II SA/KE 656/24

II SA/Ke 656/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Jacek Kuza /przewodniczący/
Krzysztof Armański /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 113 § 1, art. 123 § 1, art. 104 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 8 października 2024 r. znak: WOA.7722.54.2024 w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8.10.2024 r. znak: WOA.7722.54.2024 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (zwany dalej "ŚWINB") utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Staszowie (dalej "PINB") z 9.08.2024 r. znak: PINB.IiOA.III.5144.7.1.2023 w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z 15.05.2024 r. znak: PINB.IiOA.III.5144.7.1.2023 PINB nakazał D. M. i T. M. wykonanie trwałego odwodnienia obiektu budowlanego – piwnicy "ziemianki", zlokalizowanej na działce oznaczonej w ewidencji gruntów numer [...] w miejscowości [...], poprzez wykonanie odwodnienia liniowego na całej długości piwnicy w postaci koryta betonowego od strony działki 395, które zabezpieczy osuwający się śnieg z kopuły piwnicy oraz odprowadzi wody opadowe na nieutwardzony teren działki nr [...] – w terminie do 31 lipca 2024 r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. M..
Postanowieniem z 8.07.2024 r. ŚWINB stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w związku z czym decyzja z 15.05.2024 r. stała się ostateczna.
W dniu 18.07.2024 r. T. M. złożył wniosek o uchylenie ww. decyzji PINB z 15.05.2024 r., przekazany do ŚWINB, jednak organ ten z uwagi na treść wniosku i treść art. 155 K.p.a. przekazał ten wniosek według właściwości miejscowej i rzeczowej PINB – na podstawie art. 65 § 1 K.p.a.
Postanowieniem z 9.08.2024 r. PINB, działając na podstawie art. 113 § 1 K.p.a., sprostował z urzędu oczywistą omyłkę, jaka wystąpiła w ww. decyzji PINB z 15.05.2024 r., w następujący sposób: "na stronie 1 w/w decyzji w wierszu 2 od góry, zamiast ,,(...) art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (...) wpisuje się : ,,(...) art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (...) ".
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. M., podnosząc m.in. że zmiana podstawy prawnej decyzji bądź wskazanie niewłaściwej podstawy prawnej w decyzji może stanowić przesłankę do jej unieważnienia na podstawie art. 156 K.p.a.
Organ II instancji, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, odwołał się do art. 113 § 1 K.p.a., wskazując że:
- pod pojęciem "innych oczywistych omyłek" kwalifikują się omyłki, które stoją na równi z błędami pisarskimi czy rachunkowymi, a zatem takie omyłki, które w sposób niebudzący żadnych wątpliwości i jednoznacznie wskazują na ich oczywistość;
- sprostowanie oczywistej omyłki na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. służy jedynie do usunięcia wad nieistotnych, niemających wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne;
- omyłkowe wskazanie w decyzji przepisów prawa, w sytuacji gdy bezspornie wydano decyzję zawierającą wszystkie konieczne elementy, która konkretyzuje dany stosunek administracyjny, a analiza jej treści (uzasadnienie) jasno wskazuje na motywy rozstrzygnięcia, uprawnia do zastosowania trybu sprostowania i wydania w tym zakresie zaskarżalnego postanowienia, zwłaszcza iż sprostowanie nie powoduje zmiany rozstrzygnięcia w sposób odbiegający od zawartego w decyzji.
W tym zakresie ŚWINB zwrócił uwagę, że organ I instancji wydał decyzję na podstawie przepisu art. 66 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023r. poz. 682 ze zm.), nakazującą wykonanie określonych prac budowlanych – co jest właściwe i zgodne z prawem, natomiast błędnie przywołał podstawę prawa procesowego, która w żaden sposób nie powoduje zmiany rozstrzygnięcia. Błędne wskazanie art. 123 K.p.a. – zgodnie z którym "w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia" – zamiast art. 104 K.p.a. – o treści "organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej" – nie stanowi przesłanki do uznania, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia. Ponadto, z decyzji PINB z 15.05.2024 r., a w szczególności z jej uzasadnienia, jednoznacznie wynika jej rozstrzygnięcie, treść oraz podstawa prawna.
Odpowiadając na zarzuty co do przeprowadzonego postępowania dotyczącego piwnicy "ziemianki" i dokonanych w jego trakcie ustaleń, na podstawie których PINB wydał ww. decyzję, organ II instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie to stało się ostateczne, natomiast późniejsze postanowienie, wydane na podstawie art. 113 § 1 K.p.a., nie pozbawia tej decyzji cech ostateczności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach T. M. wniósł o uchylenie postanowienia ŚWINB, argumentując że zmiana podstawy prawnej wydania ww. decyzji z art. 123 K.p.a. na art. 104 K.p.a. powoduje skutek o rozstrzygnięciu sprawy co do jej istoty, a biorąc pod uwagę fakt, iż nadal toczą się postępowania powiązane z przedmiotową decyzją, jej ostateczna forma powinna uwzględniać wszystkie obiektywne ustalenia. Nie można więc uznać, że brak wskazania podstawy prawnej – a wręcz wskazanie niewłaściwej podstawy prawnej –
jest oczywistą omyłką pisarską niemającą wpływu na ważność decyzji. Ponadto, zdaniem skarżącego, niewskazanie właściwej podstawy prawnej wydania decyzji może stanowić jedną z przesłanek jej unieważnienia na podstawie art. 156 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zakwestionowanego rozstrzygnięcia. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia, utrzymującego w mocy postanowienie PINB w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki, jaka wystąpiła w decyzji organu I instancji z 15.05.2024 r. – pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Błąd pisarski rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa lub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. Błąd rachunkowy odnosi się natomiast do wykonania nieprawidłowej operacji matematycznej lub mylnych obliczeń matematycznych. Omyłki to natomiast inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Wszystkie te wady muszą mieć charakter techniczny i nieistotny, tj. nie mogą prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia lub znacząco modyfikować stan faktyczny ustalony w sprawie. Ponadto błędy pisarskie, rachunkowe i omyłki powinny być oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Oczywistość danej nieprawidłowości wynika z jej natury lub z porównania wady z innymi okolicznościami, które nie budzą wątpliwości. Dopiero spełnienie tych wymogów otwiera drogę do sprostowania decyzji administracyjnej.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie sprostowana postanowieniem przez PINB oczywista omyłka jest omyłką, która mogła zostać wyeliminowana w trybie art. 113 § 1 K.p.a.
Mianowicie PINB – w utrzymanym w mocy zaskarżonym rozstrzygnięciem ŚWINB postanowieniu – sprostował z urzędu oczywistą omyłkę, jaka wystąpiła w decyzji PINB z 15.05.2024 r., w następujący sposób: "na stronie 1 w/w decyzji w wierszu 2 od góry, zamiast "(...) art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (...) wpisuje się : ,,(...) art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (...)". Sprostowaniu podlegał zatem przepis prawa stanowiący element podstawy prawnej wydanej decyzji, ale przepis o charakterze proceduralnym, wskazujący na to jaki rodzaj orzeczenia – postanowienie czy decyzja – jest wydawany. Mianowicie zgodnie z przywołanym w pierwotnej wersji decyzji z dnia 15.05.2024 r. art. 123 § 1 K.p.a. w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. § 2 art. 123 K.p.a. stanowi, że postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Z kolei z art. 104 § 1 i 2 K.p.a. wynika, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 1). Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (§ 2). Z treści wydanego w dniu 15.05.2024 r. orzeczenia PINB (jego rozstrzygnięcia i uzasadnienia) wynika w sposób jednoznaczny i oczywisty, że orzeczenie to stanowi decyzję wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), zwanej dalej "u.P.b.", nakazującą wykonanie D. M. i T. M. określonych robót we wskazanym terminie. Z samego art. 66 ust. 1 u.P.b. wprost wynika, że w przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany spełnia określone przesłanki organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Nie ulega zatem jakiejkolwiek wątpliwości, że wydane orzeczenie stanowiło decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy. Jasne jest w tej sytuacji, że wskazanie w podstawie prawnej tego orzeczenia art. 123 K.p.a. stanowiło wyraz oczywistej omyłki, o jakiej mowa w art. 113 § 1 K.p.a. Sprostowanie w tym zakresie nie zmienia w żaden sposób istoty wydanego orzeczenia, jego podstawy materialnoprawnej ani tym bardziej rozstrzygnięcia, ale doprowadza wskazaną w nim podstawę procesową do prawidłowego stanu, odpowiadającego treści wydanego rozstrzygnięcia i wskazanej w nim podstawy materialnoprawnej. Innymi słowy, dokonane sprostowanie nie stanowiło ingerencji w merytoryczne rozstrzygnięcie decyzji, a dostrzeżoną nieprawidłowość należało rozpatrywać w kategorii oczywistej omyłki.
Odnosząc się do treści skargi należy wskazać, że przy ocenie, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. nie można pominąć przepisów wprawdzie niepowołanych w podstawie prawnej kontrolowanej decyzji, lecz obowiązujących w dacie jej wydania. Dlatego niepowołanie prawidłowej podstawy prawnej lub wskazanie niepełnej podstawy prawnej (jeżeli taka podstawa prawna istniała w dacie wydania kontrolowanego orzeczenia) jest niewątpliwie wadą, jednakże tego rodzaju uchybienie nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 2.10.2013 r., sygn. I SA/Wa 514/13).
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.