II SA/Ke 280/26

II SA/Ke 280/26 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2026-08-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Beata Ziomek
Krzysztof Armański /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 201 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 151 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 5 art. 148 § 1 , art. 139 w zw. z art. 142
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Agnieszka Banach, , po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. D. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 25 lutego 2026 r. znak: WOA.7721.133.2025 w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz M. D. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 25.02.2026 r. znak: WOA.7721.133.2025 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (zwany dalej "ŚWINB"), po rozpatrzeniu odwołania M. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce ("PINB") z dnia 28.10.2025 r. znak: PINB-SO.5160.8.2022.1 podjętej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia 26.04.2022 r. znak: PINB-SO.5160.8.2022.1 w części dotyczącej legalizacji silosu na trociny, odmawiającej uchylenia tej decyzji ostatecznej, legalizującej budynek produkcyjno-magazynowy, znajdujący się na działce nr ewid. [...], wybudowanego ponad 20 lat temu, w latach osiemdziesiątych XX wieku, bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę, uchylił ww. decyzję PINB z 28.10.2025 r. w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia ŚWINB wyjaśnił, że w dniu 30.12.2021 r. H. M. wystąpił do PINB z wnioskiem o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do budynku mieszkalnego oraz budynku produkcyjno-magazynowego, położonych na nieruchomości przy [...]. Budynek mieszkalny położony jest na działce nr ewid. [...], natomiast budynek produkcyjno-magazynowy położony jest częściowo na działce nr [...], a częściowo na działce [...] przy [...]. We wniosku wskazano, że zakończenie budowy obiektów nastąpiło w dniu 20.12.2001 r. Po złożeniu – na żądanie organu – dokumentów legalizacyjnych, PINB na podstawie art. 49i ust. 1 pkt 1 lit a i b Prawa budowlanego wydał ww. decyzję z dnia 26.04.2022 r. Od decyzji tej żadna ze stron nie złożyła odwołania.
M. D. i J. D. wystąpili do organu I instancji wnioskiem z dnia 1.08.2025r. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej powyższą decyzją ostateczną, podnosząc że silos na trociny wybudowany został później niż w latach osiemdziesiątych XX wieku. Jako dowód przedstawili mapy z 1992 r. i 2000 r., na których brak jest naniesionego przedmiotowego silosu. PINB postanowieniem z dnia 18.08.2025 r., po rozpatrzeniu wniosku J. D. odmówił wznowienia postępowania uznając, że J. D. nie jest stroną w sprawie. Z kolei postanowieniem z tego samego dnia organ ten wznowił postępowanie na wniosek M. D., którego pismem z dnia 9.08.2025 r. wezwał do złożenia dowodów potwierdzających datę wybudowania silosu – zbiornika na odpady na działce nr [...] przy [...].
J. D. jako pełnomocnik M. D. złożyła w dniu 2.09.2025 r. ustnie do protokołu wyjaśnienia stwierdzając, że sąsiad prowadzi zakład produkcji mebli na swojej działce, do zakładu przynależy silos na odpady, który jest uciążliwy i usytuowany jest przy płocie granicznym z działką M. D.. J. D. stwierdziła, że wcześniej około 2000 r. powstał mały silos bez silnika, nie wytwarzający kurzu. Natomiast w 2012 r. H. M. wymienił ten mały silos na dwa razy większy i w 2015 r. rozpoczął jego uciążliwe użytkowanie.
H. M. wystąpił do organu I instancji pismem z dnia 12.10.2025 r., wnosząc uwagi do postępowania, w tym wyrażając pogląd, że na zdjęciu z geoportalu z 2003r. widoczny jest owalny obiekt na tyłach budynku produkcyjnego. Do pisma załączone zostało pisemne oświadczenie wykonawcy robót S. W. stwierdzające, że w latach 2000-2001 prowadził on działalność gospodarczą i wykonał dla H. M. stalowe wiaty magazynowe w ilości 2 szt. i stalowy zbiornik na trociny w ilości 1 szt. Stal użyta w ww. pracach była dostarczona przez zlecającego. Ponadto do pisma załączone zostało pisemne oświadczenie Z. M. i E. M., że wyrażają oni zgodę na legalizację budynków stolarni dwóch sztuk wiat oraz zbiornika trocin wybudowanych w latach 1990-2001 przez H. M. Wyjaśnili, że budynki wybudowane są na działce [...] i [...], gdyż wyrazili na to zgodę M i M. M., czyli żyjący wtedy rodzice Z. M. i H. M.
Pełnomocnik M. D. wystąpiła do organu I instancji z pismem z dnia 20.10.2025 r., składając w załączeniu raport archiwalnych zdjęć lotniczych dla przedmiotowej działki. Zdaniem autorki pisma na zdjęciu z 2003 r. nie ma silosu, co oznacza, że na datę przyjętą do legalizacji uproszczonej silos w kształcie wynikającym z projektu (walec z okrągłym daszkiem w granicy działki doskonale widoczny na zdjęciach późniejszych) niewątpliwie nie istniał.
Po analizie dowodów PINB wydał decyzję z dnia 28.10.2025 r. Od decyzji tej odwołanie złożył M. D., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7 Kpa w zw. z art. 149 § 2 Kpa poprzez niedokonanie w sposób wszechstronny oceny okoliczności faktycznych sprawy i przerzucenie na stronę skarżącą ciężaru dowodzenia okoliczności, których wyjaśnienie miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, to jest zakwestionowanie przez organ całości materiału dowodowego złożonego przez stronę (kserokopie map z 1992 r. i 2000 r. oraz zdjęcia satelitarne z kilku lat, w tym zdjęcie z 2003 r., na którym zdaniem skarżącej w sposób możliwy do odczytania widać różnicę w zarysie obiektu budowlanego istniejącego wówczas na działce w miejscu aktualnego silosu i można było porównać z obiektem powstałym później i istniejącym do dnia dzisiejszego), przy jednoczesnym braku podjęcia jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej zmierzającej do wyjaśnienia okoliczności daty wybudowania silosu produkcyjno-magazynowego w kształcie zalegalizowanym kwestionowaną decyzją.
Dokonując ponownej oceny zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego ŚWINB, przywołując przepisy Kpa dotyczące wznowienia postępowania, w tym art. 142 Kpa, stwierdził, że w toku postępowania odwoławczego w ramach wznowionego postępowania przedmiotem badania organu II instancji jest nie tylko zgodność z prawem zaskarżonej decyzji organu I instancji, ale także zgodność z prawem samego postanowienia o wznowieniu postępowania. W przedmiotowej sprawie PINB postanowieniem z dnia 18.08.2025 r. na wniosek M. D. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, a jako powód wznowienia postępowania wskazał, że we wniosku o wznowienie postępowania podniesiono, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydal decyzję. Jako nowe dowody w sprawie przedłożono szkic z dnia 3.07.1992r. sporządzony przez geodetę uprawnionego S. N. oraz mapę – załącznik graficzny do opinii Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej Nr 840/2000 z dnia 17.11.2000 r. wykonany na mapie do celów projektowych i z dokumentów tych wynika inna data budowy silosu objętego decyzją legalizującą – silos ten nie został wybudowany w latach 80-tych ubiegłego wieku, jak to twierdził inwestor, gdyż na mapach z późniejszego okresu, to jest z 1992 r. i 2000 r. nie był zobrazowany. Organ wskazał, że wnioskodawcy mapki te odnaleźli pod koniec lipca 2025 r. w trakcie porządkowania dokumentów. W konsekwencji przyjął, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. ŚWINB podniósł jednak, że zgodnie z orzecznictwem to na składającym wniosek o wznowienie postępowania ciąży obowiązek wykazania, iż dochował miesięcznego terminu do jego złożenia. Tymczasem M. D. od dawna posiadał mapy przedłożone do wniosku z dnia 1.08.2025 r. o wznowienie postępowania. We wniosku stwierdzono, że nowymi dowodami w sprawie są odnalezione pod koniec lipca 2025r. w toku porządkowania dokumentów mapy/szkice:
1) z 3.07.1992 r. - szkic sporządzony przez geodetę uprawnionego S. N. na podstawie mapy zasadniczej m. [...];
2) z 14.09.2000 r. - mapa do celów projektowych sporządzona przez geodetę uprawnionego E. D. z adnotacją iż: "Stan na mapie jest zgodny ze stanem w terenie".
Jednak z art. 148 § 1 wynika wprost, że termin do wniesienia żądania wznowienia postępowania jest liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin ten nie jest zatem liczony od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 Kpa. W związku z powyższym zdaniem organu II instancji nie można uznać, że odnalezienie we własnym domu posiadanych od lat dokumentów miałoby stanowić spełnienie warunku, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie.
ŚWINB dostrzegł ponadto, że we wniosku złożonym w dniu 30.12.2021 r. o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego H. M. reprezentowany przez pełnomocnika R. K. wskazał, że zakończenie budowy obiektów nastąpiło w dniu 20.12.2001 r. Natomiast użyte przez organ I instancji w decyzji z dnia 26.04.2022 r. określenie: "budynek produkcyjno- magazynowy znajdujący się na działce numer ewid. [...] i części działki [...] w obrębie [...] przy [...] - zrealizowany ponad 20 lat temu, w latach osiemdziesiątych XX wieku" napisane zostało zapewne z uwagi na fakt, że w ekspertyzie technicznej zawarto zapis: "poszczególne części budynku produkcyjno-magazynowego wybudowano w różnym czasie w latach na przełomie lat 80-tych i 90-tych oraz o różnej konstrukcji sukcesywnie w miarę wzrostu potrzeb funkcjonalnych". W związku z tym przedłożone mapy nie spełniają warunku określonego w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, tj. aby przedłożone nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, były istotne dla sprawy. Silos mógł bowiem nie istnieć nawet na mapie z dnia 14.09.2000 r. Mógł zostać wykonany po tej dacie, ale przed dniem 20.12.2001 r. i w takim przypadku nadal spełnia warunki do legalizacji uproszczonej. Uznać zatem należy, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB z dnia 26.04.2022 r.
W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, M. D. zarzucił ww. decyzji ŚWINB naruszenie:
1) art. 139 Kpa, bowiem przy rozpatrywaniu odwołania skarżącego doszło do wydania decyzji ostatecznej na jego niekorzyść;
2) art. 142 Kpa poprzez badanie przez organ odwoławczy zgodności z prawem postanowienia o wznowieniu postępowania, mimo braku ku temu podstaw (strona nie wnosiła o to w odwołaniu od decyzji);
3) art. 148 § 1 Kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że strona nie dochowała terminu, o którym mowa w tym przepisie, bowiem nie chodzi tu o dzień powzięcia "informacji, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania".
Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowej obrony, w tym wpisu od skargi oraz wynagrodzenia pełnomocnika w osobie adwokata wg. stawek wynikających ze stosownych przepisów.
Uzasadniając swe stanowisko skarżący podniósł, że organ II instancji w zasadzie nie rozpoznał meritum sprawy, skupiając się na badaniu w postępowaniu odwoławczym spełnienia przesłanek formalnych wznowienia postępowania i uznając, że nie zostały one spełnione. Wprawdzie w końcowej części decyzji odniósł się do tego, że silos mógł powstać po 2000 r. a przed dniem 20.12.2001 r., jednakże pominął okoliczność, na którą wskazywała strona skarżąca w odwołaniu, że silos jest niewidoczny na zdjęciu satelitarnym z 2003 r. Niezależnie od powyższego organ II instancji wadliwie rozpoznał odwołanie na niekorzyść jedynej wnoszącej je strony, naruszając zakaz ne peius. Organ I instancji nie miał wątpliwości, że spełnione są formalne przesłanki wznowienia postępowania, w tym 1-miesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 1 Kpa. Strona twierdziła, że odnalazła stare mapy, które obrazują stan jej nieruchomości i nieruchomości sąsiedniej w latach 90-tych i w 2000 r. Stanowiły one "nowy dowód" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa - istniejący w dniu wydania decyzji legalizującej kwestionowaną inwestycję, ale nieznany organowi, który wydał tę decyzję. Okolicznością, na którą powoływała się strona, od której należało liczyć termin z art. 148 § 1 Kpa, było odnalezienie map. Wprawdzie strona żądająca wznowienia postępowania jest zobowiązana do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia, ale organ administracji może przyjąć oświadczenie złożone w tym względzie przez stronę, poparte w razie potrzeby i możliwości innymi dowodami. Tak właśnie stało się w tym wypadku (organ nie powziął wątpliwości co do zachowania przez stronę terminu z art. 148 § 1 Kpa). Natomiast w świetle art. 142 Kpa nie było podstaw do badania i kwestionowania przez organ odwoławczy postanowienia o wznowieniu postępowania (od którego nie przysługuje zażalenie). W odwołaniu strona ubiegająca się o wznowienie postępowania i zmianę decyzji ostatecznej legalizującej przedmiotową inwestycję kwestionowała, co oczywiste, merytoryczne ustalenia organu I instancji odnośnie daty zakończenia budowy silosu. "Przełamując" kierunek odwołania, mimo braku podstaw z art. 139 Kpa (decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny) organ odwoławczy naruszył zasadę zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja ŚWINB uchylająca rozstrzygnięcie organu I instancji wydane po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu i odmawiające uchylenia tej decyzji ostatecznej, a w konsekwencji umarzająca postępowanie organu I instancji w sprawie wznowienia postępowania. Powodem takiego rozstrzygnięcia przez ŚWINB było uznanie przez ten organ, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu, a nadto przedłożone wraz z tym wnioskiem mapy nie spełniają warunku określonego w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, tj. tego aby nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, były istotne dla sprawy.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji pojawia się w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania, albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy.
Samo jednak złożenie wniosku o wznowienie nie prowadzi do wznowienia postępowania. Zanim bowiem dojdzie do wznowienia postępowania w konkretnej sprawie muszą zostać zweryfikowane przesłanki jego dopuszczalności - przesłanki rozumiane jako warunki, od których zależy samo uruchomienie odnośnego trybu nadzwyczajnego. W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest badać następujące kwestie: czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczącym podań w postępowaniu administracyjnym (tj. czy zostało podpisane, wskazuje konkretną decyzję, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania), czy zostało wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie i czy zostały w nim wskazane przyczyny wznowienia określone w art. 145-145b Kpa oraz czy został zachowany miesięczny termin do jego złożenia (art. 148 Kpa) liczony od daty powzięcia przez stronę informacji o przesłance wznowienia postępowania. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z ww. wymogów właściwy organ wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 Kpa).
W niniejszym przypadku organ I instancji, po zbadaniu spełnienia powyższych wymogów, postanowieniem z 18.08.2025 r. wznowił postępowanie administracyjne na wniosek M. D., a następnie przeprowadził postępowanie zakończone wydaniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa. Z tą decyzją nie zgodził się wnioskodawca, podważając w złożonym odwołaniu dokonaną przez PINB ocenę przedłożonych dowodów.
Po pierwsze należy podnieść, że słusznie zarzucił skarżący naruszenie w tej sytuacji art. 139 w zw. z art. 142 Kpa. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Z drugiego z nich wynika, iż postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Skarżący w złożonym odwołaniu nie kwestionował tego, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie przewidzianym w art. 148 § 1 Kpa. Byłoby to zresztą sprzeczne z jego interesem. Cofnięcie się zatem do wstępnej fazy rozpoznania wniosku i uznanie, że wniosek o wznowienie został złożony z uchybieniem terminu, stanowi w ocenie Sądu rozstrzygnięcie na niekorzyść skarżącego – w tym sensie, że pozbawia go możliwości rozpoznania sprawy w trybie art. 151 Kpa. Na tle art. 139 Kpa przyjmuje się zaś, że pogorszenie sytuacji odwołującego w stosunku do tej, jaką miał przed wniesieniem odwołania (zażalenia), może dotyczyć zarówno jego praw czy obowiązków wynikających z prawa materialnego, jak i uprawnień faktycznych czy procesowych powstałych w wyniku wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 13.07.2016 r., sygn. II OSK 649/16).
Nota bene należy zauważyć, że za podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania ŚWINB przyjął nie tylko złożenie wniosku po terminie przewidzianym w art. 148 § 1 Kpa, ale także to, że przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie spełniają warunku określonego w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, tj. tego aby nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, były istotne dla sprawy. Organ odwoławczy jest zatem niekonsekwentny uznając, że zachodzi przyczyna umorzenia postępowania i jednocześnie za podstawę tej oceny przyjmując badanie istnienia podstaw do uchylenia decyzji w świetle art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, co ze swej istoty ma miejsce już po wznowieniu postępowania.
Niezależnie od powyższego trzeba jednak zgodzić się także z zarzutem naruszenia przez organ II instancji art. 148 § 1 Kpa. Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący we wniosku o wznowienie postępowania, powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, powołał się na nowe dowody w postaci mapy i szkicu, odnalezione – jak podniesiono we wniosku – pod koniec lipca 2025 r. w toku porządkowania dokumentów. ŚWINB uznał, że z tego wynika, iż skarżący od dawna posiadał mapy przedłożone do wniosku z dnia 1.08.2025 r. o wznowienie postępowania, zaś świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 Kpa, w związku z czym nie można uznać, że odnalezienie we własnym domu posiadanych od lat dokumentów miałoby stanowić spełnienie warunku, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Otóż po pierwsze organ nie zakwestionował skutecznie oświadczenia strony o odnalezieniu przedmiotowych dokumentów w lipcu 2025 roku. Po drugie, w przepisie art. 148 § 1 Kpa mowa jest o dniu, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Nawet jeśli przyjąć, że przedłożone wraz z wnioskiem dokumenty znajdowały się w domu skarżącego przed ich odnalezieniem w lipcu 2025r., nie zostało wykazane, że posiadał on wiedzę o tych dokumentach, o ich treści, jak też o możliwym znaczeniu dla sprawy. Nie zostało zatem również zakwestionowane to, że skarżący "dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania" właśnie w lipcu 2025 r. Na gruncie art. 148 § 2 Kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa wyrażono zaś stanowisko, które w ocenie Sądu należy odnieść również do ocenianej w niniejszej sprawie sytuacji, a zgodnie z którym stosownie do art. 148 § 2 Kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zatem z treści tego przepisu wynika wprost, iż liczy się dzień, w którym strona się dowiedziała o decyzji, a nie dzień, w którym miała taką możliwość. Okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości, jest z punktu widzenia zachowania terminu bez znaczenia (por. wyrok NSA z 14.10.1999 r., sygn. IV SA 1662/97). Podobnie za irrelewantne należy ocenić to, że skarżący nie dołożył należytej staranności w celu odnalezienia dokumentów przedłożonych do wniosku, mogących mieć w jego ocenie istotne znaczenie dla sprawy. Podsumowując, niezasadne jest zatem stanowisko ŚWINB, z którego wynika, że wniosek o wznowienie postępowania został w tym przypadku złożony z uchybieniem terminu ustawowego.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji naruszył w sposób istotny przepisy postępowania, tj. art. 139 w zw. z art. 142 Kpa oraz art. 148 § 1 Kpa, co powodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, o czym Sąd orzekł w punkcie I wyroku.
Rozpatrując ponownie sprawę organ rozpatrzy odwołanie skarżącego przyjmując, że został dochowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, pamiętając również o tym, że wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 31.01.2024 r., sygn. IV SA/Po 801/23).
O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi (200 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i uiszczona opłata od pełnomocnictwa (17 zł), orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.