II SA/Kr 1051/11

II SA/Kr 1051/11 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2012-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Irla /przewodniczący sprawozdawca/
Andrzej Niecikowski
Anna Szkodzińska
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
II OSK 1445/12 - Wyrok NSA z 2013-11-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżone decyzje oraz poprzedzające decyzje I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski NSA Anna Szkodzińska Protokolant: Urszula Bukowiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. B.K. spraw ze skarg A.R. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. : z dnia 18 kwietnia 2011 r. nr [...] z dnia 18 kwietnia 2011 r. nr [...] z dnia 18 kwietnia 2011 r. nr [...] z dnia 18 kwietnia 2011 r. nr [...] z dnia 18 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiotach stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżone decyzje jak i poprzedzające je decyzje tego samego organu; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej A.R. kwotę 2.285 zł (słownie: dwa tysiące dwieście osiemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pięcioma decyzja, wydanymi w dniu 8 listopada 2010 r, oznaczonymi znakami [...], [...], [...], [...], [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] z urzędu stwierdziło nieważność pięciu decyzji Burmistrza A. w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew.
Decyzją znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza A. z dnia 13 kwietnia 2007 r. znak [...], zezwalającej A. i S. R. na usunięcie 237 szt. drzew na terenie działek nr "1" – "74" położonych w R. W decyzji tej Burmistrz A., działałając na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody odstąpił od naliczenia opłaty za usunięcie drzew. Wskazał, że przyczyną usunięcia drzew były zabiegi pielęgnacyjne w drzewostanie oraz przywrócenie łąkowego charakteru działek, które w przeważającej części były zaliczone w klasyfikacji gruntów jako łąki trwałe. Drzewa były nierównomiernie rozmieszczone, część z nich rosła w skupiskach nierokujących szans na prawidłowy rozwój. Świerki przeznaczone do wycinki nosiły ślady żerowania szkodników lub były w całości suche, a brzozy były połamane i powyginane. Także pozostałe przeznaczone do wycinki drzewa były uszkodzone, częściowo połamane, suche lub rosły w skupiskach.
Decyzją znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza A. z dnia 23 czerwca 2008 r. znak: [...], zezwalającej A. i S. R. na usunięcie 104 sztuk drzew z terenu ich działek "75" – "85" położonych w R. W decyzji Burmistrza A. odstąpiono od naliczenia opłaty za usunięcie drzew i podano, że część drzew przeznaczonych do wycinki posiadała posusz, liczne wżery szkodników oraz zagrzybienia. Usunięcie drzew miało ograniczyć rozsiewanie się drzew i pozwolić na przywrócenie łąkowego charakteru terenu, a także ograniczyć przenoszenie się chorób i szkodników na drzewa w sąsiednim lesie.
Decyzją znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza A. z dnia 25 czerwca 2008 r. sygn. [...], zezwalającej na wycięcie A. i S. R. 86 sztuk drzew z terenu działek "74’, "73", "72", "70’, "71", "86", "87", "66", "65", "64", "63", "62", "61, "58", "59", "60" położonych w R.. W decyzji tej Burmistrz A. odstąpił od naliczenia opłaty za usunięcie drzew, zobowiązując jednocześnie, na podstawie art. 86 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody, A. i S. R. do dokonania nowych nasadzeń drzew w ilości 86 sztuk. W uzasadnieniu decyzji Burmistrza A. podano, że działki, na których rosły przeznaczone do usunięcia drzewa były gruntami ornymi, łąkami i pastwiskami, przylegającymi doi terenów leśnych. Drzewa rosły w kępach lub jako luźne zadrzewienia przylegające do terenów leśnych. Część drzew przeznaczonych do wycinki posiadała posusz, liczne wżery szkodników oraz zagrzybienia. Usunięcie drzew miało ograniczyć rozsiewanie się drzew i pozwolić na przywrócenie łąkowego charakteru terenu, a także ograniczyć przenoszenie się chorób i szkodników na drzewa w sąsiednim lesie.
Decyzją znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza A. z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. [...], zezwalającej A. i S. R. na usunięcie 122 drzew z terenu działek nr [...] i [...] położonych w R.. Burmistrz A. naliczył opłatę za usunięcie 8 drzew, odroczył termin uiszczenia tej opłaty na okres 3 lat od dnia wydania decyzji oraz zobowiązał A. i S. R. do dokonania nowych nasadzeń w ilości 122 drzew. W uzasadnieniu decyzji Burmistrza A. podano, że przeznaczone do wycinki drzewa nie rokowały szans na przeżycie, charakteryzowały się dużą ilością posuszu, rosły w zagęszczeniu, dużą ich część stanowiły wiatrołomy z połamanymi wierzchołkami i uszkodzeniami na pniach. Usunięcie tych drzew miało znacznie poprawić warunki wzrostowe dla pozostałych drzew oraz umożliwić przeprowadzenie prac remontowych wyciągu narciarskiego. Remont zaś miał zmniejszyć ryzyko powstania awarii oraz zwiększyć bezpieczeństwo użytkowników wyciągu. Wobec tego podstawą nienaliczenia opłaty był art. 86 ust. 4 i ust. 9 ustawy o ochronie przyrody. Opłatę naliczono jedynie za zezwolenie na usunięcie 8 sztuk drzew zdrowych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i eksploatacją wyciągu narciarskiego.
Decyzją znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza A. z dnia 5 września 2006 r. znak [...], zezwalającej A. i S. R. na usunięcie 78 sztuk drzew z terenu działek [...], [...], [...], [...] położonych w R.. W decyzji tej naliczono opłatę za usunięcie 52 sztuk drzew, odroczono termin uiszczenia opłaty na okres 3 łat od dnia wydania decyzji i zobowiązano A. S. R. do dokonania nowych nasadzeń w ilości 78. Podano, że działki na których rosły podlegające usunięciu drzewa zgodnie z klasyfikacją gruntów były oznaczone jako łąki i grunty orne. Zostały zadrzewione w wyniku naturalnej sukcesji oraz braku rolniczego wykorzystania. Drzewa rozmieszczone były nierównomiernie, część rosła w skupiskach nie rokujących szans na prawidłowy rozwój, miały zdeformowany pokrój. Usunięcie drzew miało zatem nastąpić w związku z niezbędnymi zabiegami pielęgnacyjnymi drzew rosnących w zadrzewieniu. Dodatkowo jedna sztuka świerka była w złym stanie zdrowotnym - zamierająca. Stan pozostałych 52 drzew był dobry a przyczyną ich usunięcia były prace związane z prowadzoną na terenie działalnością - eksploatacją wyciągu narciarskiego. Za usunięcie tych drzew naliczono opłatę.
Uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawierają część wspólną odnoszącą się do wszystkich pięciu decyzji Burmistrza A.. W uzasadnieniu wszystkich rozstrzygnięć Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podało, że w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zgromadzono materiał dowodowy obejmujący: mapy ewidencyjne działek [...], [...], [...], [...] wraz z zaznaczeniem terenów zalesionych; wypis z rejestru gruntów dla działek [...], [...], [...], [...], [...], [...]; dokumentację fotograficzną terenu, na którym dokonano wycinki drzew wraz z mapą ewidencyjną, na której naniesiono kierunek wykonania zdjęcia, numer zdjęcia oraz orientacyjny przebieg istniejących w terenie wyciągów; protokół z oględzin terenu objętego wycinką drzew.
Stosownie do art. 156 § 1 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na konieczność rozważenia, czy decyzje Burmistrza A. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest trybem szczególnym pozwalającym na odstąpienie od jednej z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego określonej w art. 16 k.p.a., t.j. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Dlatego w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że "stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a." (wyrok NSA z dnia 5 II 1988 r. IV SA 948/87). Rażące naruszenie prawa zachodzi, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek (J. Przybysz, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 156 k.p.a., LexPolonica, zob. wyrok NSA z 2005 r, FSK 2294/04). Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99; wyrok NSA z 27 października 1998 r., II SA 1202/98 - LEX nr 41891). Dla ustalenia rażącego charakteru naruszenia prawa istotne jest to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (zob. np. wyrok NSA z 30 listopada 1999 r., V SA 876/99 - LEK nr 50137; wyrok NSA z 22 października 1999 r., IV SA 1705/97 - LEX nr 47858; teza czwarta wyroku NSA z 29 lipca 1999 r, IV SA 1381/97 - LEX nr 47911). W świetle najnowszego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa, (wyrok NSA z 26 lutego 2010 r., sygn. II OSK 442/2009). Powyższe trzy przesłanki winny być spełnione łącznie.
W odniesieniu do wszystkich decyzji objętych postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznaczyło też, że zostały one wydane na podstawie art. 83 ust. 1 oraz art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia o ochronie przyrody. Artykuł 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody stanowi, że usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Z treści powołanego przepisu wynika, że zarówno wyrażenie zgody na wycięcie drzew, jak i warunki, na jakich usunięcie drzew jest możliwe, pozostawiono uznaniu administracyjnemu. Oznacza to, że organ działając w ramach uznania administracyjnego, może uwzględnić wniosek o usunięcie drzew lub odmówić wyrażenia zgody, jak również uzależnić wydanie zezwolenia od przesadzenia drzew w inne miejsce lub zastąpienia drzew wycinanych innymi drzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew (wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2009 r., sygn. IV SA/Wa 923/2009). Uznanie administracyjne nie oznacza dowolności w postępowaniu organu administracji publicznej. Jest on ograniczony przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego.
W stosunku do wszystkich pięciu decyzji Burmistrza A., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło też, że sam fakt, iż przedmiotem oceny są decyzje oparte na konstrukcji uznania administracyjnego nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu oczywistości naruszenia prawa. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W decyzji opartej na konstrukcji uznania administracyjnego istotne staje się posługiwanie pojęciem normy prawnej będącej podstawą rozstrzygnięcia. Dopiero bowiem zestawienie przepisu prawa będącego podstawą prawną decyzji uznaniowej oraz przepisów stanowiących kierunkowe dyrektywy wyboru konsekwencji określonych w takim przepisie można uzyskać normę prawną. Naruszenie tej normy prawnej będzie miało charakter oczywisty jeżeli zostanie wykazane, że decyzja administracyjna została wydana w sprzeczności z kierunkowymi dyrektywami wyboru rozstrzygnięcia. Innymi słowy, gdy organ administracji publicznej w sposób oczywisty przekroczy granice uznania administracyjnego lekceważąc kierunkowe dyrektywy wyboru konsekwencji prawnych. Organ administracji publicznej wydając wskazane na wstępie decyzje przekroczył w sposób oczywisty granice uznania administracyjnego, ignorując zasadę ogólną kodeksu postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 7 k.p.a. Biorąc pod uwagę charakter naruszonych przepisów art. 83 ust. 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 kpa, jak również art. 86 ust. 1 pkt 2, 86 ust. 1 pkt 4 i 9 ustawy o ochronie przyrody, mogą być one stosowane w bezpośrednim rozumieniu. Są jasne i nie wymagają dla ich zastosowania wykładni prawa. Wreszcie biorąc pod uwagę skutki, które wywołuje decyzja, są skutki te bez wątpienia niemożliwe z punktu widzenia wymagań praworządności. Rażąco niedbałe przeprowadzenie postępowania w sprawie usunięcia drzew z terenu położonego w małopolskiej części otuliny Parku Krajobrazowego Beskidu Małego i zwolnienie z opłat za ich usunięcie z pominięciem badania celu, dla którego wystąpiono o zezwolenie jest oczywiście nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
W decyzjach Kolegium nr [...], [...], [...] dotyczących tych decyzji Burmistrza A., w których zezwolono na usunięcie drzew i odstąpiono od nałożenia opłat ([...], znak: [...] oraz [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopatrzyło się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte ustalenie stanu faktycznego. W orzeczeniach tych nie została należycie zweryfikowana przyczyna usunięcia drzew. Jako przyczynę usunięcia drzew wskazano bowiem zabiegi pielęgnacyjne oraz przywrócenie łąkowego charakteru działek. Jedynie w sposób ogólnikowy ustosunkowano się do stanu drzew używając określeń "część z nich", "pozostałe drzewa". Nie przeprowadzono przy tym inwentaryzacji drzew przeznaczonych do wycinki. Nie wskazano konkretnie, które drzewa (ze wskazaniem ilości, gatunku oraz działki, na której są położone) są suche, chore, uszkodzone czy połamane. Nie wykazano, dlaczego nierównomierne rozmieszczenie buków i jaworów nie rokuje szans na ich prawidłowy rozwój. Ponadto zachodzi rozbieżność między wnioskami o zezwolenie na wycięcie a treścią decyzji w zakresie ilości i gatunku drzew objętych wnioskami i decyzją. W szczególności nie jest jasne dlaczego zezwolono na wycinkę większej ilości brzóz (80 sztuk) niż wnioskowano (ok. 60 sztuk). Nie wykazano także, dlaczego istotne jest zachowanie charakteru łąkowego działek objętych wnioskiem o zezwolenie na wycięcie drzew. Rażąco niedbałe przeprowadzenie postępowania w sprawie zezwolenia na wycięcie tak dużej ilości drzew lekceważyło słuszny interes społeczny, a to z uwagi na fakt, że tereny działek objętych wnioskiem są położone w granicach otuliny Parku Krajobrazowego Beskid Mały, co obliguje organ administracji publicznej choćby do rozważenia, czy interes społeczny nie sprzeciwia się podjęciu decyzji zezwalającej na wycięcie tak dużej (237 sztuk) ilości drzew na tym obszarze. Decyzja Burmistrza A. z dnia 23 czerwca 2008 r. sygn. [...] wydana została nadto w oparciu o wniosek, który w sposób nieprecyzyjny wskazywał drzewa, objęte wnioskiem o zezwolenie na ich wycięcie. Wnioskodawca w zakresie wskazania ilości drzew przeznaczonych do usunięcia posłużył się pojęciem "około". Brak było w postępowaniu jakiejkolwiek inwentaryzacji drzew przeznaczonych do usunięcia z oznaczeniem drzewa, jego stanu oraz położenia. Nie wykazano, jakimi chorobami, czy szkodnikami zainfekowane są drzewa przeznaczone do wycinki, ani też nie wskazano, o które drzewa konkretnie chodzi. Na załączniku graficznym oznaczono jedynie działki, z terenu których drzewa mają być usunięte, nie zaś rozmieszczenie drzew. Protokół z oględzin ma charakter lakoniczny i ogólnikowy i także on nie precyzuje konkretnie, które drzewo, z jakiej działki i z jakiego powodu powinno być usunięte.
W odniesieniu do wspomnianych wyżej trzech decyzji Burmistrza A. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło ponadto, że stosownie do art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Z przytoczonego przepisu wynika, że zasadą jest nałożenie opłaty w związku z udzielonym zezwoleniem na wycięcie drzew. Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 86 ust. 1 ustawy. W omawianych decyzjach Burmistrz A. odstąpił od naliczenia opłaty powołując się na art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy, który stanowi, że nie pobiera się opłat za zezwolenie na usunięcie drzew, na których usunięcie osoba fizyczna uzyskała zezwolenie na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ administracji publicznej nie uzasadnił jednak zastosowania tego wyjątku od zasady. Nie zbadał celu, dla którego drzewa zostały usunięte lecz ograniczył się do powołania celu wskazanego we wniosku. Do takiego badania powinien skłonić organ administracji fakt, że ten sam organ przed wydaniem decyzji zezwolił już temu samemu podmiotowi na usunięcie drzew w tym obszarze. Okoliczności sprawy nie dawały podstaw do uznania za niebudzące wątpliwości, iż cel wycięcia drzew nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przepis prawa nie mówi, że działalność ma być prowadzona w momencie wydawania zezwolenia na wycięcie drzew a zatem zezwolenie na cele przyszłej działalności gospodarczej nie może podlegać zwolnieniu, o którym mowa w art. 86 ust. 1 pkt ustawy o ochronie przyrody (przepis mówi bowiem o "celach niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej", a nie o "celach niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą"). Ponadto, nie jest konieczne, aby o zezwolenie na wycinkę drzew na cele związane z prowadzeniem działalności występował przedsiębiorca.
W decyzjach nr [...] oraz [...] odnoszących się do decyzji Burmistrza A., w których nałożono opłatę za cześć podlegających usunięciu drzew ([...], [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] również uznało, że decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. W sprawach tych orzekano w oparciu o wnioski, które w sposób nieprecyzyjny wskazywały drzewa, objęte żądaniem wydania zezwolenie na usuniecie. Wnioskodawca w zakresie wskazania ilości drzew przeznaczonych do usunięcia posłużył się pojęciem "około" lub w ogóle nie odnosił się on do konkretnej ilości drzew przeznaczonych do wycinki z oznaczeniem, które drzewa, na jakiej działce, oraz z jakich powodów powinny zostać usunięte. Brak było w postępowaniu jakiejkolwiek inwentaryzacji drzew przeznaczonych do usunięcia z oznaczeniem drzewa, jego stanu oraz położenia. W protokole z oględzin z dnia [...] lipca 2006 r. ograniczono się jedynie do wskazania gatunku drzewa oraz jego stanu w ujęciu grupowym. Nie wykazano dokładnie, które drzewa i jakie zagrożenie stwarzają dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Nie została należycie zweryfikowana przyczyna usunięcia drzew. Jako przyczynę usunięcia drzew wskazano zabiegi pielęgnacyjne oraz prace remontowe istniejącego wyciągu [...]. W uzasadnieniu decyzji nie wykazano, dlaczego nierównomierne rozmieszczenie buków i jaworów nie rokuje szans na ich prawidłowy rozwój. Nie uzasadniono zastosowania najbardziej drastycznego środka w ramach zabiegów pielęgnacyjnych - nie rozważono np. zasadności przycięcia a nie wycięcia drzew, zwłaszcza, że jak wskazano drzewa nie są obumarłe, lecz zamierające. Nie uzasadniono, w jaki sposób zagrażają one prowadzonej działalności gospodarczej - eksploatacji wyciągu narciarskiego. Powołano się także na art. 86 ust. 1 pkt 9, przy czym nie wskazano, które drzewa obumarły lub ewentualnie nie rokują szans na przeżycie i dlaczego nie rokują szans na przeżycie.
Po rozpoznaniu wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy, złożonych przez A. i S. R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pięcioma decyzjami z dnia 18 kwietnia 2011 r. oznaczonymi kolejnymi numerami: znak: [...], [...], [...], [...], [...], utrzymało w mocy opisane wyżej decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 listopada 2010 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w odniesieniu do wszystkich zaskarżonych decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że przyznać należy rację argumentom zawartym we wniosku o ponowne rozpoznanie, iż organ orzekający w sprawie stwierdzenia nieważności, sprawdzając istnienie przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., bada w tym zakresie stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności (wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z 19 września sygn. akt IV SA 99/02 publ. LEX nr 103195, Wspólnota 2004/10/55). Istotny jest stan rzeczy z chwili wydania badanej decyzji. W tym sensie nie może podlegać ocenie stan faktyczny oraz stan prawny istniejące po wydaniu decyzji w sprawie. Wszystkie okoliczności, jakie zaszły po wydaniu badanej w trybie nieważności decyzji nie miały zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie.
Wśród przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji enumeratywnie wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wymienione jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą legalnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Przesłanka ta może dotyczyć zarówno przepisów materialnych, procesowych, jak i ustrojowych (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 1986 r., SA/Wr 370/86, za: E. Smoktunowicz, a, J. Mieszkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 563). W orzecznictwie odnosi się tę przesłankę do naruszenia przepisów postępowania. Podkreśla się jednak, że przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych możliwe jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. W odniesieniu do tych przepisów można by zatem mówić o rażącym ich naruszeniu wówczas, gdy w sposób nie budzący wątpliwości, a więc oczywisty, nie zastosowano by ich w trakcie prowadzonego postępowaniach zastosowano by je nieprawidłowo (teza 2 wyroku NSA z dnia 13 września 2007 r., II OSK 1212/06, Lex nr 377245). W przypadku, gdy prawodawca pozostawia organowi wydającemu decyzję swobodę ocenie lub wyborze konsekwencji stosowanej przezeń normy prawnej, rażącym naruszeniem prawa jest tylko szczególnie istotne naruszenie wymienionych ram swobody oceny uznania. Dokonując zaś oceny, czy zachodzą powody z art. 156 § 1 k.p.a. należy ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny na dzień wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności.
Podstawę prawną badanych decyzji stanowił art. 83 ust. l ustawy z dnia 6 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. z 2004r. nr 92 poz. 880 ze zm). Przepis ten przewidywał, iż usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta m wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Przepis ten nie wskazywał żadnych szczegółowych przesłanek określających przypadki, które obligują organ administracji do udzielenia takiego pozwolenia lub odmowy jego wydania. Rozstrzygnięcie sprawy odbywa się w tym przypadku w granicach tzw. uznania administracyjnego. Organ administracji działając w granicach uznania administracyjnego winien rozważyć, które spośród prawnie dopuszczalnych rozstrzygnięć jest w danym wypadku celowe. W judykaturze przyjmuje się, iż granice uznania administracyjnego wyznacza art. 7 k.p.a., co oznacza, że organ administracyjny podejmując rozstrzygnięcie powinien uwzględnić interes społeczny i słuszny interes obywatela, (wyrok NSA z dnia 21 lipca 1998 r. sygn. II SA 506/98 Lex Nr 41383, wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1999 r. sygn. II SA 303/99. Lex Nr 46768). W przypadku rozstrzygnięcia opierającego się na uznaniu administracyjnym kontrola sprowadza się do oceny, czy organ przed wydaniem decyzji prawidłowo przeprowadził postępowanie, czy podjął wszystkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czy organ właściwie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i nie przekroczył granic swobodnego uznania administracyjnego, czy rozstrzygnięcia takie nie posiadają cech dowolności, czy w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione Interesy stron postępowania, (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1999 r. sygn. II SA 303/99, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2001 r. sygn. V SA 2135/00 Lex Nr 50156). Zatem analizując prawidłowość opisanych na wstępie decyzji uznaniowych uwzględnić należy cel uregulowania art. 83 ust. 1 ustawy. Cel ten wynika z unormowań ustawy. Ustawa o ochronie przyrody określa, zgodnie z art. 1, cele, zasady i formy ochrony przyrody żywej i nieożywionej oraz krajobrazu. Ochrona przyrody w rozumieniu ustawy polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień (art. 2 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy). Z art. 5 pkt 27 ustawy wynika, iż drzewa, wraz z terenem, na którym występują i pozostałymi składnikami szaty roślinnej tego terenu, jako roślinne elementy przyrody spełniają cele produkcyjne lub społeczno-kulturowe. Ustawodawca w ustawie o ochronie przyrody zamieścił szereg przepisów, których celem jest ochrona drzew - art. 83, 85 i 88 ustawy. Postulat zachowania substancji drzew, poza art. 83 ust. 1 przewidującym konieczność zezwolenia na wycięcie drzewa, znalazł swój wyraz także w art. 83 ust. 3 ustawy, który przewiduje, iż wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. l i 2, może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienie ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów. Jednocześnie w art. 85 ust. l i 2 ustawy przewidziano, iż za usunięcie drzew wymierza się opłatę, a w art. 88 ust. 1 pkt 2 i 89 ust. 1 wymierzenie kary administracyjnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia w trzykrotnej wysokości opłaty. Z przepisów tych wynika, iż ochrona drzew przewidziana w ustawie jest zatem ochroną zdecydowanie ukierunkowaną na zachowanie tego elementu przyrody, związaną z możliwością uzależnienia przez organ zgody na usunięcie drzewa od jego przesadzenia, lub zastąpienia innym drzewem, wiążącą się ze znacznymi opłatami i wysokimi sankcjami w razie złamania obowiązującego zakazu usunięcia drzewa. Z uregulowań ustawy wynika, iż przewidziane w art. 83 ust. 1 ustawy zezwolenie na wycięcie drzew jest wyjątkiem od reguły zachowania drzew jako podlegającego ochronie prawnej elementu przyrody, co w konsekwencji powoduje konieczność przeprowadzenia w sposób niezwykle dokładny postępowania prowadzącego do wydania decyzji w takiej sprawie. W art. 83 ust. 4 pkt 6 ustawy wskazano, iż wniosek o wydanie zezwolenia powinien zawierać przyczynę zamierzonego usunięcia drzewa. Zezwolenie na wycięcie drzew nastąpić może w sytuacji, gdy przyczyna taka zostanie przez organ uznana za przyczynę ważną, uzasadniającą rezygnację z przewidzianej ustawą ochrony drzew. Nadto wskazać należy, iż; z uregulowań ustawy i aktu wykonawczego -rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306 z późn. zm.) wynika, iż ustawodawca obejmując drzewa ochroną zróżnicował ją w zależności od wieku drzewa oraz gatunku drzewa, co do zasady obejmując zwiększoną ochroną drzewa starsze oraz drzewa uznane za bardziej gatunkowo wartościowe.
Organ wydając badane decyzje przekroczył granice uznania administracyjnego i w związku z tym noszą decyzje te cechy dowolności, co w końcu prowadzi do uznania, że rażąco naruszają prawo. Organ wydający pozwolenia na wycięcie drzew nie ustalił szczegółowo stanu faktycznego sprawy (na co tylko pośrednio wskazuje konieczność jego gromadzenia w postępowaniu nieważnościowym) i nie rozważył okoliczności sprawy biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy i wyżej wymienione cele i założenia ustawodawcy i w konsekwencji nie wskazał szczegółowo argumentów, przemawiających za wydaniem zezwolenia na wycięcie drzew oraz w odniesieniu do opłaty za zezwolenie na wycinkę. Istnieją podstawy do formułowania twierdzenia, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny wskazuje na rażące naruszenie art. 7 k.p.a., 77 § l k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. Organ przed wydaniem decyzji nie zweryfikował przyczyny usunięcia drzew wskazanych we wniosku. Wniosek precyzował jako przyczynę usunięcia drzew zabiegi porządkowe oraz przywrócenie łąkowego charakteru działek. Należy wskazać, iż to właściwy organ, kompetentny w zakresie ochrony przyrody, dokonuje oceny, czy cel wskazany we wniosku uzasadnia wydanie zezwolenia. Posiadacz nieruchomości nie jest podmiotem uprawnionymi do dokonywania tego typu ocen i decydowania o tym, czy i które drzewo należy usunąć. To organ administracji wydający decyzje weryfikuje twierdzenia wnioskodawcy. Organ l instancji nie wykazał dlaczego istotne jest przywrócenie charakteru łąkowego .działek objętych wnioskiem, zwłaszcza w kontekście braku równoczesnego odniesienia się do faktu, iż tereny działek objętych wnioskiem są położone w granicach otuliny Parku Krajobrazowego Beskid Mały. Aktualne próby sanowania decyzji czynione czy to przez organ l instancji w pismach kierowanych do Kolegium czy też przez strony, wskazujące motywy, które legły u podstaw wydania decyzji i dowody na ich poparcie gromadzone po wydaniu decyzji badanej muszą pozostać poza oceną Kolegium, bowiem w trybie stwierdzenia nieważności nie dochodzi do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Tak stałoby się w sytuacji oceny tych okoliczności i dowodów oraz powiązania jej z oceną okoliczności odmiennych wskazywanych czy to przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (np. odnośnie pierwotnego charakteru gruntów) czy przez Stowarzyszenie Pracownia [...].
W postępowaniu prowadzącym do wydania badanych decyzji, brak było potwierdzenia, kto jest właścicielem działki (brak wypisów z ewidencji gruntów), sprawdzenia czy wnioskodawcy byli osobami prowadzącymi działalność gospodarczą. Przepis art. 107 § 1 k.p.a. określa elementy decyzji typowej (standardowej), a zgodnie z przepisem art. 107 § 2 przepisy mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja. Tak więc powinna bezwzględnie zawierać takie składniki jak: oznaczenie organu administracji, data wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o środkach prawnych, podpis z podaniem imienia i nazwiska. W/w elementy na gruncie literatury i orzecznictwa decydują o istnieniu decyzji.
W odniesieniu do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] stwierdzających nieważność tych decyzji Burmistrza A., w których nie doszło do naliczenia opłaty ([...], znak: [...] oraz [...]) organ ponownie rozpoznający sprawę stwierdził, że rozstrzygnięcie tych decyzji zostały sformułowane w sposób rażąco nieprecyzyjny. Z ich treści nie wynika bowiem (i nie jest to do ustalenia w żaden sposób), gdzie konkretne drzewa się znajdują (na której działce). Takie sformułowanie decyzji rażąco narusza prawo, gdyż w świetle utrwalonego orzecznictwa, rozstrzygnięcie decyzji powinno być ujęte w sposób jasny i precyzyjny, tak, aby było zrozumiałe dla stron - i to nawet bez uzasadnienia, które nie zawsze musi być składnikiem decyzji - i nie dawało możliwości różnej interpretacji (tak min. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1987 r., SA/Gd 1045/87, ONSA r2.poz.94). Także z uzasadnienia tych decyzji wynika, iż w zasadzie oparto się na jedynie na oświadczeniach, że drzewa wskazane do usunięcia rosną na części działek oznaczonych wg ewidencji gruntów jako łąki trwałe. Ponadto w decyzjach tych nie rozważono wszystkich okoliczności sprawy, położenia działek, terenów chronionych, przepisów prawa miejscowego (planu zagospodarowania). Nie przeprowadzono inwentaryzacji drzew przeznaczonych do wycinki. Nadto organ l instancji nie uzasadnił zastosowania wyjątku od zasady zwolnienia z opłat. Specyfika przepisu art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy (wyjątek od zasady) wskazuje, że w każdym przypadku konieczna jest indywidualna ocena w zakresie, czy usunięcie pozostaje w związku z działalnością gospodarczą czy też nie. Organ wydając decyzje nie zbadał tego celu ograniczając się do tych wskazanych wniosku. Jest to tym bardziej uzasadnione, iż nie chodzi o okoliczności które powstały po wydaniu decyzji w sprawie (budowa czy rozbudowa wyciągów), ale o fakt, iż ten sam organ wydawał uprzednio decyzje na usunięcie drzew w tym obszarze (decyzje z 2006 r.) związku z prowadzoną działalnością w związku z istnieniem w terenie wyciągu narciarskiego. Niewłaściwe stosowanie przepisów prawa proceduralnego (gromadzenie dowodów) jak wady decyzji polegające na braku całościowej oceny okoliczności faktycznych, niewłaściwym wyrzeczeniu decyzji i niewłaściwym sposobie skorzystania z przepisu pozostawiającego rozstrzygnięcie sprawy uznaniu organu orzekającego powoduje, iż decyzji wymyka się spod kontroli powodując, że została wydana w rażącej sprzeczności z kierunkowymi dyrektywami wyboru rozstrzygnięcia. Doszło zatem w rozważnym przypadku do rażącego naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1, 107 kpa prowadząc w konsekwencji do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 83 ust. 1 ustawy i art. 86 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.
W odniesieniu do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] stwierdzających nieważność decyzji Burmistrza A. nr [...] oraz [...]) organ rozpoznający ponownie sprawę stwierdził, że odstąpiono od naliczenia opłaty powołując się na art. 86 ust. 1 pkt 4 i 9 ustawy o ochronie przyrody, który stanowi, że nie pobiera się opłat za zezwolenie na usunięcie drzew, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych oraz które obumarły lub nie rokują szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości. W obu decyzjach nie wskazano jednak dlaczego drzewa utrudniają przeprowadzenie prac remontowo-konserwatorskich wyciągu. Ponadto drzewa, na których usunięcie zezwolono w związku z zabiegami pielęgnacyjnymi określono jako zamierające, a nie jak stanowi przepis jako drzewa, które obumarły. Nie wykazano dlaczego nie rokują szans na przeżycie. Nie zbadano, czy w przypadku drzew połamanych, z gałęziami zwisającymi nad trasami zjazdowymi nie byłoby wystarczające zabiegi pielęgnacyjne (odpowiednie przycięcie drzew). Organ nie zweryfikował w sposób pełny przyczyn usunięcia drzew wskazanych we wniosku, chociaż to właściwy organ, kompetentny w zakresie ochrony przyrody, dokonuje oceny, czy cel wskazany we wniosku uzasadnia wydanie zezwolenia. Przepis art. 107 § 1 k.p.a. określa składniki decyzji typowej (standardowej), a zgodnie z przepisem art. 107 § 2 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja. Tak więc decyzja powinna bezwzględnie zawierać takie składniki jak: oznaczenie organu administracji publicznej, data wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o środkach prawnych, podpis z podaniem imienia i nazwiska. W/w elementy na gruncie literatury i orzecznictwa decydują o istnieniu decyzji. Rozstrzygnięcia omawianych decyzji zostały sformułowane w sposób rażąco nieprecyzyjny. Z ich treści nie wynika bowiem (i nie jest to możliwe do ustalenia w żaden sposób), gdzie konkretne drzewa się znajdują ( na której działce). Takie sformułowanie decyzji rażąco narusza prawo, gdyż w świetle utrwalonego orzecznictwa, rozstrzygnięcie decyzji powinno być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, tak, aby było zrozumiałe dla stron - i to nawet bez uzasadnienia, które nie zawsze musi być składnikiem decyzji - i nie dawało możliwości różnej interpretacji (tak min. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1987 r., SA/Gd 1045/87, ONSA 1987, nr 2, póz. 94). Nie rozważono wszystkich okoliczności sprawy, położenia działek, terenów chronionych, przepisów prawa miejscowego (planu zagospodarowania). Nie przeprowadzono inwentaryzacji drzew przeznaczonych do wycinki, nie oznaczono ich szczegółów na mapach. Specyfika przepisu art. 86 ust. l pkt 4 i 9 ustawy (wyjątek od zasady) wskazuje, że w każdym przypadku konieczna jest zindywidualizowana szczegółowa ocena każdego drzewa pod kątem przesłanek ujętych w tych przepisach. Niewłaściwe stosowanie przepisów prawa proceduralnego (gromadzenie dowodów) jak i wady decyzji polegające na braku całościowej oceny okoliczności faktycznych, niewłaściwym wyrzeczeniu decyzji i niewłaściwym sposobie skorzystania z przepisu pozostawiającego rozstrzygnięcie sprawy uznaniu organu orzekającego powoduje, iż decyzja wymyka się spod kontroli powodując, że została wydana w rażącej sprzeczności z kierunkowymi dyrektywami wyboru rozstrzygnięcia. Doszło zatem do rażącego naruszenia przepisów art. 7, 77 § l, 107 kpa prowadząc w konsekwencji do naruszenia przepisów prawa materialnego art. 83 ust. l ustawy i art. 86 ust. l ustawy. Stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.
Skargi na powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożyła A. R. zaskarżając je w całości, zarzucając obrazę przepisów art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości oraz poprzedzających je decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 listopada 2010 roku, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarg podano, że naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący" gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą (por. wyrok NSA W-wa z dnia 2 lipca 2009 roku, sygn. II FSK 217/09, niepubl.). Stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Oczywistość naruszenia polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, a więc chodzi o sytuację, gdy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 20009 roku, sygn. VII SA/Wa 615/09, niepubl.).
Zestawienie rozstrzygnięć zaskarżonych decyzji z treścią przepisu prawa materialnego stanowiącego jej podstawę prawną nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności. Stanowisko to znajduje oparcie w linii orzeczniczej sądów administracyjnych i wyrażanej w nich interpretacji słowa "rażące" - w odniesieniu do naruszenia prawa będącego podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. To organ stwierdzający nieważność decyzji winien ponad wszelką wątpliwość wykazać sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Tego natomiast Kolegium Odwoławcze nie uczyniło, odwołując się do błędów lub zaniedbań dokonanych w postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji zezwalających na usunięcie drzew, nie odnosząc się jednocześnie w żaden sposób do zarzutu zarówno stron postępowania jak i organu, który wydał decyzje, iż gdyby tych zaniedbań nie było - rozstrzygnięcie decyzji byłoby takie samo.
W tym stanie rzeczy, to Kolegium wydając zaskarżoną decyzję naruszyło art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia całości zgromadzonego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Podkreślenia wymaga w fakt, iż decyzja organu l instancji została w całości wykonana kilka lat temu i w tym kontekście stwierdzanie jej nieważności narusza zarówno słuszny interes skarżących, którzy wykonując ją działali w zaufaniu do organów administracji publicznej, jak też interes społeczny poprzez zmianę istniejącego stanu faktycznego i prawnego w sposób, który w żadnej mierze nie prowadzi do przywrócenia jakiegokolwiek naruszonego porządku prawnego.
Postępowanie prowadzące do wydania omawianej decyzji organu l instancji mogło w pewien sposób naruszać przepisy proceduralne, poprzez swego rodzaju niedbałość, niemniej - naruszenie tych przepisów nie było ani rażące, ani tym bardziej - nie miało decydującego wpływu na rozstrzygnięcie. W tym kontekście, przedłożony materiał dowodowy wraz z wnioskiem o ponowne rozstrzygnięcie sprawy (pismo uzupełniające) nie jest materiałem dowodowym obrazującym stan prawny i faktyczny zaistniały po wydaniu omawianej decyzji organu l instancji, lecz wskazuje on na stan prawny i faktyczny istniejący przed jej wydaniem lub w dacie jej wydania, a podlegający ocenie nie tylko przez organ wydający tę decyzję, lecz także organ orzekający w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Materiał ten także obrazuje skutki społeczno-gospodarcze wydania decyzji organu l instancji. Organ orzekający w niniejszej sprawie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organu l instancji wykazał szereg wad tej decyzji w gruncie rzeczy sprowadzających się do wskazania, iż rozstrzygnięcie decyzji zostało sformułowane w sposób rażąco nieprecyzyjny, nie rozważono wszystkich okoliczności sprawy, położenia działek, terenów chronionych, przepisów prawa miejscowego (planu zagospodarowania), nie przeprowadzono inwentaryzacji drzew przeznaczonych do wycinki, nie oznaczono ich szczegółów na mapach oraz nie zweryfikowano w sposób pełny przyczyn usunięcia drzew wskazanych we wniosku. Głównym zatem zarzutem w stosunku do decyzji organu l instancji jest to, iż organ ją wydający nie dokonał prawidłowo całościowej oceny okoliczności faktycznych, która to ocena nie znalazła odbicia w zgromadzonych przez ten organ aktach sprawy. Tego rodzaju zarzuty w stosunku do decyzji administracyjnej mogą być podstawą jej uchylenia jedynie w postępowaniu odwoławczym, a nie stwierdzenia jej nieważności w nadzwyczajnym trybie postępowania. Kolegium Odwoławcze zarzucając bowiem naruszenie przepisów postępowania - art. 7 i art. 77 k.p.a. wywodzi z niego rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 83 ustawy o ochronie przyrody. Skarżąca podkreśliła, iż przepis art. 7 k.p.a. jest podstawą do wyprowadzenia trzech zasad ogólnych postępowania administracyjnego: zasady ogólnej kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu administracyjnym, zasady prawdy obiektywnej, zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2010 roku, sygn. l OSK 1613/10, niepubl.). Tylko tej trzeciej przypisywany jest aspekt materialno-prawny. Skoro tak, to tylko rażące naruszenie interesu społecznego lub słusznego interesu obywateli mogłoby ewentualnie skutkować koniecznością stwierdzenia nieważność decyzji administracyjnej.
Oczywistym jest, iż uwzględnienie wniosku stron w decyzji nie może świadczyć o rażącym naruszeniu słusznego interesu obywateli, skupić się więc należy na naruszeniu interesu społecznego. W tym kontekście Kolegium Odwoławcze w żaden sposób nie wykazało, iż interes ten został naruszony poprzez wydanie omawianej decyzji. Interes ten nie może być bowiem autorytarnie wskazywany przez organ administracji, lecz musi znaleźć swoje oparcie w konkretnym stanie prawnym i faktycznym sprawy. W omawianej sprawie trudno wskazać, iż jakikolwiek interes społeczny został naruszony poprzez wydanie zezwolenia na wycinkę drzew, nawet jeśli postępowanie prowadzące do wydania takiej decyzji było nieprecyzyjne (brak inwentaryzacji drzew, brak oznaczenia szczegółów na mapach itp.).
Jak wynika ze zgromadzonych przez skarżących podpisów poparcia złożonych przez okolicznych mieszkańców, wycinka drzew nie spowodowała naruszenia ich interesu. Inne organy orzekające - na podstawie wniosków tego samego stowarzyszenia Pracownia [...] - w postępowaniach związanych z przedmiotowym tematem, w ramach oczywiście swoich kompetencji, stwierdziły brak naruszenia interesu społecznego (por. uzasadnienie postanowienia Prokuratury Rejonowej Kraków [...] z dnia [...].04.011 roku, znak: [...] w przedmiocie umorzenia śledztwa). Nie może być zatem tak, iż uważa się, że interes społeczny wyrażany jest przez jedno stowarzyszenie, nawet jeśli jego cele statutowe to ochrona przyrody, przy jednoczesnym ignorowaniu jednoznacznego odmiennego stanowiska kilku tysięcy mieszkańców terenów sąsiadujących z terenem wycinki drzew oraz innych organów administracji publicznej i stowarzyszeń. Interes społeczny nie został zatem w żaden sposób naruszony poprzez wydanie omawianej decyzji organu l instancji, a tym samym - brak naruszenia wspomnianego art. 7 k.p.a. Ewentualne braki w materiale dowodowym, stanowiącym podstawę do podjęcia kwestionowanego rozstrzygnięciu nie przesądzały o treści wydanej decyzji, tj. ojej rozstrzygnięciu. Zdaniem skargi należy jeszcze raz zatem podkreślić, iż nawet gdyby uzupełnić materiał dowodowy, to rozstrzygnięcie wydanej decyzji byłoby takie samo. Kwestia ta jest o tyle istotna, że trudno mówić o naruszeniu porządku prawnego - co stanowi przecież ratio legis stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § l pkt 2 k.p.a. - przez decyzję, której rozstrzygniecie byłoby takie samo, jeśli uzupełniono by tylko postępowanie wyjaśniające, a w konsekwencji także uzasadnienie decyzji.
Naruszenie przepisów proceduralnych, w sytuacji, kiedy wydanie przedmiotowej decyzji przez Burmistrza A. w żaden sposób nie godziło także w zasadę praworządności, tj. organ ten opierał się na obowiązujących w dacie wydawania decyzji przepisach prawa, był organem miejscowo i rzeczowo właściwym do wydania decyzji w sprawie zezwolenia na usuniecie drzew, postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony - właściciela nieruchomości, zakres przedmiotowy postępowania wyznaczony był przez złożony i doprecyzowany w trakcie postępowania wniosek, a wydana decyzja zawierała podstawę prawną i faktyczną zawartego w niej rozstrzygnięcia, a także pozostałe elementy określone w art. 107 k.p.a. nie może prowadzić do wniosku, iż zostały rażąco naruszone przepisy prawa materialnego, tj. art. 83 ustawy o ochronie przyrody. Należy bowiem ponownie wskazać, że wada (rażącego naruszenia prawa) tkwi w samej decyzji, a nie w procesie prowadzącym do jej wydania (por. wyrok NSA z 2 października 2003 r., III SA 3370/01). Rażącym naruszeniem prawa nie jest każde naruszenie prawa, ale tylko takie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Treść wadliwej decyzji i czynności ją poprzedzających stanowią wtedy zaprzeczenie stanu prawnego. Istotne znaczenie ma też zawsze ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie naruszenie prawa pociąga (por. WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2011 roku, znak: VII SA/Wa 2116/08, niepubl.). Kolegium nie wykazało zatem negatywnych skutków społeczno-gospodarczych, jakie miałyby powstać na skutek naruszenia prawa w omawianej decyzji. Skarżący natomiast, przedkładając materiał dowodowy przedłożony w uzupełnieniu do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w szczególności postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].04.2010 roku, pismo Rady Sołectwa w R., pisma stowarzyszeń i szkół sportowych oraz decyzja z dnia [...].08.2008 - stanowią dowody na okoliczność, iż wydana przez organ l instancji decyzja nie tylko nie wywołała negatywnych skutków społeczno - gospodarczych, ale w szczególności wywołała skutki pozytywne dla społeczeństwa lokalnego.
W odpowiedzi na wniesione skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o ich oddalenie. Organ podał, że nie podziela zarzutów o braku dokładnego wyjaśnienia sytuacji faktycznej (art.7, 77 kpa) i naruszeniu art. 156 § pkt 2 kpa. Przedstawiono bowiem pełne i niesprzeczne stanowisko w rozpoznawanych sprawach, wskazując szczegółowo argumentację, która wpłynęła na tę ocenę i zarazem uzasadniło własne stanowisko opierając je o mające zastosowanie przepisy prawa. Niewątpliwie uprawnienia organu stosującego art. 156 § l kpa są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego - który rozstrzyga sprawę pod względem merytorycznym, niemniej właśnie organ orzekający, sprawdzając istnienie przesłanek z art. 156 § l kpa do stwierdzenia nieważności decyzji, bada w tym zakresie stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z 19 września 2003 r. sygn. akt IV SA 99/02 publ. LEX nr 103195, Wspólnota 2004/10/55). Istotny zatem był stan rzeczy z chwili wydania badanych decyzji. W tym sensie nie mógł podlegać ocenie stan faktyczny sprawy oraz stan prawny po wydaniu decyzji w sprawie. Argumentacja skargi, iż przedłożony materiał dowodowy ten stan sprawy odzwierciedlał nie zasługuje na podzielenie. W postępowaniu nieważnościowym nie dochodzi w ogóle do następczego zbierania materiału dowodowego w celu ustalenia, jakie rozstrzygniecie winno było zapaść na etapie wydawania decyzji merytorycznej badanej w trybie nieważności, co tylko potwierdza, iż właśnie materiał zebrany przez organ który decyzje w sprawie zezwoleń na usunięcie drzew wydawał był całkowicie niewystarczający do podjęcia rozstrzygnięć, w zgodzie z prawem.
Wśród przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji enumeratywnie wskazanych w art. 156 § l pkt 2 Kpa wymienione jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Przesłanka ta może dotyczyć zarówno przepisów materialnych, procesowych, jak i ustrojowych (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 1986 r., SA/Wr 370/86, za: E. Smoktunowicz, D. Kijowski, J. Mieszkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 563). W orzecznictwie odnosi się tę przesłankę także do naruszenia przepisów postępowania. Podkreśla się jednak, że przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. W odniesieniu do tych przepisów można by zatem mówić o rażącym ich naruszeniu wówczas, gdy w sposób nie budzący wątpliwości, a więc oczywisty, nie zastosowano by ich w trakcie prowadzonego postępowania lub zastosowano by je nieprawidłowo (teza 2 wyroku NSA z dnia 13 września 2007 r.. II OSK 1212/06, Lex nr 377245). Decyzja w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew zależy natomiast od uznania organu, którego obowiązkiem jest dbałość o przyrodę, ochrona składników przyrody. Wymagało zatem od organu przeprowadzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie. Burmistrz A. winien był zatem wykazać w sposób zindywidualizowany co do każdego konkretnego drzewa, iż istniały podstawy do wydania wnioskowanego zezwolenia.
Skoro decyzja w sprawie wycinki drzew zależy od uznania organu, którego obowiązkiem jest szeroko rozumiana dbałość o przyrodę nie można jednocześnie przyjąć, że jest to uznanie bezgraniczne. To organ wydający zezwolenia na usunięcie drzew, który zobowiązany był do poszukiwania rozwiązań korzystnych zarówno dla interesu publicznego jak i dla inwestora przy wydawaniu decyzji nie rozważył w sposób wszechstronny -co szczegółowo opisano w zaskarżonych aktualnie decyzjach- właśnie zarówno w kontekście interesu wnioskodawcy, jak i interesu publicznego wniosku o zezwolenie na usunięcie drzew z nieruchomości. W przypadku rozstrzygnięcia opierającego się o uznanie administracyjne kontrola sprowadza się natomiast do oceny, czy organ przed wydaniem decyzji prawidłowo przeprowadził postępowanie, czy podjął wszystkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czy organ właściwie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i nie przekroczył granic swobodnego uznania administracyjnego, czy rozstrzygnięcia takie nie posiadają cech dowolności, czy w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy stron postępowania, (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1999 r. sygn. II SA 303/99 Lex Nr 46768, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2001 r. sygn. V SA 2135/00 Lex Nr 50156). Niewłaściwe stosowanie przepisów prawa proceduralnego (gromadzenie dowodów) jak i wady decyzji polegające na braku całościowej oceny okoliczności faktycznych, niewłaściwym wyrzeczeniu decyzji i niewłaściwym sposobie skorzystania z przepisu pozostawiającego rozstrzygnięcie sprawy uznaniu organu orzekającego spowodowało, iż decyzje organu l instancji wymknęły się całkowicie spod kontroli polegającej na braku możliwości ustalenia jakie rozstrzygnięcia winny były zapaść powodując, że zostały wydane w rażącej sprzeczności z kierunkowymi dyrektywami wyboru rozstrzygnięcia, i doszło w badanych sprawach do rażącego naruszenia przepisów art. 7, 77 §1 i 107 § 3 k.p.a. prowadząc w konsekwencji do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 83 ust 1 i 86 ust. 1 ustawy i oznaczając arbitralne przyznanie prymatu interesowi indywidualnemu nad interesem społecznym.
Zarejestrowane pod osobnymi sygnaturami (II SA/Kr 1051/11 - 1055/11) sprawy ze skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 kwietnia 2011 r. ([...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Podejmując tę decyzję Sąd miał na uwadze związek podmiotowo -przedmiotowy pomiędzy tymi sprawami. Przedmiotem wszystkich wskazanych wyżej skarg były bowiem decyzje stwierdzające nieważność decyzji administracyjnych, których adresatami były te same podmioty, zaś charakter rozstrzyganych tymi decyzjami spraw administracyjnych był jednorodzajowy.
Prokurator wniósł o oddalenie skarg. O oddalenie skargi wniósł też uczestnik -Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zaskarżone decyzje naruszają prawo i podlegają uchyleniu.
Ocena prawidłowości zaskarżonych decyzji winna być prowadzona z uwzględnieniem nie tylko stanu prawnego istniejącego w chwili ich wydawania, ale nadto stanu prawnego, jaki obowiązywał w chwili wydawania decyzji, których nieważność stwierdzono. Skoro bowiem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ze swej istoty uwzględniać musi stan prawny istniejący w chwili wydawania kwestionowanych w tym postępowaniu decyzji, także i sądowo -administracyjna kontrola decyzji, stwierdzających nieważność powinna mieć na uwadze regulacje obowiązujące w chwili wydawania eliminowanych z obrotu prawnego decyzji.
Zgodnie z art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania przez Burmistrza A. wskazanych na wstępie decyzji, tj. od dnia 25 lipca 2006 r. do dnia 25 czerwca 2008 r., Dz. U. z 2005 r., Nr 130, poz. 1087) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołączona być powinna zgoda jej właściciela. Wydanie zezwolenia może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych roślin. Wniosek o wydanie zezwolenia powinien zawierać: imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę posiadacza i właściciela nieruchomości; tytuł prawny władania nieruchomością; nazwę gatunku drzewa lub krzewu; obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm; przeznaczenia terenu, na którym rośnie drzewo lub krzew; przyczynę i termin zamierzonego usunięcia drzewa lub krzewu; wielkość powierzchni, z której zostaną usunięte krzewy. Wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów na obszarach objętych ochroną krajobrazową w granicach parku narodowego albo rezerwatu przyrody wymaga uzyskania zgody odpowiednio dyrektora parku narodowego albo organu uznającego obszar za rezerwat przyrody.
Wymogu wydania zezwolenia przez wskazane wyżej organy nie stosuje się do drzew lub krzewów: w lasach; owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody - na obszarach nieobjętych ochroną krajobrazową; na plantacjach drzew i krzewów; których wiek nie przekracza 5 lat; usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych; usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, z wałów przeciwpowodziowych i terenów w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału; które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu; stanowiących przeszkody lotnicze, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu.
Zgodnie z art. 84 wskazanej wyżej ustawy posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Opłaty nalicza i pobiera organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. Opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustala się w wydanym zezwoleniu. Organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów odracza, na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za ich usunięcie, jeżeli zezwolenie przewiduje przesadzenie ich w inne miejsce lub zastąpienie innymi drzewami lub krzewami. Jeżeli przesadzone albo posadzone w zamian drzewa lub krzewy zachowały żywotność po upływie 3 lat od dnia ich przesadzenia albo posadzenia lub nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu przez organ właściwy do naliczania i pobierania opłat.
W myśl art. 86 ustawy o ochronie przyrody nie pobiera się opłat za usunięcie drzew na których usunięcie nie jest wymagane zezwolenie; na których usunięcie osoba fizyczna uzyskała zezwolenie na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej; jeżeli usunięcie jest związane z odnową i pielęgnacją drzew rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków; które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych; które zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego oraz kolejowego albo bezpieczeństwu żeglugi; w związku z przebudową dróg publicznych i linii kolejowych; które posadzono lub wyrosły na nieruchomości po zakwalifikowaniu jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane; z terenów zieleni komunalnej, z parków gminnych, z ogrodów działkowych i z zadrzewień, w związku z zabiegami pielęgnacyjnymi drzew i krzewów; które obumarły lub nie rokują szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości; topoli o obwodzie pnia powyżej 100 cm, mierzonego na wysokości 130 cm, nienależących do gatunków rodzimych, jeżeli zostaną zastąpione w najbliższym sezonie wegetacyjnym drzewami innych gatunków; jeżeli usunięcie wynika z potrzeb ochrony roślin, zwierząt i grzybów objętych ochroną gatunkową lub ochrony siedlisk przyrodniczych; z grobli stawów rybnych; jeżeli usunięcie było związane z regulacją i utrzymaniem koryt cieków naturalnych, wykonywaniem i utrzymaniem urządzeń wodnych służących kształtowaniu zasobów wodnych oraz ochronie przeciwpowodziowej w zakresie niezbędnym do wykonania i utrzymania tych urządzeń.
Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest to, czy stwierdzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchybienia zawarte w decyzjach Burmistrza A. w przedmiocie usunięcia drzew mogły być uznane za rażące naruszenia prawa, w znaczeniu, jakim terminem tym posługuje się art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego. W przekonaniu organu orzekającego w przedmiocie stwierdzenia nieważności, rażącym naruszeniem prawa było uchybienie przez organ administracji przepisom postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Naruszenie to polegać miało na nienależytym ustaleniu stanu faktycznego, na niezweryfikowaniu istnienia ustawowych przyczyn usunięcia drzew. Naruszeniem przepisów procedury było zaniechanie przeprowadzenia inwentaryzacji drzew i ustalenia przyczyny pozwalającej na usunięcie w odniesieniu do każdego indywidualnie oznaczonego drzewa. Rażącym naruszeniem prawa w tych decyzjach, w których zaniechano naliczenia opłaty było także to, że organ nie uzasadnił odstąpienia od zasady, jaką jest nałożenia opłat za wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Organ nie zweryfikował podanych we wniosku okoliczności mających uzasadniać nienaliczenie opłaty i oparł się we tym zakresie na informacjach podanych przez wnioskodawców. Obowiązkiem organu kompetentnego w zakresie ochrony przyrody było dokonanie oceny, czy cel wskazany we wniosku uzasadniał wydanie zezwolenia. Tymczasem, jak wynika z okoliczności towarzyszących wydaniu poszczególnych decyzji, przede wszystkim z faktu, że ci sami wnioskodawcy ubiegali się już wcześniej o wydanie podobnych decyzji, dane podane we wniosku budziły zasadnicze wątpliwości i wymagały starannej weryfikacji.
Oceniając stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] co do tego, czy stwierdzone przez ten organ wady w decyzjach Burmistrza A. miały charakter rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., rozważyć należało przede wszystkim, czy i ewentualnie w jakim zakresie możliwe jest uznanie naruszenia przepisów postępowania za rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności. W przypadku pozytywnego przesądzenia powyższej kwestii, niezbędne było rozstrzygnięcie, czy konkretne, wskazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wady decyzji Burmistrza A. pozwalały na stwierdzenie nieważności ostatnio wspomnianych decyzji.
Zgodzić się należy z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, które prawidłowo przywołało w tym zakresie poglądy orzecznictwa sądowo -administracyjnego oraz literatury, że o rażącym naruszeniu prawa decydują zasadniczo trzy rodzaje przesłanek. Są to: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, w szczególności zaś skutki, które wywołuje decyzja. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt: II GSK 1056/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2004 r., sygn. akt: IV SA 3763/03, Lex nr 156952, G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 156 k.p.a., teza III pkt 3, wyd. lex, M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, III, pkt A teza 2). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
Prawidłowy jest też pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] co do tego, że nie jest wykluczone uznanie, że także uchybienie przepisom procesowym może być uznane za rażące naruszenie prawa. Podkreślenia wymaga jednak wyjątkowy charakter sytuacji, w której to naruszenie przepisów procedury jest podstawą stwierdzenia nieważności. Jak wskazano w orzecznictwie, zasadniczo o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy orzeczenie administracyjne zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego i to takim, które nie jest możliwe do zaakceptowania ze względu na stopień naruszenia oraz wynikające stąd skutki. Naruszenie przepisów o charakterze czysto proceduralnym wprawdzie bywa podstawą stwierdzenia nieważności, jednakże tylko wtedy, gdy ustawodawca całkowicie jasno i wyraźnie wymaga dochowania określonego warunku procesowego, jak też gdy jego pominięcie nie da się pogodzić z porządkiem prawnym. Jako przykład w doktrynie z reguły podawany jest ustawowy wymóg przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodno-prawnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt: II OSK 1803/09).
Istotne znacznie dla sposobu wykładni przepisu statuującego przesłanki stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego ma fakt, że instytucja stwierdzenia nieważności jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.). Wyeliminowanie aktu administracyjnego z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc oznacza bowiem ingerencję w sferę praw przyznanych już wcześniej adresatowi decyzji administracyjnej i prowadzi do pozbawienia nabytych już uprawnień. Pociąga za sobą wyeliminowanie z mocą wsteczną z obrotu prawnego orzeczenia, które w obrocie tym już funkcjonowało i mogło wywrzeć określone skutki prawne, ekonomiczne i społeczne. Z tych wszystkich względów powszechnie aprobowany jest postulat restrykcyjnej wykładni przesłanek dających podstawę do stwierdzenia nieważności, nakazującej w sposób wyważony uwzględniać interesy podmiotów, które nabyły prawa z decyzji, podlegającej ocenie w postępowaniu nieważnościowym.
Dokonana z uwzględnieniem zarysowanych powyżej kwestii ocena prawidłowości zaskarżonych decyzji prowadzi do wniosku, że charakter stwierdzonych w decyzjach Burmistrza A. wad nie pozwala na uznanie, że miały one charakter rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rodzaj i waga wskazanych naruszeń nie przybrały postaci kwalifikowanej obrazy przepisów prawa. Z tego też względu i w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało przyznać pierwszeństwo zasadzie trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.).
Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza A. nie mogły być zarzuty, odnoszące się do niezweryfikowania istnienia przyczyn usunięcia poszczególnych drzew, czy też brak sprawdzenia podanych we wnioskach okoliczności mających uzasadniać nienaliczenie opłaty i oparcie się w tym zakresie na informacjach podanych przez wnioskodawców. Podobne uwagi odnieść należy do tych zarzutów Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], w których organ ten stwierdza, że nie zbadano celu, dla którego poszczególne drzewa miały zostać usunięte, lecz ograniczono się do powołania celu wskazanego w poszczególnych wnioskach. Podnieść należy, że organ orzekający w przedmiocie wydania zezwolenia na usunięcie drzew w uzasadnieniu swych rozstrzygnięć wskazał takie okoliczności, które zgodnie z obowiązującą w dacie orzekania regulacją materialno-prawną dawały podstawę do wydania zezwolenia na wycinkę drzew. Z treści uzasadnień tych decyzji wynika, że przesłanki te były w realiach rozpoznawanej sprawy spełnione. Zakwestionowanie tego stanowiska przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], to jest stwierdzenie, że stan faktyczny sprawy w rzeczywistości nie pozwalał na przyjęcie spełnienia ustawowych warunków wydania zezwolenia na usunięcie drzew, oznacza podjęcie polemiki z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez orzekający co do istoty organ. Uzasadnienie powyższego zapatrywania wymaga oceny, czy istniejące w chwili orzekania okoliczności faktyczne a nadto zgromadzone w sprawie dowody pozwalały na uznanie, że wszystkie przewidziane ustawą przesłanki były spełnione. Jak wynika z powyższego, stwierdzenie omawianego uchybienia nie jest możliwe na podstawie analizy samej tylko treści decyzji administracyjnej. Niezbędne jest bowiem dla tego celu dokonanie samodzielnej oceny zebranych w toku postępowania dowodów. Nie jest też wystarczające zestawienie kontrolowanego rozstrzygnięcia z treścią obowiązujących w dacie orzekania przepisów prawa. Z powyższych względów omawiane naruszenie nie może być uznane za dające podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej w ten sposób decyzji. Z istoty rażącego naruszenia prawa jako podstawy do stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego wynika bowiem, że naruszenie to winno mieć charakter oczywisty, to znaczy możliwy do stwierdzenia na podstawie samej już tylko treści tego aktu. Omawiane uchybienie, takiego charakteru nie miało. Weryfikacja prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez orzekający co do istoty organ, a nadto odmienna od dokonanej przez ten organ ocena zebranego materiału dowodowego nie może mieć miejsca w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności. Możliwa i dopuszczalna byłaby w trybie odwoławczym przez organ wyższej instancji.
Podobne uwagi odnieść należy do stwierdzonych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] naruszeń polegających na nie dość szczegółowym ustaleniu stanu faktycznego oraz na rażąco niedbałym przeprowadzeniu postępowania dowodowego. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego bezsporne jest, że organ orzekający w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew przeprowadził poszczególne czynności postępowania dowodowego. W aktach sprawy znajduje się notatka służbowa w sprawie ustalenia klasyfikacji gruntów, protokół z oględzin podlegających usunięciu drzew, mapa ewidencyjna z granicami użytków, zawiadomienie w oparciu o art. 10 k.p.a. oraz protokół przyjęcia stron. Zwrócić należy przy tym uwagę, że obowiązująca w chwili orzekania regulacja ustawy o ochronie przyrody nie zawierała żadnych dodatkowych wymogów w zakresie przebiegu postępowania w sprawie o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew. Oznaczało to stosowanie to tego postępowania zasad i standardów przewidzianych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Zestawienie czynności podjętych przez organ w sprawie z wymogami, jakie w tym zakresie formułowały przepisy obowiązującego prawa nie daje dostatecznych podstaw do twierdzenia, że w postępowaniu tym zaniechano przeprowadzenia niezbędnej i wymaganej przepisami czynności. Tego rodzaju zaniechania nie zarzuca też organ orzekający w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Stwierdzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchybienie nie odnosi się pominięcia przepisu, którego zastosowanie było obligatoryjne, czy też do nieprzeprowadzenia wymaganej przepisami bezwzględnie obowiązującego prawa czynności postępowania. Organ orzekający w przedmiocie stwierdzenia nieważności zakwestionował sposób prowadzenia czynności dowodowych przez Burmistrza A. oraz ich jakość. Stwierdził, że zarówno postępowanie dowodowe prowadzące do poczynienia ustaleń w sprawie, jak też same te ustalenia winny być bardziej szczegółowe i dokładne. W odniesieniu do omawianych uchybień stwierdzić należy, że o ile mogłyby one przesądzić o wadliwości decyzji i prowadzić do jej zakwestionowania w zwykłym toku instancji, to brak jest podstaw do uznania, by pozwalały na stwierdzenie nieważności omawianych decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jak to już bowiem wyżej wskazano przepis ten wymaga, by stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności naruszenie prawa miało charakter rażący. Zgodnie z art. 7 k.p.a. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071) w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przywołane wyżej przepisy nie formułują w sposób jednoznaczny i precyzyjny wymaganego zachowania organu administracji. Wyrażają jedynie ogólne dyrektywy, zasady i cele postępowania administracyjnego oraz prowadzonego w jego ramach postępowania dowodowego. Posługują się pojęciami nieostrymi, mającymi charakter klauzul generalnych. Stwierdzenie naruszenia powyższych przepisów, a także innych formułowanych na podobnym poziomie ogólności nie może się ograniczać do prostego porównania ich treści z rzeczywiście podjętymi przez organ czynnościami. Ocena, czy doszło do uchybienia zawartym w powołanych wyżej przepisach kodeksu postępowania administracyjnego zasadom ogólnym, wymaga każdorazowo uwzględnienia okoliczności rozpoznawanej sprawy oraz odniesienia wynikających z nich dyrektyw do potrzeb konkretnego przypadku. Sam ten już tylko - złożony i wymagający pogłębionych rozważań - charakter procesu ustalania, czy doszło do naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. sprawia, że uznanie tych przepisów za podstawę stwierdzenia nieważności nastąpić może jedynie zupełnie wyjątkowo. W rozpoznawanej sprawie brak jest takich szczególnych okoliczności, które pozwalałyby w sposób przekonujący twierdzić, że w decyzjach Burmistrza A. w sposób rażący - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 - naruszono przepisy art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Podstawą powyższej konkluzji jest to, że decyzje Burmistrza A. zostały wydane po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w którym dokonano podstawowych czynności dowodowych z udziałem stron postępowania. Zakwestionowanie jakości tych czynności, w szczególności zaś wnikliwego i kompleksowego charakteru oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez orzekający w sprawie organ nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, wydanych po przeprowadzeniu tego postępowania. Uchybienie przepisom procedury w powyższym zakresie nie ma bowiem cech rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z powołaniem na podobną argumentację nie sposób też uznać, by o wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji Burmistrza A. przesądzić miało nie dość precyzyjne sformułowanie sentencji tych orzeczeń, czy też niedokładności w ich częściach motywacyjnych. Nie zasługują zatem na uwzględnienie te uwagi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które dopatrują się rażącego naruszenia prawa w zaniechaniu uzasadnienia odstąpienia od zasady nałożenia opłat za wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Uchybienie w ten sposób dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. nie mogło stanowić podstawy do zastosowania nadzwyczajnego trybu weryfikacji aktów administracyjnych w odniesieniu do decyzji Burmistrza A., tym bardziej, że żaden przepis obowiązującego prawa nie formułował wprost wymogu, by w odniesieniu do każdego z drzew, podlegających usunięciu konieczne było sporządzanie osobnego fragmentu sentencji decyzji. Podstaw do odmiennych wniosków we wskazanym wyżej zakresie nie stwarza także powołana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] regulacja art. 107 k.p.a.
Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że charakter i waga przepisów naruszonych w toku postępowania poprzedzającego wydanie kwestionowanych decyzji Burmistrza A., nie uzasadniały zastosowania wyjątkowego trybu pozwalającego na wyeliminowanie tych orzeczeń z obrotu prawnego. Rozstrzygnięcie powyższe wspiera fakt, że stwierdzenie nieważności wskazanych decyzji wywołałoby szczególnie dotkliwe skutki dla adresatów objętych tymi decyzjami uprawnień. Także w perspektywie tych właśnie konsekwencji oceniać należało ewentualną konieczność odstąpienia od zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie zestawienie ciężaru gatunkowego stwierdzonych uchybień ze skutkami, jakie dla adresatów decyzji Burmistrza A. nieść mogło wyeliminowanie tych decyzji z mocą wsteczną z obrotu prawnego, stanowiło dodatkowy argument na rzecz rozstrzygnięcia rysującego się konfliktu na korzyść zasady, o której mowa w art. 16 k.p.a.
Niezależnie od powyższego podnieść należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], prowadząc z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza A., nie powinno ograniczać swej kontroli tylko do jednej z wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. podstaw. Zobligowane było do dokonania weryfikacji, czy oceniane decyzje nie były dotknięte żadną z wad wymienionych w treści powołanego wyżej przepisu. W tym zakresie organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mającego na ceiu ustalenie, czy będące przedmiotem kontroli decyzje wydane zostały w okolicznościach i warunkach wskazujących na istnienie którejkolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a., (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1987 r., sygn. akt: IV SA 1062/86; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2010 r. II GSK 634/2009, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt: II GSK 1056/2010). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zasadne było w szczególności sprawdzenie, czy kontrolowane decyzje zostały wydane przez właściwy rzeczowo organ. Jak bowiem wynika ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, w szczególności z mapy (dołączonej do akt postępowania w sprawie [...], k. 5) oraz dokumentacji fotograficznej (w aktach tejże sprawy, k. 7 - 20) przedmiotem czynności wyjaśniających Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] winno być ustalenie rodzaju gruntów, na których rosły przeznaczone do usunięcia drzewa. Powołane wyżej dokumenty pozwalały w sposób uzasadniony przyjmować, że co najmniej część terenów, na których rosły podlegające wycince drzewa mogła mieć - według stanu na chwilę wydawania kwestionowanych rozstrzygnięć - charakter leśny. Zgromadzone dokumenty wskazywały, że tereny wymienione w decyzjach Burmistrza A. były gęsto zadrzewione, a nadto sąsiadowały z terenami leśnymi, na których była prowadzona gospodarka leśna (decyzja z dnia 12 sierpnia 2008 r., nr [...] w sprawie nakazania wyrębu, oznaczona jako dowód nr 1 w dołączonym do akt sprawy segregatorze).
Zgodnie z art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (w brzmieniu obowiązującym na chwilę wydawania decyzji przez Burmistrza A., Dz. U. z 2005 r., Nr 130, poz. 1087) wymogu wydania zezwolenia przez wójta burmistrza prezydenta miasta nie stosuje się do drzew lub krzewów w lasach. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 45, po. 435 z późn. zm.) lasem w rozumieniu ustawy jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) -drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo wpisany do rejestru zabytków bądź związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Usuwanie drzewostanu znajdującego się na terenach lasów nie zostało poddane obowiązkowi uzyskiwania decyzji stanowiącej zgodę na jego wycięcie, wydawanej przez organ administracji publicznej wymieniony w art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Ograniczenia w tym względzie wynikają z przepisów ustawy o lasach. Dla drzew rosnących w lasach nie są wydawane decyzje o zezwoleniu usunięcia wskazanych, konkretnych okazów drzew, a usuwanie drzew z zasobów leśnych odbywa się na zasadach pozyskiwania drewna. Stosownie do art. 18 i art. 19 ustawy o lasach podstawą do pozyskiwania drewna jest plan urządzenia lasu. Organy administracji publicznej wskazane w ustawie o lasach nie mają zatem kompetencji do wydawania decyzji o usunięciu drzew, a wycinanie drzewostanu polegające na pozyskiwaniu drewna odbywa się na podstawie planów urządzania lasów bądź decyzji starosty określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej, (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2005 r, sygn. akt: II ÓW21/05, Lex nr 188298).
W świetle powołanej wyżej regulacji ustalenia wymagało, czy grunt, na którym rosły będące przedmiotem kwestionowanych decyzji drzewa nie był lasem. Niezbędne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, z wykorzystaniem dostępnych środków dowodowych. Podkreślenia wymaga, że podstawą ustaleń charakteru gruntu, na którym rosną przeznaczone do usunięcia drzewa uczynić należało nie tylko samą dokumentację geodezyjną tego terenu. Mieć bowiem należy na uwadze wyrażone w orzecznictwie sądowo - administracyjnym stanowisko, że w sprawie o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, zapis w ewidencji gruntów ma jedynie charakter pomocniczy dla oznaczenia charakteru użytku (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 października 2010 r, sygn. akt: II SA/Wr 326/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt: l OSK 389/10, Lex nr 745227). Zgodzić się należy z poglądem, że zasadniczo zapis ewidencji będzie miarodajny dla ustalenia charakteru danego gruntu. W przypadku jednak rozbieżności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym - tak jak może to mieć miejsce w rozpoznawanej sprawie - decydować powinien rzeczywisty stan gruntu. Pogląd powyższy uwzględnia charakter prawny ewidencji gruntów, wynikający z ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, póz. 2027 z późn. zm.) i z tego też względu jest aprobowany przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę.
Stwierdzone wyżej uchybienia miały istotny wpływ na treść zapadłych w sprawach rozstrzygnięć, albowiem prawidłowy sposób procedowania oraz przyjęcie poprawnej wykładni zastosowanego w sprawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. prowadzić mógł do ich modyfikacji. Biorąc pod uwagę powyższe, zaskarżone decyzje należało uchylić, działając na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. art. 205 § 1 p.p.s.a.. Na sumę przyznanych kosztów złożyła się kwota 200 zł (§ 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2006 r., Nr 45, póz. 322 z późn. zm.) oraz kwota 240 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa strony skarżącej przez pełnomocnika będącego radcą prawnym (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, póz. 1349 z późn. zm.) wraz z kwotą 17 zł tytułem opłaty skarbowej od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2006 r., Nr 225, póz. 1635 z późn. zm.). Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie rozpoznano łącznie pięć skarg na pięć różnych decyzji administracyjnych wskazane wyżej koszty ulegały odpowiedniemu powiększeniu.