II SA/Ke 440/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na uchwałę Rady Miejskiej w Starachowicach z dnia 25 listopada 2016 r. nr XII/10/2016 w sprawie uchwalenia Regulaminu Cmentarzy Komunalnych. Zaskarżono przepisy § 6 ust. 2 i 3, § 7 pkt 11, § 13 ust. 3 pkt 1 i 3 oraz § 13 ust. 5, które nakładały na zarządcę cmentarza obowiązek wydawania pozwoleń na budowę lub przebudowę nagrobka oraz zakazywały wykonywania prac bez zgody administratora. Rzecznik zarzucił naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz Konstytucji RP, wskazując na przekroczenie upoważnienia ustawowego i naruszenie prawa do grobu. Argumentował, że wymóg uzyskania pozwolenia na budowę nagrobka nie mieści się w zakresie zasad i trybu korzystania z obiektów użyteczności publicznej, a prawo do grobu obejmuje prawo do wzniesienia nagrobka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, rozpoznając sprawę, zgodził się ze stanowiskiem Rzecznika. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym, w szczególności art. 40 ust. 2 pkt 4, nie dają podstawy do nakładania na dysponentów grobów obowiązku uzyskiwania pozwoleń na budowę lub przebudowę nagrobka. Prawo do grobu, wynikające z przepisów cywilnych i ustawy o cmentarzach, obejmuje prawo do wzniesienia i utrzymania nagrobka, a wszelkie ograniczenia tego prawa powinny mieć podstawę ustawową. Sąd wskazał, że przepisy prawa powszechnie obowiązującego, w tym rozporządzenie Ministra Infrastruktury, określają jedynie wymagania dotyczące zagospodarowania powierzchni grzebalnych i wymiarów nagrobków, ale nie wprowadzają obowiązku uzyskiwania pozwoleń administracyjnych. Ponadto, ustawa Prawo budowlane nie przewiduje konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę nagrobków. Sąd uznał, że uchwalenie zaskarżonych przepisów nastąpiło bez podstawy prawnej, co stanowi istotne naruszenie prawa. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność wskazanych fragmentów regulaminu cmentarzy komunalnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie kompetencji gmin w zakresie regulowania zasad korzystania z cmentarzy komunalnych, prawo do grobu i możliwość wznoszenia nagrobków.
Dotyczy głównie aktów prawa miejscowego nakładających dodatkowe obowiązki administracyjne na dysponentów grobów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rada gminy może nałożyć na zarządcę cmentarza obowiązek wydawania pozwoleń na budowę lub przebudowę nagrobka w ramach regulaminu cmentarza komunalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie może nakładać takiego obowiązku, gdyż wykracza to poza jej upoważnienie ustawowe.
Uzasadnienie
Prawo do grobu obejmuje prawo do wzniesienia nagrobka, a ograniczenia tego prawa muszą mieć podstawę ustawową. Przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie dają podstawy do wprowadzania takich wymogów w aktach prawa miejscowego.
Czy wymóg uzyskania pozwolenia na budowę nagrobka mieści się w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wymóg ten nie mieści się w tym zakresie.
Uzasadnienie
Budowa nagrobka jest związana z prawem do grobu, które ma charakter cywilnoprawny i nie może być ograniczane administracyjnymi nakazami bez wyraźnej podstawy ustawowej. Przepisy prawa budowlanego również nie przewidują takiego obowiązku.
Czy rada gminy może ustanawiać zasady dotyczące zagospodarowania powierzchni grzebalnych i budowy nagrobków w regulaminie cmentarza komunalnego?
Odpowiedź sądu
Nie, w zakresie wykraczającym poza przepisy ustawowe i wykonawcze.
Uzasadnienie
Kwestie te są już uregulowane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury, a kompetencje do ich określenia należą do właściwych ministrów, a nie rady gminy.
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 94 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 40 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 40 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 41 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 41 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.c.ch.z. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych
u.c.ch.z. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych
u.c.ch.z. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych
u.c.ch.z. art. 12 § 3
Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 marca 2008 r. w sprawie wymagań, jakie muszą spełniać cmentarze, groby i inne miejsca pochówku zwłok i szczątków art. 14
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 marca 2008 r. w sprawie wymagań, jakie muszą spełniać cmentarze, groby i inne miejsca pochówku zwłok i szczątków art. 13 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 marca 2008 r. w sprawie wymagań, jakie muszą spełniać cmentarze, groby i inne miejsca pochówku zwłok i szczątków art. 13 § 2
u.g.k. art. 4 § 2
Ustawa z dnia 20 grudnia 1999 r. o gospodarce komunalnej
u.g.k. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 20 grudnia 1999 r. o gospodarce komunalnej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 163
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 92 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 92 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 63
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę nagrobka przez zarządcę cmentarza wykracza poza upoważnienie ustawowe gminy. • Prawo do grobu obejmuje prawo do wzniesienia nagrobka, a ograniczenia tego prawa muszą mieć podstawę ustawową. • Przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie dają podstawy do wprowadzania takich wymogów w aktach prawa miejscowego. • Kwestie zagospodarowania powierzchni grzebalnych i budowy nagrobków są już uregulowane w rozporządzeniu wykonawczym i nie mogą być dodatkowo regulowane przez radę gminy.
Odrzucone argumenty
Rada Miejska była uprawniona do uregulowania zasad i trybu korzystania z cmentarzy jako obiektów użyteczności publicznej. • Zasady dotyczące pozwoleń zarządcy cmentarza mają na celu zachowanie bezpieczeństwa i porządku, a nie dyskryminację. • Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę nagrobka ma charakter porządkowy i wynika z prawa do zarządzania obiektem użyteczności publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do grobu obejmuje prawo do wzniesienia nagrobka i jego przekształcenia. • Ograniczenia prawa do grobu, w tym administracyjne, muszą wynikać z przepisów rangi ustawowej. • Regulamin cmentarza komunalnego jest aktem prawa miejscowego regulującym zasady i tryb korzystania z cmentarza jako obiektu użyteczności publicznej.
Skład orzekający
Jacek Kuza
przewodniczący-sprawozdawca
Sylwester Miziołek
członek
Krzysztof Armański
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kompetencji gmin w zakresie regulowania zasad korzystania z cmentarzy komunalnych, prawo do grobu i możliwość wznoszenia nagrobków."
Ograniczenia: Dotyczy głównie aktów prawa miejscowego nakładających dodatkowe obowiązki administracyjne na dysponentów grobów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego tematu cmentarzy i prawa do grobu, a rozstrzygnięcie sądu ma istotne znaczenie praktyczne dla obywateli i samorządów.
“Czy gmina może decydować o tym, jak wygląda Twój nagrobek? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.