Orzeczenie · 2026-06-24

II SA/Ke 559/25Droga wewnętrzna na prywatnej działce plan zagospodarowania

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Miejsce
Kielce
Data
2026-06-24
NSANieruchomościŚredniawsa
planowanie przestrzennedroga wewnętrznaprawo własnościzasada proporcjonalnościuchwała rady gminyzagospodarowanie przestrzennenieruchomości prywatneobsługa komunikacyjna

Sprawa dotyczyła skargi K. L. na uchwałę Rady Gminy Górno w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący kwestionował § 31 ust. 2 pkt 21 uchwały, który przewidywał wyznaczenie drogi wewnętrznej o szerokości 6 metrów na jego działce ewidencyjnej nr [...]. Zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) poprzez ustanowienie drogi wewnętrznej na nieruchomości prywatnej, która ma faktyczną szerokość około 2,5 metra, a także nadużycie władztwa planistycznego i naruszenie zasady proporcjonalności oraz prawa własności. Argumentował, że wyznaczenie drogi wewnętrznej na prywatnej działce nie gwarantuje jej realizacji bez zgody właściciela i stanowi nadmierne obciążenie. Organ administracji argumentował, że wskazanie drogi wewnętrznej mieści się w granicach władztwa planistycznego, a działanie było proporcjonalne, minimalizując ingerencję i umożliwiając obsługę komunikacyjną terenów przyległych. Sąd administracyjny oddalił skargę, powołując się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym przeznaczenie terenów prywatnych pod drogi wewnętrzne jest dopuszczalne i mieści się w kompetencjach organu planistycznego. Sąd uznał, że wyznaczenie drogi wewnętrznej o szerokości 6 metrów miało na celu zapewnienie obsługi komunikacyjnej działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i było niezbędne dla spójności układu komunikacyjnego. Rozwiązanie to nie naruszało zasady proporcjonalności ani istoty prawa własności skarżącego, ponieważ część działki przeznaczona pod drogę pozostaje jego własnością i nie może być wykorzystana bez jego zgody. Sąd stwierdził, że uchwała wyważała interes prywatny i publiczny, mieszcząc się w granicach władztwa planistycznego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Dopuszczalność wyznaczania dróg wewnętrznych na terenach prywatnych w planach miejscowych oraz stosowanie zasady proporcjonalności w planowaniu przestrzennym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i może wymagać analizy kontekstu lokalnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy dopuszczalne jest wyznaczenie drogi wewnętrznej o określonej szerokości na prywatnej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest wyznaczenie drogi wewnętrznej na prywatnych nieruchomościach w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jeśli mieści się to w granicach władztwa planistycznego gminy i służy obsłudze komunikacyjnej terenów.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, zgodnie z którym przeznaczenie terenów prywatnych pod drogi wewnętrzne jest dopuszczalne i mieści się w kompetencjach organu planistycznego. Wyznaczenie drogi wewnętrznej miało na celu zapewnienie obsługi komunikacyjnej działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i było niezbędne dla spójności układu komunikacyjnego.

Czy wyznaczenie drogi wewnętrznej na prywatnej działce narusza zasadę proporcjonalności i prawo własności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przyjęte rozwiązanie wyważa interes prywatny i publiczny, nie narusza istoty prawa własności (np. poprzez pozostawienie własności nieruchomości) i jest niezbędne dla realizacji celów planistycznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyznaczenie drogi wewnętrznej o szerokości 6 metrów nie narusza zasady proporcjonalności, ponieważ część działki przeznaczona pod drogę pozostaje własnością skarżącego i nie może być wykorzystana bez jego zgody. Rozwiązanie to było niezbędne dla zapewnienia obsługi komunikacyjnej działek sąsiednich i służyło realizacji koncepcji zabudowy mieszkaniowej.

Czy naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub istotne naruszenie trybu jego sporządzania skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały?

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub istotne naruszenie trybu jego sporządzania może skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały w całości lub w części.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu, który stanowi, że nieważność uchwały rady gminy powodują naruszenie zasad sporządzania planu, istotne naruszenie trybu sporządzania oraz naruszenie właściwości organów. W tej konkretnej sprawie sąd uznał, że takich naruszeń nie było.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na uchwałę Rady Gminy Górno w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Przepisy (11)

Główne

u.p.z.p. art. 15 § 2 pkt 10

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określanie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, w tym dopuszczalność wyznaczania dróg wewnętrznych na terenach prywatnych.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 28 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w przypadku naruszenia zasad lub trybu sporządzania planu.

u.s.g. art. 18 § 2 pkt 5

Ustawa o samorządzie gminnym

Podstawa prawna dla rady gminy do uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego.

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Podstawa do zaskarżenia uchwały lub zarządzenia organu gminy do sądu administracyjnego przez podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.

p.p.s.a. art. 3 § 1 i 2 pkt 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej, w tym nad aktami prawa miejscowego.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki uwzględnienia skargi na akt prawa miejscowego przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Zakres prawa własności.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności w ograniczaniu praw i wolności.

Konstytucja RP art. 64 § 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona prawa własności.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy o planowaniu poprzez ustanowienie drogi wewnętrznej o szerokości 6 metrów na prywatnej działce o faktycznej szerokości ok. 2,5 metra. • Nadużycie władztwa planistycznego przez faktyczne wywłaszczenie części działki skarżącego. • Naruszenie zasady proporcjonalności i ochrony prawa własności wynikające z wyznaczenia drogi wewnętrznej na prywatnej nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

przeznaczenie terenów prywatnych pod drogi wewnętrzne jest dopuszczalne i mieści się kompetencjach organu działającego w granicach władztwa planistycznego • droga wewnętrzna oznaczona symbolem 21KWD została wyznaczona na działkach osób prywatnych • rozwiązanie to nie godzi w zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji • część działki przeznaczona pod drogę wewnętrzną pozostaje jego własnością, bez zgody skarżącego nie będzie ona mogła być wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem planistycznym

Skład orzekający

Krzysztof Armański

przewodniczący

Beata Ziomek

członek

Jacek Kuza

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność wyznaczania dróg wewnętrznych na terenach prywatnych w planach miejscowych oraz stosowanie zasady proporcjonalności w planowaniu przestrzennym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i może wymagać analizy kontekstu lokalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest częstym problemem dla właścicieli nieruchomości.

Droga przez Twoją działkę? Sąd wyjaśnia, kiedy gmina może wyznaczyć drogę wewnętrzną na prywatnym gruncie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst