II SA/Kr 1283/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKrakowie2011-05-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennedostęp do drogi publicznejdroga wewnętrznaochrona gruntów rolnychochrona przyrodyochrona zabytkówpostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważności decyzjiWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Stowarzyszenia Ligi Ochrony Natury, potwierdzając prawidłowość decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynków mieszkalnych, mimo braku zgody wszystkich współwłaścicieli drogi dojazdowej.

Stowarzyszenie Liga Ochrony Natury zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy dla budowy budynków mieszkalnych. Stowarzyszenie podnosiło zarzuty dotyczące braku dostępu do drogi publicznej, konieczności odrolnienia działek oraz naruszenia innych przepisów. Sąd oddalił skargę, uznając, że dostęp do drogi wewnętrznej jest wystarczający na etapie ustalania warunków zabudowy, a kwestie odrolnienia i opinii konserwatorskich nie stanowiły podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia Ligi Ochrony Natury na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w układzie bliźniaczym. Stowarzyszenie zarzucało m.in. naruszenie zasad postępowania administracyjnego, brak dostępu do drogi publicznej, konieczność odrolnienia działek oraz ignorowanie opinii konserwatorskich i ustaleń studium uwarunkowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając decyzję Kolegium za prawidłową. Sąd wyjaśnił, że na etapie ustalania warunków zabudowy wystarczający jest dostęp do drogi wewnętrznej, a kwestia własności drogi dojazdowej nie jest decydująca. Podkreślono również, że ustalenie warunków zabudowy dla części działki jest dopuszczalne, a wymogi dotyczące odrolnienia gruntów nie zostały naruszone, zwłaszcza w kontekście przepisów dotyczących gruntów w granicach miast. Sąd uznał także, że negatywna opinia konserwatora zabytków nie była wiążąca dla organu ustalającego warunki zabudowy, a studium uwarunkowań nie stanowi podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej. W konsekwencji, sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, dostęp do drogi publicznej poprzez drogę wewnętrzną jest wystarczający na etapie ustalania warunków zabudowy, zgodnie z definicją dostępu do drogi publicznej w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na definicję dostępu do drogi publicznej (art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) oraz orzecznictwo NSA, wskazując, że dostęp przez drogę wewnętrzną jest wystarczający, a inwestor nie musi legitymować się tytułem prawnym do tej drogi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 2 § pkt 14

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 1-11

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 59 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 60 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 64 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 9 § ust. 4 i 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.g.r.l. art. 7 § ust. 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.o.g.r.l. art. 5b

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.d.p. art. 8 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 2 § pkt 14

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 7 § ust. 2

Ustawa o drogach publicznych

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dostęp do drogi publicznej poprzez drogę wewnętrzną jest wystarczający na etapie ustalania warunków zabudowy. Ustalenie warunków zabudowy dla części działki ewidencyjnej jest dopuszczalne. Nie ma obowiązku odrolnienia gruntu, jeśli teren inwestycji nie przekracza 0,5 ha i znajduje się w granicach miasta. Pozytywne uzgodnienie z Dyrektorem Parku Krajobrazowego było wiążące dla organu. Negatywna opinia konserwatora zabytków nie była wiążąca dla organu ustalającego warunki zabudowy. Studium uwarunkowań nie stanowi podstawy prawnej do wydania decyzji o warunkach zabudowy.

Odrzucone argumenty

Brak dostępu do drogi publicznej z powodu braku statusu drogi publicznej ulicy [...] i braku tytułu prawnego do niej. Konieczność odrolnienia działek stanowiących teren inwestycji. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy mimo negatywnej opinii Dyrektora Jurajskich Parków Krajobrazowych (zmienionej później wskutek wprowadzenia w błąd). Wydanie decyzji pomimo negatywnego stanowiska Miejskiego Konserwatora Zabytków. Niezgodne z przepisami wykreowanie tworu pod nazwą 'część działki "2"'. Prowadzenie postępowania w oparciu o Zarządzenie Prezydenta Miasta K. nr [...] dotyczące zmiany projektu planu miejscowego. Wydanie decyzji bez odniesienia się do obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Godne uwagi sformułowania

Dostęp do drogi publicznej za pośrednictwem drogi wewnętrznej jest sam w sobie wystarczający. Podmiot posiadający dostęp do drogi wewnętrznej nie musi posiadać dodatkowego tytułu prawnego uprawiającego go do korzystania z tej drogi. Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Niezgodne z zasadą praworządności (art. 7 k.p.a.) byłoby wydanie decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy w oparciu o niemającą mocy wiążącej opinię konserwatorską oraz studium uwarunkowań.

Skład orzekający

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący

Małgorzata Brachel - Ziaja

sprawozdawca

Ewa Rynczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej na etapie ustalania warunków zabudowy, dopuszczalności ustalania warunków dla części działki, wymogów odrolnienia gruntów oraz znaczenia studium uwarunkowań i opinii organów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a także specyfiki postępowania w sprawie warunków zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy częstych problemów praktycznych związanych z warunkami zabudowy, w tym dostępu do drogi i interpretacji przepisów dotyczących gruntów rolnych, co jest istotne dla prawników i deweloperów.

Dostęp do drogi przez "własną" ulicę – czy wystarczy na budowę?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1283/10 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2011-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Rynczak
Małgorzata Brachel - Ziaja /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2323/11 - Wyrok NSA z 2013-03-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Malgorzata Brachel –Ziaja (spr) WSA Ewa Rynczak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] Ligi Ochrony Natury w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 września 2010r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Uzasadnienie
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 9.05.2008 r. nr [...] na wniosek A. A., W. S. i R. W. ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego p.n.: budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w układzie bliźniaczym na działkach nr "1" i "2" (część) obr. [...] przy ul. [...] w K. z drogą dojazdową od ul. [...]. Decyzja ta nie została zaskarżona i uzyskała walor ostateczności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 18.05.2010 r. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 9.05.2008 r. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium powołało się na pismo Stowarzyszenia [...] Liga Ochrony Natury w K. w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji i wskazało, że statutowe cele działalności tego stowarzyszenia oraz interes społeczny uzasadniają wszczęcie postępowania z urzędu.
Decyzją z 5.07.2010 r. sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie zwróciło się Stowarzyszenie [...] Liga Ochrony Natury, podnosząc, iż Kolegium nie rozpoznało istoty sprawy oraz zarzucając "naruszenie zasad ogólnych k.p.a., w szczególności art. 6 k.p.a. (zasada praworządności) i 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), naruszenie art. 156 k.p.a., art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu przestrzennym".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z 3.09.2010 r. sygn. [...], działając na podstawie art. 127 § 3, art. 156 § 1 pkt. 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 z późn.zm.), utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 5 lipca 2010 r., znak [...].
W uzasadnieniu powołało się na podstawy stwierdzenia nieważności decyzji, wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. i wskazało, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest ograniczone jedynie do weryfikacji samej decyzji lub postanowienia z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowana decyzja. Wskazano także na przesłanki ustalenia warunków zabudowy, wymienione w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podkreślono, że projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy winien uzyskać odpowiednie do stanu faktycznego sprawy uzgodnienia z organami wymienionymi w art. 53 ust. 4 pkt 1-11 ustawy, w szczególności z właściwym zarządcą drogi - w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego oraz Dyrektorem Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych - w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody.
Kolegium oceniło, iż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym, nie stwierdzono także wady prawnej powodującej nieważność zaskarżonej decyzji z mocy prawa tudzież sytuacji, że jej wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą. Brak jest także podstaw do przyjęcia, iż zachodzi jakakolwiek inna przesłanka uzasadniająca stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w tym w szczególności ta, że zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Kolegium nie podzieliło także podniesionego przez Stowarzyszenie zarzutu "(...) naruszenie zasad ogólnych k.p.a., w szczególności art. 6 k.p.a. (zasada praworządności) i 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), naruszenie art. 156 k.p.a., art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu przestrzennym." Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji nie rodzi praw do terenu, w związku z czym nie jest wymagane na tym etapie postępowania dysponowanie przez inwestora terenem na cele budowlane. Zgoda właścicieli nieruchomości objętej wnioskiem, bądź jej brak, mają natomiast istotne znaczenie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, a zatem na kolejnym etapie procesu inwestycyjnego. Tym samym podniesiony zarzut, iż nie było zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości stanowiącej dojazd do działki nr "1" obręb [...], a jedynie zarządcy drogi jest argumentem nietrafionym na tym etapie postępowania planistycznego.
Mija się z prawdą także zarzut Stowarzyszenia jakoby błędne było stanowisko Kolegium w zakresie wymogu odrolnienia działki nr "1" i części działki nr "2" oraz rzekomej konieczności ich odrolnienia w na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu przestrzennym. Kwestie dotyczące wyłączenia gruntu z produkcji rolnej określone są szczegółowo w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity Dz. U. 2004, Nr 121, poz. 1266 z późniejszymi zmianami), a na art. 5b tej ustawy jej przepisów nie stosuje się do gruntów rolnych stanowiących użytki rolne położonych w granicach administracyjnych miast.
Powyższą decyzję zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] Stowarzyszenie [...] Liga Ochrony Natury w K., zarzucając jej naruszenie art. 107 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 k.p.a. oraz art. 59, art. 60 i art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Uzasadniając skargę stowarzyszenie zakwestionowało przyjęcie, że zgoda jednego ze współwłaścicieli drogi, która nie ma statusu drogi publicznej, jest wystarczająca na etapie decyzji ustalającej warunki zabudowy. Zdaniem skarżącego taka sytuacja nie odpowiada wymogowi zapewnienia dostępu do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), co powoduje, że decyzja WZ jest w tej sytuacji dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. bowiem rażąco narusza prawo. Błędne jest również stanowisko Kolegium odnośnie braku konieczności odrolnienia działek stanowiących teren inwestycji, bowiem stoi ono w sprzeczności z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto Kolegium nie odniosło się do pozostałych argumentów, podnoszonych przez stowarzyszenie:
← wydanie decyzji o warunkach zabudowy mimo negatywnej opinii Dyrektora Jurajskich Parków Krajobrazowych (zmienionej później wskutek wprowadzenia w błąd),
← wydanie decyzji pomimo negatywnego stanowiska Miejskiego Konserwatora Zabytków,
← niezgodne z przepisami wykreowanie tworu pod nazwą "część działki "2",
← prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy w oparciu o Zarządzenie Prezydenta Miasta K. nr [...], wprowadzające zmianę do projektu planu miejscowego w zakresie działek "2" i "1" dopuszczającą zabudowę tych działek, podczas gdy zarządzenie to miało znaczenie wyłącznie dla procedury planistycznej,
← wydanie decyzji bez odniesienia się do obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które nie dopuszcza jakiejkolwiek zabudowy przedmiotowych działek.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania R. W. przedstawił swoje stanowisko w piśmie z 17.01.2011 r. Powołując się na art. 73 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wskazał, że ul. [...] na mocy tego przepisu przeszła na wyłączną własność gminy K.. O tym, że jest to droga publiczna świadczy fakt, że podległy gminie Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu, będący zarządcą drogi, wykonuje w stosunku do niej szereg czynności wskazanych art. 20 ustawy o drogach publicznych. Niezależnie od tego podniesiono, że ustalenie, że działka posiada dostęp do drogi publicznej w rozumienie art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wymaga, by inwestor legitymował się tytułem prawnym do nieruchomości zapewniających taki dostęp. Skoro bowiem nie wymaga się tytułu prawnego do działek stanowiących teren inwestycji, to tym bardziej nie można wymogu takiego stawiać w odniesieniu do działek dojazdowych. Podniesiono również, że samo naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności. W kwestii odrolnienia działek wskazano, że teren inwestycji wynosi 0,3470 ha, natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zgody na przeznaczenie gruntu na cele nierolnicze wymaga się w odniesieniu do nieruchomości o powierzchni przekraczającej 0,5 ha. Uczestnik podniósł ponadto, że Dyrektor Jurajskich Parków Krajobrazowych postanowieniem z 25.02.2008 r. pozytywnie zaopiniował projekt decyzji, a więc została spełniona przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 5 oraz art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podniesiono również, że teren inwestycji leży poza obszarem objętym ochroną konserwatorską, a więc opinia Miejskiego konserwatora Zabytków w K. nie była wiążąca dla organu ustalającego warunki zabudowy. Uczestnik wskazał na różnice pomiędzy pojęciem działki oraz pojęciem terenu inwestycji i podkreślił, że prawidłowo za teren inwestycji uznano obszar mniejszy niż działki. Twierdzenie, że postępowanie w sprawie wydania Decyzji WZiZT było prowadzone w oparciu o Zarządzenie PM nr [...] z dnia 28.02.2008 r. nie znajduje żadnego potwierdzenia w aktach sprawy. W szczególności nie zostało ono powołane jako podstawa decyzji WZiZT. Zarzut naruszenia przy wydaniu decyzji WZiZT studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta K. również nie znajduje podstaw prawnych. Studium jako akt nie będący źródłem prawa powszechnie obowiązującego (zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) nie może stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej, a w szczególności ustalenia studium nie mogą być podstawą dla decyzji o warunkach zabudowy. Treść Studium pozostawała zatem prawnie irrelewantna z punktu widzenia materialno-prawnych przesłanek wydania Decyzji WZiZT, w związku z czym nie może stanowić podstawy zarzutu naruszenia przez nią prawa.
Skarżący przedstawił polemikę z powyższymi argumentami w piśmie z 23.02.3011 r. Wskazał, że ul. [...] nie ma statusu drogi publicznej i nie została przejęta na własność gminy w trybie art. 73 przepisów wprowadzających ustawy reformujące administracje publiczną. Nawet gdyby ZIKIT dokonywał czynności, o których mowa w piśmie uczestnika, to nie prowadziłoby to do uzyskania przez drogę statusu drogi publicznej ani tez nie spowodowałoby nabycia własności drogi przez gminę. Zakwestionowano również przyjęcie, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy brak jest podstaw do badania tytułu prawnego działki stanowiącej dojazd do drogi publicznej. Podkreślono, iż postanowienie wydane przez Dyrektora Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych, które pozytywnie uzgadniało projekt decyzji, naruszało prawo. Zdaniem skarżącego opinia Miejskiego Konserwatora Zabytków - mimo, iż nie miała formalnie mocy wiążącej - powinna być wzięta pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Skarżący podtrzymał także swoje dotychczasowe stanowisko, iż "terenem inwestycji" jest cały obszar działek, na których planowana jest inwestycja, a zatem ustalenie warunków zabudowy dla części działki stanowi rażące naruszenie prawa. W odniesieniu do kwestii odrolnienia wskazano, że cały obszar działek "2" i "1" przekracza 0,5 ha, a sztuczne ograniczenie inwestycji do "części działki nr "2" stanowi próbę obejścia prawa. Z kolei okoliczność, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego nie oznacza, że jego postanowienia mogą być całkowicie ignorowane przez organy administracji.
Na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny na wniosek uczestnika R. W. przeprowadził dowód z przedłożonych przez niego wypisów z ewidencji gruntów oraz odbitki mapy ewidencji gruntów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawidłowo uznało, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 9.05.2008 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy. W szczególności nie można uznać, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W kwestii dostępu do drogi publicznej należy podzielić stanowisko organy administracji, iż na etapie ustalania warunków zabudowy nie jest konieczne legitymowanie się tytułem prawnym do dojazdu łączącego teren inwestycji z drogą publiczną. Stawianie takiego warunku byłoby irracjonalne, skoro ustawodawca nie wymaga, by inwestor legitymował się tytułem prawnym do nieruchomości stanowiącej teren inwestycji. Należy przy tym podkreślić, że ulica [...] jest drogą wewnętrzną w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, który stanowi, że "Drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi". Zgodnie zaś z art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod pojęciem dostępu do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. W myśl tego przepisu dostęp poprzez ul. [...] jest wystarczający do spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Pogląd taki znajduje również oparcie w orzecznictwie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5.08.2010 r., sygn. II OSK 1337/09 (LEX nr 737705) stwierdził: "Jeśli istnieje prywatna droga wewnętrzna mająca charakter powszechnie dostępnej dla wszystkich ulicy, której nadano nazwę, to brak jest podstaw do tego, aby twierdzić, że nowe zamierzenie inwestycyjne, polegające na budowie domu jednorodzinnego przy tej ulicy, wymaga ustanowienia odpowiedniej służebności, której celem byłoby utworzenie dostępu do drogi publicznej". Podobne stanowisko zajął w wyroku z 8.10.2008 r., sygn. II OSK 1163/07 (LEX nr 529365), stwierdzając "Dostęp do drogi publicznej za pośrednictwem drogi wewnętrznej jest sam w sobie wystarczający. Podmiot posiadający dostęp do drogi wewnętrznej nie musi posiadać dodatkowego tytułu prawnego uprawniającego go do korzystania z tej drogi. Za wystarczające do przyjęcia, iż działka ma dostęp do drogi publicznej uznać należy sam fakt położenia nieruchomości przy drodze wewnętrznej". W niniejszej sprawie inwestycja w części kubaturowej ma być położona na działce "1", natomiast przez działkę nr "2", przylegającą bezpośrednio do ul. [...] ma przebiegać droga dojazdowa. W tych okolicznościach, w świetle powołanego wyżej art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych należy uznać, że inwestor zapewnił dostęp inwestycji do drogi publicznej.
Nie można jednak zgodzić się z argumentacją inwestora (uczestnika postępowania sądowego), iż ul. [...] jest drogą publiczną, a jej wyłącznym właścicielem jest Gmina K., o czym świadczy dokonywanie czynności zarządcy drogi przez ZIKIT. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. W odniesieniu do ul. [...] takie zaliczenie nie nastąpiło. W konsekwencji nieruchomość ta nie mogła zostać przejęta na własność gminy na podstawie art. 73 przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną, który dotyczy jednie gruntów zajętych pod drogi publiczne. Samo zaś wykonywanie czynności należących do zarządcy drogi przez ZIKIT nie rozstrzyga o własności drogi, ani też o jej kategorii. Z dokumentów przedstawionych na rozprawie wynika jednoznacznie, że na ul. [...] składają się działki: nr "3" (stanowiąca współwłasność A. B. i K. B.) i nr "4", należąca do Gminy K., przy czym obie te działki stanowią użytek oznaczony symbolem "dr" (droga) i pozostają w zarządzie ZIKIT. Zdaniem Sądu okoliczności te nie pozwalając na zaliczenie ul. [...] do dróg publicznych, jednakże mimo tego faktu - jak już wcześniej wskazano - warunek dostępu inwestycji do drogi publicznej jest spełniony. Zarzuty skargi są więc w tym zakresie bezzasadne.
Nie można również podzielić zarzutów dotyczących niedopuszczalności ustalenia warunków zabudowy dla "części działki". Art. 61 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym posługuje się pojęciem "teren", a nie pojęciem "działka". Również art. 52 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy (mający odpowiednie zastosowanie do postępowania o ustalenie warunków zabudowy na mocy art. 64 ust. 1) wymaga, by wniosek inicjujący postępowanie zawierał "określenie granic terenu objętego wnioskiem", a nie określenie działek objętych wnioskiem. Wbrew zarzutom skarżącego z żadnego przepisu nie wynika, że teren inwestycji, dla którego ustala się warunki zabudowy może obejmować wyłącznie "całe" działki ewidencyjne.
Trzeba również zauważyć, że zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych przez przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze rozumie się ustalenie innego niż rolniczy sposobu użytkowania gruntów rolnych (art. 4 pkt 6). Na gruncie tej dopuszczalne jest wyłączenie z produkcji rolnej jedynie części działki ewidencyjnej, jeżeli sposób użytkowania pozostałej części działki nie zmieni się. W rozpatrywanej sprawie działka nr "2" ma powierzchnię 3.000 m2, z czego tylko 378 m2 zmieni przeznaczenie na cele nierolnicze tzn. zostanie zabudowane drogą dojazdową. Sposób użytkowania pozostałej części nie ulegnie zmianie, a zatem nie ma potrzeby przeprowadzania postępowania administracyjnego dotyczącego zmiany przeznaczenia tych gruntów. W sumie więc teren inwestycji ma objąć 0,3470 ha gruntów oznaczonych symbolem RIIIA, a zatem teren ten nie wymagał uzyskania zgody określonej w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Do takiego też wniosku doszedł Prezydent Miasta K. w decyzji ustalającej warunki zabudowy. Wprawdzie w decyzji tej powołano błędnie art. 7 ust. 2 pkt 4 omawianej ustawy, który odnosi się do gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas V i VI, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia i z całą pewnością nie może zostać uznane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wbrew stanowisku skarżącego nie sposób dopatrzeć się tutaj prób "obejścia prawa", bowiem zmiana sposobu użytkowania będzie dotyczyła terenu, który w sumie nie przekracza 0,5 ha. Na marginesie należy stwierdzić, że po wydaniu decyzji ustalającej warunki zabudowy tj. z dniem 1.01.2009 r. do ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych dodano art. 5 lit. "b", zgodnie z którym "Przepisów ustawy nie stosuje się do gruntów rolnych stanowiących użytki rolne położonych w granicach administracyjnych miast". Tym bardziej więc bezprzedmiotowe jest rozpatrywanie kwestii odrolnienia przedmiotowych nieruchomości.
Odnosząc się do kwestii "negatywnej opinii Dyrektora Jurajskich Parków Krajobrazowych (zmienionej później wskutek wprowadzenia w błąd) należy wskazać, że przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie [...] Parku Krajobrazowego, a zatem w myśl art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym planowana inwestycja wymagała uzgodnienia Wojewody [...]. Na mocy porozumienia z dnia 24.10.2007 r. Wojewoda upoważnił Dyrektora Jurajskich Parków Narodowych do wydawania takich uzgodnień. Podkreślenia wymaga, że uzgodnienie jest wiążące dla organu rozstrzygającego sprawę ustalenia warunków zabudowy. Organ ten nie jest uprawniony do badania prawidłowości uzgodnienia, ani tym bardziej do kwestionowania uzgodnienia np. w drodze zażalenia, bowiem istotą uzgodnienia jest przerzucenie rozstrzygnięcia w pewnym - ściśle określonym przepisami - zakresie na inny, bardziej wyspecjalizowany organ administracji. Prezydent Miasta K. ustalając warunki zabudowy był związany pozytywnym uzgodnieniem Dyrektora Jurajskich Parków Narodowych, dokonanym w postanowieniu z 25.02.2008 r. Oparcie się przy wydawaniu decyzji na tym postanowieniu było zgodne z prawem i w żaden sposób nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K..
Jeśli chodzi o opinię Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia 27.09.2007 r. to należy wskazać, że ten tryb zajęcia stanowiska przez inny organ (w przeciwieństwie do dokonania uzgodnienia) nie jest wiążący dla organu prowadzącego sprawę główną. Wydanie decyzji uwzględniającej wniosek o ustalenie warunków zabudowy mimo negatywnej opinii innego organu administracji nie może więc być zakwalifikowane jako wada powodująca nieważność decyzji. Należy również zauważyć, że opinia ta w zakresie konieczności zapewnienia nadzoru archeologa przy prowadzeniu prac ziemnych została uwzględniona w decyzji ustalającej warunki zabudowy (załącznik nr 1 do decyzji pkt II. 3).
Bezzasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta K.. W myśl art. 9 ust. 4 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym studium nie jest aktem prawa miejscowego, a jego znaczenie polega przede wszystkim na tym, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Dopóki jednak miejscowy plan nie zostanie uchwalony, ustalenia warunków zabudowy dokonuje się w drodze decyzji, na warunkach i w trybie określonym przepisami art. 59 i nst. powołanej ustawy. Żaden z przepisów regulujących ten tryb nie powołuje się na studium i nie nakazuje uwzględniania jego ustaleń przy ustalaniu warunków zabudowy. Wydanie decyzji niezgodnej z tymi ustaleniami również nie może zostać uznane za naruszenie prawa (tym bardziej za naruszenie rażące) i nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut "prowadzenia postępowania w oparciu o Zarządzenie Prezydenta Miasta K. nr [...] wprowadzającego zmianę do projektu planu miejscowego w zakresie działek nr "2" i "1" polegającą na dopuszczeniu zabudowy tych działek". Sam skarżący zauważa, że zarządzenie to miało znaczenie tylko dla procedury planistycznej i nie wywoływało żadnych skutków prawnych dla wymienionych działek. Organ administracji ustalający warunki zabudowy nie powoływał się na nie w decyzji, nie stanowiło ono podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Twierdzenie skarżącego, że postępowanie administracyjne było prowadzone w oparciu o to zarządzenie nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy.
Sąd nie stwierdził również naruszenia ogólnych zasad postępowania przy wydawaniu przez Prezydenta Miasta K. decyzji ustalającej warunki zabudowy. Decyzja ta jest oparta na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, które zostały powyżej szczegółowo przeanalizowane. Objęta wnioskiem inwestycja jest zgodna z tymi przepisami, a w myśl art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Należy jednocześnie podkreślić, że niezgodne z zasadą praworządności (art. 7 k.p.a.) byłoby wydanie decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy w oparciu o niemającą mocy wiążącej opinię konserwatorską oraz studium uwarunkowań, które nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego.
Wobec powyższego należało uznać, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 9.05.2008 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy odpowiada prawu, a skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Z powyższych względów skargę Stowarzyszenia [...] Liga Ochrony Natury oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI