II SA/Kr 1303/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi spadkobierców osób, których nieruchomości zostały wywłaszczone na mocy orzeczeń z lat 1955-1956. Organy administracji, w tym Prezydent Miasta K. i Wojewoda M., odmówiły wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania, powołując się na przedawnienie roszczenia na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że roszczenie o odszkodowanie za wywłaszczenie, choć ma charakter cywilnoprawny, nie podlega przedawnieniu na zasadach Kodeksu cywilnego. Sąd argumentował, że uprawnionemu nie przysługują środki bezpośredniego wymuszenia zapłaty, a brak odpowiedniej regulacji prawnej uniemożliwia pozbawienie go możliwości zaspokojenia roszczenia z powodu upływu czasu. W związku z tym, odszkodowanie podlega waloryzacji. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska, że roszczenia o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości nie podlegają przedawnieniu na zasadach Kodeksu cywilnego, mimo ich cywilnoprawnego charakteru.
Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczeń z okresu PRL, gdzie odszkodowania nie zostały wypłacone, a organy administracji powołują się na przedawnienie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy roszczenie o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ustalone decyzją administracyjną, podlega przedawnieniu na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, choć ma charakter cywilnoprawny, nie podlega przedawnieniu na zasadach Kodeksu cywilnego z uwagi na brak odpowiednich środków prawnych dla uprawnionego do jego egzekwowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że roszczenie o odszkodowanie za wywłaszczenie ma charakter cywilnoprawny, ale specyfika jego dochodzenia w postępowaniu administracyjnym, w tym brak środków bezpośredniego wymuszenia zapłaty dla uprawnionego, uniemożliwia zastosowanie przepisów o przedawnieniu z Kodeksu cywilnego. Brak odpowiedniej regulacji prawnej wyklucza pozbawienie uprawnionego możliwości zaspokojenia roszczenia z powodu upływu czasu.
Czy odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość podlega waloryzacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli roszczenie o wypłatę odszkodowania nie wygasło i nie uległo przedawnieniu, podlega ono waloryzacji na zasadach określonych w art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Skoro sąd uznał, że roszczenie o wypłatę odszkodowania nie uległo przedawnieniu, to jego waloryzacja jest obligatoryjna zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Przepisy (21)
Główne
u.g.n. art. 132 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten reguluje waloryzację odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Sąd uznał, że skoro roszczenie nie uległo przedawnieniu, to waloryzacja jest obowiązkowa.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania co do istoty sprawy przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
u.g.n. art. 112 § ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 9a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § §1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1952 r. w sprawie trybu wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości
k.c. art. 117
Kodeks cywilny
Przepisy o przedawnieniu, które sąd uznał za nieadekwatne do roszczenia o odszkodowanie za wywłaszczenie.
k.c. art. 117 § § 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 125
Kodeks cywilny
k.c. art. 450
Kodeks cywilny
k.c. art. 486
Kodeks cywilny
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny art. XXXV
Ustawa z dnia 18 lipca 1950 r. - Przepisy ogólne prawa cywilnego
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy ochrony prawa własności i słusznego odszkodowania.
Konstytucja RP art. 64 § ust.1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy ochrony prawa własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, mimo cywilnoprawnego charakteru, nie podlega przedawnieniu na zasadach Kodeksu cywilnego z uwagi na brak odpowiednich środków egzekucyjnych dla uprawnionego. • Odszkodowanie za wywłaszczenie podlega waloryzacji, jeśli nie uległo przedawnieniu.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość uległo przedawnieniu na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.
Godne uwagi sformułowania
roszczenie o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości jest instytucją 'pogranicza', pozostającą na styku prawa prywatnego i publicznego • Decyzja, którą ustalono odszkodowanie na rzecz osób pozbawianych własności nieruchomości stanowi źródło stosunku o charakterze cywilnoprawnym. • To, że realizacja obowiązku następuje w wykonaniu decyzji administracyjnej nie świadczy o publicznoprawnym charakterze samego stosunku odszkodowawczego, jak i żądania uzyskania świadczenia w zamian za wywłaszczone prawo. • Prawo do uzyskania ustalonego decyzją odszkodowania jest prawem podmiotowym o charakterze cywilnym. • Zaliczenie opisywanego roszczenia do roszczeń o charakterze cywilnym nie oznacza jednak automatycznie zaliczenia go do roszczeń ulegających przedawnieniu według reguł prawa cywilnego. • uprawnionemu do odszkodowania nie przysługują środki służące bezpośredniemu wymuszeniu realizacji obowiązku zapłaty odszkodowania.
Skład orzekający
Anna Szkodzińska
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Tuszyńska
członek
Agnieszka Nawara-Dubiel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że roszczenia o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości nie podlegają przedawnieniu na zasadach Kodeksu cywilnego, mimo ich cywilnoprawnego charakteru."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczeń z okresu PRL, gdzie odszkodowania nie zostały wypłacone, a organy administracji powołują się na przedawnienie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznych wywłaszczeń i problemu przedawnienia roszczeń, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym, a także dla osób poszkodowanych w podobnych sytuacjach.
“Czy roszczenie o odszkodowanie za wywłaszczenie sprzed dekad może się przedawnić? Sąd administracyjny odpowiada!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.