II SA/Ke 575/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-01-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Beata Ziomek /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Armański
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 40
art. 5a ust. 2, ust. 3, ust. 5 i ust. 7
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M.M. na uchwałę Rady Miasta Kielce z dnia 14 marca 2024 r. nr XCII/1758/2024 w przedmiocie zasad i trybu przeprowadzenia budżetu obywatelskiego oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Ke 575/24
Uzasadnienie
Uchwałą z dnia 14 marca 2024 r., nr XCII/1758/2024, w sprawie zasad i trybu przeprowadzania Kieleckiego Budżetu Obywatelskiego, Rada Miasta Kielce, powołując w podstawie prawnej art. 5a ust. 2, 3, 5 i 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.), w § 1 ust. 1 postanowiła, że zasady i tryb przeprowadzania Kieleckiego Budżetu Obywatelskiego oraz wymagania, jakie powinien spełniać projekt określa Regulamin Kieleckiego Budżetu Obywatelskiego stanowiący załącznik do uchwały.
Skargę na powyższą uchwałę, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. M., zarzucając naruszenie:
1) art. 5a ust. 7 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym ("u.s.g.") polegające na nieokreśleniu zasad oceny zgłoszonych projektów co do ich zgodności z prawem, wykonalności technicznej, spełnienia przez nie wymogów formalnych;
2) art. 5a ust. 7 pkt 3 u.s.g. polegające na nieustaleniu trybu odwołania od decyzji o niedopuszczeniu projektu do głosowania;
3) art. 33 ust. 3 u.s.g. polegające na wkroczeniu w kompetencje Prezydenta poprzez utworzenie komisji do spraw KBO.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu, w kontekście art. 5a ust. 1, 2, 3 i 7 u.s.g., podniesiono, że obowiązek m.in. przestrzegania zasad poprawnego prawotwórstwa, jawności i jasności prawa, niedziałania prawa wstecz wynika z art. 2 Konstytucji RP. Z Konstytucji wynika również, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zgodnie ze stanowiskiem skarżącego, kwestionowana uchwała w § 3 ust. 2 w ogóle nie odnosi się do uniwersalnego projektowania, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Ponadto, uchwała wbrew art. 5a ust. 7 pkt 3 u.s.g. nie określa zasad oceny projektów co do ich zgodności z prawem, wykonalności technicznej, spełniania wymogów formalnych. Regulamin posługuje się terminem "kryteria oceny merytorycznej", ale nie zawiera ich definicji, sposobu oceny. Dodatkowo nie określa trybu odwołania od decyzji o niedopuszczeniu projektu do głosowania. Tymczasem, zdaniem skarżącego, decyzja taka jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a. W skardze zakwestionowano powołanie na mocy uchwały specjalnej Komisji do spraw KBO złożonej z członków niepodlegających Prezydentowi Miasta, w sytuacji gdy wskazany organ został wyposażony w uprawnienia instancji odwoławczej w procedurze oceny projektu, a także do utworzenia po jej zakończeniu listy projektów ostatecznie odrzuconych oraz listy projektów dopuszczonych do głosowania. W ten sposób wkroczono w kompetencje Prezydenta (organu administracji). W ocenie skarżącego przewidziany w uchwale sposób oceny projektu jest sprzeczny z art. 5a ust. 7, at. 33 u.s.g., art. 104 i art. 107 k.p.a. W konsekwencji narusza wyrażone w art. 45 Konstytucji RP prawo strony do sądu.
Dalej zarzucono, że wbrew treści art. 1 ust. 3 i 4 Regulaminu, art. 5a ust. 6 u.s.g. nie dopuszcza podziału projektów na duże, małe, zielone i nieinwestycyjne. Ponadto, delegacja ustawowa z art. 5a ust. 2 u.s.g. nie obejmuje określenia kręgu osób uprawnionych do wzięcia udziału w konsultacjach, jak to uczynił organ w § 2 ust. 8 pkt 9 i § 4 ust. 3 Regulaminu, pozbawiając osoby, które nie ukończyły 13 lat możliwości samodzielnego (tj. bez zgody przedstawiciela ustawowego) zgłoszenia projektu i głosowania.
Interes prawny z zaskarżeniu przedmiotowej uchwały skarżący wywiódł z faktu bycia mieszkańcem Kielc i zgłoszenia projektu pn. "Park Sportowo-rekreacyjny Ślichowice" w ramach KBO 2024/2025.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Kielce wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu wskazano, że jednym z pól formularza zgłoszeniowego projektu jest "zapewnienie dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami", w którym wnioskodawca projektu zaznacza, czy jego projekt będzie zapewniał dostęp, czy też nie. Wnioskodawca jest zobligowany do uzasadnienia wskazanego kryterium. Na tym etapie weryfikowane jest, czy wnioskodawca określił dostępność. Wymagane przez ustawodawcę kryteria dotyczące zgodności z prawem, wykonalności technicznej zostały ujęte w § 1 ust. 2 pkt 4 i 7 Regulaminu. W kwestii wykonalności technicznej uchwała może jedynie odsyłać do obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, co też uczyniła.
Odnosząc się do zarzutu nieustalenia trybu odwołania organ wyjaśnił, że pozytywna weryfikacja projektu oznacza jego dopuszczenie do głosowania. W przypadku negatywnej weryfikacji wnioskodawcy służy, zgodnie z § 3 ust. 14 Regulaminu, odwołanie od tej oceny. Zgodnie z art. 5a ust. 3 u.s.g. budżet obywatelski jest szczególną formą konsultacji społecznych, których zasady i tryb jego przeprowadzenia określa rada gminy. Regulamin KBO określił procedurę odwoławczą precyzując wymogi formalne odwołania, termin jego wniesienia, sposób rozpatrzenia odwołania, możliwości osobistego uczestnictwa wnioskodawcy w posiedzeniu komisji zajmującej się rozpatrzeniem odwołania. Regulamin nie przewiduje natomiast wydania decyzji administracyjnej, ponieważ zasady przeprowadzania KBO regulują przepisy u.s.g. i uchwała Rady Miasta, nie zaś przepisy k.p.a. Ustawodawca w art. 5a ust. 7 pkt 3 u.s.g. posłużył się sformułowaniem "decyzja o niedopuszczalności projektu do głosowania", jednakże nie jest to decyzja w rozumieniu przepisów Kodeksu o postępowaniu administracyjnym. Takiego przymiotu nie można przypisać przepisom zawartym w uchwałach dotyczących budżetu obywatelskiego. Decyzję taką można określić raczej jako czynność rozstrzygającą na danym etapie, tj. "decyzję kwalifikującą", stanowiącą rezultat dokonanej oceny formalnej bądź merytorycznej projektu obywatelskiego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 ust. 3 u.s.g. organ podniósł, że według literatury prawa administracyjnego wręcz postulowanym rozwiązaniem jest powoływanie komisji zajmującej się rozpatrywaniem odwołań wniesionych przez wnioskodawców, których projekty nie zostały dopuszczone do głosowania (P. Drembkowski, P.J. Suwaj, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Warszawa 2023).
Co do pozostałych zarzutów skargi, organ wyjaśnił, że według Regulaminu podział projektów jest podziałem kwotowym. Projekty dzielą się na te o wartości powyżej 200 tys. zł, o wartości do 200 tys. zł, nieprzekraczające wartości 30 tys. zł oraz projekty zielone. Uchwała nie stanowi natomiast podziału na kategorie określając jaka kwota budżetu przeznaczana jest na poszczególne kategorie. Możliwe jest zgłoszenie każdego projektu. Natomiast zapis, że w przypadku głosujących poniżej 13 roku życia wymagana jest zgoda przedstawiciela ustawowego w żaden sposób nie ogranicza kręgu uprawnionych do głosowania. Granica wiekowa wiąże się z uzyskaniem po 13 roku życia ograniczonej zdolności do czynności prawnych, co wynika z art. 15 Kodeksu cywilnego.
W piśmie z 15 października 2024 r. skarżący w uzupełnieniu skargi stwierdził, że naruszenia art. 5a u.s.g. doprowadziło do dowolnej oceny zgłoszonego przez niego projektu, jej usankcjonowania i w rezultacie pozbawienia możliwości jego realizacji. Ukształtowanie Regulaminu doprowadziło do podważanie fundamentalnej dla prawa administracyjnego zasady równego traktowania oraz odstąpienia od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Z nieznanych przyczyn projekt skarżącego nie został uznany za inwestycję celu publicznego. Wbrew twierdzeniu organu nie narusza też ustaleń uchwały Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 27 września 2010 r. Nr XLI/729/10, w sprawie wyznaczenia Kieleckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola, o której mowa w art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. z 2024 poz. 1267). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Uprawnienie skarżącego do zakwestionowania przedmiotowej uchwały wynika z art. 101 ust. 1 u.s.g. Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 94 (ust. 4). Skarżący musi więc wykazać naruszenie interesu prawnego polegające na istnieniu bezpośredniego związku między zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Związek taki musi istnieć w chwili wprowadzania danego aktu w życie i skutkować ograniczeniem lub pozbawieniem skarżącego konkretnych uprawnień mających oparcie w przepisach prawa materialnego (por. postanowienie NSA z 29 sierpnia 2019 r., sygn. I OSK 1914/19). W ocenie Sądu skarżący, jako mieszkaniec miasta Kielce i uprawniony do zgłoszenia projektu w ramach Kieleckiego Budżetu Obywatelskiego, wykazał istnienie interesu prawnego do wniesienia skargi. Interes ten został postanowieniami zaskarżonej uchwały naruszony, ponieważ w rezultacie zastosowania spornego Regulaminu, jego projekt został oceniony negatywnie.
Zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego. Stosownie do art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Akty prawa miejscowego jako akty prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP) mają charakter generalny, abstrakcyjny i obejmują swoim zasięgiem wszystkie podmioty funkcjonujące na obszarze swojego obowiązywania. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organ samorządu podejmuje akt prawa miejscowego "na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie", a tym samym dysponuje większą samodzielnością prawotwórczą, aniżeli organ wydający rozporządzenie, który działa na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania (art. 92 ust. 1 Konstytucji RP).
Zakwestionowana w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. uchwała została podjęta na podstawie art. 5a u.s.g., zgodnie z którym:
1. W wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy.
2. Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy, z zastrzeżeniem ust. 7.
3. Szczególną formą konsultacji społecznych jest budżet obywatelski.
4. W ramach budżetu obywatelskiego mieszkańcy w bezpośrednim głosowaniu decydują corocznie o części wydatków budżetu gminy. Zadania wybrane w ramach budżetu obywatelskiego zostają uwzględnione w uchwale budżetowej gminy. Rada gminy w toku prac nad projektem uchwały budżetowej nie może usuwać lub zmieniać w stopniu istotnym zadań wybranych w ramach budżetu obywatelskiego.
5. W gminach będących miastami na prawach powiatu utworzenie budżetu obywatelskiego jest obowiązkowe, z tym że wysokość budżetu obywatelskiego wynosi co najmniej 0,5% wydatków gminy zawartych w ostatnim przedłożonym sprawozdaniu z wykonania budżetu.
6. Środki wydatkowane w ramach budżetu obywatelskiego mogą być dzielone na pule obejmujące całość gminy i jej części lub kategorie kwotowe projektów dotyczące całości obszaru gminy lub jej części.
7. Rada gminy określa w drodze uchwały wymagania, jakie powinien spełniać projekt budżetu obywatelskiego, w szczególności:
1) wymogi formalne, jakim powinny odpowiadać zgłaszane projekty z uwzględnieniem - o ile jest to możliwe - uniwersalnego projektowania, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami;
2) wymaganą liczbę podpisów mieszkańców popierających projekt, przy czym nie może być ona większa niż 0,1% mieszkańców terenu objętego pulą budżetu obywatelskiego, w którym zgłaszany jest projekt;
3) zasady oceny zgłoszonych projektów co do ich zgodności z prawem, wykonalności technicznej, spełniania przez nie wymogów formalnych oraz tryb odwołania od decyzji o niedopuszczeniu projektu do głosowania;
4) zasady przeprowadzania głosowania, ustalania wyników i podawania ich do publicznej wiadomości, biorąc pod uwagę, że zasady przeprowadzania głosowania muszą zapewniać równość i bezpośredniość głosowania.
Z powyższej delegacji ustawowej wynika zatem, że rada gminy ma prawo do ustalenia wymogów formalnych zgłoszonych projektów i zasad ich oceny (ust. 7 pkt 3) oraz zasad przeprowadzania głosowania, przy czym konieczne jest, aby zapewniały równość i bezpośredniość głosowania (ust. 7 pkt 4).
Skarżący w punkcie 1 petitum, skargi zarzucił kwestionowanej uchwale naruszenie art. 5a ust. 7 pkt. 3 u.s.g. poprzez nieokreślenie zasad oceny zgłoszonych projektów co do ich zgodności z prawem, wykonalności technicznej, spełnienia przez nie wymogów formalnych, a także nieustalenie trybu odwołania od decyzji i niedopuszczeniu projektu do głosowania. Rozwijając te zarzuty podniósł, że uchwała w § 3 ust. 2 nie odnosi się do uniwersalnego projektowania, nie określa zasad oceny projektów co do ich zgodności z prawem, wykonalności technicznej i spełnienia wymogów formalnych.
Analiza treści zaskarżonej uchwały wskazuje, że organ uchwałodawczy wypełnił dyspozycję art. 5a ust. 7 pkt 3 u.s.g. W § 3 ust. 2 pkt 1-6 Regulaminu określono wymogi formalne, jakie powinien spełniać projekt tj. 1) złożenie formularza w terminie określonym w harmonogramie, 2) posiadanie uprawnień do zgłaszania projektu, 3) wypełnienie wszystkich pól formularza zgłoszeniowego, 4) załączenie skanu listy poparcia, 5) dostarczenie oryginału listy poparcia, 6) załączenie oświadczenia, o którym mowa w § 2 ust. 8 pkt 10, jeżeli jest wymagane. Jedno z pól formularza zgłoszeniowego, przeznaczonych do wypełnienia przez składającego wniosek dotyczy informacji, czy złożony projekt uwzględnia, o ile to jest możliwe - zasady uniwersalnego projektowania, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (§ 2 ust. 8 pkt 4 Regulaminu). Jak stanowi § 2 ust. 6 Regulaminu, zgłoszenie projektu odbywa się wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem strony internetowej Idea Kielce – Budżet obywatelski pod adresem www.bo.kielce.eu, poprzez wypełnienie wszystkich pól obowiązkowych formularza i dołączenie skanu listy poparcia projektu. W § 3 ust. 6 Regulaminu wskazano, że weryfikacja merytoryczna i prawna polega na ocenie projektu w oparciu o kryteria określone w § 1 ust. 2 oraz uwzględnienia o ile jest to możliwe - uniwersalnego projektowania, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. W § 1 ust. 1 pkt 12 Regulaminu zawarto zaś definicję uniwersalnego projektowania, zgodnie z którą pod tym pojęciem należy rozumieć taką zasadę projektowania środowiska, usług, produktów i programów, dzięki której są one użyteczne dla wszystkich w możliwie największym stopniu, bez potrzeby adaptacji lub specjalistycznego projektowania. W § 1 ust. 2 Regulaminu prawodawca lokalny wskazał natomiast, że w ramach KBO mogą być realizowane projekty zgodne z przepisami obowiązującego prawa, w tym aktami prawa miejscowego (pkt 4), których realizacja jest możliwa ze względów technicznych i technologicznych (pkt 7).
W świetle dyspozycji art. 5a u.s.g. nie sposób czynić zarzutu Radzie Miasta, że nie sporządziła szczegółowej listy kryteriów oceny pod kątem uniwersalnego projektowania, skoro wynikają one wprost z ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Podobnie nie można wymagać od organu wskazania w uchwale wszystkich przepisów prawa, w oparciu o które będzie oceniany projekt. Jest oczywiste, że każdy projekt stanowi przypadek indywidualny, do którego zastosowanie mogą mieć różne przepisy prawa powszechnie obowiązującego, czy to ogólnokrajowego, czy miejscowego. To samo dotyczy kwestii wykonalności technicznej. Nie sposób opisać w jednej uchwale wszelkich kryteriów umożliwiających weryfikację merytoryczną projektu pod kątem wykonalności technicznych i technologicznych, skoro ten element uzależniony jest od charakteru konkretnego projektu.
W ocenie Sądu wskazanie w Regulaminie, że:
- projekty podlegają weryfikacji merytorycznej i prawnej przez właściwe komórki merytoryczne (§ 3 ust. 1 pkt 2),
- weryfikacji merytorycznej i prawnej podlegają jedynie projekty zweryfikowane pozytywnie pod względem formalnym (pkt 5),
- weryfikacja merytoryczna i prawna polega na ocenie projektu w oparciu o kryteria określone w § 1 ust. 2 oraz uwzględnienia o ile jest to możliwe - uniwersalnego projektowania, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (pkt 6),
- w przypadku zgłoszenia dwóch lub więcej projektów dotyczących tego samego zagadnienia lub zbieżnych co do zakresu, dotyczących tego samego terenu, komórka merytoryczna dokonująca oceny kontaktuje się z wnioskodawcami celem wypracowania projektu wspólnego (pkt 7),
- w przypadku zgłoszenia dwóch lub więcej projektów dotyczących tego samego zagadnienia lub zbieżnych co do zakresu, dotyczących tego samego terenu, komórka merytoryczna dokonująca oceny kontaktuje się z wnioskodawcami celem wypracowania projektu wspólnego (pkt 8),
- każdy projekt może zostać zmieniony na etapie oceny merytorycznej jeżeli właściwa komórka merytoryczna dokonująca oceny uzna, że będzie on możliwy do realizacji pod warunkiem dokonania niezbędnych modyfikacji. Zaproponowane modyfikacje nie mogą wpływać na istotę projektu i wymagają pisemnej zgody wnioskodawcy (pkt 9),
- w przypadku braku możliwości realizacji projektu inwestycyjnego lub projektu "zielonego" na działce wskazanej przez wnioskodawcę komórka merytoryczna wskaże - o ile to jest możliwe - inną lokalizację (maksymalnie 2; pkt 10),
- w przypadku projektów nieinwestycyjnych lub projektów "zielonych", w których charakter i istota projektu nie są związane ze ściśle określoną lokalizacją proponowaną przez wnioskodawcę lokalizacja nie jest wiążąca na etapie realizacji projektu (pkt 11)
stanowi regulację realizującą delegację ustawową odnośnie określenia zasad oceny zgłoszonych projektów co do ich zgodności z prawem i wykonalności technicznej, spełniania przez nie wymogów formalnych.
Wbrew twierdzeniom skarżącego kwestionowany Regulamin określa w § 3 ust. 14-20 tryb odwołania od decyzji o niedopuszczeniu projektu do głosowania. Wskazuje m.in. niezbędne elementy odwołania (pkt 14), termin jego wniesienia (pkt 15), organ właściwy do rozpatrzenia odwołania, tj. Komisję (pkt 16), tryb rozpatrzenia odwołania na posiedzeniu jawnym z możliwością udziału wnioskodawcy (pkt 18), rodzaje rozstrzygnięć Komisji (pkt 19), sposób ich podejmowania (pkt 20). Skoro ustawodawca w art. 5a u.s.g. postanowił, że szczególną formą konsultacji społecznych jest budżet obywatelski (ust. 3), a zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy (ust. 2), przy czym rada gminy określa w drodze uchwały wymagania, jakie powinien spełniać projekt budżetu obywatelskiego, w szczególności m.in. tryb odwołania od decyzji o niedopuszczeniu projektu do głosowania (ust. 7 pkt 3), to nie sposób ww. decyzji uznać za decyzję administracyjną w rozumieniu przepisów k.p.a. Organ trafnie wskazuje, że jest to "specyficzny akt indywidualny", innymi słowy "decyzja kwalifikująca". Gdyby ustawodawca chciał traktować decyzję zapadającą w procedurze kwalifikacji projektów budżetu obywatelskiego jako decyzję w rozumieniu przepisów k.p.a. to nie pozostawiałby regulacji trybu odwoławczego w kompetencji rady gminy.
Chybiony jest zarzut skarżącego, naruszenia art. 33 ust. 3 u.s.g., poprzez powołanie Komisji do rozpatrywania odwołań.
Przepis art. 33 ust. 1 u.s.g., stanowi, że wójt wykonuje swoje zadania przy pomocy urzędu gminy, a zgodnie z treścią art. 33 ust. 3 u.s.g., kierownikiem tego urzędu jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Z treści tak ogólnie sformułowanych przepisów nie sposób wysnuć wniosku o istnieniu kompetencji wójta (prezydenta miasta) do rozpatrywania odwołań w powyżej wskazanym zakresie. Nie ulega wątpliwości, że ustawodawca w art. 5a ust. 7 pkt 3 u.g.n. upoważnił radę gminy do określenia trybu odwołania od decyzji o niedopuszczalności projektu do głosowania, który dawał podstawę do wskazania Komisji jako organu właściwego do rozpatrywania odwołań w sprawach tego typu. Zgodnie z § 5 ust. 2 Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Miasta Kielce, Prezydent może w drodze zarządzenia powoływać i odwoływać m.in. zespoły zadaniowe oraz komisje do realizacji określonych zadań o istotnym znaczeniu dla miasta oraz w oparciu o § 7 ust. 5 tego Regulaminu może powoływać zarządzeniem ogólnomiejskie zespoły opiniująco-doradcze, określając ich cele i zadania. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, Komisja, której zadaniem było rozpatrzenie odwołań od negatywnej oceny zgłoszonych projektów została powołana zarządzeniem Prezydenta Miasta Kielce nr 350/2024 z dnia 3 września 2024 r. w sprawie powołania Komisji do spraw Kieleckiego Budżetu Obywatelskiego na rok 2025. Zatem określony w Regulaminie Kieleckiego Budżetu Obywatelskiego tryb odwołania od decyzji o niedopuszczeniu projektu do głosowania znajduje umocowanie w przepisie ustawowym tj. art. 5a ust. 7 pkt 3 u.s.g. Żaden przepis prawa nie sprzeciwia się powołaniu takiej Komisji.
Negatywne zaopiniowanie projektu jest równoznaczne z niedopuszczeniem projektu do głosowania, a od negatywnego zaopiniowania służy odwołanie, co oznacza, że delegacja ustawowa zawarta w art. 5a ust. 7 pkt 3 u.s.g. jest wyczerpana.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 5a ust. 6 u.s.g., zgodnie z którym środki wydatkowane w ramach budżetu obywatelskiego mogą być dzielone na pule obejmujące całość gminy i jej części lub kategorie kwotowe projektów dotyczące całości obszaru gminy lub jej części. W § 1 ust. 3 Regulaminu Rada Miasta określiła, że projekty dzielą się na: 1) inwestycyjne (a) duże - gdy koszt realizacji pojedynczego projektu przekracza kwotę 200.000 zł; b) małe - gdy koszt realizacji pojedynczego projektu nie przekracza 200.000 zł, 2) nieinwestycyjne - gdy koszt realizacji pojedynczego projektu nie przekracza kwoty 30.000 zł, oraz 3) "zielone", o których mowa w ust. 1 pkt 10. Natomiast podział środków pieniężnych na poszczególne kategorie został powierzony Prezydentowi Miasta (ust. 4). Uchwała nie zawiera więc regulacji dotyczących podziału projektów na kategorie z określeniem, jaka kwota budżetu przeznaczana jest na poszczególne kategorie projektów.
Nie jest naruszeniem art. 5a ust. 2 u.s.g. wymóg z § 2 ust. 8 pkt 8, pkt 9 i § 4 ust. 3 Regulaminu, aby osoba poniżej 13 roku życia przedłożyła zgodę przedstawiciela ustawowego na zgłoszenie projektu i udział w głosowaniu. Osoby poniżej 13 roku życia nie mają zdolności do czynności prawnych (art. 12 Kodeksu cywilnego). Wymóg przedłożenia zgody przedstawiciela ustawowego wręcz umożliwia im zgłoszenie projektu i udział w głosowaniu, nie zaś ogranicza krąg uprawnionych do głosowania, jak twierdzi skarżący.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego zawartych w piśmie z 15 października 2024 r. wyjaśnić należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, nie zaś dokonana w procedurze KBO ocena samego projektu zgłoszonego przez skarżącego.
W tym stanie rzeczy, ponieważ zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie i brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Ke 575/24
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.