II SA/Ke 474/17

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 24 maja 2017 r., znak: [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 24 maja 2017 r., znak: [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia P. Sp. z o.o., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 3 stycznia 2017 r., znak: [...], o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 18 października 2016 r., znak: [...], w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w łącznej wysokości 36.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu 23 listopada 2016 r. do Dyrektora Izby Celnej wpłynęło ww. odwołanie, podpisane przez adw. K. K., do którego nie dołączono pełnomocnictwa. Pismem z dnia 29 listopada 2016 r. organ odwoławczy wezwał pełnomocnika do złożenia, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki ze wskazaniem adresu elektronicznego do prowadzenia komunikacji poprzez portal podatkowy. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi w dniu 15 grudnia 2016 r., w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej ("Op"). I Urząd Pocztowy w O. zwrócił bowiem do organu przesyłkę z ww. wezwaniem jako niepodjętą.

Z uwagi na nieusunięcie braków formalnych odwołania organ odwoławczy wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 3 stycznia 2017 r., powołując w podstawie prawnej art. 169 § 1 i 4 Op. W zażaleniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 169 § 1 Op, załączając pełnomocnictwo szczególne do jej reprezentowania wraz z opłatą skarbową oraz kserokopią awiza. Zdaniem pełnomocnika, doręczenie wezwania z dnia 29 listopada 2016 r. nie nastąpiło w sposób skuteczny.

Organ wyjaśnił, że jednocześnie na wniosek P. Sp. z o.o. toczyło się postępowanie o przywrócenie terminu do przedłożenia pełnomocnictwa do odwołania od ww. decyzji z dnia 18 października 2016 r. We wniosku wystąpiono o zwrócenie się do Poczty Polskiej S.A. I UP w O. o udzielnie informacji, jaki był tryb doręczania przesyłki z dnia 29 listopada 2016 r., przedłożenie wydruku z systemu wewnętrznego ww. placówki dotyczącego historii doręczenia przedmiotowej przesyłki, wyznaczenie rozprawy, przesłuchanie pracowników I UP w O. i dopuszczenie dowodu z kserokopii awiza dołączonego do wniosku. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przeprowadzenia rozprawy i przesłuchania świadków, a postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017 r. odmówił przywrócenia terminu do przedłożenia pełnomocnictwa.

Na podstawie informacji znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania z dnia 29 listopada 2016 r. organ stwierdził, że przesyłka ta – adresowana do K. K. na adres: Kancelaria Adwokacja K. K., ul. P. 9, [...] O. – z powodu niemożności doręczenia w dniu 1 grudnia 2016 r., została pozostawiona na okres 14 dni w placówce pocztowej do dyspozycji adresata. Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 9 grudnia 2016 r., a następnie zwrócono ją do nadawcy w dniu 16 grudnia 2016 r. Na kopercie widnieją zaś parafy I UP w O. oraz pieczęcie z datami 1, 9 i 16 grudnia 2016 r. Zdaniem organu potwierdzenie odbioru zostało sporządzone prawidłowo i stanowi dowód tego co został w nim stwierdzone. Ustalenia powyższe potwierdza zapis wydruku ze strony Poczty Polskiej "Śledzenie przesyłek".

Dalej organ wyjaśnił, że jak wynika z pisma Poczty Polskiej z dnia 7 marca 2017 r., nadesłanego w toku postępowania z wniosku Spółki o przywrócenie terminu do przedłożenia pełnomocnictwa, rozpatrując kwestię doręczenia ww. przesyłki w trybie skargowym nie przewidziano szczególnych procedur mających na celu uwierzytelnienie wykonania czynności dotyczących próby doręczenia oraz awizowania przesyłek. W toku czynności wyjaśniających nie stwierdzono zaś niezgodnego z przepisami sposobu postępowania przy realizacji usługi doręczenia przesyłki.

Organ stwierdził, że druk zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki został wypełniony prawidłowo. Poczynione adnotacje wykluczają możliwość skutecznego kwestionowania domniemania faktycznego o pozostawieniu awiza w skrzynce pocztowej. Strona nie przedstawiła zaś żadnych dowodów podważających wiarygodność adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i kopercie o braku możliwości doręczenia przedmiotowej przesyłki bezpośrednio adresatowi, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, o jej dwukrotnym awizowaniu i pozostawianiu zawiadomień w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W konsekwencji organ nie mógł odrzucić faktów stwierdzonych w dokumencie urzędowym.

Organ wyjaśnił, że z zasady prawdy obiektywnej nie wynika by miał obowiązek prowadzić postępowanie dowodowe bez jakichkolwiek ograniczeń. Przepis art. 188 Op gwarantuje zaś stronie możliwość wykazania się inicjatywą dowodową. W niniejszej sprawie, zdaniem organu, przedłożona kserokopia awiza nie ma znaczenia dla merytorycznego jej rozpatrzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach P. Sp. z o.o. zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i art. 191 Op. W oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora IAS z dnia 24 maja 2017 r. i postanowienia Dyrektora IC z dnia 3 stycznia 2017 r. oraz o zasądzenie kosztów.

Dodatkowo wniesiono o dopuszczenie dowodu z dokumentów, tj. umowy najmu lokalu oraz oświadczenia adwokata H. K. na okoliczność, że dostęp do skrzynki pocztowej poza pełnomocnikiem skarżącej Spółki ma także drugi adwokat, który na zasadzie wspólnoty biurowej podnajmuje część lokalu stanowiącego siedzibę kancelarii, co mogło mieć wpływ na skuteczność doręczenia.

W uzasadnieniu skarżąca Spółka, odnosząc się do wyjaśnień Poczty Polskiej, która nie przewiduje żadnego sposobu potwierdzania, że faktycznie doręczyciel pozostawił we właściwym miejscu pierwotne i powtórne awizo – stwierdziła, iż adresat zawsze pozostaje na gorszej pozycji, ponieważ nie ma możliwości wyegzekwować od doręczyciela, że doręczenie, w tym awizowanie, nastąpiło w sposób prawidłowy. Skarżąca podniosła, że w postępowaniu o przywrócenie terminu złożyła wniosek o udzielenie przez Pocztę Polską informacji ile razy w okresie od dnia 1 do 16 grudnia 2017 r. pełnomocnik Spółki, działając jako Kancelaria Adwokacka adw. K. K., korzystał z usług I UP O., tj. nadawał lub odbierał korespondencję, a także ile razy w ciągu całego 2016 r. odmówił odbioru korespondencji, w związku z czym nastąpił jej zwrot. Tymczasem organ pominął tą część wniosku dowodowego, w sytuacji gdy wnioskowana informacja mogłaby uprawdopodobnić, że nie doszło do prawidłowego doręczenia, szczególnie w połączeniu z kolejnym wnioskiem dowodowym, tj. przesłuchaniem świadków — pracowników I UP O. w O..

Zdaniem skarżącej, gdyby z tak przeprowadzonych dowodów wynikało, że faktycznie pełnomocnik w okresie od dnia 1 do 16 grudnia 2016 r. regularnie korzystał z usług ww. placówki pocztowej, a także, że nigdy wcześniej nie miała miejsca sytuacja, w której korespondencja nie została podjęta, oraz pracownicy Poczty Polskiej pracujący w tamtym okresie w I UP w O. złożyliby zeznania, w których potwierdziliby twierdzenia pełnomocnika Spółki, że regularnie bywa w ich placówce i za każdym razem prosi o weryfikację stanu przesyłek oczekujących do odbioru, to mogłyby być to okoliczności, które miałyby wpływ na ocenę całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie.

Ponadto podniesiono, że w zażaleniu Spółka wskazała na szereg uchybień ze strony Poczty Polskiej, jakie miały miejsce zarówno w niniejszej, jak i w innych podobnych sprawach, lecz organ nie odniósł się do tych kwestii stwierdzając, że skarżąca nie udowodniła by jej zażalenie było zasadne. Strona nie miała więc możliwości udowodnienia błędnego doręczenia. Spółka wnosiła również o dopuszczenie dowodu z kopii awiza na okoliczność, w jaki sposób awiza są wypełniane, organ jednak do tego wniosku zupełnie się nie odniósł.

Zdaniem skarżącej, trudno jest jednoznacznie określić, czy i w jakim zakresie organ dokonał połączenia przedmiotowego postępowania z postępowaniem o przywrócenie terminu, ale skoro w niniejszej sprawie powołuje się na wnioski dowodowe i dowody zgłoszone w postępowaniu o przywrócenie terminu, to zasadne byłoby wydanie przez organ w tym przedmiocie stosownego postanowienia. Organowi zarzucono, że z jednej strony wskazuje na niewykazanie zasadności zażalenia, a z drugiej odmawia przeprowadzenia części wniosków dowodowych, natomiast co do pozostałej części w ogóle się nie wypowiada.

Dodatkowo Spółka wskazała, że jej pełnomocnik adw. K. K. nie jest jedyną osobą, która ma dostęp do skrzynki pocztowej znajdującej się na dole budynku, w którym jest siedziba kancelarii od lutego 2016 r. Na zasadzie wspólnoty biurowej adw. K. K. podnajmuje część biura innemu adwokatowi – H. K.. Mają oni jedną skrzynkę pocztową, do której oboje mają dostęp oraz osoby przez nich upoważnione. Istnieje więc możliwość, że nawet jeśli awizo zostało pozostawione w skrzynce, to przez omyłkę zostało zabrane przez drugiego adwokata i nieprzekazane pełnomocnikowi skarżącej, aczkolwiek wcześniej nie miało to miejsca.

Na koniec Spółka podniosła, że z treści zaskarżonego postanowienia wynika jedynie, że zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera informację o pozostawieniu pierwotnego i wtórnego awiza. Bark jest natomiast adnotacji, gdzie to awizo zostało zostawione.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wydane na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej ("Op") postanowienie w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Argumentacja skargi opiera się na kwestionowaniu prawidłowości doręczenia pełnomocnikowi skarżącej Spółki – w trybie art. 150 Op – wezwania do uzupełnienia braku formalnego odwołania polegającego na niedołączeniu pełnomocnictwa. Według pełnomocnika, adw. K. K. nie zostało jej doręczone awizo o przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia ww. braku.

W ocenie Sądu stanowisko skarżącej nie odpowiada zaistniałym w sprawie okolicznościom faktycznym. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem koperta wraz z drukiem zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki obejmującej wezwanie z dnia 29 listopada 2016 r. do uzupełnienia braku formalnego odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 18 października 2016 r. (k. 191 akt adm.). Na dokumentach tych zostały wskazane daty awizowania przesyłki – 1 grudnia 2016 r. i 9 grudnia 2014 r. – pod adresem korespondencyjnym pełnomocnika skarżącej. Powyższe środki dowodowe pozwalały na przyjęcie fikcji doręczenia przesyłki w dniu 15 grudnia 2016 r., zgodnie z art. 150 § 2 i 4 Op. Termin do usunięcia braku formalnego poprzez złożenie pełnomocnictwa upłynął bezskutecznie w dniu 22 grudnia 2016 r. Skarżąca nie uzupełniła w tym terminie braku odwołania, stąd uzasadnione było pozostawienie tego środka zaskarżenia bez rozpatrzenia.

Zgodnie z art. 169 § 1 Op, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie (§ 4).

W świetle zgromadzonego przez organ materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie usunęła w terminie do dnia 22 grudnia 2016 r. braku formalnego odwołania od decyzji z dnia 18 października 2016 r. Z urzędu wiadomo zaś, że wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. II SA/Ke 305/17, tut. Sąd oddalił skargę Spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 6 kwietnia 2017 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 18 października 2016 r. W tej sytuacji, skuteczne zakwestionowanie postanowienia o pozostawieniu wniesionego w niniejszej sprawie odwołania wymagałoby obalenia fikcji doręczenia, tj. wykazania, że pełnomocnikowi skarżącej nie doręczono wezwania z dnia 29 listopada 2016 r. W niniejszej sprawie fikcji tej nie obalono.

Jak wynika z akt sprawy, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki została umieszczona informacja, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki we właściwym urzędzie pocztowym zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej adresata przesyłki (pełnomocnika Spółki). Wskazywane przez skarżącą okoliczności, mianowicie nagminna praktyka niewłaściwego doręczania korespondencji (niepozostawiania awiz), nierzetelnego wypełniania awiz przez doręczycieli przesyłek, czy ryzyko przejęcia awiza przez innego pełnomocnika lub inną osobę upoważnioną mającą dostęp do skrzynki pocztowej, w istocie nie uzasadniają wniosku, że w niniejszej sprawie przesyłka została doręczona nieprawidłowo. Podkreślenia wymaga, że odbiór pism przez profesjonalnego pełnomocnika powinien być nacechowany szczególną starannością. Za taką nie można bez wątpienia uznać sytuacji, gdy dostęp do skrzynki pocztowej ma również, jak twierdzi skarżąca, inny adwokat bądź osoby postronne. Należy więc stwierdzić, że zapewnienie odpowiednich warunków doręczenia pism ciąży na pełnomocniku, który w niniejszej sprawie z tego obowiązku się nie wywiązał (por. postanowienie NSA z 17.11.2017 r. sygn. II GZ 826/17).

Pełnomocnik twierdzi, że podejmowała inne przesyłki w okresie awizowania przedmiotowego wezwania, jednak w toku postępowania przed organami i Sądem nie przedstawiła dowodów (dokumentów) potwierdzających tę okoliczność. Dopiero po zamknięciu rozprawy, kiedy żadne nowe dowody w sprawie nie mogły już być brane pod uwagę, nadesłała kserokopie dwóch kopert zawierających przesyłki awizowane w dniu 30 listopada 2016 r., na których odnotowano, że wpłynęły do Kancelarii Adwokackiej w dniu 13 grudnia 2016 r. Nawet jednak te kserokopie nie potwierdzają, że pełnomocnik odbierała korespondencję awizowaną, tak jak w niniejszej sprawie, w dniu 1 grudnia 2016 r. Organ, na wniosek strony, zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o udzielenie informacji w zakresie prawidłowości doręczenia przedmiotowej przesyłki, jednakże czynności wyjaśniające podjęte przez operatora pocztowego również potwierdziły prawidłowość doręczenia tej przesyłki, o czym świadczy treść pisma z dnia 7 marca 2017 r.

Z uwagi na powyższe, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i art. 191 Op, ponieważ w uzasadnieniu wydanego postanowienia organ przedstawił przepisy prawa, w oparciu o które wydał orzeczenie, wskazał na okoliczności faktyczne, które uznał za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a także wyjaśnił przyczyny, dla których nie uwzględnił przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu. Wobec powyższego organ nie naruszył także zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie strony do organu, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, pomimo, że nie zawiera pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.