II SA/Ke 505/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-11-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /sprawozdawca/
Beata Ziomek /przewodniczący/
Jacek Kuza
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 741
art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 20 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 58 par. 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. P. i T. P. na uchwałę Rady Gminy Zagnańsk z dnia 27 maja 2021 r. nr 44/VIII/2021 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. oddala skargę w części dotyczącej ustaleń § 35 pkt 42 zaskarżonej uchwały odnośnie do działki nr ewid. [...] położonej w Z. , gmina Z.; II. odrzuca skargę w pozostałej części.
Uzasadnienie
Dnia 27 maja 2021 r. Rada Gminy Zagnańsk, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. - w dacie wydania aktu - Dz. U. z 2020 r., poz. 741 ze zm., zwanej dalej "u.s.g.") oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. - w dacie wydania aktu - Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm., zwanej dalej "u.p.z.p."), podjęła uchwałę nr 44/VIII/2021 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu Zagnańsk na terenie gminy Zagnańsk (dalej też "mpzp", "Plan").
Zgodnie z § 35 pkt 42 ww. uchwały, wyznaczono drogę wewnętrzną oznaczoną symbolem KDW42, dla której ustalono: a) szerokość w liniach rozgraniczających 6 m; b) minimalna szerokość pasa jezdnego 4 m; c) chodniki.
A. P. oraz T. P. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach powyższą uchwałę Rady Gminy Zagnańsk, zarzucając naruszenie:
1) art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez naruszeniem praw nabytych przez skarżących;
2) art. 16 ust. 1 u.p.z.p. przez uchwalenie mpzp z wykorzystaniem mapy katastralnej z pominięciem istniejącej mapy zasadniczej.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej przebiegu drogi KDW42, tj. § 35 pkt 42 tej uchwały. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że są właścicielami działki nr [...] położonej w [...] gm. Zagnańsk. Starosta [...] ostateczną decyzją nr [...] z 19 września 2005 r., zmienioną decyzją nr [...] z 10 sierpnia 2006 r. udzielił skarżącym pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego na ww. działce. Natomiast 27 maja 2021 r. Rada Gminy Zagnańsk podjęła zaskarżoną uchwałę, nie uwzględniając ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu skarżącym pozwolenia na budowę domu, a ponadto przewidziała przebieg drogi KDW42 przez nieruchomość skarżących. Skarżący podkreślili, że ustaleniom dotyczącym przebiegu drogi sprzeciwili się pismem z 10 lipca 2024 r. wskazując, że w osi planowanej drogi znajduje się ogrodzenie z bramą wjazdową i przyłączem gazowym, a nadto że przebieg tej drogi powoduje utratę bezpośredniego dostępu sąsiedniej działki nr [...] do drogi. Skarżący zaznaczyli, że w odpowiedzi Wójt Gminy nie ustosunkował się merytorycznie do ich zarzutów. Skarżący nie zgodzili się z ustaleniami mpzp w części dotyczącej planowanego przebiegu drogi [...]
W ocenie skarżących ustalenia mpzp w części dotyczącej planowanego przebiegu drogi KDW42 w sposób istotny naruszają ich uprawnienia w zakresie prawa własności działki nr [...], prowadząc do faktycznego podziału działki na dwie części rozdzielone drogą publiczną. Ponadto bezpośrednio ingerują w infrastrukturę techniczną tej nieruchomości.
Zdaniem skarżących, wykazali oni interes prawny i uprawnienia wynikające z praw nabytych, wynikających nie tylko z przysługującego im prawa własności, ale także potwierdzonych ostateczną decyzją Starosty [...]. Pokreślili, że decyzja ta nie była uwzględniona ani przy sporządzaniu mpzp, ani w momencie podejmowania zaskarżonej uchwały. To winno zaś skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały w zaskarżonej części, bowiem prawa nabyte są chronione nie tylko art. 140 k.c. ale również art. 2 Konstytucji RP.
Odnosząc się do naruszenia art. 16 ust. 1 u.p.z.p. skarżący podnieśli, że ma ono charakter formalny i dotyczy całego mpzp. Jakkolwiek zarzut ten nie daje skarżącym samodzielnej podstawy do zaskarżenia uchwały, to ma on bezpośredni wpływ na rzetelność wykonania mpzp. Zgodnie bowiem z treścią wskazanego przepisu mpzp sporządza się z wykorzystaniem urzędowych map zasadniczych, a w przypadku ich braku map katastralnych, gromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Już z samej treści zaskarżonej uchwały wynika zaś, że mpzp został sporządzony w oparciu o mapę katastralną, mimo tego że Starostwo Powiatowe w K. dysponowało mapą zasadniczą. Zdaniem skarżących, mpzp przygotowany w oparciu o mapę katastralną stanowi istotne naruszenie trybu jego sporządzenia.
W odpowiedzi Rada Gminy Zagnańsk wniosła o nieuwzględnienie skargi jako całkowicie bezzasadnej.
Uzasadniając powyższe stanowisko, organ wyjaśnił, że główne zarzuty skargi sprowadzają się do tego, iż na skutek wydzielenia z działki skarżących części gruntu na potrzeby drogi KDW42 pozbawiono ich możliwości zagospodarowania działki zgodnie z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego, a także, że ustalenia mpzp ingerują bezpośrednio w istniejącą infrastrukturę techniczną nieruchomości. Drugi zarzut dotyczy sporządzenia zaskarżonego mpzp w oparciu o mapę katastralną (ewidencyjną), co zdaniem skarżących, stanowi istotne naruszenie trybu jego sporządzania. Zarzuty te organ uznał za nietrafne.
Zdaniem organu, zaskarżona uchwała nie jest obarczona żadnymi błędami formalnymi, jakie mogłyby zaistnieć w toku jej procedowania, ani też błędami merytorycznymi, które rzutowałyby na prawidłowość przyjętych w niej rozwiązań.
Organ podniósł, że nie naruszył w sposób nadmierny (nieproporcjonalny) prawa własności skarżących, uwzględnił interesy społeczne, publiczne i wymagania ładu przestrzennego przy sporządzaniu niniejszego planu. Wskazał, że droga KDW42 ujęta w mpzp zaplanowana została w celu prawidłowej obsługi komunikacyjnej terenów przeznaczonych do zabudowy mieszkaniowej, dzięki której działki budowlane posiadać będą dostęp do drogi publicznej, tj. drogi wojewódzkiej z pominięciem dostępności komunikacyjnej za pośrednictwem stosownych służebności przejścia i przejazdu na działkach sąsiednich. Droga ta została zaplanowana, biorąc pod uwagę jej kategorię oraz parametry techniczne, jak również przy uwzględnieniu istniejących już podziałów geodezyjnych nieruchomości. Rozdzielenie projektowaną drogą działki nr [...] na dwie części nastąpiło w skutek zwężenia drogi z 10 m do 8 m, o co wnioskowali mieszkańcy, w rym również i skarżący. Organ dodał, że pismami z 23 lipca 2024 r. i 20 sierpnia 2024 r. informował skarżących, że ogrodzenie na działce nr [...] nie zostało ujawnione na podkładach mapowych udostępnionych przez Starostwo Powiatowe w K., na których sporządzono projekt planu, jednak ewentualne zmiany i korekty przebiegu planowanej drogi KDW42 w obrębie nieruchomości skarżących będą możliwe do rozpatrzenia wyłącznie na etapie projektowania tej drogi zgodnie z zapisami ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
Odnosząc się do drugiego zarzutu, organ wskazał, że projekt planu został sporządzony, zgodnie z art. 16 ust 1 u.p.z.p., na mapie ewidencyjnej (katastralnej) pozyskanej przez Gminę z zasobów ewidencyjnych i kartograficznych Starostwa Powiatowego w K. (licencja z 30 lipca 2018 r.). Projekt planu nie został sporządzony na mapie zasadniczej, ponieważ w zasobach ewidencyjnych i kartograficznych Starostwa Powiatowego mapa zasadnicza pokrywająca cały obszar Gminy Zagnańsk nie występuje.
Na rozprawie 13 listopada 2024 r. skarżąca A. P. poparła skargę, skarżący T. P. poparł skargę, pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz.935, zwanej dalej "p.p.s.a.") wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, Sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Należy zauważyć, że stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. W rozpoznawanej sprawie takim przepisem jest art. 101 ust. 1 u.s.g., wedle którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Skarżący wywiedli swoją skargę w oparciu o art. 101 ust. 1 u.s.g., wykazując istnienie własnego, indywidualnego, aktualnego i bezpośredniego interesu prawnego, wynikającego z prawa własności działki nr ewid. [...] położonej w [...], gm. Zagnańsk. Nie ulega wątpliwości, że interes prawny skarżących został postanowieniami Planu naruszony, gdyż na skutek podjęcia uchwały część ich działki nr ewid. [...] przeznaczona została pod drogę wewnętrzną. Teren ten na rysunku Planu oznaczono symbolem KDW42 - drogi wewnętrzne. Należało zatem uznać, że skarżący posiadają legitymację do zaskarżenia przedmiotowej uchwały w części, w jakiej kwestionowane postanowienia Planu dotyczą działki nr ewid. [...].
Stwierdzenie przez Sąd istnienia i naruszenia interesu prawnego skarżących związanego z prawem własności działki nr ewid. [...] nie uprawnia ich jednak do objęcia skargą także postanowień Planu dotyczących ww. drogi wewnętrznej odnośnie do nieruchomości, po których ta droga ma przebiegać, a których prawo własności nie należy do skarżących.
Skarga składana w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, lecz konieczne jest wykazanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu skarżącego a kwestionowanym aktem, skutkującym naruszeniem jego interesu prawnego. Legitymacja do wniesienia skargi na plan miejscowy do sądu administracyjnego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony zaskarżonym rozstrzygnięciem, przy czym naruszenie interesu prawnego podmiotu wnoszącego skargę musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny, a na skarżącym ciąży obowiązek wykazania związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jego indywidualną sytuacją prawną (por. np. uzasadnienia wyroków NSA: z dnia 17 października 2017 r., sygn. II OSK 2559/16, z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. II OSK 64/17). Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny i uprawnienie powinny wynikać z przepisów prawa materialnego, te bowiem przepisy są źródłem uprawnień i interesów prawnych (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r., I SA 1355/91, Wspólnota 1992, nr 18, s. 17).
W przypadku zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. uchwały organu gminy w sprawie przyjęcia planu miejscowego merytoryczna kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest więc w granicach wyznaczonych naruszeniem indywidualnego interesu prawnego strony opartego na przysługującym jej tytule prawnym (prawie własności) do oznaczonej nieruchomości objętej planem.
Z tych powodów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. odrzucił skargę A. i T. P. (pkt II sentencji wyroku) w części, w jakiej zaskarżyli ustalenia Planu, które dotyczą nieruchomości innych poza działką nr ewid. [...], albowiem nie wykazali oni, że legitymują się naruszonym interesem prawnym do tych nieruchomości w rozumieniu przedstawionym wyżej.
Z kolei ocenę zasadności skargi w części dotyczącej działki nr ewid. [...] poprzedzić należy wyjaśnieniem, że zasadę samodzielności planistycznej gminy zwanej doktrynalnie "władztwem planistycznym", ustanawia art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. Zgodnie z tymi przepisami, gmina ustala w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenie terenów, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby i warunki zabudowy. Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy. Ustawodawca przekazał zatem gminie kompetencje w zakresie władczego przeznaczania i ustalania zasad zagospodarowania terenu w drodze aktu prawa miejscowego. W pojęciu władztwa planistycznego mieszczą się także wprowadzone przez plany miejscowe ograniczenia prawa własności. Nie oznacza to jednak, że uprawnienie gminy, o jakim mowa w art. 3 i 4 u.p.z.p., ma charakter nieograniczony i że gmina ma pełną swobodę w określaniu przeznaczenia i zasad zagospodarowania poszczególnych obszarów położonych na jej terenie. W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się bowiem, oprócz szeregu elementów, wymienionych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., także prawo własności (art. 1 ust. 2 pkt 7 tej ustawy). Oczywistym jest zatem, że uprawnienie gminy do ustalania przeznaczenia terenu i sposobu jego zagospodarowania nie może być nadużywane. Sprawując władztwo planistyczne, gmina powinna mieć zawsze na uwadze, że wprowadzone ograniczenia prawa własności muszą być konieczne ze względu na wartości wyżej cenione np. potrzebę interesu publicznego. Na organie uchwalającym akt planistyczny ciąży każdorazowo obowiązek wyważenia interesów prywatnych i interesu publicznego. W orzecznictwie podkreśla się, że w świetle art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, w każdym przypadku organ gminy musi wykazać, że ingerencja w sferę prawa własności pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Rolą organu planistycznego jest właśnie wyważenie interesu publicznego i interesów prywatnych (por. wyrok NSA z 17 kwiecień 2018 r., sygn. akt II OSK 1410/16, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl i tam powołane wyroki NSA z 1 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2478/15 i z 8 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 224/17). Ustalenia planu mogą ograniczać własność i takie regulacje nie stanowią naruszenia prawa, o ile dzieje się to z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Wymóg proporcjonalności ingerencji oznacza konieczność zachowania proporcji pomiędzy ograniczeniem danego konstytucyjnego prawa lub wolności (czyli nałożonymi na jednostkę obciążeniami), a zamierzonym celem (pozytywnym efektem) danej regulacji prawnej. Wymóg proporcjonalności oznacza konieczność wyważania dwóch dóbr (wartości), których pełna realizacja jest niemożliwa.
Konieczne jest takie wyważenie ww. interesów, aby w jak największym stopniu zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, jednak w jak najmniejszym naruszając prawa właścicieli nieruchomości objętych planem. Na taką konieczność wskazuje również w swoim orzecznictwie, dotyczącym ochrony własności, Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu podkreślając, że każde ograniczenie własności musi być legitymowane publicznym interesem (por. ww. wyrok NSA sygn. akt II OSK 1410/16 i tam cyt.; Terazzi S.r.l. przeciwko Włochom, skarga nr 27265/95, § 85, 17 października 2002, i Elia S.r.l. przeciwko Włochom, skarga nr 37710/97, § 77, ECHR 2001-IX).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że działka nr ewid. [...], stanowiąca własność skarżących, leży w obszarze objętym ustaleniami Planu oznaczonym symbolem MN58, przy czym na części tej nieruchomości przewidziano drogę wewnętrzną [...]
Jak już podniesiono na wstępie, kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy. Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie nie może więc dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej. Z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. wynika bowiem, że naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., plan miejscowy uchwala rada gminy po stwierdzeniu zgodności z ustaleniami planu ogólnego, rozstrzygając jednocześnie o sposobie realizacji zapisanych w planie miejscowym inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu miejscowego stanowi treść uchwały w sprawie uchwalenia planu miejscowego, a część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do tej uchwały. Dalsze przepisy u.p.z.p. wprowadzają szczegółowe regulacje dotyczące trybu sporządzania planu miejscowego.
Zarzuty skargi koncentrują się na naruszeniu zasad sporządzania mpzp. Zdaniem strony skarżącej, przeznaczając część działki pod drogę wewnętrzną organ planistyczny nadużył przysługującego mu władztwa planistycznego. Wprowadzone zaskarżoną uchwałą ograniczenia naruszają - zdaniem skarżących - ich uprawnienia w zakresie prawa własności działki nr [...], nie uwzględniając ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej im pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego, prowadząc do faktycznego podziału ich działki na dwie części rozdzielone drogą publiczną, a nadto bezpośrednio ingerując w infrastrukturę techniczną nieruchomości.
W przekonaniu Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, organ uchwałodawczy nie przekroczył granic przysługującego mu władztwa planistycznego. W myśl art. 140 k.c. właściciel rzeczy korzysta z niej z wyłączeniem innych osób zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego z tym, że przy wykonywaniu własności jest ograniczony treścią przepisów szczególnych. Tymi przepisami szczególnymi są między innymi regulacje zawarte w u.p.z.p. Na tle art. 140 k.c. za podstawowe składniki prawa własności, decydujące o jego istocie, uznać należy możliwość korzystania z przedmiotu własności, pobierania pożytków i innych dochodów oraz rozporządzania tym przedmiotem własności. Uprawnienia te mogą być poddawane różnego rodzaju ograniczeniom przez ustawodawcę, a ograniczenia te są dopuszczalne, jeżeli czynią zadość wymaganiom określonym w art. 31 ust. 3 zd. 1 Konstytucji RP. Jeżeli jednak zakres ograniczeń prawa własności przybierze taki rozmiar, że niwecząc podstawowe składniki prawa własności, wydrąży je z rzeczywistej treści i przekształci w pozór tego prawa, to naruszona zostanie podstawowa treść ("istota") prawa własności, a to jest konstytucyjnie niedopuszczalne (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 2000 r., P 11/98, OTK 2000/1/3, Lex nr 39282).
Jakkolwiek więc prawo własności jest w Rzeczpospolitej Polskiej chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1), to prawo to nie jest prawem bezwzględnym. Doznaje ono w określonych sytuacjach ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja RP w art. 64 ust. 3, stanowiąc, że własność może być ograniczona, tyle że tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych.
Wnikliwa analiza okoliczności sprawy nie daje podstaw do twierdzenia, że organ stanowiący gminy nie uwzględnił skutków prawnych wydanej na wniosek skarżących decyzji o pozwoleniu na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego. Przedmiotowa droga przecież nie została zaplanowana w tej części nieruchomości, gdzie został wzniesiony budynek mieszkalny. W dacie wydania pozwolenia na budowę na terenie działki skarżących obowiązywał plan miejscowy, który również przewidywał przebieg drogi przez nieruchomość skarżących. Droga jednak nie została urządzona, a skarżący dostęp do nieruchomości mogli realizować dzięki ustanowionej na ich rzecz służebności gruntowej przejazdu i przechodu przez działkę nr [...]. Zatem skarżący akceptowali postanowienia ówcześnie obowiązującego planu miejscowego, przewidującego ograniczenie im prawa własności w związku z przeznaczeniem jej części na drogę. Dzięki temu zresztą mogli oni uzyskać dostęp do drogi wprost ze swojej nieruchomości, bez korzystania ze służebności gruntowej. Skarżący nie tylko akceptowali takie ustalenia ówczesnej uchwały planistycznej, ale wręcz podejmowali działania, aby taka droga faktycznie została urządzona. W piśmie z 5 listopada 2020 r. skierowanym do Wójta Gminy Zagnańsk T. P. wyraził sprzeciw wobec usunięcia z treści planu obrębu Zagnańsk drogi publicznej oznaczonej w projekcie [...], albowiem zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę domu mieszkalnego, którego budowę zakończył w 2009 r. nadany został numer jego posesji, nadto usytuował budynek, ogrodzenie oraz bramę wjazdową na posesję z uwzględnieniem obowiązujących warunków zabudowy terenu, na którym wyznaczona została droga KD.1 (KDD.14). Wynika z treści tego pisma, że ogrodzenie posesji zostało cofnięte, uwzględniając planowaną lokalizację drogi. Do skargi strona załączyła mapy uwzględniające ówcześnie planowany przebieg drogi.
Wynika z powyższego, że w interesie skarżących było urządzenie drogi na terenie ich nieruchomości. Ówcześnie droga ta miała mieć szerokość 10 m. Zatem nawet przy takim założeniu, skarżący akceptowali jej lokalizację na ich nieruchomości. Obecnie - na skutek wniosków właścicieli działek położonych wzdłuż planowanej drogi KDW42, w tym samego skarżącego - zaplanowano drogę o szerokości 8 m. To na skutek zwężenia drogi działka skarżonych została podzielona na dwie części, przy czym część położona po drugiej stronie drogi, przy granicy z działką nr ewid. [...], stanowi bardzo niewielką jej część.
Skarżący zgłosili obawy o to, że budowa drogi spowoduje konieczność likwidacji ogrodzenia w dotychczasowej lokalizacji. W żadnym razie takiej okoliczności strona nie wykazała, np. opinią geodety. Wręcz przeciwnie, jak już wyżej wskazano, ze złożonych ze skargą pism i map wynika, że skarżący wybudowali ogrodzenie z uwzględnieniem planu urządzenia drogi na ich nieruchomości. Z kolei dokumentacja przygotowywana w procesie budowlanym jest weryfikowana pod względem zgodności z przepisami prawa budowlanego, dlatego przebieg wzdłuż planowanej drogi sieci czy urządzeń infrastruktury technicznej dokumentacja ta powinna uwzględniać.
W ocenie Sądu, organ podejmując zaskarżoną uchwałę w zakresie przeznaczenia części działki skarżących pod drogę wewnętrzną KDW42 nie naruszył zasad sporządzania planu miejscowego i nie nadużył władztwa planistycznego, skutkującego ograniczeniem przysługującego im prawa własności nieruchomości. Podejmując zaskarżoną uchwałę organ rozważył, czy ograniczenie jego uprawnień co do sposobu korzystania z prawa własności pozostaje w zgodzie z zasadą proporcjonalności. Analiza przedłożonej dokumentacji planistycznej w powiązaniu ze stanowiskiem organu zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę pozwala Sądowi na odczytanie motywów, jakimi kierował się organ w zakresie przeznaczenia części działki skarżących pod drogę wewnętrzną [...] Jak wyjaśnił organ, droga KDW42 ujęta w mpzp zaplanowana została w celu prawidłowej obsługi komunikacyjnej terenów przeznaczonych do zabudowy mieszkaniowej, dzięki której działki budowlane posiadać będą dostęp do drogi publicznej, tj. drogi wojewódzkiej z pominięciem dostępności komunikacyjnej za pośrednictwem stosownych służebności przejścia i przejazdu na działkach sąsiednich. Droga ta została zaplanowana, biorąc pod uwagę jej kategorię oraz parametry techniczne, jak również przy uwzględnieniu istniejących już podziałów geodezyjnych nieruchomości.
Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organ odpowiednio wyważył wartości podlegające uwzględnieniu i ochronie w ramach stanowienia porządku przestrzennego gminy. Tym samym organ uchwałodawczy nie nadużył władztwa planistycznego w zakresie, w jakim ukształtował przeznaczenie części działki skarżących pod drogę wewnętrzną [...]
W ocenie Sądu, kwestionowane postanowienia Planu były słuszne z punktu widzenia celów, którym jednostka samorządu terytorialnego winna służyć, tj. zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Lektura akt planistycznych pozwala uznać, że tereny komunikacyjne w zakresie dróg wewnętrznych, w tym KDW42 stanowią całość jednolitego systemu zapewniającego komunikację mieszkańców tych terenów w związku ze zwiększeniem powierzchni terenów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe. Postanowienia skarżonego Planu co do drogi wewnętrznej na części działki skarżących wprowadzają jedynie ograniczenia w sposobie jej zagospodarowania, pozostawiając pełne władztwo nad nieruchomością jej właścicielom, tj. skarżącym.
Ubocznie wypada zauważyć, że jeżeli wskutek uchwalenia planu miejscowego część nieruchomości okaże się zbędna, niemożliwa do wykorzystania zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, skarżącym będzie przysługiwać prawo ubiegania się o odszkodowanie.
W kontrolowanej sprawie zarzut skargi dotyczył również trybu sporządzenia mpzp przyjętego zaskarżoną uchwałą poprzez jego sporządzenie na mapie katastralnej, niemniej Sąd dokonał kontroli uchwały w tym zakresie i naruszeń trybu jego sporządzenia nie stwierdził. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.p.z.p., plan miejscowy sporządza się w skali 1:1000, z wykorzystaniem urzędowych kopii map zasadniczych albo w przypadku ich braku map katastralnych, gromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. W szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się stosowanie map w skali 1:500 lub 1:2000, a w przypadkach planów miejscowych, które sporządza się wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu zabudowy, dopuszcza się stosowanie map w skali 1:5000. Jak wyjaśnił organ, projekt planu nie został sporządzony na mapie zasadniczej, ponieważ w zasobach ewidencyjnych i kartograficznych Starostwa Powiatowego mapa zasadnicza pokrywająca cały obszar Gminy Zagnańsk nie występuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a., skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, oddalając skargę w części dotyczącej ustaleń § 35 pkt 42 zaskarżonej uchwały odnośnie do działki nr ewid. [...] położonej w Z. , gmina Z..Pełny tekst orzeczenia
II SA/Ke 505/24
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.