II SA/Ke 437/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, która utrzymała w mocy odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla B. B. z tytułu opieki nad mężem. Organ odwoławczy, mimo że prawidłowo wskazał na niezgodność z Konstytucją kryterium momentu powstania niepełnosprawności męża skarżącej jako podstawy odmowy, błędnie utrzymał w mocy decyzję, uznając, że skarżąca nadal prowadzi gospodarstwo rolne. Sąd administracyjny uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, 77, 80 i 79a k.p.a. Skarżąca w odwołaniu podniosła, że wydzierżawiła grunty rolne i wystąpiła o wykreślenie z ewidencji producentów rolnych. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien był poinformować stronę o możliwości wykazania zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, zwłaszcza że skarżąca uzyskała decyzję o wykreśleniu z ewidencji producentów rolnych jeszcze przed wydaniem decyzji przez SKO. Zaniechanie organu w tym zakresie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał organowi odwoławczemu ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem przedstawionych uwag, w tym aktualnego stanu faktycznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów k.p.a. dotyczących obowiązku informowania stron (art. 79a k.p.a.) w kontekście świadczeń rodzinnych i prowadzenia działalności rolniczej.
Dotyczy specyficznej sytuacji opiekuna osoby niepełnosprawnej, który jednocześnie jest rolnikiem lub prowadzi gospodarstwo rolne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy k.p.a. dotyczące informowania strony o niespełnionych przesłankach, gdy strona w trakcie postępowania odwoławczego uzyskała dokument potwierdzający spełnienie kluczowej przesłanki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 79a k.p.a., poprzez zaniechanie poinformowania strony o możliwości wykazania zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy powinien był zastosować art. 79a k.p.a. i umożliwić stronie wykazanie, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, zwłaszcza że uzyskała ona stosowną decyzję o wykreśleniu z ewidencji producentów rolnych w trakcie postępowania odwoławczego.
Czy kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki może stanowić podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli zostało uznane za niezgodne z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie może opierać odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na części art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym kryterium momentu powstania niepełnosprawności nie może być stosowane w odniesieniu do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później niż do 25. roku życia.
Czy prowadzenie gospodarstwa rolnego, w tym figurowanie w ewidencji producentów rolnych, wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli osoba wydzierżawiła grunty i wystąpiła o wykreślenie z ewidencji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Samo figurowanie w ewidencji producentów rolnych nie jest wystarczające do odmowy przyznania świadczenia, jeśli osoba faktycznie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego i może to wykazać.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ odwoławczy błędnie uznał, iż samo figurowanie w ewidencji producentów rolnych przesądza o prowadzeniu działalności rolniczej. Kluczowe jest faktyczne zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa, co strona mogła wykazać.
Przepisy (14)
Główne
u.ś.rodz. art. 17 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom sprawującym opiekę nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia w celu sprawowania opieki.
u.ś.rodz. art. 17b § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Rolnicy, małżonkowie rolników lub domownicy mogą otrzymać świadczenia po zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, co potwierdza się oświadczeniem.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane do działania na straży praworządności i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz udzielania wyjaśnień i wskazówek.
k.p.a. art. 79a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wskazania stronie przesłanek zależnych od niej, które nie zostały spełnione lub wykazane, a mogą skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji.
ustawa o ewidencji producentów rolnych art. 2 § pkt 3 lit. b
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
Rozporządzenie UE nr 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. a i lit. c
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
u.p.w.s.b. art. 2 § pkt 14
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
u.p.w.s.b. art. 7
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
k.r.o.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 79a k.p.a., przez organ odwoławczy. • Uzyskanie przez skarżącą decyzji o wykreśleniu z ewidencji producentów rolnych w trakcie postępowania odwoławczego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu odwoławczego, że samo figurowanie w ewidencji producentów rolnych świadczy o prowadzeniu działalności rolniczej i wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
organ powinien stać na straży praworządności • dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego • interes społeczny i słuszny interes obywateli • wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy • ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona • działać w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej • należycie i wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych • nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa • udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek • wskazać stronie przesłanki, których spełnienie jest konieczne do wydania decyzji pozytywnej • organ ma obowiązek ten zaktualizowany stan sprawy uwzględnić
Skład orzekający
Beata Ziomek
przewodniczący
Jacek Kuza
sprawozdawca
Dorota Pędziwilk-Moskal
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących obowiązku informowania stron (art. 79a k.p.a.) w kontekście świadczeń rodzinnych i prowadzenia działalności rolniczej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opiekuna osoby niepełnosprawnej, który jednocześnie jest rolnikiem lub prowadzi gospodarstwo rolne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i jak sąd może interweniować, gdy organ nie informuje strony o możliwościach wykazania spełnienia przesłanek. Dotyka też kwestii świadczeń dla opiekunów i prowadzenia działalności rolniczej.
“Czy prowadzenie gospodarstwa rolnego zawsze odbiera prawo do świadczenia pielęgnacyjnego? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.