II SA/Kr 1184/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-02-08
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona przyrodydrzewakara pieniężnazgłoszenieodpowiedzialność właścicielaprawo administracyjneWSAKraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę właścicielki nieruchomości na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującą w mocy karę pieniężną za usunięcie drzew bez wymaganego zgłoszenia.

Skarżąca M. H. wniosła skargę na decyzję SKO, która utrzymała w mocy karę pieniężną za usunięcie 18 drzew z jej działki bez wymaganego zgłoszenia. Wójt Gminy Z. nałożył karę w wysokości 33 387 zł. Skarżąca argumentowała, że zleciła usunięcie jedynie krzewów, a wykonawca przekroczył zakres zlecenia. Sąd uznał, że odpowiedzialność właściciela jest obiektywna, a skarżąca nie wykazała, że wykonawca działał bez jej zgody lub że nie mogła temu zapobiec. Skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Z. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 33 387 zł za usunięcie bez wymaganego zgłoszenia 18 drzew z terenu jej działki. Skarżąca podnosiła, że zleciła wykonawcy (Z. K.) usunięcie jedynie krzewów, a ten przekroczył zakres zlecenia, wycinając drzewa wymagające zgłoszenia. Twierdziła również, że wykonawca działał bez jej zgody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że odpowiedzialność właściciela nieruchomości za usunięcie drzew bez zgłoszenia ma charakter obiektywny. Sąd podkreślił, że skarżąca, jako właścicielka i posiadaczka działki, miała obowiązek nadzoru nad swoją własnością i osobami działającymi na jej zlecenie. Nie wykazała ona, że wykonawca działał bez jej zgody lub że nie mogła temu zapobiec. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego, a wysokość kary została ustalona zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody i rozporządzenia wykonawczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel ponosi odpowiedzialność, ponieważ jest ona obiektywna. Właściciel ma obowiązek nadzoru nad swoją własnością i osobami działającymi na jego zlecenie, a nie wykazał, że wykonawca działał bez jego zgody lub że nie mógł temu zapobiec.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność właściciela za usunięcie drzew bez zgłoszenia jest zobiektywizowana. Wystarczy wykazanie bezprawnego działania (wycięcia drzew bez zgłoszenia) i związku przyczynowego z działaniem posiadacza nieruchomości lub podmiotu działającego za jego zgodą. Nieistotne są pobudki czy świadomość konieczności zgłoszenia. Właściciel odpowiada za zaniechania w nadzorze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.o.p. art. 88 § 1 pkt 6

Ustawa o ochronie przyrody

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4.

u.o.p. art. 88 § 2

Ustawa o ochronie przyrody

Kara jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Odpowiedzialność ma charakter zobiektywizowany.

Pomocnicze

u.o.p. art. 83f § 4

Ustawa o ochronie przyrody

Właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza określone wymiary.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest działać w sposób uwzględniający słuszny interes strony.

k.p.a. art. 77 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy w sposób wyczerpujący.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd orzeka o jej oddaleniu.

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 art. 15zzs4

Umożliwia przeprowadzanie rozpraw zdalnie lub posiedzeń niejawnych w okresie stanu epidemii lub zagrożenia epidemicznego.

k.c. art. 49 § § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność właściciela nieruchomości za usunięcie drzew bez zgłoszenia ma charakter obiektywny. Właściciel ma obowiązek nadzoru nad swoją własnością i osobami działającymi na jego zlecenie. Skarżąca nie wykazała, że wykonawca działał bez jej zgody lub że nie mogła temu zapobiec. Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa.

Odrzucone argumenty

Wykonawca przekroczył zakres zlecenia. Wykonawca działał bez zgody właścicielki. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.). Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 88 ust. 2, art. 88 ust. 1 pkt 4 u.o.p.). Nieuwzględnienie słusznego interesu strony.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność wynikająca z powyższych przepisów ma co do zasady charakter zobiektywizowany. Wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego pomiędzy działaniem danego podmiotu (...) a wycięciem drzew i krzewów. Skarżąca winna tak wykonywać prawa właścicielskie, aby zapewnić sobie pełna kontrolę nad drzewostanem porastającym jej działkę.

Skład orzekający

Paweł Darmoń

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Łoboz

członek

Agnieszka Nawara-Dubiel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie obiektywnej odpowiedzialności właściciela za usunięcie drzew bez wymaganego zgłoszenia, nawet jeśli wycinki dokonał podmiot trzeci na zlecenie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy właściciel nie wykazał braku możliwości zapobieżenia działaniu podmiotu trzeciego lub braku zgody na wycinkę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje braku należytej staranności przy zlecaniu prac na własnej nieruchomości i wyjaśnia zasady odpowiedzialności administracyjnej w kontekście ochrony przyrody.

Zleciłeś wycinkę drzew? Uważaj, bo możesz zapłacić karę, nawet jeśli zrobił to ktoś inny!

Dane finansowe

WPS: 33 387 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1184/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-02-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Małgorzata Łoboz
Paweł Darmoń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
III OSK 2167/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2022 r. , SKO.OŚ/4170/147/2022 w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew skargę oddala
Uzasadnienie
Wójt Gminy Z. decyzją z dnia 21.03.2022 r znak [...] wymierzył M. H. administracyjnej kary pieniężnej w łącznej kwocie 33 387 zł za usunięcie bez zezwolenia 4 szt. drzewa gat. wierzba krucha, 11 sztuk drzewa gat. robinia akacjowa, 1 szt. okazów dwupniowych drzew gat. robinia akacjowa, 1 szt. drzewa gat. olsza czarna z terenu dz. nr [...] w miejscowości O.. Wskazano numer rachunku bankowego, termin uiszczenia kary pieniężnej oraz - ewentualny obowiązek odsetek i możliwość rozłożenia kary na raty.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez M. H. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 8 sierpnia 2022r., znak SKO.OŚ/4170/147/2022 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 88 ust. l pkt 6 oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. - o ochronie przyrody (Dz.U. 2022.916 t.j.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz.U. z 2021poz.735. jt.).
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (obecnie Dz. 2022.916 t.j ) dalej "uop" oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330).
Zasadą generalną wyrażoną w tej ustawie jest pozyskanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości, właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 i 1495), zwanej dalej "Kodeksem cywilnym" - jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.
Również właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu administracji, zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza podane wymiary tj. 80cm w przypadku topoli, wierzb, klonu, 65 cm w przypadku m.in. robinii akacjowej i 50 cm w przypadku pozostałych gatunków drzew ( art.83f ust. 1 pkt 4 w zw. z art.83f ust. 1 pkt. 3a uop).
Przepis art. 88 cyt. ustawy o ochronie przyrody odnosi się do kar pieniężnych nakładanych zgodnie z brzmieniem art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta za:
1) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;
2) usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości;
3) zniszczenie drzewa lub krzewu;
4) uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa;
5) usunięcie drzewa pomimo sprzeciwu organu, o którym mowa w art. 83f ust. 8, i bez zezwolenia, o którym mowa w art. 83f ust. 16;
6) usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4, lub przed upływem terminu, o którym mowa w art. 83f ust. 8.
Kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 8 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości (ust. 2). Uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja w sprawie wymierzenia kary stała się ostateczna (ust. 3). Termin płatności kar wymierzonych na podstawie ust. 1 pkt 3 odracza się na okres 5 lat, jeżeli stopień zniszczenia drzewa lub krzewu nie wyklucza zachowania jego żywotności (ust. 4). W przypadku, o którym mowa w ust. 4, odroczenie terminu płatności kar wymierzonych za zniszczenie korony drzewa dotyczy 70% wysokości kary (ust. 5).
Podkreślono, że orzeczenie o karze jest obowiązkiem organu administracyjnego zawsze w przypadku ustalenia okoliczności faktycznych opisanych w przepisie.
Wójt Gminy Z. wszczął i przeprowadził postępowanie w sprawie usunięcia drzew i krzewów z terenu działki [...] O. bez wymaganego zgłoszenia zawiadamiając o tym fakcie stronę postępowania M. H. wykazaną właścicielkę przedmiotowej działki. (wypis z ewidencji gruntów) Grunt ten o powierzchni 4606 m2 został skalsyfikowany jako użytki rolne PS, R, R klasy V,IVb i IVa. Przeprowadzono w sprawie wizję terenową w dniu 6.05.2021 r. z udziałem Odwołującej i mgr inż. leśnictwa T. J. - Inspektora Nadzoru Terenów Zieleni upr.[...].
Sporządzono z tych czynności protokół, oraz wykonano szereg fotografii dokumentujących pozostałe pniaki i pozostałości usuniętych drzew. Na podstawie opinii dendrologicznej datowanej na maj 2021 r ustalono, iż działka nr [...] była zadrzewiona, ustalono gatunki 18 szt. drzew, (4 szt. gat. wierzba krucha, 11 sztuk drzewa gat. robinia akacjowa, 2 szt. okazów dwupniowych drzew gat. robinia akacjowa, 1 szt. drzewa gat. olsza czarna) oraz ich obwody na wysokości 5 cm, oraz najmniejsze średnice. Wyliczone zostały obwody w cm., oraz obwody w cm. pomniejszone o 10%. Wyróżnione zostały drzewa z istotnymi uszkodzeniami z punktu widzenia bezpieczeństwa, oraz drzewo dwupniowe - gat. robinia akacjowa.
W stanie faktycznym bezspornym było, że zostało usuniętych kilkanaście drzew z terenu działki nr [...] w miejscowości O. przez p. właścicielkę działki M. H.. Strona nie powiadomiła o swoim zamiarze organu Gminy. Zgłosiła natomiast usunięcie drzew do Komisariatu Policji w Z. w trakcie wszczętego postępowania administracyjnego w dniu 19.08.2021 r. Z informacji Komisariatu Policji wynika, że nie wszczęto w sprawie postępowania dochodzeniowego Wedle oświadczenia M. H. złożonego podczas wizji terenowej w dniu 6.05.2021 r zleciła wykonanie Z. K., który miał usunąć tylko drzewa nie wymagające zgłoszenia. Jak okazało się przekroczył zlecone zadania. Nie została sporządzona pisemna umowa zlecenia.
Z. K. złożył wyjaśnienia, z których wynika że samodzielnie wykonał zlecenie usunięcia drzew z działki Odwołującej. Zlecenie otrzymał jednak od jej siostry B. K., zaś usunięte przez niego drzewa nie przekraczały dopuszczalnych wymiarów. Z kolei słuchana B. K. zaprzeczyła by miała coś wspólnego ze zleceniem usunięcia drzew.
Jak wskazuje organ, przepis stanowiący podstawę prawną decyzji - art. 83f ust. 4 ustawy z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody ma restrykcyjny charakter i nakazuje - w razie zaistnienia przesłanek ustawowych - wymierzenie w trybie administracyjnym kary pieniężnej.
Przepisy ustawy o ochronie przyrody nie wymagały od M. H. jako wykazanego właściciela przedmiotowej działki ( dowód wypis z rejestru gruntów w aktach sprawy ) pozyskania zezwolenia na usunięcie drzew lecz przeprowadzenia czynności zgłoszenia zamiaru ich usunięcia. Organ wskazuje, że właścicielka nie wypełniła wymienionego obowiązku, co przesądza o karze administracyjnej Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 6 u.o.p., wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4 uop.
Ocena stanu przyrodniczego spornych drzew mogła zostać dokonana - wobec usunięcia odciętych i usuniętych kłód drzew z nieruchomości jedynie na podstawie pozostałych na miejscu przyziemnych fragmentu pni. Ocena ta została dokonana przez osobę fachowo do tego przygotowaną. Jego ustalenia, pomiary i wykonany materiał zdjęciowy potwierdziły, że usunięte z nieruchomości 18 sztuk drzew posiadało wykształcone własne pnie, o obwodach przekraczających podane w przepisie wymiary dla drzew usuwanych bez potrzeby zgłoszenia.
Ustalenie te mają zasadnicze znaczenie dla ustalenia kary administracyjnej z tytułu usunięcia drzewa wobec właściciela działki. To właściciel lub posiadacz jest osobą, która ma obowiązek pozyskać zezwolenie lub dokonać zgłoszenia o zamiarze ich usunięcia. Jak podkreśla organ - niewątpliwie właścicielka nie wykonała wycinki samodzielnie ani też nie dokonała zgłoszenia. swojego zamiaru do organu I instancji, mając obowiązek przeprowadzenia takiej procedury. Jak wynika bowiem z wykazanych pomiarów usuniętych drzew, przekraczały ich wymiary dopuszczalne wielkości zapisane w art. 83f ust.4 uop.
Na wykonawcy umowy zlecenia spoczywało wykonanie prac wycinkowych, lecz odpowiedzialność za delikt administracyjny musi zostać nałożona na zleceniodawcę, właściciela nieruchomości zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt.4 uop. W tych okolicznościach rozliczenie z tej odpowiedzialności zleceniobiorcy będzie należało do Odwołującej.
Co do zasady administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było.
W wyliczonej wysokości kary administracyjnej uwzględniono oddzielnie kary pieniężne za usunięcie drzew zdrowych oraz nierokujących szans na przeżycie. Został również uwzględniony w sposobie liczenia wysokości kary pieniężnej obowiązek obniżenia o 10% obwodu usuniętego drzewa, w sytuacji braku kłody i o 50% w przypadku usunięcia drzew obumarłych.
Opisaną wyżej decyzję Kolegium zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. H., zarzucając jej "naruszenie adekwatnych przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, doprowadzając do wydania wadliwego rozstrzygnięcia; naruszenie odpowiednich przepisów prawa materialnego, co wygenerowało błędne orzeczenie".
Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 21 listopada 2022 r. skarżąca uzupełniła zarzuty skargi. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie :
A. art. 88 ust. 2 akapit 3 ustawy o ochronie przyrody przez jego niezastosowanie pomimo, że drzewa zostały wycięte przez Z. K., działającego bez zgody posiadaczki nieruchomości;
B. art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że z przepisu tego wynika, że "odpowiedzialność za delikt administracyjny musi zostać nałożona na zleceniodawcę właściciela nieruchomości" tymczasem z tego przepisu wynika że "Wójt (...) wymierza administracyjną karę pieniężną za uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa";
C. art. 7 kpa przez nieuwzględnienie słusznego interesu strony, i brak dostrzeżenia przez Organ II instancji, że Organ I instancji nie uwzględnił wniosków dowodowych M. H. ani nie podjął inicjatywy dowodowej z urzędu i nie przesłuchał Ł. W. - osoby która zastała Z. K. na działce skarżącej i widziała że to on bezprawnie wyciął drzewa, o których ścięcie nigdy nie był proszony, ani byłego męża skarżącej A. H., który prowadził smsową korespondencję ze Z. K.;
D. art. 77 § 1 i § 2 kpa przez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, pomijając wyjaśnienie, jaki był zakres zleconych prac Z. K. oraz przez brak uzupełnienia materiału dowodowego pomimo takiego wniosku skarżącej;
E. art. 80 kpa przez nieuwzględnienie, przy dokonywaniu oceny całokształtu materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że dokonujący wycinki Z. K., jako profesjonalista nie wiedział co robi, wycinając drzewa które wymagają zgłoszenia lub zezwolenia organu gminy na ich usunięcie oraz faktu że dokonał przedmiotowej wycinki bez zlecenia ze strony właścicielki, która kazała mu wyciąć krzewy porastające pagórek, podczas gdy on wyciął wszystko oprócz zleconych krzewów oraz zeznał nieprawdę co do samodzielnego wykonania zlecenia.
Skarżąca wniosła także o przeprowadzenie rozprawy i przeprowadzenie dowodu z załączonych printscreenów rozmów smsowych na okoliczność wprowadzania w błąd organów przez Z. K. oraz brak zlecenia przez skarżącą wycięcia drzew z jej działki, które to drzewa wymagałyby uprzedniego zezwolenia albo zgłoszenia w gminie.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.
Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).
Na mocy art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 31 stycznia 2023 r. (k – 38) niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, bowiem strony prawidłowo wezwane nie wskazały, że mają możliwości techniczne do uczestniczenia w rozprawie zdalnej, przy użyciu aplikacji informatycznej.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli legalności poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2022 r , SKO.OŚ/4170/147/2022 mocą której utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji o wymierzeniu skarżącej M. H. administracyjnej kary pieniężnej łącznie 33.387,00 zł za usuniecie bez zezwolenia drzew z terenu dz. nr [...] w miejscowości O..
Materialnoprawną podstawą wydanej decyzji wymiarowej były przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 916).
Zgodnie z art. 88 ust. 1 u.o.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za:
1) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;
2) usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości;
3) zniszczenie drzewa lub krzewu;
4) uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa;
5) usunięcie drzewa pomimo sprzeciwu organu, o którym mowa w art. 83f ust. 8, i bez zezwolenia, o którym mowa w art. 83f ust. 16;
6) usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4, lub przed upływem terminu, o którym mowa w art. 83f ust. 8.
W niniejszej sprawie wymierzona przez organy administracji kara dotyczyła przypadku, o którym mowa w pkt 6 powołanego przepisu, mianowicie usunięto drzewa bez dokonania zgłoszenia.
Ustalenia organów poczynione w niniejszej sprawie, co do przedmiotu i zakresu szkód – wyciętego drzewostanu na działce skarżącej, a także wymiaru administracyjnej kary pieniężnej nie budzą wątpliwości Sądu, gdyż znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Co zasługuje na podkreślenie, te ustalenia organów nie budziły żadnych zastrzeżeń i zarzutów ze strony skarżącej. Przy dokonywaniu ustaleń faktycznych sprawy organu działały zgodnie z art. 77 § 1 i § 2 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 30, poz. 168 ze zm.). Wbrew twierdzeniom skargi printscreeny rozmów smsowych (k 29 akt sądowych) mające wykazać wprowadzenie w błąd organów, nic nie wnoszą do prawidłowych ustaleń stanu faktycznego. Z SMS-ów wynika jedynie że umowa zlecenia została wykonana, a kwestia ostatecznej ceny zostanie uzgodniona na miejscu, przy czym wykonawca nie chce w jego przekonaniu na właścicielach nieruchomości "zarobić, ale to chodzi o pracowników i o sprzęt"
Sama skarżąca przyznała, że zleciła Z. K. dokonanie wycinki na swojej działce. Zdaniem skarżącej zlecenie obejmowało jednak wyłącznie krzewy typu "samosiejki", bez wycinania drzew objętych obowiązkiem zgłoszenia. Skarżąca nie zawarła pisemnej umowy i to ją obciążał obowiązek wykazania zakresu łączącej strony umowy. Z materiału dowodowego wynika, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w wyborze wykonawcy i zawierając ustną umowę nie określiła w sposób jednoznaczny zakresu zlecenia. W tej sytuacji trudno przyznać rację skarżącej, że dokonujący z jej polecenia wycinki działał "bez umocowania". Gdyby skarżąca dbała należycie o swoje interesy, to jednoznacznie określiłaby co wykonawca ma wyciąć, bądź wskazała konkretne drzewa i krzewy, na miejscu w terenie. Skarżąca tego nie uczyniła, wobec tego nie może zwolnić się z odpowiedzialności administracyjnej, bowiem nie wykazała, że Z. K. działał bez jej zgody jako właścicielki i posiadacza nieruchomości. Postępowanie dowodowe zostało przez organy administracyjne przeprowadzone w wystarczający sposób. Skarżąca nie wskazuje aby z jej inicjatywy toczyły się inne postępowania (cywilne bądź karne), w których ustalenia byłyby inne.
Mając na uwadze powyższe, nie zasługiwały na uwzględnienie ogólnie sformułowane zarzuty skargi, co do "naruszenia adekwatnych przepisów postępowania" i "odpowiednich przepisów prawa materialnego", a następnie, że "drzewa zostały wycięte przez Z. K. działającego bez zgody posiadaczki nieruchomości" ,oraz "nieuwzględnienie słusznego interesu strony".
W myśl art. 88 ust. 2 u.o.p. kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości.
Odpowiedzialność wynikająca z powyższych przepisów ma co do zasady charakter zobiektywizowany. Oznacza to, że wyłączną i wystarczającą podstawą nałożenia kary jest działanie bezprawne, sprzeczne z wymogiem uprzedniego zgłoszenia usunięcia drzew. W takim wypadku wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego pomiędzy działaniem danego podmiotu (posiadacza nieruchomości bądź właściciela urządzeń czy inny podmiot działający bez zgody posiadacza), a wycięciem drzew i krzewów. Skoro odpowiedzialność została zobiektywizowana, to nieistotnym jest czy posiadacz nieruchomości dokonał wycięcia osobiście, czy też wynajął w tym celu inny podmiot czynność tę zlecając, nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest także świadomość czy też brak świadomości konieczności zgłoszenia. Bez znaczenia dla bytu tej odpowiedzialności pozostają pobudki czy motywy, jakimi kieruje się osoba usuwająca drzewo. Odpowiedzialność koncentruje się na osobie władającego i tylko eksces ze strony sprawcy zwalnia posiadacza z odpowiedzialności. Zwolnienie posiadacza nieruchomości z odpowiedzialności administracyjnej uwarunkowane jest wykazaniem przez niego, że nie wiedział o usunięciu drzewa przez osobę trzecią i jednocześnie nie mógł temu zapobiec.
W niniejszej sprawie okoliczność taka nie miała miejsca. Bezspornym jest, że skarżąca, jako wyłączna właścicielka działki nr [...] w O. , dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Krakowie księga wieczysta [...] (wypis z rejestru gruntów w aktach adm.) na której doszło do wycinki drzew, jest równocześnie jej posiadaczem. Skarżąca - właścicielka działki przyznała jednoznacznie, do protokołu wizji w terenie z dnia 6 maja 2021 r., że "osoba której zlecono wycinkę miała dokonać usunięcia drzewostanu nie wymagającego zgłoszenia do wójta gminy. Czynności te dokonano w dniu 23.04.2021 r i przekraczały zakres ustalony z właścicielem. Nazwisko wykonawcy wycinki to Z. K., a właściciel działki nie ma danych adresowych pod jakimi można znaleźć tę osobę. Właściciel zobowiązuje się do podjęcia w swoim zakresie ustalenia danych kontaktowych z osobą której zlecono wycinkę. O czym niezwłocznie powiadomi Urząd Gminy Z. " (w aktach adm.)
Skarżąca nie wykazała skutecznie, że Z. K. działał bez jej zgody. Organy administracji prawidłowo przyjęły obiektywną odpowiedzialność właścicielki za wycinkę drzew na jej działce, bez uprzedniego zgłoszenia. To skarżąca jako właściciel odpowiada za rosnące na jej nieruchomość drzewa, jednocześnie odpowiada za swoje zaniechania w postaci braku prawidłowego nadzoru nad własnością i osobami jej prawa reprezentującymi. Skarżąca winna tak wykonywać prawa właścicielskie, aby zapewnić sobie pełna kontrolę nad drzewostanem porastającym jej działkę. Wbrew twierdzeniom skargi trafny i adekwatny do okoliczności sprawy jest wniosek, że skarżąca może we własnym zakresie rozliczyć zleceniobiorcę z jego działań, skoro zakresu zlecenia nie umówiła w sposób wystarczająco szczegółowy i nie nadzorowała bezpośrednio jego wykonania.
W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, wszystkie przesłanki uzasadniające przypisanie skarżącej odpowiedzialności za wycinkę drzew zostały spełnione.
Prawidłowość ustalonej wysokości kary administracyjnej również nie budzi wątpliwości Sądu. Adekwatnie do ustalonych okoliczności, zastosowano przepisy art. 85 ust. 1 i 2 w zw. z art. 88 ust 2, art. 89 ust. 1 i ust 6 u.o.p. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów z dnia 3 lipca 2017 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 1330). W wykonanej ekspertyzie dendrologicznej z maja 2021 r autorstwa mgr inż. z zakresu leśnictwa T. J., ze względu na brak kłód dokonano pomiarów najmniejszych średnic pni a następnie wyliczono obwody ściętych drzew na wysokości 130 cm. Wskazano które drzewa były okazami z istotnymi z punktu widzenia bezpieczeństwa uszkodzeniami oraz objawami zamierania. Wyniki zestawiono w tabeli. Przedstawiono wnioski.
W świetle powyższego, Sąd uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie, prowadząc postępowanie w zgodzie z przepisami k.p.a., dokonały prawidłowych i wystarczających ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i stosownie do nich wymierzyły adekwatną administracyjną karę pieniężną za udowodnione delikty administracyjne. Zarzuty skargi, jako niezasadne, nie zdołały podważyć legalności zaskarżonej decyzji. Wnioskowany przez skarżącą świadek A. H. nie stawił się na termin przesłuchania, prawidłowo wezwany. Świadek B. K. nie miała żadnych informacji na temat kto zlecił i wyciął drzewa, a sama jak twierdzi zlecenia nie dokonała. Zeznania świadka Z. K. nie były wiarygodne w zakresie, że zlecenia wycięcia drzew dokonała siostra właścicielki B. K. i że świadek sam prowadził wycinkę, nie wie kto wyciął pozostałe drzewa oraz że nie usuwał drzew które podlegałyby zgłoszeniu. Zeznania te są sprzeczne z opinią biegłego, zeznaniami świadka B. K. i oświadczeniem samej skarżącej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI