II SA/Ke 271/25

II SA/Ke 271/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Detka
Sylwester Miziołek
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 141 par. 1, art. 101 par. 1 i 3, art. 134, art. 144, art. 142
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Renata Detka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 25 marca 2025 r., znak: WOA.7722.7.2025 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 25 marca 2025 r. znak: WOA.7722.7.2025 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej ŚWINB) stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez A. R. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) w Kielcach z 10 lutego 2025 r. znak: PINB.SO.5140.11.2024.5.JaB w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki nr ewid. [...], obręb [...], gmina D.
Jak wynika z akt sprawy na skutek zgłoszenia A. S. PINB w Kielcach pismem z 11 marca 2024 r. znak: PINB.SO.11.2024.5.JaB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie budowy ww. budynku.
Postanowieniem z 22 marca 2024 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.), dalej jako P.bud., organ I instancji nakazał A. R. wstrzymać budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w msc. M., gm. D. realizowaną bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę. Jednocześnie inwestor został poinformowany o sposobie i terminie złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu. A. R. 10 kwietnia 2024 r. wystąpiła do organu z wnioskiem o jego legalizację.
Postanowieniem z 9 maja 2024 r. wydanym na podstawie art. 48b ust. 1 i ust. 2 P.bud. PINB w Kielcach nałożył na A. R. obowiązek przedłożenia w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia określonych dokumentów legalizacyjnych.
Pismem z 22 lipca 2024 r. A. R. zwróciła się do organu o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w Sądzie Rejonowym w Kielcach Wydział I Cywilny sygn. akt I Ns [...] o dział spadku po S. S. PINB w Kielcach na podstawie art. 101 § 1 Kpa postanowieniem z 10 lutego 2025 r. odmówił uwzględnienia ww. wniosku.
Zażalenie na powyższe postanowienie do ŚWINB wniosła A. R., kwestionując jego zasadność.
Rozpatrując zażalenie ŚWINB wskazał, że stosownie do art. 101 § 1 i 3 w zw. z art. 141 § 1 Kpa zażalenie przysługuje tylko na postanowienie w sprawie zawieszenia albo podjęcia postępowania, nie przysługuje zaś w sprawie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. Mimo zatem błędnego pouczenia o możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie PINB w Kielcach z 10.02.2025 r. organ odwoławczy uznał, że wniesienie zażalenia jest niedopuszczalne, ponieważ zażalenie na postanowienie przysługuje tylko wtedy, gdy przepis prawa o tym stanowi.
W tych okolicznościach ŚWINB wydał 25 marca 2025 r. na podstawie art. 134 Kpa postanowienie stwierdzając niedopuszczalność zażalenia na postanowienie PINB w Kielcach z 10.02.2025 r. znak: PINB.SO.5140.11.2024.5.JaB.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. R. wniosła o uchylenie postanowienia ŚWINB w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia zarzucając organowi naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, art. 134 w zw. z art. 144 Kpa, art. 101 § 1 i 3 Kpa oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 107 i art. 8 Kpa.
W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia PINB w Kielcach z 10 lutego 2025 r. znak: PINB.SO.5140.11.2024.5.JaB o odmowie zawieszenia postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że nie powinna ponosić skutków błędnego pouczenia organu, a zatem jej sprawa powinna być rozpatrzona merytorycznie. Zdaniem strony skarżącej, brak zawieszenia może doprowadzić do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku, w sytuacji, gdy w postępowaniu o dział spadku Sąd może jej przyznać własność nieruchomości będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a wówczas rozbiórka okaże się całkowicie niepotrzebna.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a takim jest postanowienie wydane na podstawie art. 134 Kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki nr ewid. [...], obręb [...], gm. D.
Zgodnie z art. 141 § 1 Kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.
Stosownie do treści art. 101 Kpa, o postanowieniu w sprawie zawieszenia albo podjęcia postępowania organ administracji publicznej zawiadamia strony (§ 1); Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie (§ 3).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych dominuje jednolite stanowisko, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługuje zażalenie (por. wyroki NSA: z 8 kwietnia 2025 r., III OSK 873/22; 5 czerwca 2019 r., I OSK 1501/17; 6 marca 2019 r., II OSK 987/17; 18 czerwca 2013 r., II OSK 2296/12; 12 lutego 2014 r., II OSK 2509/12; 28 maja 2014 r., II OSK 2975/12; 17 lipca 2014 r., II GSK 1651/14; 25 czerwca 2015 r., II OSK 2855/13; 22 marca 2016 r., I OSK 339/16, 3 marca 2015 r., II OSK 1542/16; 3 marca 2017 r., II OSK 1542/17; 3 stycznia 2017 r., II OSK 885/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Treść art. 101 § 3 Kpa należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Skoro w przepisie tym użyto określenia postanowienie "w sprawie odmowy podjęcia postępowania" i ustawodawca rozumie przez to jedynie postanowienie negatywne, to tak samo należy przyjąć, że postanowieniem "w sprawie zawieszenia postępowania", na które przysługuje zażalenie jest wyłącznie postanowienie o zawieszeniu postępowania (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2013 r., sygn. II OSK 1272/12, wyrok NSA z 26 sierpnia 2021 r., II OSK 3827/18). Za taką interpretacją art. 101 § 3 Kpa przemawia również wykładnia celowościowa i systemowa tego przepisu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartej w ww. postanowieniu z dnia 19 listopada 2013 r., podzielanej przez orzekający w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, istotą nowelizacji art. 101 § 3 Kpa było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego.
Zgodnie z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 Kpa, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Co do zasady więc postępowanie administracyjne powinno być zakończone w terminach określonych w art. 35 Kpa. Uzasadnione jest zatem wyłączenie możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, za prawidłowe należy uznać wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko organu II instancji, że wobec wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, konieczne było stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 Kpa. Z faktu, że organ I instancji wadliwie pouczył stronę o przysługującym jej prawie do wniesienia środka zaskarżenia i strona z tego prawa skorzystała, nie wynika, że będzie ona mogła skutecznie domagać się merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd w niniejszej sprawie nie mógł więc odnieść się do merytorycznych zarzutów dotyczących zasadności odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego, ponieważ przedmiotem rozpoznania była zgodność z prawem postanowienia organu II instancji z 25 marca 2025 r., nie zaś legalność postanowienia organu I instancji z 10 lutego 2025 r., na które z powodów wskazanych powyżej nie przysługuje ani zażalenie ani skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Podkreślić jednakże należy, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, strona nie jest pozbawiona ochrony prawnej, albowiem stosownie do treści art. 142 Kpa, postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może skarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Powyższe oznacza, że zarzuty dotyczące wadliwego rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania, strona może skutecznie podnosić w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie legalizacyjne w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w miejscowości M., gm. D.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.