II SA/Ke 650/25

II SA/Ke 650/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2026-04-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /sprawozdawca/
Jacek Kuza
Krzysztof Armański /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 15 ust. 1, art. 29 par. 1,  art. 64a par. 1 pkt 7, art. 121 par. 4 i 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 418
art. 48 ust. 1, art. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2026 poz 143
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi R. C. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2025 r. znak: WOA.7723.14.2025 w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 29 września 2025 r., znak: WOA.7723.14.2025, Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (dalej "ŚWINB"), po rozpatrzeniu zażalenia R. C. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.-K. (dalej "PINB") z 28 lipca 2025 r., znak: NB.52.1.2025, nakładające na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, a także wzywające zobowiązanego do:
1. uiszczenia grzywny w terminie do 31 sierpnia 2025 r. na wskazany rachunek bankowy, pod rygorem jej ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;
2. wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z 10 marca 2025 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, pod rygorem zastosowania wykonania zastępczego,
oraz informujące - na podstawie art. 64a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 132, dalej: "u.p.e.a.") - o obciążeniu zobowiązanego opłatą za wydanie postanowienia
w wysokości [...] zł, płatną wraz z grzywną na wskazany rachunek bankowy
- uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu uiszczenia grzywny w celu przymuszenia i w tym zakresie, działając na podstawie art. 122 § 2 u.p.e.a., orzekł nowy termin zapłaty grzywny do 31 października 2025 r., natomiast w pozostałym zakresie utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia ŚWINB wskazał, że jak wynika z akt sprawy, PINB decyzją z 27 sierpnia 2020 r., znak: NB.5160.4.2.2018, wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nakazał R. C. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-warsztatowego o wymiarach około 7,30 x 5,00 m, wchodzącego w skład obiektów zakładu stolarskiego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gm. B.. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją ŚWINB z 2 grudnia 2020 r. znak: WINB-WOA.7721.10.8.2020.
Skarga R. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Kielcach na powyższą decyzję ŚWINB została oddalona wyrokiem z 23 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Ke 37/21. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem
z 18 września 2024 r. sygn. akt II OSK 2646/21 oddalił skargę kasacyjną
od powyższego orzeczenia WSA w Kielcach.
Upomnieniem z 12 lutego 2025 r. PINB, jako wierzyciel, wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie zrealizowanego ww. budynku, pouczając, że w razie niewykonania obowiązku zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Następnie tytułem wykonawczym TW-2 z 10 marca 2025 r. nr NB.52.1.2025, stosowanym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, PINB działając już jako organ egzekucyjny, wszczął postępowanie egzekucyjne w tej sprawie. Tytuł wykonawczy został doręczony zobowiązanemu 25 marca 2025 r.
Postanowieniem z 16 kwietnia 2025 r., znak: NB.52.1.2025, PINB nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia. W wyniku wniesionego zażalenia ŚWINB postanowieniem z 21 lipca 2025 r., uchylił to postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy PINB 28 lipca 2025 r. wydał postanowienie będące przedmiotem niniejszego postępowania zażaleniowego.
Dokonując ponownej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Powołał się na treść art. 2 § 1 pkt 10, art. 3 § 1, art. 6 § 1, art. 15 § 1 i art. 119 § 1 u.p.e.a. i podkreślił, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości zasadność działań podjętych przez PINB. Skoro obowiązek wynikający z decyzji PINB z 27 sierpnia 2020 r., utrzymanej w mocy decyzją ŚWINB z 2 grudnia 2020 r., nie został wykonany, organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wyegzekwowania tego obowiązku przy zastosowaniu środków przewidzianych ww. ustawą.
Zdaniem ŚWINB, organ I instancji zasadnie zastosował w pierwszej kolejności grzywnę w celu przymuszenia, jako środek mniej dolegliwy dla zobowiązanego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w przypadku egzekucji obowiązków wynikających z Prawa budowlanego organ powinien najpierw zastosować grzywnę w celu przymuszenia, a dopiero następnie - w razie potrzeby - wykonanie zastępcze, które wiązałoby się z dodatkowymi kosztami związanymi m.in. z wyceną robót, wyborem wykonawcy oraz przeprowadzeniem samej rozbiórki, które w całości obciążałyby zobowiązanego. Grzywna w celu przymuszenia nie ma natomiast charakteru represyjnego, lecz stanowi środek nacisku mający skłonić zobowiązanego do wykonania obowiązku poprzez dolegliwość finansową.
Jedynym sposobem uniknięcia dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest wykonanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego. Zgodnie z art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone, lecz nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny podlegają umorzeniu. Stosownie do art. 121 § 4 u.p.e.a., jeżeli egzekucja dotyczy obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia ma charakter jednorazowy.
Zgodnie z art. 121 § 5 u.p.e.a. ŚWINB ustalił, że cena 1 m˛ powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2025 r., stanowiąca podstawę obliczenia grzywny zgodnie z Komunikatem Prezesa GUS z 26 maja 2025 r. wynosiła 7251 zł. Powierzchnia zabudowy budynku gospodarczo-warsztatowego wynosi: 7,30 m × 5,00 m = 36,50 m˛. Wysokość grzywny została zatem obliczona w następujący sposób: 36,50 m˛ × [...] × [...] zł = [...] zł, co po zaokrągleniu daje kwotę [...]zł. W ocenie ŚWINB, tak ustalona wysokość grzywny jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
ŚWINB podniósł, że PINB prawidłowo naliczył również opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości [...] zł, ponieważ zgodnie z art. 64a § 1 pkt u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia opłatę w wysokości 10% kwoty grzywny, nie więcej jednak niż [...] zł.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia, ŚWINB wyjaśnił, że PINB wydając postanowienie z 28 lipca 2025 r., zastosował się do wskazań organu odwoławczego zawartych w postanowieniu z 21 lipca 2025 r. i prawidłowo ustalił wysokość grzywny na podstawie art. 121 § 5 u.p.e.a.
Odnosząc się zaś do argumentu dotyczącego wniosku o odroczenie terminu wykonania rozbiórki, ŚWINB wskazał, że zagadnienie to stanowi przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego i nie wpływa na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji.
Podsumowując ŚWINB wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne prowadzone
w tej sprawie ma na celu doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji wydanej na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Wykonanie obowiązku rozbiórki pozostaje jedynym sposobem uniknięcia dalszych konsekwencji egzekucyjnych, w tym obowiązku zapłaty nałożonej grzywny.
Skargę na powyższe postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach R. C., zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik spraw, tj.:
- art. 7 k.p.a. przez nieuwzględnienie w postępowaniu słusznego interesu strony;
- art. 100 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania, podczas gdy organ ma wiedzę, że toczą się i nadal nieprawomocne są rozstrzygnięcia sądowe
w przedmiocie umożliwienia uproszczonej legalizacji ww. budynku gospodarczo-warsztatowego oraz postępowanie w przedmiocie odroczenia terminu wykonania przymusowej rozbiórki i zezwolenia na czasowe wykorzystanie tego obiektu budowlanego - w sytuacji kiedy brak zawieszenia postępowania może powodować niepowetowaną szkodę dla skarżącego;
- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wydanie postanowienia bez określenia, jaka jest powierzchnia zabudowy budynku, do rozbiórki którego organ nakładając grzywnę chce przymusić oraz nieprawidłowe ustalenie, że przedmiotem postanowienia i wszystkich decyzji jest budynek, kiedy prawidłowo jest to obiekt budowlany, co powoduje, że wszystkie wydane decyzje i postanowienia nie mogą być wykonane z uwagi na brak prawidłowego określenia ich przedmiotu.
Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 124 § 4 i § 5 u.p.e.a poprzez jego zastosowanie pomimo braku podstaw oraz niewłaściwą wykładnię tego przepisu.
W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów, w oparciu o które wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zawieszenie postępowania, a także zwrot kosztów postępowania oraz zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości.
Postanowieniem z 14 stycznia 2026 r. sygn. akt SPP/Ke 106/25 tut. Sąd zwolnił skarżącego z kosztów sądowych w całości.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie - taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności postanowienia ŚWINB, którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie PINB z 28 lipca 2025 r., uchylając je jedynie w części dotyczącej terminu uiszczenia grzywny. Rozstrzygnięciem tym nałożono na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z 10 marca 2025 r. wzywającego do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym - rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-warsztatowego.
Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest fakt, że decyzją PINB z 27 sierpnia 2020 r., utrzymaną w mocy ostateczną decyzją ŚWINB z 2 grudnia 2020 r., nakazano skarżącemu dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-warsztatowego o wymiarach około 7,30 x 5,00 m, wchodzącego w skład obiektów zakładu stolarskiego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości P., gm. B.. Bezsporne jest również, że obowiązek wynikający z tej decyzji nie został wykonany.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
W rozpatrywanej sprawie - stosownie do powyższego przepisu oraz wobec faktu, że decyzja nakazująca rozbiórkę podlega wykonaniu z dniem, w którym stała się ostateczna - PINB skutecznie doręczył zobowiązanemu 25 lutego 2025 r. upomnienie z 12 lutego 2025 r., wzywając go do wykonania obowiązku dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-warsztatowego na ww. działce. Poinformowano jednocześnie skarżącego, że obowiązek ten wynika
z ostatecznej decyzji PINB z 27 sierpnia 2020 r. - utrzymanej w mocy decyzją ŚWINB z 2 grudnia 2020 r.
Następnie organ wystawił tytuł wykonawczy z 10 marca 2025 r. - doręczony zobowiązanemu 25 marca 2025 r. - którym wszczął postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania nałożonego obowiązku, ze wskazaniem na ww. decyzje PINB i ŚWINB oraz podstawę prawną obowiązku, to jest art. 48 ust. 1 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.).
Generalną zasadą wyrażoną w art. 29 § 1 u.p.e.a. jest to, że organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek doprowadzenia do realizacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Ponieważ zobowiązany, pomimo wystawionego upomnienia (doręczonego skarżącemu), nie dokonał rozbiórki wskazanego wyżej obiektu, organ egzekucyjny nie tylko był uprawniony, ale zobowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, a w jego ramach do zastosowania wszystkich niezbędnych środków mających na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z decyzji z 27 sierpnia 2020 r. Jedynym sposobem uniknięcia dalszego prowadzenia egzekucji jest zastosowanie się przez zobowiązanego do objętego tytułem wykonawczym obowiązku.
Nałożona na skarżącego postanowieniem PINB z 28 lipca 2025 r., utrzymanym w mocy zaskarżonym rozstrzygnięciem, grzywna w celu przymuszenia jest jednym ze środków egzekucyjnych stosowanych w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. Nakłada się ją, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a). Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem, który z uwagi na dolegliwość natury finansowej skłania zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Znajduje ona zastosowanie do wszystkich obowiązków o charakterze niepieniężnym polegających na braku działania (czyli zaniechaniu, znoszeniu) lub pewnym działaniu.
Przepisy u.p.e.a., w przypadku niewykonania obowiązku niepieniężnego dotyczącego nakazu wykonania określonych robót budowlanych, dopuszczają zastosowanie w praktyce dwóch środków egzekucyjnych: grzywny w celu przymuszenia (art. 119) oraz wykonania zastępczego (art. 127).
Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 u.p.e.a. (zasady racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 u.p.e.a. (zasady niezbędności), wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. Stosownie do treści art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje przewidziane w ustawie środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Co do zasady przyjmuje się, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego, o czym świadczy choćby przepis art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a., z którego wynika, że środkiem egzekucyjnym stosowanym w egzekucji obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego jest w pierwszym rzędzie grzywna w celu przymuszenia, a dopiero w przypadku nieskuteczności przedmiotowego środka - wykonanie zastępcze. Ponadto, w razie wykonania obowiązku grzywna może zostać zwrócona w części (75%) lub w całości (art. 126 u.p.e.a.), albo - gdy nie została zapłacona lub ściągnięta - podlega umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.). To od zobowiązanego zależy zatem, czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji - czy poniesie koszty nałożonej grzywny. W przypadku wykonania zastępczego koszty, które obciążają zobowiązanego, nie podlegają zwrotowi. Zgodnie z art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego (co ma miejsce w niniejszej sprawie) lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
W niniejszej sprawie organy obu instancji, dokonując wyboru środka egzekucyjnego, właściwie zastosowały grzywnę w celu przymuszenia, prawidłowo motywując wybór tego środka, spełniając wszystkie wymogi określone w u.p.e.a.
Odnosząc się do wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia Sąd wyjaśnia, że nałożony na skarżącego obowiązek wynika z przepisów ustawy - Prawo budowlane. Przepisy u.p.e.a. w sposób szczególny określają egzekucję tego rodzaju obowiązków. Po pierwsze, zgodnie z art. 121 u.p.e.a., jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia (§ 4). Wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych (§ 5). W tym zakresie organ II instancji prawidłowo wskazał, że:
- cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2025 r., będąca podstawą naliczenia przez organ I instancji wysokości grzywny wynosiła 7251 zł - na podstawie Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 26 maja 2025 r. (Dz. Urz. GUS z 2025 r. poz. 22);
- powierzchnia zabudowy przedmiotowej budynku wynosi: 7,30 x 5,0 m = 36,50 m2,
- obliczona kwota grzywny stanowiąca iloczyn powierzchni zabudowy i 1/5 powyższej ceny 1 m2 powierzchni użytkowej, wyniosła 36,50 m2 x [...] x [...] zł/m2, co daje [...] zł.
Podkreślenia wymaga, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Nie ma tutaj zastosowania wyrażona w prawie karnym zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego. Powoływana w skardze sytuacja majątkowa zobowiązanych i ich możliwości płatnicze mają znaczenie jedynie o tyle, o ile pozwalają ocenić skuteczność tego środka egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1822/10, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie organu I instancji, zostały wydane zgodnie z prawem. W szczególności organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, stwierdzając, że skarżący nie wykonał obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego i celem przymuszenia do wykonania nałożonego obowiązku rozstrzygnęły w przedmiocie nałożenia grzywny w wysokości zgodnej z przepisami, której realna dolegliwość będzie bodźcem do wykonania w całości nałożonego obowiązku. Procedurę nakładania grzywny zastosowano prawidłowo, ponieważ do zobowiązanego skierowano najpierw upomnienie (art. 15 u.p.e.a.). Prawidłowo w niniejszym przypadku wystawiono również tytuł wykonawczy, właściwie określając w nim niewykonany obowiązek (art. 27 § 1 u.p.e.a.). Ponadto właściwie zawarto w postanowieniu o nałożeniu grzywny wezwanie do zapłaty grzywny i do wykonania - w zakreślonym terminie - obowiązków nałożonych ww. decyzją ostateczną (art. 122 § 2 u.p.e.a.). Organy w sposób niewadliwy dokonały subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do przewidzianych w art. 119, art. 121 § 4 oraz art. 122 u.p.e.a. przesłanek nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi, Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego co do naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony. W postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie u.p.e.a. organ egzekucyjny związany jest treścią ostatecznej decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę obowiązku i nie może odstąpić od prowadzenia egzekucji z uwagi na sytuację osobistą lub majątkową zobowiązanego. Obowiązek rozbiórki wynikał z ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego, utrzymanej następnie w mocy przez sądy administracyjne obu instancji, wobec czego organy zobowiązane były podjąć czynności zmierzające do jego wykonania. Uwzględnienie słusznego interesu strony nie może prowadzić do zaniechania wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej.
Za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 100 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania. Okoliczności prowadzenia odrębnych postępowań dotyczących uproszczonej legalizacji obiektu, czy też odroczenia terminu wykonania obowiązku rozbiórki nie stanowiły zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ani formalnej przeszkody do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dopóki decyzja nakazująca rozbiórkę pozostaje w obrocie prawnym i podlega wykonaniu, organy egzekucyjne są zobowiązane do jej realizacji. Sam fakt wszczęcia innych postępowań administracyjnych lub sądowych nie pozbawia wykonalności decyzji stanowiącej podstawę egzekucji administracyjnej. Gdyby tylko złożenie wniosków zmierzających do odroczenia terminu wykonania obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej uniemożliwiało podejmowanie czynności egzekucyjnych, wówczas najpewniej w praktyce niemożliwe, bądź bardzo utrudnione, stałoby się prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji wykorzystywania takich możliwości procesowych przez zobowiązanych.
Sąd nie podzielił także zarzutów naruszenia art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy w sposób dostateczny ustaliły stan faktyczny sprawy, w tym parametry obiektu objętego obowiązkiem rozbiórki. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotem egzekucji pozostaje obiekt opisany w decyzji PINB z 27 sierpnia 2020 r. jako budynek gospodarczo-warsztatowy o wymiarach około 7,30 m × 5,00 m, co pozwalało na ustalenie powierzchni zabudowy wynoszącej 36,50 m˛ i prawidłowe obliczenie wysokości grzywny. Mimo użytego określenia "około" powierzchnia została ustalona w sposób jednoznaczny, a skarżący nie kwestionował jej na wcześniejszym etapie postępowania. Użycie w decyzjach i postanowieniach określenia "budynek" w sposób jednoznaczny przesądza, że chodzi tu o obiekt, o jakim mowa w art. 121 § 5 u.p.e.a., w związku z czym przepis ten podlegał zastosowaniu, a organ egzekucyjny nie mógł dokonywać ustaleń w kierunku odmiennej kwalifikacji tegoż obiektu.
Nietrafny pozostaje również zarzut naruszenia art. 121 § 4 i § 5 u.p.e.a. (skarżący zarzucił naruszenie art. 124 § 4 i § 5 u.p.e.a., jednak z treści uzasadnienia skargi wynika, że w istocie zarzut dotyczy art. 121 § 4 i § 5 u.p.e.a). Organ prawidłowo zastosował wskazane przepisy, ponieważ egzekucja dotyczyła obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wynikającego z przepisów Prawa budowlanego. W takim przypadku ustawodawca przewidział szczególny sposób ustalania wysokości jednorazowej grzywny w celu przymuszenia poprzez odniesienie jej do powierzchni zabudowy obiektu oraz ceny 1 m˛ powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszonej przez Prezesa GUS. Organy obu instancji prawidłowo przyjęły cenę wynikającą z ww. Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 26 maja 2025 r. i dokonały wyliczenia zgodnie z dyspozycją art. 121 § 5 u.p.e.a., wobec czego brak jest podstaw do kwestionowania zarówno samej zasady nałożenia grzywny, jak i jej wysokości.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.