II SA/Ke 626/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał sprzeciw L. S. od decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą zaniechanie robót budowlanych związanych z budową budynku garażowo-gospodarczego. PINB pierwotnie nakazał zaniechanie robót prowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę, opierając się na przepisach art. 50 i 51 Prawa budowlanego (tryb naprawczy). ŚWINB, rozpatrując odwołanie, uznał, że PINB dopuścił się naruszeń przepisów postępowania, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ odwoławczy powziął wątpliwości co do daty rozpoczęcia robót budowlanych – czy nastąpiło to przed czy po uzyskaniu nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona. ŚWINB stwierdził, że materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że roboty rozpoczęto na podstawie nieostatecznej decyzji, a dowody (oświadczenia świadków, dokumentacja fotograficzna) sugerują rozpoczęcie robót jeszcze przed wydaniem pozwolenia. W związku z tym ŚWINB uchylił decyzję PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność zastosowania trybu legalizacyjnego (art. 48 Prawa budowlanego) zamiast trybu naprawczego. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji ŚWINB, podkreślił, że zakres kontroli w przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest ograniczony do oceny istnienia przesłanek do jej wydania. Sąd uznał, że wątpliwości co do prawidłowego trybu postępowania (naprawczy vs. legalizacyjny) oraz istotne naruszenia proceduralne w postępowaniu pierwszej instancji, które miały wpływ na rozstrzygnięcie, uzasadniały zastosowanie przez ŚWINB trybu kasatoryjnego. Sąd oddalił sprzeciw, uznając, że decyzja organu odwoławczego była prawidłowa w kontekście ograniczonego zakresu kontroli sądowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie stosowania trybu kasatoryjnego przez organ odwoławczy w przypadku istotnych naruszeń proceduralnych organu pierwszej instancji, a także interpretacja przepisów dotyczących adresata decyzji w sprawach samowoli budowlanej (inwestor vs. właściciel).
Orzeczenie dotyczy specyfiki kontroli sądowej decyzji kasatoryjnych oraz kwestii proceduralnych w prawie budowlanym. Interpretacja art. 52 Prawa budowlanego może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących samowoli budowlanej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował tryb kasatoryjny (art. 138 § 2 k.p.a.) uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji zastosował niewłaściwy tryb postępowania (naprawczy zamiast legalizacyjnego) i nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował tryb kasatoryjny, ponieważ organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wątpliwości co do prawidłowego trybu postępowania (naprawczy vs. legalizacyjny) oraz istotne naruszenia proceduralne w postępowaniu pierwszej instancji, które miały wpływ na rozstrzygnięcie, uzasadniały zastosowanie przez organ odwoławczy trybu kasatoryjnego. Brak ustalenia podstaw prawidłowego trybu postępowania oznacza, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania.
Czy adresatem decyzji nakazującej zaniechanie robót budowlanych lub decyzji legalizacyjnej może być inwestor, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której prowadzone są roboty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, obowiązki nakłada się na inwestora. Dopiero gdy wykonanie decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki nakłada się na właściciela lub zarządcę. Przepis ten pozwala na skierowanie decyzji do inwestora niebędącego właścicielem, jeśli ma on realną możliwość wykonania nałożonych obowiązków.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na art. 52 Prawa budowlanego i orzecznictwo, wyjaśnił, że kluczowe jest prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a niekoniecznie prawo własności. W sytuacji, gdy inwestor nie jest właścicielem, ale roboty nie zostały zakończone i wykonanie obowiązków jest możliwe, decyzja może być skierowana do inwestora. Sąd wskazał również, że ujawnienie faktu zbycia nieruchomości dopiero w skardze do sądu może budzić wątpliwości co do kręgu stron i adresata decyzji.
Czy zmiana właściciela nieruchomości w trakcie postępowania administracyjnego dotyczącego samowoli budowlanej, bez poinformowania o tym organu, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji?
Odpowiedź sądu
Nie, sama zmiana właściciela nieruchomości nie stanowi automatycznie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, zwłaszcza jeśli organ prawidłowo skierował decyzję do inwestora zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego. Brak poinformowania organu o zmianie właściciela przez stronę może być jednak istotny dla ustalenia kręgu stron i adresata decyzji w dalszym postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że argumentacja skarżącej oparta na zmianie właściciela nieruchomości i braku dopuszczenia nowych właścicieli do postępowania nie była wystarczająca do uchylenia decyzji organu odwoławczego. Podkreślono, że adresatem decyzji jest inwestor, a niekoniecznie właściciel, a ujawnienie faktu zbycia nieruchomości dopiero w skardze do sądu może budzić wątpliwości.
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia sprzeciwu.
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
u.P.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1 i ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz zaniechania robót budowlanych prowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę (tryb naprawczy).
u.P.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowanie legalizacyjne w przypadku budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
u.P.b. art. 52 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązki nakłada się na inwestora, a w przypadku niemożności wykonania przez inwestora – na właściciela lub zarządcę obiektu.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 64d § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
u.P.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.
u.P.b. art. 50 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wstrzymanie robót budowlanych.
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji (np. skierowanie do osoby niebędącej stroną).
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania.
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował tryb kasatoryjny z powodu istotnych naruszeń proceduralnych w postępowaniu pierwszej instancji, które miały wpływ na rozstrzygnięcie. • Sądowa kontrola w przypadku sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej jest ograniczona do oceny zasadności wydania tej decyzji, a nie do merytorycznej oceny sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji PINB w trybie kasatoryjnym, w tym zarzut o niewłaściwym trybie postępowania i braku wytycznych dla organu I instancji. • Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku ze zmianą właściciela nieruchomości i brakiem dopuszczenia nowych właścicieli do postępowania.
Godne uwagi sformułowania
sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego • konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie • brak przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy • adresatem decyzji wydawanej czy to w trybie art. 50-51, czy art. 48 u.P.b. jest inwestor • Prawidłowość wyboru adresata decyzji powinna być zatem oceniana z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności konkretnej sprawy
Skład orzekający
Beata Ziomek
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania trybu kasatoryjnego przez organ odwoławczy w przypadku istotnych naruszeń proceduralnych organu pierwszej instancji, a także interpretacja przepisów dotyczących adresata decyzji w sprawach samowoli budowlanej (inwestor vs. właściciel)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki kontroli sądowej decyzji kasatoryjnych oraz kwestii proceduralnych w prawie budowlanym. Interpretacja art. 52 Prawa budowlanego może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących samowoli budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych w budownictwie, gdzie kluczowe są nie tylko kwestie merytoryczne, ale przede wszystkim proceduralne. Pokazuje, jak błędy organu pierwszej instancji mogą prowadzić do uchylenia decyzji i jak sąd administracyjny ocenia takie sytuacje.
“Błąd proceduralny w budowlance: Jak sąd ocenia decyzję uchylającą nakaz zaniechania robót?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.