II SA/Ke 674/25

II SA/Ke 674/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2026-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /sprawozdawca/
Jacek Kuza /przewodniczący/
Krzysztof Armański
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 28, art. 138 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2026 poz 143
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 1112
art. 74 ust. 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2026 r. w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 20 listopada 2025 r. znak: SKO.OŚ-60/4076/213/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 20 listopada 2025 r., znak: SKO.OŚ-60/4076/213/2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpoznaniu sprawy
z odwołania T. G. od decyzji Burmistrza Gminy Włoszczowa z 14 sierpnia 2025 r., którą dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa trzech budynków handlowych, terenowych murów oporowych, wraz z infrastrukturą techniczną i drogową na częściach działek nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], 7071, budowa dwóch stacji transformatorowych na działce nr ewid.[...], budowa budynku usługowego - usługi gastronomiczne, murów oporowych, pylonu reklamowego oraz masztów reklamowych do 3 sztuk wraz z infrastrukturą techniczną i drogową na częściach działek o nr ewid. [...], [...] na terenie miasta W. oraz rozbiórka odcinków trzech istniejących linii napowietrznych SN 15 kV oraz budowa trzech odcinków linii kablowych SN 15 kV wraz ze stanowiskami słupowymi oraz odcinka linii napowietrznej w rejonie ul. [...] we W. na działkach nr ewid.[...], 7071, [...], [...], [...], [...], [...]", planowanego do realizacji przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w J. - stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nakładając jednocześnie warunki i wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz działania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b tej ustawy, z uwzględnieniem elementów wymienionych odpowiednio w ww. decyzji - umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte z odwołania T. G..
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że T. G. nie jest stroną tego postępowania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu wszczętym z wniosku Q. J., krąg stron tego postępowania należy określać na zasadach przewidzianych w art. 74 ust. 3a ww. ustawy środowiskowej, który stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Kolegium wskazało, że z wyjaśnień organu I instancji złożonych w piśmie z 12 listopada 2025 r. T. G. na terenie Miasta i Gminy W., zgodnie z ewidencją gruntów
i budynków oraz mapą Geoportal Powiatu Włoszczowskiego, nie posiada żadnych nieruchomości, a zamieszkuje na terenie gminy S..
Kolegium oceniło, że z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy nie wynika, by w stosunku do T. G. zachodziła którakolwiek z okoliczności, o jakich mowa w art. 74 ust. 3a pkt 1, pkt 2 i pkt 3 ustawy środowiskowej. Zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja nie dowodzi, aby zainteresowany posiadał prawa rzeczowe do nieruchomości znajdujących się na przewidywanym terenie, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz w obszarze znajdującym się w odległości 100 m od granic tego terenu, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, a także pozostających w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Kolegium dodało, że jak wynika z przedłożonej analizy obliczeniowej w zakresie emisji hałasu oraz analizy porównawczej z przedsięwzięciami o podobnym charakterze oraz przy uwzględnieniu uwarunkowań wynikających z topografii terenu, aktualnego wykorzystania i zagospodarowania terenu i jego sąsiedztwa, wskazanego natężenia ruchu po terenie inwestycyjnym, mocy akustycznych planowanej wentylacji i klimatyzacji na najbliższych terenach chronionych akustycznie, zarówno w porze dnia jak i nocy, nie przewiduje się przekroczenia wartości dopuszczalnych hałasu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu. Z kolei analizy obliczeniowe emisji zanieczyszczeń powietrza wykazały, że przedsięwzięcie poza granicami dysponowania inwestora nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r.
W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, że na działkach położonych nawet w znacznych odległościach od inwestycji nie dojdzie do przekroczenia standardów jakości środowiska w wyniku realizacji i eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Nie występuje zatem przesłanka z art. 74 ust. 3a pkt 2 ww. ustawy.
Zatem mając na uwadze powyższe oraz po analizie przedłożonych akt sprawy Kolegium oceniło, że T. G. nie posiada udokumentowanego w sprawie prawa własności ani innego prawa rzeczowego do terenu wnioskowanej inwestycji, jak również do terenu sąsiedniego oraz oznaczonego w sprawie terenu, na który ta inwestycja będzie oddziaływać.
Kolegium zobowiązane było zatem, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzyć postępowanie z odwołania T. G..
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wyjaśniło, że w odrębnym postępowaniu rozpozna odwołania złożone przez strony postępowania od ww. decyzji Burmistrza Gminy Włoszczowa. Podjęta w tych okolicznościach faktyczno-prawnych decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego rozstrzyga wyłącznie co do legitymacji wnoszącego odwołanie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach T. G. zarzucił, że Kolegium, rozpoznając odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy Włoszczowa, w istocie nie rozpoznało go merytorycznie, lecz ograniczyło się do uznania, że skarżący nie posiada przymiotu strony postępowania.
W ocenie skarżącego stanowisko to jest nieprawidłowe, bowiem zostało przyjęte bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, czy przysługuje mu status strony. Organ poprzestał na gołosłownym stwierdzeniu braku legitymacji procesowej, nie podejmując czynności dowodowych pozwalających na zweryfikowanie tej kwestii. Tym samym SKO naruszyło podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 15 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Skarżący podniósł, że sprawa dotyczy przedsięwzięcia o istotnym znaczeniu dla środowiska oraz społeczności lokalnej, tj. budowy wielkopowierzchniowego obiektu handlowego na obszarze szczególnie wrażliwym - obejmującym m.in. teren ochrony pośredniej ujęcia wody pitnej oraz obszar Głównego Zbiornika Wód Podziemnych "Niecka Miechowska". W związku z tym organ powinien ze szczególną starannością zbadać zasięg oddziaływania inwestycji, w tym możliwość jego wykraczania poza teren miasta W.. Zdaniem skarżącego, istnieje realne ryzyko negatywnego wpływu inwestycji na środowisko, w tym na zasoby wód podziemnych, co może oddziaływać również na mieszkańców okolicznych gmin, w tym gminy S.. W konsekwencji nie można wykluczyć, że skarżący znajduje się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia.
Skarżący wskazał nadto, że przed wydaniem decyzji środowiskowej nie przeprowadzono raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co uniemożliwia rzetelną ocenę jego skutków. W tej sytuacji przyjęcie przez organ, że oddziaływanie inwestycji nie obejmuje szerszego obszaru, ma charakter dowolny i nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale.
W ocenie skarżącego błędna jest również wykładnia art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej, który - z uwagi na cel tej regulacji, jakim jest zapewnienie szerokiej ochrony środowiska i udziału społeczeństwa - powinien być interpretowany w sposób możliwie szeroki, a nie zawężający. Organ nie ustalił, jakimi nieruchomościami dysponuje skarżący, ani nie umożliwił mu wykazania interesu prawnego poprzez przedstawienie stosownych dowodów. Nie podjęto również próby ustalenia podstaw, z których skarżący wywodzi swój status strony.
Skarżący stwierdził, że przysługuje mu interes prawny w sprawie, a wydane rozstrzygnięcie ma bezpośredni wpływ na jego sytuację życiową, w szczególności w kontekście ochrony środowiska i zasobów wód. Wobec powyższego decyzja SKO narusza jego prawa oraz została wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, co uzasadnia jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanym przypadku była decyzja SKO w Kielcach umarzająca postępowanie odwoławcze z powodu uznania, że wnoszącemu odwołanie T. G. nie przysługuje status strony w prowadzonym postępowaniu. Postępowanie to zostało zakończone decyzją Burmistrza Gminy W. z 14 sierpnia 2025 r., o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla ww. przedsięwzięcia planowanego do realizacji na terenie miasta W. przez [...] z o.o. z siedzibą w J. .
Jak słusznie zauważył organ, zgodnie z art. 74 ust. 3a u.d.ś. stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:
1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;
2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub
3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Treść powyższego przepisu wskazuje, że ustawodawca uregulował na zasadzie lex specialis sposób ustalenia kręgu stron postępowania - poprzez doprecyzowanie definicji legalnej obszaru oddziaływania - w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w porównaniu z obowiązującą regulacją ogólną (art. 28 k.p.a.), w myśl której stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Już z tych powodów zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 28 k.p.a. nie mógł okazać się skuteczny.
Jak ustalił organ odwoławczy – i tej okoliczności T. G. w skardze skutecznie nie zakwestionował - działki, do których przysługuje mu prawo własności bądź współwłasności, nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący nie wykazał, aby przysługiwało mu jakiekolwiek prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji. Swoje ustalenia organ oparł o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków i na geoportal. Inwestycja będzie realizowana na terenie gminy W., tymczasem skarżący mieszka na terenie innej gminy, gminy S.. Skarżący zarzuca organowi naruszenie przepisów postępowania w zakresie niepodjęcia należytego postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia, czy jest stroną postępowania, Nie sposób z takimi zarzutami się zgodzić. Organ odwoławczy podjął działania w celu ustalenia uprawnień skarżącego do terenu, które mogłyby status strony mu przyznawać. Gdyby faktycznie skarżący takie uprawnienia posiadał, to powoływałby się na nie. Tymczasem skarżący nie wykazuje, aby posiadał prawo rzeczowe do jakiekolwiek nieruchomości na terenie inwestycji, na terenie sąsiednim, ani w obszarze oddziaływania inwestycji. W sposób oczywisty zatem nie są spełnione przesłanki z art. 74 ust. 3a pkt 1 i 3 ustawy środowiskowej.
Jeśli chodzi natomiast o przesłankę, o jakiej mowa w art. 74 ust. 3a pkt 2 tej ustawy, wskazać należy, że pojęcie standardów jakości środowiska użyte w tym przepisie nie zostało zdefiniowane w tej ustawie. Definicję zawiera natomiast ustawa z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54 z późn. zm.), wskazując w art. 3 pkt 34, że przez standard jakości środowiska rozumie się poziomy dopuszczalne substancji lub energii oraz pułap stężenia ekspozycji, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze.
Skarżący powołuje się w skardze na okoliczność, że teren inwestycji znajduje się na obszarze szczególnie wrażliwym - obejmującym m.in. teren ochrony pośredniej ujęcia wody pitnej oraz obszar Głównego Zbiornika Wód Podziemnych "Niecka Miechowska". Jednak jak wynika z postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wydanego 18 lipca 2025 r. w toku postępowania środowiskowego dotyczącego ww. inwestycji (akta adm. dołączone do sprawy II SA/Ke 675/25), w przedmiotowym postępowaniu zakresem objęto obiekty/elementy uwzględnione w etapie III zamierzenia inwestycyjnego, jednak analiza oddziaływania na poszczególne komponenty środowiska obejmuje wszystkie trzy etapy. Planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest na terenie strefy ochronnej ujęcia wody we W., ustanowionej rozporządzeniem Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia 17 września 2012 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęć wody podziemnej SW-I, SW-II, SW-V, Nr [...] (os. B. ) w miejscowości W. zmienionym rozporządzeniem Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie zmiany rozporządzenia w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęć wody podziemnej SW-I, SW-II, SW-V, Nr [...] (os. B. ) w miejscowości W. w celu ochrony zasobów wodnych ujęć. Jak wyjaśnił RDOŚ, przedłożona dokumentacja wykazała, że planowane zamierzenie inwestycyjne nie będzie naruszać zakazów określonych w ww. rozporządzeniach. RDOŚ wskazał, że inwestycja znajdować się będzie na terenie Głównego Zbiornika Wód Podziemnych GZWP 408 Niecka Miechowska (część NW), ale mając na uwadze wskazane (w tym postanowieniu i dokumentach inwestorskich) rozwiązania dotyczące odprowadzania ścieków bytowych, gospodarowania odpadami i wodami opadowymi lub roztopowymi, nie przewiduje się znaczącego negatywnego oddziaływania na wody podziemne. W świetle obowiązujących przepisów Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Ramowa Dyrektywa Wodna), cele planowania i gospodarowania wodami mają zostać osiągnięte poprzez wdrożenie zadań zawartych w dokumentach planistycznych. Organ specjalistyczny skontrolował także zgodność z zapisami Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W. zatwierdzonego Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2022 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W. (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 300) i stwierdził, że mając na uwadze charakter przedsięwzięcia oraz rozwiązania opisane w niniejszym postanowieniu, planowana inwestycja nie stanowi zagrożenia dla osiągnięcia celów środowiskowych wyznaczonych w tym Planie.
Podobnie do wszystkich trzech etapów inwestycji odnosi się stanowisko Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Dyrektora Zarządu Zlewni w P. T., wyrażone w piśmie z 11 lipca 2025 r. Wynika z niego, że choć teren inwestycji znajduje się w granicach proponowanego obszaru ochronnego Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 408 Niecka Miechowska (część NW), to realizacja przedmiotowej inwestycji w podanym zakresie i z zastosowanymi środkami minimalizującymi wpływ przedsięwzięcia na środowisko gruntowo-wodne nie będzie miała wpływu na skład ilościowy i jakościowy ww. zbiornika. W sentencji opinii wprowadzono warunki dotyczące gospodarki wodno-ściekowej w celu ochrony środowiska gruntowo-wodnego.
Ponadto Kolegium przedstawiło w uzasadnieniu skarżonej decyzji ustalenia dotyczące analiz w zakresie emisji hałasu i emisji zanieczyszczeń powietrza wskutek realizacji ww. inwestycji i także w tym aspekcie nie stwierdził, aby inwestycja mogła legitymować skarżącego do wniesienia odwołania.
Zarzuty skargi zatem okazały się bezzasadne. Nie sposób uznać, że T. G. jest stroną w postępowaniu administracyjnym, w którym wniósł rozpoznane zaskarżonym aktem odwołanie, mając na względzie treść przepisów art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej. Twierdzenia skarżącego, że inwestycja będzie negatywnie oddziaływać na jego działki w sposób opisany w przywołanym art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej są gołosłowne, bo nie poparte dowodami. Gdyby takowe dowody istniały zostałyby przedłożone choćby ze skargą, jeżeli – jak twierdzi strona – nie miała możliwości ich okazania przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Wówczas Sąd mógłby ocenić zasadność zarzutów z tym związanych.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.