II SA/KR 1045/25

II SA/Kr 1045/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-12-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Niedźwiedź
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budżetowe prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 54 par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi J. K. i M. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 13 czerwca 2025 r., znak WI-I.7840.5.92.2024.JW w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego solidarnie na rzecz J. K. i M. K. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SA/Kr 1045/25
UZASADNIENIE
Prezydent Miasta Krakowa decyzją nr 664/6740.1/2024 z 19 lipca 2024 r., znak: AU-01-4.6740.1.83.2024.GPA, zatwierdził PZT i PAB oraz udzielił M. S. pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych, wraz z budową wew. inst. c.o., wod.-kan., en. elektrycznej, gazu, budową zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, instalacji gazowej, elektrycznej oraz rozbiórką domu jednorodzinnego na działce nr [...] obr. [...] jedn. ewid. P. przy ul. [...] w K..
Wojewoda Małopolski decyzją z 13 czerwca 2025 r., znak: WI-I.7840.5.92.2024.JW, wydaną po rozpatrzeniu odwołania J. i M. K., utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że właściciele działki nr [...] kwestionują inwestorską analizę nasłonecznienia w zakresie, w jakim nie bierze ona pod uwagę potencjalnej rozbudowy ich budynku – w razie przebudowy (np. południowo-wschodniego skrzydła budynku) fakt istnienia na działce sąsiadującej projektowanego budynku przesądzałby o niemożliwości dalszej przebudowy budynku, w tym lokali, z uwagi na niespełnianie norm nasłonecznienia.
W oparciu o uczytelnioną inwestorską analizę organ odwoławczy stwierdził, że jedynie lokal (o trzech oknach od strony inwestycji) na pierwszej kondygnacji nadziemnej będzie pod wpływem zacieniania: okno nr 1 będzie miało minimalny czas nasłonecznienia (od godz. 11:00 do 14:00); okno nr 2 będzie miało nasłonecznienie w wymiarze 2h 30 minut (w godz. 11:30 do 14:00); okno nr 3 będzie nasłonecznione przez 6 godzin (od godz. 9:00 do 15:00). Wymóg § 60 ust. 2 rozporządzenia WT jest spełniony, skoro dla dwóch z trzech okien zapewniono minimalny czas nasłonecznienia. W kwestii ewentualnej uniemożliwionej rozbudowy w kierunku inwestycji organ odwoławczy zauważył, że budynek odwołujących się jest zlokalizowany w odległości 4 m od tej granicy, więc ewentualna rozbudowa w kierunku granicy nie będzie mogła mieć okien/drzwi w tej elewacji, a wówczas przepis dotyczący zacienienia/nasłonecznienia nie będzie miał zastosowania. Rozbudowa wzdłuż granicy będzie możliwa z zapewnieniem – analogicznie jak w obecnym stanie – co najmniej minimalnego czasu nasłonecznienia pomieszczeń. Nadto organ odwoławczy wskazał, że nie ma przesłanek, aby twierdzić, że inwestycja wpłynie na istniejący poziom wód gruntowych czy ruchy mas ziemnych. Wody opadowe z dachów projektowanych budynków odprowadzone zostaną do gminnej sieci kanalizacji deszczowej, a brak podniesienia rzędnych terenowych w zakresie inwestycji nie spowoduje zmiany spływu wód, w tym na teren działki sąsiedniej. Brak zatem podstaw do uznania, że działka odwołujących się będzie zalewana. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że dokumentacja projektowa jest kompletna, PZT jest zgodny z przepisami prawa (najmniejsza odległość budynku nr [...] od granicy z działką nr [...] to 4,76 m, a budynku nr [...] to 4,10 m; budynku nr [...] od granicy z działką nr [...] to 5,66 m; obu budynków od granicy z działkami nr [...] i [...] to 4,04 m), a inwestycja spełnia wymagania decyzji WZ z 16 września 2021 r. w zakresie:
1) przeznaczenia pod realizację zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej;
2) nieprzekroczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy 9,00 m od ul. [...];
3) •wskaźnika powierzchni zabudowy [29% mniejszy od maks. 30%+-2%];
4) powierzchni terenu biologicznie czynnego [42% większy od 40%];
5) szerokości elewacji frontowej od ul. [...] [8,1 m to 9,5 m z tolerancją +- 0,5 m];
6) wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki [9,44 m, 231,62 m n.p.m. przy 9,0 m z tolerancją +- 0,5 m, nie wyżej niż 232,30 m n.p.pm.];
7) dachu [płaski];
8) realizacji budynków stykających się za sobą elewacjami;
9) obsługi parkingowej [2 x 2 miejsca przy wymogu dwa miejsca/dom].
W skardze J. i M. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie solidarnie kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa adwokackiego), zarzucając przy tym naruszenie:
1) art. 8, art. 9, i art. 10 kpa przez niepoinformowanie o zakończeniu postępowania dowodowego i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do pisma inwestora z 5 czerwca 2025 r., co może stanowić przesłankę nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 kpa);
2) art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 kpa przez:
a. bezkrytyczne przyjęcie twierdzeń z pisma inwestora z 5 czerwca 2025 r.;
b. brak analizy i odniesienia się do zarzutu potencjalnego oddziaływania inwestycji na możliwość przyszłej rozbudowy budynku skarżących, w tym pominięcie analizy hipotetycznej zabudowy na działce skarżących w kontekście § 60 rozporządzenia WT;
c. dowolne przyjęcie, że "rozbudowa wzdłuż granicy będzie możliwa" bez przeprowadzenia jakiejkolwiek analizy technicznej to potwierdzającej;
3) art. 15 w zw. z art. 138 § 1 kpa przez pozorne rozpoznanie sprawy na nowo i faktyczne ograniczenie się do kontroli instancyjnej i mechaniczne powtórzenie ustaleń organu pierwszej instancji bez samodzielnego rozpatrzenia zarzutów odwołania;
4) art. 107 § 3 kpa przez sporządzenie uzasadnienia w sposób wewnętrznie sprzeczny, nielogiczny i niepełny:
a. na str. 3 organ twierdzi, ze "na nowo rozpoznaje sprawę administracyjną w jej całokształcie", ale jednocześnie faktycznie ogranicza się do przytoczenia stanowiska inwestora bez jego krytycznej analizy;
b. organ pominął powołany przez skarżących wyrok (VII SA/Wa 2008/21), z którego wynika, że analiza nasłonecznienia i przesłaniania powinna dotyczyć również hipotetycznej zabudowy na działkach sąsiednich;
c. na str. 9 organ twierdzi, że "ewentualna rozbudowa w kierunku granicy nie będzie mogła mieć okien/drzwi w tej elewacji", podczas gdy rozporządzenie WT dopuszcza sytuowanie otworów okiennych w ścianach przy granicy w określonych warunkach;
5) art. 5 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 3 pkt 20 Pb przez przyjęcie, że inwestycja nie ogranicza możliwości zabudowy nieruchomości skarżących;
6) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pb w zw. z § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia WT przez:
a. nieprawidłowe zastosowanie przepisów o nasłonecznieniu wyłącznie do stanu istniejącego z pominięciem analizy wpływu inwestycji na potencjalną rozbudowę budynku skarżących;
b. błędne przyjęcie, że spełnienie minimalnych wymogów nasłonecznienia dla obecnego układu pomieszczeń wyczerpuje obowiązek ochrony interesów skarżących jako właścicieli nieruchomości sąsiedniej;
7) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pb w zw. z § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia WT, bo inwestycja ograniczy zabudowę nieruchomości skarżących (organ nie uwzględnił, że inwestycja doprowadzi do zacienienia budynku i działki skarżących, czym trwale ograniczy możliwość przyszłej rozbudowy lub przebudowy z uwagi na niespełnienie warunków nasłonecznienia i innych norm technicznych; organ poprzestał na gołosłownym stwierdzeniu zaczerpniętym od inwestora, że kwestia wymaganej przepisami odległości przedmiotów potencjalnej rozbudowy lub przebudowy w całości niweluje problem negatywnego wpływu inwestycji);
8) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pb w zw. z § 40 ust. 2 rozporządzenia WT, bo inwestycja doprowadzi do zacienienia budynku posadowionego na nieruchomości skarżących;
9) art. 28 ust. 2 Pb przez nieprawidłową wykładnię pojęcia strony w kontekście prawa do ochrony przed ograniczeniem możliwości przyszłego zagospodarowania własnej nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że rozumowanie organu – zgodnie z którym inwestycja nie uniemożliwi rozbudowy ich budynku, bo można rozbudować go na ślepo, tj. bez okien od strony inwestycji, unikając problemu nasłonecznienia – stanowi potwierdzenie tego, że inwestycja ogranicza standardowe możliwości zagospodarowania nieruchomości skarżących i wymusza na nich samoograniczenie się przez zaprojektowanie ściany bez okien.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA W-wa z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w aktach administracyjnych przedstawionych sądowi w wersji elektronicznej (pismo organu k. 34 akt sądowych) oraz w wersji papierowej (pismo organu k. 41 akt sądowych ) brak jest odwołania od decyzji organu I instancji. Akta organu i Instancji – przekazane w wersji papierowej (k. 1- 48) kończą się na decyzji organu I Instancji; dodatkowo przedłożono 1 egzemplarz projektu budowlanego. Natomiast akta elektroniczne (organu II Instancji) rozpoczynają się od pisma przekazującego odwołanie do organu II Instancji, jednak samego odwołania w nich nie ma. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a., organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Przekazane Sądowi przez organ akta albo nie są kompletne, albo odwołanie nie zostało złożone. Z zaskarżonej decyzji, w której odwołanie zostało skrótowo streszczone można wnosić, że odwołanie złożone zostało, jednak jego pełna treść, termin jego złożenia itp. nie są sądowi znane. Nie jest zatem możliwe jednoznaczne stwierdzenie i wypowiedzenie się w tym zakresie przez Sąd, czy i w jakim zakresie organ II Instancji odniósł się do zawartych tam zarzutów.
Po wtóre uzasadnione okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 10 Kpa. Przepis ten w § 1 ustanawia zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W niniejszej sprawie organ II Instancji w dniu 28 stycznia 2025 r. wezwał inwestora do przedłożenia:
1. "podpisanej przez projektanta, czytelnej analizy przesłaniania zlokalizowanym na działce sąsiedniej nr [...] obr[...] jedn. ewid. P. przy ul. [...] w K. /Znajdujące się w projekcie architektoniczno-budowlanym na str. 36 opracowanie rysunkowe o nazwie "ZACIENIANIE" jest nieczytelne, w małej skali, ze słabo widocznymi trójkątami, bez wskazania jaką przyjęto wysokość przesłaniania. Kwestia ta jest jedną z głównych zarzutów odwołania. Nieczytelność dotyczy również analizy przesłaniania w korelacji z budynkami zlokalizowanymi na wschód względem inwestycji/;
2. Przedłożenia podpisanej przez projektanta, czytelnej analizy nasłonecznienia/zacieniania (§ 60 ust.1 i 2 WT) opracowanej na dni równonocy (w marcu i wrześniu), ze wskazaniem okien lokali w budynku zlokalizowanym na działce sąsiedniej nr [...] obr[...] jedn. ewid. P. , przy ul. [...] w K., wskazaniem rodzaju pomieszczeń oraz ilości pokoi w analizowanych lokalach
/Znajdujące się w projekcie architektoniczno-budowlanym na str. 34 i 35 opracowanie rysunkowe o nazwie "PRZESŁANIANIE" opracowane na "grudzień 2023" (oba) są nieczytelne, w małej skali, ze słabo lub wcale niewidocznymi godzinami, bez wskazania okien w budynku na działce nr [...]. Kwestia ta jest jedną z głównych zarzutów odwołania. Nieczytelność dotyczy również analizy zacieniania projektowanych budynków przez budynki zlokalizowane na wschód względem inwestycji/;
3. Odniesienia się do pozostałych zarzutów odwołania dotyczącego m.in. ewentualnego obniżenia poziomu wód gruntowych, ruchów mas ziemnych, zmiany spływu wód, zablokowania możliwości rozbudowy (kopię odwołania przesłano wraz z
zawiadomieniem z 9.10.2024 r.). - w terminie 30 dni."
Ostatecznie inwestor przedłożył żądane opracowanie w dniu 4 czerwca 2025 r. Następnie organ – z pominięciem art. 10 Kpa, bez zawiadomienia skarżących - w dniu 13 czerwca 2025 r. wydał zaskarżoną decyzję.
Oznacza to, że organ pozyskał do akt sprawy od inwestora istotny dokument, który – jak wynika z samej treści wezwania – miał być odpowiedzią na główne zarzuty odwołania.
Inwestor miał na jego przygotowanie ostatecznie ponad 4 miesiące, natomiast skarżący nie tylko nie mieli szans żeby wypowiedzieć się na temat złożonego opracowania, ale nawet o fakcie jego istnienia nie wiedzieli.
Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 r. pełnomocnik skarżących wskazał, że linijka światła nadal jest niewyraźna, a ponieważ zapewnia nasłonecznienie tylko w minimalnym czasie wskazanym przepisami (3 godziny) to tym bardziej powinna zostać wnikliwie zbadana.
Co do zasady, w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie prezentowany jest pogląd dotyczący skuteczności zarzutu naruszenia art. 10 Kpa, zgodnie z którym, dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2024 r., III OSK 2619/22, Legalis).
Nie jest jednak tak, że w związku z zaprezentowaną wyżej, niekwestionowaną zresztą linia orzeczniczą sądów administracyjnych, organy zostały zwolnione ze stosowania art. 10 Kpa. Inna jest bowiem sytuacja, gdy organ II Instancji nie gromadzi żadnego nowego materiału dowodowego lub gromadzi taki, który zalicza się do danych publicznie dostępnych (np. dane z ksiąg wieczystych, treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), a zupełnie inna jest sytuacja, gdy organ pozyskuje do akt nowe, istotne dowody – szczególnie w odpowiedzi na zarzuty odwołania.
W tej sytuacji pomijanie zawiadomienia skarżących (stron) o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji, uniemożliwienie zapoznania się z tym materiałem oraz wypowiedzenia się w tym zakresie - nie jest możliwe do zaakceptowania, bo cała koncepcja gwarancji procesowych udziału stron w postępowaniu administracyjnym stałaby się wówczas iluzoryczna.
Nie można też oczekiwać od stron, że dopiero na etapie postępowania sądowego będą przygotowywać i okazywać (sądowi – a nie organom) np. zlecone przez siebie kontropracowania lub uwagi do złożonego w postępowaniu administracyjnym dowodu. Byłoby to również sprzeczne z zasadami orzekania przez sąd administracyjny, który ma kontrolować działania administracji, a nie zastępować ją w jej ustawowych obowiązkach i uprawnieniach.
Podkreślenia wymaga także i to, że organ ostatecznie dał inwestorowi znacznie więcej czasu niż pierwotnie wskazywane w wezwaniu 30 dni na przygotowanie i złożenie wymaganych dokumentów, gdy tymczasem nie znalazł już czasu na powiadomienie skarżących o nowym, istotnym pozyskanym do akt dowodzie.
Ponownie prowadząc postępowanie organ będzie obowiązany po pierwsze dołączyć do akt odwołanie, a po wtóre umożliwić skarżącym wypowiedzenie się co do złożonego przez inwestora opracowania dotyczącego przesłaniania ich okien oraz zachowania wymaganego prawem czasu ich nasłonecznienia.
Wobec powyższego zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 997 zł składa się: kwota 500 zł tytułem uiszczonego przez skarżących wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżących, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1154).