II SA/Ke 435/25

II SA/Ke 435/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-11-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /przewodniczący/
Jacek Kuza
Krzysztof Armański /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 53 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 12 czerwca 2025 r. znak: SKO.PZ-71/2619/378/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz G. S. kwotę 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 12.06.2025 r. znak: SKO.PZ-71/2619/378/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane dalej "SKO"), po zapoznaniu się z odwołaniem G. S. od decyzji Wójta Gminy Skarżysko-Kościelne z 6.03.2025r. znak: In.IV.6733.1.2024, którą ustalono warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora A wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach: [...], w skład której wchodzą: wieża wolnostojąca o wysokości całkowitej 55,95m (wraz z instalacją odgromową), instalacja radiokomunikacyjna składająca się z 12 szt. anten sektorowych i 3 szt. anten radiolinii (o parametrach wskazanych w decyzji organu I instancji) oraz wewnętrzną instalacją zasilającą system antenowy wraz z okablowaniem łączącym elementy, kanalizacją teletechniczną na potrzeby przyłącza światłowodowego oraz budową ogrodzenia, umorzyło postępowanie odwoławcze, wszczęte odwołaniem G. S. od ww. decyzji.
SKO, uzasadniając wydanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. ww. decyzji, wskazało że w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy krąg stron tego postępowania należy określać na zasadach przewidzianych w art. 28 K.p.a. W analizowanym przypadku organ II instancji uznał, że G. S. nie można przypisać przymiotu strony w rozumieniu tego przepisu albowiem nie posiada ona udokumentowanego w sprawie prawa własności ani innego prawa rzeczowego do terenu wnioskowanej inwestycji, jak również do terenu z nim bezpośrednio sąsiadującego oraz do terenu, na który ta inwestycja będzie oddziaływać. Z akt sprawy wynika bowiem, że G. S. jest właścicielką działek, które nie sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji, jak też nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji – który zamyka się w granicach terenu inwestycji. Jakkolwiek w treści ww. odwołania zawarto informację, że G. S. występuje także w imieniu mieszkańców [...], to pomimo otrzymania wezwania nie przedłożono w tym zakresie stosownych pełnomocnictw. W rezultacie, zainteresowana nie posiada legitymacji strony w przedmiotowym postępowaniu. Ubocznie wskazano, że w odrębnym postępowaniu zostało już rozpoznane odwołanie od ww. decyzji z 6.03.2025r., złożone przez osoby posiadające przymiot stron.
W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, G. S. wniosła o uchylenie ww. decyzji SKO i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, formułując zarzuty naruszenia:
1. art. 6, art. 107 § 1 pkt 4, 5 K.p.a. poprzez brak podania konkretnych przepisów prawa materialnego, na podstawie których organ dokonał ustaleń w zakresie oddziaływania inwestycji na środowisko, zdrowia ludzi oraz obiekty sąsiednie, co wyklucza możliwość dokonania kontroli takiej decyzji przez sąd administracyjny;
2. § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.10.2015 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie w związku z art. 28 ust. 2 oraz 3 pkt 20 ustawy Prawo budowIane – poprzez przyjęcie, że projekt budowlany nie musi spełnić wymogów, o których mowa powyżej i tym samym osoby postronne mogą przebywać w strefie pośredniej oraz zagrożenia;
3. art. 28 K.p.a. w związku z art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 143 K.c. i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez brak dokonania oceny ww. przepisów oraz uznanie, że przepisy K.c. nie mogą stanowić źródła interesu prawnego w odniesieniu do skarżącej, pomimo że inwestycja narusza jej dobra chronione prawem i z tego powodu skarżąca miała prawo do weryfikacji zaskarżonej decyzji;
4. art. 4 ust. 1 w związku z art. 2, 7, 87 ust. 1 Konstytucji RP w związku z § 1 pkt 1 lit. b, § 1 pkt 2 lit. b, § 3, § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5.05.2022 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1071) w związku z art. 60 w powiązaniu z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 1.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez pominięcie, że przepisy tego rozporządzenia nie odnosiły się w istocie do środowiska oraz nie uwzględniały ustawowych wymogów, o których mowa w tej ustawie.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając swe stanowisko skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodał, że jak wynika z nadesłanych akt sprawy G. S. jest właścicielem działek o nr [...], które nie sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji, jak też nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji – który to teren oddziaływania zamyka się jednocześnie w granicach terenu inwestycji. Stronami postępowania w sprawach lokalizacji inwestycji celu publicznego mogą być zaś – niezależnie od inwestora – właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości sąsiadujących (graniczących) z terenem inwestycji oraz właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z tym terenem, ale których sytuacja prawna (zespół praw i obowiązków) może zostać dotknięta przez planowaną inwestycję lub jej skutki.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", z uwagi na złożenie w tym zakresie przez organ stosownego wniosku – któremu nie sprzeciwiła się strona skarżąca, prawidłowo pouczona w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja SKO, którą umorzono postępowanie odwoławcze, wszczęte odwołaniem skarżącej G. S. od decyzji Wójta Gminy Skarżysko-Kościelne z 6.03.2025 r., którą ustalono warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej.
Zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., w sytuacji bowiem stwierdzenia przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a., organ ten wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie tego właśnie przepisu. Kwestią sporną w sprawie było natomiast to, czy skarżącej przysługuje status strony w ww. postępowaniu.
W myśl art. 53 ust. 1 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p.", o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, o wydanych w jego toku postanowieniach oraz o decyzji kończącej to postępowanie strony zawiadamia się w drodze udostępnienia zawiadomienia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego organ prowadzący postępowanie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, z wyłączeniem inwestycji lokalizowanych na terenach zamkniętych ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej decyzją, o której mowa w art. 4 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się w sposób, o którym mowa w art. 39 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zacytowana treść art. 53 ust. 1 u.p.z.p. uzasadnia wniosek, że stronami w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego są przede wszystkim inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których ta inwestycja będzie lokalizowana. Inne podmioty mogą być także stronami tego postępowania, ale tylko wówczas, gdy spełnione są ogólne przesłanki z art. 28 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą interesu prawnego, o jakim mowa w art. 28 K.p.a., jest ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną a sytuacją konkretnego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Podkreślenia wymaga, że przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy interes prawny tej osoby został naruszony, a jedynie to, czy interes taki jej przysługuje.
Na tle cytowanych przepisów w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że stronami w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego są: inwestor (który nie musi mieć tytułu prawnego do nieruchomości, której dotyczy jego wniosek) oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych inwestycją. Stronami tego postępowania mogą być również właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiednich oraz, w zależności od okoliczności, właściciele i użytkownicy wieczyści działek nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym tych ostatnich przesądza jednak, co do zasady, zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z 23.10.2024r., sygn. II SA/Kr 1028/24, wyrok WSA w Warszawie z 24.01.2017 r., sygn. IV SA/Wa 2802/16; wyrok WSA w Poznaniu z 19.04.2017 r., sygn. II SA/Po 842/16).
W rozpatrywanym przypadku, jak wynika z akt sprawy, SKO uznało za strony postępowania, poza Spółką będącą inwestorem, także właścicieli działek sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, tj. M. S. i P. S. W przypadku skarżącej G. S. Kolegium przyjęło zaś, że nie jest ona właścicielką działki sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycyjnym. W odpowiedzi na skargę wskazano mianowicie, że jest ona właścicielką działek o nr [...], które nie sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji, jak też nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Ze znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego wypisów z ewidencji gruntów (t. III, k. 47) można jednak wywnioskować, że skarżąca jest współwłaścicielką – w udziale wynoszącym 48/384 – m.in. działki o nr ewid. [...]. Z kolei ze znajdującej się w t. III na k. 45 mapy zasadniczej, stanowiącej załącznik do wniosku, wynika że działka ta graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną o nr [...] – co prawda nie od strony ukazanego na mapie miejsca posadowienia inwestycji, jednak należy mieć na uwadze, że w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie określa się dokładnego usytuowania miejsca inwestycji na działce, a jedynie linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali. W tej sytuacji za niezrozumiałe wypada uznać stwierdzenie przez organ odwoławczy, że G. S. nie ma przymiotu strony postępowania albowiem nie jest właścicielką działki sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji.
Niezależnie od powyższego należy podnieść, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wyjątkowo lakoniczne. Organ ograniczył się do stwierdzenia, że skarżąca jest właścicielką działek, które nie sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji, jak też nie znajdują się w obszarze oddziaływania, nie ustalając jakie działki stanowią przedmiot jej własności lub współwłasności. Wyrażając jednoznaczne stanowisko, że działki te nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji organ podał jedynie, że ten obszar zamyka się w granicach terenu inwestycji. W uzasadnieniu jednak nie wskazano w oparciu o jakie dowody i w jaki sposób obszar oddziaływania został ustalony ani też jakie przepisy prawa materialnego były przedmiotem oceny. Niewątpliwie niewyjaśnienie wskazanych wyżej istotnych kwestii koniecznych do wywiedzenia interesu prawnego strony, bądź jego braku, uniemożliwia dokonanie prawidłowej kontroli zaskarżonego aktu.
Dopiero w odpowiedzi na skargę Kolegium – jednak w sposób równie lapidarny – wskazało, że o interesie prawnym przesądza każdorazowo zasięg danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie i możliwość naruszenia przez nią przepisów prawa materialnego określającego status prawny danego podmiotu, a w niniejszej sprawie zasięg ten nie przekracza granic terenu inwestycji, a ponadnormatywne oddziaływania występują na wysokości ponad 40 m. Faktem jest, że na mocy § 1 pkt 1 lit. b oraz pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1071), z dniem 4.06.2022 r. uchylono odpowiednio pkt 7 § 2 i pkt 8 § 3 rozporządzenia z 10.09.2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.). Nie można jednak twierdzić, że z chwilą tej nowelizacji właściciele działek położonych w pobliżu inwestycji instalacji radiokomunikacyjnych automatycznie tracą interes prawny i status strony postępowań. W każdej tego rodzaju sprawie należy indywidualnie rozważyć interes prawny każdego z podmiotów chcących występować w postępowaniu i w odniesieniu do każdej z nieruchomości należy odrębnie ustalić rzeczywiste oddziaływanie projektowanej stacji, tj. promieniowanie elektromagnetyczne na obszar działki.
W rozpatrywanym przypadku organ nie wskazał na jakiej podstawie dokonał ustaleń w zakresie oddziaływania inwestycji, w odniesieniu do których działek, a jeśli chodzi o promieniowanie elektromagnetyczne – jaki stopień pochylenia wiązki analizował i przy jakim azymucie. Można zaś wręcz dostrzec niekonsekwencję w przyjęciu, że skoro obszar oddziaływania inwestycji nie przekracza granic jej terenu, status stron postępowania został przyznany właścicielom działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, a takiego statusu nie przyznano właścicielom działek dalej położonych, nad którymi także przebiegać będzie wiązka promieniowania. Należy przypomnieć, że art. 28 K.p.a. nie wymaga ustalenia naruszenia interesu prawnego, jednak takiego naruszenia (w postaci wspomnianego oddziaływania ponadnormatywnego) w tym przypadku brak jest także w przypadku właścicieli działek, które graniczą bezpośrednio z nieruchomością inwestycyjną. Nie kwestionując ich prawa do udziału w postępowaniu Sąd zwraca jednak uwagę na niespójność stanowiska wyrażonego przez organ w tym zakresie.
W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wystarczających argumentów i umotywowania zajętego przez organ odwoławczy stanowiska, a w tej sytuacji podjęte rozstrzygnięcie i stojąca u jego podstawy ocena jawią się jako dowolne.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uznając że doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Rozstrzygając sprawę ponownie organ uwzględni powyższą argumentację Sądu i wyeliminuje dotychczasowe uchybienia.
O kosztach orzeczono w pkt II wyroku, mając na uwadze wysokość uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu sądowego (500 zł), na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.