II SA/Kr 1231/25

II SA/Kr 1231/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-11-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska /przewodniczący/
Magda Froncisz
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
art 125
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. O. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 10 lipca 2025 r. nr 610/2025 znak: WSE.7722.31.2025.NWOJ w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia wykonania nakazu rozbiórki skargę oddala
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – powiat grodzki postanowieniem z dnia 20 marca 2025 r. nr RPE.52.57.2022.ASA działając na podstawie art. 125 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odmówił umorzenia grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł nałożonej na zobowiązanego P. O. postanowieniem z dnia 27 marca 2024 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 23.10.2017 r. prowadzi egzekucję decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 27.01.2016 r. nakazującej właścicielowi działki nr [...] obr[...] w K., rozbiórkę dwóch podwójnych wielkogabarytowych urządzeń reklamowych, zlokalizowanych na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w K., zrealizowanych bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej. Postanowieniem PINB z dnia 27 marca 2024 r. na zobowiązanego została nałożona grzywna w celu przymuszenia w wysokości [...] zł, stanowiąca przewidziany przepisami ustawy środek egzekucyjny obowiązków o charakterze niepieniężnym, której wysokość określono w granicach wskazanych przepisem art. 121 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym. Pismem z dnia 31 maja 2024 r. zobowiązany wniósł o umorzenie nałożonej grzywny. Organ wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na niewykonanie przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 23.10.2017 r. przepis art. 125 § 1 u.p.e.a. nie ma zastosowania. W szczególności czynności inspekcyjno-kontrolne przeprowadzone dnia 14 marca 2025 r., jednoznacznie wykazały, że zobowiązany nie wykonał egzekwowanego obowiązku.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł P. O..
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 10 lipca 2025 r. nr 610/2025 znak: WSE.7722.31.2025.NWOJ utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 1 marca 2024 r. przeprowadzono czynności kontrolne wykonania egzekwowanego obowiązku, podczas których stwierdzono m. in., że na działce nr [...] obr[...] w K. nadal znajdują się dwie stalowe podkonstrukcje przedmiotowych wielkogabarytowych urządzeń reklamowych, wsparte na betonowych fundamentach uznając, iż egzekwowany obowiązek nie został wykonany. W związku z brakiem wykonania egzekwowanego obowiązku, PINB postanowieniem z dnia 27 marca 2024 r. nałożył na P. O. grzywnę w celu przymuszenia wyżej wymienionego do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 23 października 2017 r. Następnie P. O. pismem z dnia 31 maja 2024 r. złożył, na podstawie art. 125 u.p.e.a., wniosek o umorzenie nałożonej na niego grzywny w celu przymuszenia, informując o wykonaniu egzekwowanego obowiązku rozbiórki. Po przeprowadzonych przez pracowników PINB czynnościach kontrolnych wykonania egzekwowanego obowiązku w dniach 7 czerwca 2024 r. i 14 marca 2025 r., i stwierdzonym braku wykonania egzekwowanego obowiązku, PINB postanowieniem z dnia 20 marca 2025 r. odmówił umorzenia grzywny w celu przymuszenia. W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, że egzekucja kończy się z chwilą wykonania egzekwowanego obowiązku, co stanowi podstawę odstąpienia przez organ egzekucyjny od dalszej egzekucji. Dopiero w takiej sytuacji otwiera się droga do zastosowania art. 125 upea, regulującego zasady umorzenia nałożonej na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia. Zgodnie z tym przepisem w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie. Z §1 cytowanego wyżej artykułu wynika, że warunkiem umorzenia grzywny w celu przymuszenia jest wykonanie nałożonego obowiązku, oraz nieuiszczenie lub nieściągnięcie grzywny. Brak jednego z powyższych elementów powoduje, że wniosek złożony w trybie art. 125 upea nie może zostać uwzględniony. Zaznaczyć jednocześnie wyraźnie należy, że możliwości umorzenia grzywny w celu przymuszenia nie można łączyć z jakimikolwiek innymi przyczynami, niż wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Z analizy akt postępowania egzekucyjnego nie wynika, by egzekwowany obowiązek, wynikający z decyzji MWINB z dnia 27 stycznia 2016 r. został w całości wykonany. Potwierdzają to kontrole przeprowadzone przez przedstawicieli PINB po wniesionym przez P. O. wniosku o umorzenie grzywny. W protokole kontroli z dnia 7 czerwca 2024 r. pracownicy PINB stwierdzili "na miejscu ustalono, że na działce nr [...] obr. [...] w K. dwie stalowe podkonstrukcje przedmiotowych wielkogabarytowych urządzeń reklamowych zostały zdemontowane. Ponadto w trakcie kontroli, na przedmiotowej działce stwierdzono podbudowę betonową, stanowiącą fundament jednego z urządzeń reklamowych". Następnie w dniu 14 marca 2025 r. pracownicy PINB ponownie przeprowadzili czynności kontrolne podczas których ustalili, że " w chwili czynności kontrolnych na działce nr [...] obr[...] w K., w północnozachodniej części przedmiotowej działki stwierdzono, podbudowę betonową, stanowiącą fundament jednego z urządzeń reklamowych". Dołączona do protokołu kontroli z dnia 14 marca 2025 r. fotografia wskazuje, iż żelbetowa stopa trapezowa jednego z urządzeń reklamowych nadal znajduje się na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w K.. Powyższe oznacza, że decyzja MWINB nr 73/2016 z dnia 27 stycznia 2016 r. nie została w całości wykonana.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P. O. zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez całościowego zebrania i oceny materiału dowodowego celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego i przyjęcie, że obowiązek rozbiórki nie został wykonany, mimo że z oględzin wynika, iż przedmioty objęte nakazem rozbiórki zostały zdemontowane, a ich części znajdują się w innym miejscu nieruchomości. Ponadto zarzucił pominięcie zmiany właściciela tak nieruchomości, jak i betonowych elementów. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności postanowienia, o odmowie umorzenia grzywny w celu przymuszenia. W ocenie organu, obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego tj. nakaz rozbiórki dwóch podwójnych wielkogabarytowych urządzeń reklamowych, zlokalizowanych na działce nr [...], nie został w pełni przez skarżącego wykonany, ponieważ na działce tej ciągle posadowiona jest podbudowa betonowa, stanowiącą fundament jednego z urządzeń reklamowych objętych nakazem rozbiórki. W ocenie sądu postanowienie ma w pełni prawne umocowanie.
Zgodnie z art 125 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm. (dalej; ustawa) w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (§ 1). Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie (§ 2). Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie, celem egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do realizacji ciążącego na zobowiązanym obowiązku wyrażonym w tytule wykonawczym. Nie jest nim natomiast wyrządzenie mu tym rozstrzygnięciem dolegliwości (nie jest to kara administracyjna). Konsekwencją tego jest regulacja zawarta w art. 125 ustawy - w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym (a więc osiągnięcia zamierzonego celu) nałożona, a nieuiszczona lub nieściągnięta grzywna w celu przymuszenia na wniosek zobowiązanego, podlega umorzeniu. Podkreśla się przy tym, że umorzenie grzywny, zgodnie z art. 125 § 1 ustawy możliwe jest jedynie w razie pełnego wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Częściowe wykonanie tych obowiązków, w żadnym razie nie stanowi podstawy umorzenia grzywny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2013 r. II OSK 1323/12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1323/12, Kijowski Dariusz Ryszard , Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II)
W doktrynie i orzecznictwie poskreśla się także, że umorzenie nieuiszczonej bądź nieściągniętej grzywny w celu przymuszenia uzależnione jest wyłącznie od zaistnienia przesłanki, o której mowa wyżej – pełnego wykonanie obowiązku określonego tytułem wykonawczym. Jednoznaczność tej reguły nie daje też podstaw, do umorzenia grzywny w celu przymuszenia w związku z zaistnieniem jakimikolwiek innymi przyczyn (por. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2018 r). W szczególności zbycie nieruchomości objętej obowiązkiem wynikającym z tytułu wykonawczego nie stanowi podstawy do umorzenia grzywny. Jak mowa wyżej, jedyną przesłanka takiego umorzenia jest (oprócz braku uiszczenia grzywny) pełne wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Zbycie nieruchomości przesłanki takiej nie stanowi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 lutego 2022 r. II SA/Ol 1037/21).
Jak wynika z niebudzących wątpliwości ustaleń organu, nałożony na skarżącego obowiązek określony w tytule wykonawczym tj. nakaz rozbiórki dwóch podwójnych wielkogabarytowych urządzeń reklamowych, zlokalizowanych na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w K., nie został w pełni wykonany, gdyż na działce tej w dalszym ciągu posadowiona jest podbudowa betonowa, stanowiącą fundament jednego z tych urządzeń. Nakaz rozbiórki został wykonany zatem jedynie częściowo, co nie uzasadnia umorzenia nałożonej na skarżącego grzywny. Także zbycie przez skarżącego P. O. w drodze darowizny nieruchomości, na której zlokalizowanie były urządzenia reklamowe objęte nakazem rozbiórki na rzecz N. E. O., nie stanowi podstawy do umorzenia nieuiszczonej grzywny. Do czasu pełnego wykonania ciążącego na skarżącym obowiązku tj. usunięcia także podbudowy fundamentowej, o której mowa wyżej, nie ma on skutecznych podstaw prawnych by domagać się umorzenia grzywny nałożonej na niego, w celu wymuszenia realizacji nakazu rozbiórki obiektu zrealizowanego w ramach samowoli budowlanej, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki, i który objęto postępowaniem egzekucyjnym. Nadmienić tylko można, że z uwagi na formę zbycia nieruchomości jak i nazwisko nowej właścicielki (jak się wydaje blisko ze skarżącym spokrewnionej) wydaje się, że realizacja orzeczonego nakazu rozbiórki nie powinna być dla skarżącego niemożliwa do wykonania. Zarzuty sformułowane w skardze są zatem bezpodstawne.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na zasadzie art 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.