ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.1491 z dnia 2021.08.16) weszła natomiast w życie 16 września 2021 r., a zatem w dniu wejścia w życie noweli postępowanie z wniosku skarżących było w toku. Dalej Sąd wskazał, że wobec powyższego Kolegium błędnie uznało, że istnieją w sprawie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania ze względu na treść art. 158 § 3 k.p.a., skoro w dacie wejścia w życie tego przepisu postępowanie było już uprzednio wszczęte wnioskiem skarżących. W ocenie Sądu na podstawie przywołanych przepisów zachodziłaby podstawa do odmowy wszczęcia postępowania w sytuacji, w której wniosek o stwierdzenie nieważności zostałby złożony po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, a jednocześnie po wejściu w życie noweli k.p.a. Tymczasem w przedmiotowej sprawie, będącej w toku w dniu wejścia w życie ustawy, a jednocześnie w sprawie, w której doręczenie decyzji nastąpiło ponad 46 lat temu, należało uwzględnić treść art. 2 ust. 2 noweli k.p.a., który przez Kolegium został pominięty.
Dlatego konkludując WSA uznał, że w tej sytuacji obowiązkiem organu będzie zweryfikowanie podstaw umorzenia postępowania w okolicznościach wskazanych w art. 2 ust. 2 noweli k.p.a. i rozważenie możliwości wydania decyzji administracyjnej w tym względzie. Powyższe sformułowania o obowiązku zweryfikowania przez organ podstaw do umorzenia postępowania i rozważenia możliwości wydania decyzji administracyjnej w tym względzie nie oznaczają jak wskazuje SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz skarżący w skardze, że WSA w Krakowie w wyroku z dnia 15 grudnia 2022 roku wydanym do sygnatury II SA/Kr 486/22, bezwzględnie przesądził obowiązek umorzenia przedmiotowego postępowania. Z wytycznych Sądu wynika bowiem jedynie obowiązek zweryfikowania podstaw umorzenia postępowania w okolicznościach wskazanych w art. 2 ust. 2 noweli k.p.a. i rozważenie możliwości wydania decyzji administracyjnej w tym względzie.
Niemniej jednak należy podkreślić, że rozstrzygnięcie organu jest jak najbardziej prawidłowe i uwzgledniające wszystkie wiążące wytyczne Sądu wyrażone w w/w wyroku.
Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, która weszła w życie w dniu 16 września 2021 r., a zatem już w toku postępowania z wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji zastępcy Naczelnika Miasta i Gminy O. z dnia 27 października 1976 r., nr KZGT.VI-623/65/76 o oddaniu O. Spółdzielni Mieszkaniowej w użytkowanie wieczyste działki nr [...] położonej w O.: "Postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa".
Z akt administracyjnych wynika natomiast, że kontrolowane postępowanie zostało wszczęte po ok. 45 latach od dnia doręczenia kwestionowanej decyzji z dnia 27 października 1976r. Była ona bowiem doręczona O. Spółdzielni Mieszkaniowej w O. i zawiera klauzulę prawomocności z uwagi na nie wniesienie od niej odwołania (k. 34 akt administracyjnych). Podnoszona w skardze okoliczność, że decyzja ta nie była doręczona poprzednikom prawnym skarżących może natomiast świadczyć o wadliwości decyzji ale nie wyłącza zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, w myśl którego zachodziły podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności. Z powyższego przepisu, który stanowi przesłankę do umorzenia postępowania, nie wynika bowiem i w świetle jego treści niedopuszczalna byłaby taka jego wykładnia, że przepis ten znajduje zastosowanie tylko wtedy jeśli doręczenia dokonano wobec wszystkich stron w sensie materialnym, a w przypadku niedoręczenia decyzji którejś ze stron, dla tej strony lub jej następców prawnych, termin o jakim stanowi w/w przepis nie jest wiążący.
W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.