II SA/Ke 263/25

II SA/Ke 263/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Jacek Kuza /sprawozdawca/
Renata Detka
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1478
art. 87a ust. 2 pkt 1-3, art. 83, art. 83f
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Karolina Chrapkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2025 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Wiesławy Klimontowicz sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 13 marca 2025 r. [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz D. S. kwotę [...](cztery tysiące dziewięćset pięćdziesiąt cztery) złote, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z 13 marca 2025 r., [...] po rozpatrzeniu odwołania D. S., od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy Górno z 29 października 2024 r. orzekającej o:
1. wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za zniszczenie 10 sztuk drzew gatunek brzoza, w tym jeden dwupień, co w sumie daje 11 sztuk pni o obwodzie pni mierzonych na wysokości 130cm: 86cm, 86cm, 87cm, 62cm, 72cm, 63 cm 91 cm, 81 cm oraz 80cm, 78cm, 94cm, rosnących na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości G.,
2. odroczeniu terminu płatności 70% kary w wysokości [...] zł, na okres 5 lat, z uwagi na to, że stopień zniszczenia drzew nie wyklucza ich żywotności,
3. ustaleniu, że uiszczenie pozostałych 30% kary w wysokości [...] zł powinno nastąpić w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium podało, że 6 sierpnia 2024 r. organ dokonał oględzin na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości G.. W trakcie oględzin ustalono: "ścięcie czubków drzew szt. 10, gatunek brzoza". D. S. nieobecny podczas oględzin, jednak połączony rozmową telefoniczną stwierdził, że usunął czubki gałęzi 7 drzew, ponieważ zasłaniały panele fotowoltaiczne. Drzewa te zagrażały bezpieczeństwu osób przebywających na działce, z uwagi na anomalie panujące obecnie. Dodał, że do 5 m wysokości drzew nie musi się starać o wyrażenie zgody. A. S. oświadczyła, że drzewa rosną na jej działce, 8 maja 2024 r. jej mąż D. S. wtargnął na teren posesji i ściął drzewa. W konarach drzew znajdowały się ptasie gniazda wraz z pisklętami. Ogólna ilość drzew, która została poddana wycince - to sztuk 10. Drzewa mierzone na wysokości 130cm mają obwody wynoszące: 86cm i 86cm, 87cm, 62cm, 72cm, 63 cm, 91 cm, 81 cm, oraz 78cm, 80 cm i 94cm.
Następnie organ odwoławczy cytując art. 87a ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. 2024 r., poz. 1478) stwierdził, że punktem wyjścia parametryzacji zredukowanej korony drzewa w kontekście odpowiedzialności za jego zniszczenie na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 87a ust. 5 ustawy o ochronie przyrody jest jej stan bezpośrednio sprzed rozpoczęcia prac redukcyjnych (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 11 maja 2017 r., II SA/Sz 238/17 i WSA w Poznaniu z 4 października 2018 r., IV SA/Po 737/18).
Kolegium wskazało, że Wójt Gminy G. nie badał stanu zniszczonych drzew przed rozpoczęciem prac redukujących, nie badał również procentowej ilości usuniętych gałęzi. Jednak powyższe czynności były zbędne, ponieważ Wójt bezsprzecznie ustalił, że D. S. potwierdził, że wszystkie sporne drzewa poprzez poziome cięcie zostały całkowicie pozbawione korony na pewnej wysokości, co potwierdza dokumentacja zdjęciowa. Tym samym zbędne było ustalenie powierzchni korony drzew sprzed redukcji, skoro wszystkie drzewa były żywotne, a jedynie mogły mieć ułamane i uschnięte pojedyncze gałęzie. Z tych względów brak jest podstaw do zastosowania art. 87a ust. 2 ustawy o ochronie przyrody.
Następnie organ II instancji przedstawiając uregulowanie zawarte w art. 83f ustawy o ochronie przyrody stwierdził, że osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej, zamiar usunięcia drzewa z terenu własnej nieruchomości powinna zgłosić właściwemu organowi. W przypadku braku takiego zgłoszenia, po wycięciu drzewa właścicielowi powinna być wymierzona kara. Dlatego nie ma racji odwołujący, że może samowolnie usunąć drzewa z własnej nieruchomości bez względu na ich wielkość. Nie jest także zgodne z przepisami dotyczącymi niszczenia drzew. Brak jest także umocowania w przepisach ustawy o ochronie przyrody dotyczącego możliwości usunięcia drzew o wysokości do 5m.
Odnosząc się do argumentu dokonania redukcji drzew w stanie wyższej konieczności w okresie anomalii pogodowych, Kolegium zauważyło, że jak obrazują zdjęcia załączone do wniosku z 25 czerwca 2024 r., wykonane w dniu redukcji drzew, tj. 8 maja 2024 r., w trakcie prac pogoda była stabilna. Redukcja koron brzóz nie była więc podyktowana zaistnieniem nagłego zagrożenia, lecz działaniem celowym i zaplanowanym. Ponadto ustawa o ochronie przyrody nie zawiera definicji "stanu wyższej konieczności", jednak jak wskazał WSA w Kielcach w wyroku z 24 marca 2021 r. II SA/Ke 1074/20, stan wyższej konieczności, o którym mowa w art. 89 ust. 7 ustawy, musi być stanem nagłym i stwarzającym na tyle poważne zagrożenie dla dóbr prawnych o wyższej wartości niż drzewa lub krzewy (np. życie lub zdrowie ludzkie), że nie można oczekiwać na przybycie uprawnionych służb lub na uzyskanie odpowiedniego zezwolenia właściwego organu. Tymczasem, jak wynika z załączonej do protokołu oględzin dokumentacji zdjęciowej, zniszczone drzewa rosły na nieruchomości wzdłuż drogi dojazdowej w znacznej odległości od budynku mieszkalnego oraz zabudowań, na których znajdują się baterie fotowoltaiki. Trzy drzewa rosły w pobliżu granicy nieruchomości, zaś pozostałe w jej centrum. W bezpośrednim sąsiedztwie brak jest natomiast linii energetycznej. Powyższa dokumentacja zdjęciowa obala więc tezy odwołującego się w zakresie stwarzania zagrożenia dla sieci energetycznej oraz domu.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia, D. S. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 7 kpa poprzez brak zachowania należytej staranności przy badaniu stanu faktycznego oraz oparciu rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym;
2. art. 7a kpa poprzez nieuzasadnione odstąpienie od zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych, zarówno co do okoliczności faktycznych, jak i prawnych na korzyść strony oraz oparcie decyzji na dowodach i wyjaśnieniach powołanych przez osobę, z którą skarżący pozostaje w konflikcie;
3. art. 6 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie obowiązujących przepisów oraz wydanie decyzji niewspółmiernie wysokiej do faktycznych okoliczności sprawy;
4. art. 8 kpa poprzez przyjęcie, że zaszły przesłanki opisane w art. 87a ust. 2 i 5 ustawy o ochronie przyrody, w sytuacji kiedy decyzja oparta była na niepełnym materiale dowodowym, wskutek czego przeprowadzone postępowanie nie było prowadzone w sposób bezstronny i równy wobec stron;
5. art. 77 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, wskutek czego organ wydał decyzję odmawiającą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, pomimo że przeprowadzone działania polegały na usunięciu gałęzi nieprzekraczającym cięcia w zakresie 30% korony drzewa;
6. art. 80 kpa poprzez błędną ocenę, że wydana decyzja oparta była na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w sytuacji kiedy okoliczności będące podstawą do nałożenia kary oparte zostały na nieudowodnionym i niepełnym materiale dowodowym, bez uwzględnienia wskazanych przez skarżącego wyjaśnień i okoliczności, niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w szczególności braku odniesienia się do wyjaśnień powołanych w odwołaniu, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 87a ust. 5, art. 88 i art. 89, art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy przycięte drzewa zagrażały funkcjonowaniu urządzeń energetycznych, a nade wszystko zagrażały bezpośrednio bezpieczeństwu ludzi i mieniu;
7. art. 83 f ust. 1 pkt 3a ustawy o ochronie przyrody przez błędne niezastosowanie przepisu umożliwiającego właścicielowi nieruchomości - osobie fizycznej usuwanie drzew lub krzewów na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą na nieruchomości stanowiącej jego własność;
8. art. 87a ust. 2 ustawy o ochronie przyrody przez błędne uznanie, że w sprawie doszło do zniszczenia drzew, w sytuacji gdy usunięte gałęzie w znaczącej części stanowiły gałęzie obumarłe, nadłamane oraz znajdowały się w bliskiej odległości budynków gospodarczych oraz infrastruktury technicznej, a przeprowadzone zabiegi miały na celu - oprócz zabiegów pielęgnacyjnych - ewentualne zapobiegnięcie szkodom na mieniu, oraz zapobiegnięciu ograniczeniom wykorzystania infrastruktury technicznej w ich obrębie, oraz ochronę mienia, która mogłoby być zagrożone przez połamane gałęzie drzew;
9. art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 87a ust. 5 ustawy o ochronie przyrody poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, pomimo że nie udowodniono, aby usunięte gałęzie przekraczały dopuszczalny wymiar 30% korony, wskutek czego kwalifikacja prawna została oparta na całkowicie dowolnej i niedostatecznie nieuzasadnionej decyzji o przycięciu ponad dozwoloną przepisami wartość procentową;
10. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7, art. 77, art. 80 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej na podstawie nieustalonego stanu faktycznego, a także pominięcie zarzutów dotyczących dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych, w szczególności w zakresie nieuwzględnienia niebezpieczeństwa dla życia i mienia podczas podejmowania decyzji o przycince drzew, nieudowodnienia okoliczności dokonania usunięcia w wymiarze przekraczającym 30% gałęzi korony drzew;
11. art. 2, 7, 32 Konstytucji RP, poprzez wydanie decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego, który doprowadził do błędnie zastosowanych przepisów prawa, które w sposób rażący naruszają zasady sprawiedliwości społecznej, oraz braku uwzględnienia słusznego interesu obywateli i nieuzasadnionego braku odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o dowody i okoliczności, w przedmiocie których skarżący podnosił w odwołaniu, że zostały przeprowadzone i zebrane w sposób niekompletny i niewystarczający do udowodnienia nałożonej kary. Ponadto organ odwoławczy nie poczynił żadnych nowych ustaleń w celu wyjaśnienia i udowodnienia spornych kwestii, a jedynie ponownie przytoczył argumentację powołaną przez Wójta Gminy G. w wydanej pierwotnie decyzji, w konsekwencji rozstrzygnięcie Kolegium obarczone jest takimi samymi wadami jak pierwotna decyzja organu.
Wnoszący skargę podniósł, że w niniejszej sprawie konieczne było i jest rzetelne ustalenie czy w związku z przeprowadzonymi cięciami doszło do uszkodzenia lub zniszczenia drzew, oraz czy faktycznie brak jest przesłanek wyłączających odpowiedzialność skarżącego za dokonane cięcia na drzewach, co sprowadza się w istocie do oceny, jaki procent korony drzewa, do rozwoju której doszło w okresie całego rozwoju drzewa, został usunięty i czy ewentualnie nie zaszła jedna z okoliczności, o której mowa w art. 87a ust. 2 ustawy o ochronie przyrody.
Dalej w skardze wskazano, że oględziny zostały przeprowadzone 6 sierpnia 2024 r., bez osobistego uczestnictwa skarżącego, w trakcie których miał on możliwość złożenia jedynie zdawkowych wyjaśnień telefonicznych. Skarżący podkreślił, że dokumentacja fotograficzna z oględzin została sporządzona już po przycięciu części drzew, zatem brak było faktycznej możliwości weryfikacji rzeczywistego stanu drzew przed dokonaniem przycięcia części gałęzi. Ponadto zdjęcia doręczone przez uczestniczkę postępowania, które zostały sporządzone rzekomo tuż przed dokonanymi czynnościami, nie posiadają żadnych oznaczeń czy dowodów świadczących, że rzeczywiście powstały w dniu wskazanym w zgłoszeniu. Okoliczność ta była podnoszona w odwołaniu, ale organ jej nie wyjaśniał.
Zdaniem skarżącego koniecznym było w sprawie wyjaśnienie, jak rozwijała się korona określonego drzewa w całym okresie jego rozwoju. Istotnym był więc stan korony przed i po każdym zabiegu przycięcia. Natomiast organy w żaden sposób nie wykazały, aby doszło do przekroczenia parametrów określonych w przepisach. W przeprowadzonym szczątkowo postępowaniu dowodowym organ nie dokonał bowiem stosownych pomiarów i ustaleń w zakresie stanu gałęzi i wielkości korony drzew bezpośrednio przed dokonanym zabiegiem. Co również ważne, a co zostało całkowite pominięte w rozważaniach Kolegium, podjęte działania prócz oczywistych zabiegów pielęgnacyjnych, miały za zasadniczy cel usunięcie gałęzi, które były gałęziami nadłamanymi i obumarłymi, których usunięcie, nawet przekraczające 30% korony drzewa podlega wyłączeniu. Stanowiło to główną podstawę do stwierdzenia przez organ, że wówczas osoba odpowiedzialna za wykonanie zabiegu nie podlega odpowiedzialności za naruszenie wynikające z przepisów.
Skarżący też stwierdził, że kwestią determinującą możliwość odstąpienia od nałożenia kary, która również nie została uwzględniona w rozważaniach i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji była konieczność przycięcia gałęzi w celu odsłonięcia i uzyskania nasłonecznienia znajdujących się na dachu budynku w obrębie drzew paneli fotowoltaicznych. Ponadto, czemu też Kolegium nie dało wiary, faktem jest, że w bliskim okresie przed dokonaniem przycięcia, na skutek burz i silnych wiatrów, część z gałęzi drzew uszkodziło linię energetyczną i konieczna była interwencja odpowiednich służb, które w rozmowie zarekomendowały pilne usunięcie części gałęzi, aby zapobiec dalszym ewentualnym uszkodzeniom mienia, linii energetycznym, czy bezpieczeństwa mieszkańców nieruchomości. Dlatego sama decyzja i wybrany czas na dokonacie tych cięć był w dużej mierze umotywowany niebezpieczną sytuacją, która mogła się powtórzyć i realnie zagrażała zarówno mieniu jak i życiu osób, które przebywają na nieruchomości w okolicy drzew. Dlatego też w pełni niezrozumiałym wydaje się argumentacja Kolegium, wskazująca na brak podstaw uprawniających do skorzystania z pojęcia stanu wyższej konieczności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego wniósł o odroczenie rozprawy z uwagi na fakt, że skarżący przebywa na zwolnieniu lekarskim, a chciałby brać udział osobiście w postępowaniu.
Sąd postanowił jednak nie uwzględnić wniosku o odroczenie rozprawy.
Pełnomocnik skarżącego poparł skargę, a Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:
Przedmiotem skargi była decyzja utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy G. wymierzającą D. S. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za zniszczenie łącznie 11 sztuk pni drzew gatunku brzoza o
pomierzonych obwodach pni powyżej 50 cm i sumie ogólnej tych obwodów wynoszącej 880 cm. Kwota wymierzonej kary pieniężnej została obliczona na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody, tj. art. 87 ust. 1 88 ust. 1 pkt 3, 89 ust. 1.
W związku z takim rozstrzygnięciem określającym ściśle ilość i obwody poszczególnych pni drzew, od których zależała wymierzona kara pieniężna, od precyzyjnego i poprawnego ustalenia wszystkich pozytywnych i negatywnych przesłanek umożliwiających wymierzenie takiej kary zależała ocena zgodności zaskarżonej decyzji z prawem.
Do przesłanek pozytywnych zastosowania art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody w okolicznościach niniejszej sprawy należało ustalenie faktu zniszczenia drzew zdefiniowanego legalnie w art. 87 ust. 5 tej ustawy, ilości tych drzew, ich gatunku oraz obwodu ich pni na wysokości 130 cm, czego wymaga § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz.U. 2017.1330) i załącznik nr 1 do tego rozporządzenia.
Przesłanki negatywne wynikają natomiast z art. 87a ust. 2 pkt 1-3 ustawy o ochronie przyrody, który przewiduje, że prace w obrębie korony drzewa mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, jeżeli mają na celu: 1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych; 2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa; 3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa. Należy zauważyć, że ustawodawca nie przewidział możliwości uzyskiwania pozwolenia, na zniszczenie drzewa, ani też zgłoszenia zamiaru zniszczenia drzewa zdefiniowanego w art. 87 ust. 5 ustawy. Możliwości uzyskania pozwolenia lub dokonania zgłoszenia przewidziane w ustawie dotyczą natomiast usunięcia drzew i są uregulowane w art. 83 i 83f ust. 4 w zw. z art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy. To rozróżnienie powoduje, że zarzucane w skardze naruszenie prawa materialnego "przez błędne niezastosowanie art. 83f ust. 1 pkt 3a umożliwiającego właścicielowi nieruchomości – osobie fizycznej usuwanie drzew lub krzewów na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą na nieruchomości stanowiącej jego własność" - nie mogło zaistnieć. Poza tym, przewidziana w art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy możliwość usuwania drzew, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie oznacza dowolności w tym zakresie, ale to, że odnośnie takich drzew nie stosuje się przepisów art. 83 ust. 1 przewidujących konieczność uzyskania pozwolenia na usunięcie drzewa, ponieważ ustawodawca przewidział dla takich drzew obowiązek dokonania zgłoszenia do organu zamiaru ich usunięcia, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza:
1) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego;
2) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego;
3) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew.
Wskazane wyżej przesłanki umożliwiających wymierzenie kary pieniężnej za zniszczenia drzewa nie zostały w niniejszej sprawie ustalone w wystarczającym stopniu, przez co nie sposób zweryfikować prawidłowości zastosowania kary, a zwłaszcza jej wysokości.
Swoje ustalenia organy oparły na dowodzie z oględzin, sporządzonych w ich trakcie zdjęć, wyjaśnieniach stron złożonych w czasie tych oględzin, a także zdjęciach dołączonych do wniosku A. S. z 25 czerwca 2025 r.
W dokumentach tych jednak brakuje wszystkich niezbędnych dla rozstrzygnięcia ustaleń, a nadto są w ich treści, a także pomiędzy nimi liczne niespójności, niedokładności i braki, które nie pozwalają na potwierdzenie prawdziwości ustaleń przyjętych przez organy jako podstawa zaskarżonych decyzji.
Zasadnicza i niedająca się usunąć wątpliwość dotyczy tego, czy wszystkie objęte zaskarżoną decyzją drzewa (pnie), zostały zniszczone w rozumieniu art. 87a ust. 5 ustawy, tj. czy stwierdzone usunięcie gałęzi nastąpiło w wymiarze przekraczającym 50% ich koron, które rozwinęły się w całym okresie rozwoju tych drzew, w celu innym niż określony w ust. 2, tj. w celu innym niż:
1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych;
2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa;
3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa.
Ustalenie wymiaru procentowego usunięcia gałęzi drzew na nieruchomości [...] i D. S. położonej w G. ul. [...] zostało oparte na protokole z oględzin z 6 sierpnia 2024 r. oraz na dołączonych do niego zdjęciach. Zdjęcia te jednak nie zostały w żaden sposób powiązane z tym protokołem, a ich ilość nie jest zgodna z zapisem tego protokołu. O ile bowiem stwierdzono w nim, że "Do akt sprawy dołączona została dokumentacja fotograficzna szt. 13", to w przedstawionych Sądowi aktach na k. 28 do 46 znajduje się 19 zdjęć, przy czym co najmniej dwa z nich (k. 32 i 33), przedstawiają to samo ujęcie w kolorze i czarno-białe. Na żadnym z tych zdjęć nie ma informacji o dacie ich sporządzenia, o tym, co przedstawiają, ani też o tym, że są załącznikami, czy częścią protokołu oględzin z 6 sierpnia 2024 r. Wątpliwość co do ilości tych zdjęć, czy też ilości ujęć, a w konsekwencji i ilości drzew (pni), które przedstawiają, budzą również zdjęcia z k. 44 i 45. Dokładna ich analiza wskazuje bowiem na to, że jest to w istocie to samo zdjęcie różniące się jedynie większym i mniejszym przybliżeniem tego samego pnia w trakcie pomiaru. Świadczy o tym w szczególności ten sam, niepowtarzalny i charakterystyczny wzór spękań na pniu mierzonego drzewa oraz identyczność szczegółów zdjęcia, które są ruchome (ręka i miarka). Fakt przedstawienia na obu tych zdjęciach pomiaru tego samego pnia drzewa powoduje natomiast, że ilość zdjęć z pokazanymi pomiarami obwodów pni drzew wynosi 10, a nie 11 (k.34, 35,36, 38, 39, 40, 41, 42, 43 i 44). Oznacza to, że podana przez organ w protokole oględzin i powtórzona w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji ilość zniszczonych drzew i ich obwodów (tj. 11), nie znajduje pełnego potwierdzenia w załączonej do akt sprawy dokumentacji zdjęciowej.
Nie jest też możliwe w oparciu o protokół oględzin i wspomnianą wyżej dokumentację zdjęciową potwierdzenie, że istotnie 11 drzew (pni), zostało zniszczonych. Na zdjęciu z k. 46, widoczne jest i opisane w nietrwały (ołówkiem) i niewiadomego autorstwa sposób, 7 drzew, w tym jeden dwupień. Wygląd tych drzew istotnie potwierdza przyjęty przez organy pogląd, że poprzez poziome cięcie drzewa te zostały pozbawione korony na pewnej wysokości. Choć teza organu II instancji, że to pozbawienie koron tych drzew miało charakter całkowity nie jest przekonująca, skoro na wspomnianym zdjęciu jednak widać zielone fragmenty koron tych drzew poniżej miejsc ich cięcia, to jednak znając z doświadczenia życiowego morfologię brzóz można przyjąć bez potrzeby przeprowadzania dalszych dowodów, że doszło do usunięcia gałęzi tych drzew w wymiarze przekraczającym 50% koron, które rozwinęły się w całym okresie rozwoju tych drzewa, rozumianym tak, jak to w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych przedstawiło SKO w Kielcach (wyroki WSA: w Szczecinie z 11 maja 2017 r. II SA/Sz 238/17, w Poznaniu z 4 października 2018 r. IV SA/Po 737/18, w Rzeszowie z 21 listopada 2018 r. II SA/Rz 971/18 i w Warszawie z 21 maja 2019 r. VII SA/Wa 796/18). Jednak dołączony do akt materiał dowodowy nie pozwala na weryfikację stopnia usunięcia gałęzi pozostałych trzech drzew. O ile drzewa te zostały udokumentowane na zdjęciu z k. 37 (co nie zostało jednak w żaden sposób wyjaśnione, czy powiązane, choćby wspomnianym nietrwałym (ołówkiem) oznaczeniem ze zdjęciem z k. 46), to nie widać na nim, czy dwa drzewa, albo dwa pnie jednego drzewa widoczne po lewej stroni, w ogóle zostały obcięte. Tym bardziej więc nie da się stwierdzić, w jakim ewentualnie nastąpiło to wymiarze.
Oceniając takie ustalenia należy pamiętać, że D. S. w czasie oględzin z 6 sierpnia 2024 r. przyznał jedynie fakt usunięcia czubków i gałęzi 7 drzew. Nie da się w oparciu o to uznać, aby przyznał zniszczenie wszystkich 11 drzew (pni drzew), które mu ostatecznie przypisano. Również w skardze ta okoliczność, to jest fakt zniszczenia drzew została zaprzeczona, przez co odnośnie wskazanych wyżej trzech, a na pewno dwóch drzew, nie ma w aktach wystarczających dowodów potwierdzających przyjęty przez organy fakt usunięcia gałęzi tych drzew w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2.
Wskazane powyżej wątpliwości dowodzą również, że także ilość drzew (pni) zniszczonych przez skarżącego, przyjęta przez organ, nie została wystarczająco wyjaśniona. Takie uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a przez to uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Nie zasługiwały na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi.
Niezasadny jest zarzut dotyczący błędnego uznania, że doszło do zniszczenia drzew w sytuacji, gdy usunięte gałęzie w znacznej części stanowiły gałęzie obumarłe, nadłamane oraz znajdowały się w bliskiej odległości od budynków gospodarczych oraz infrastruktury technicznej, a przeprowadzone zabiegi miały na celu zapobiegnięcie szkodom w mieniu. Przekonujący w tym zakresie jako mający uzasadnienie w zasadach doświadczenia życiowego jest bowiem argument organu II instancji, że zbędne było ustalanie powierzchni korony drzew sprzed redukcji, skoro wszystkie drzewa były żywotne, a jedynie mogły mieć ułamane i uschnięte pojedyncze gałęzie.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego konieczności przycięcia gałęzi w celu odsłonięcia i uzyskania nasłonecznienia paneli fotowoltaicznych znajdujących się na dachu budynku w obrębie drzew, a także w celu ochrony linii energetycznej należy zauważyć, że stosownie do treści art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy stwierdzenie takich okoliczności może być podstawą do nienaliczania opłat za usunięcie drzew lub krzewów, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych lub funkcjonowaniu urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego. Nie mogą więc uwalniać od odpowiedzialności za zniszczenie drzew. O stanie wyższej konieczności również nie może być w sprawie mowy, co trafnie wyjaśniło SKO w Kielcach z powołaniem się na pogląd WSA w Kielcach wyrażony w wyroku z 24 marca 2021 r. II SA/Ke 1074/20. Trafnie też organ zauważył, że ze znajdujących się w aktach zdjęć wynika, że w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowych drzew brak jest linii energetycznej. Jedyna wątpliwość w tym zakresie może dotyczyć tych przedmiotowych drzew, co do których nie jest wystarczająco wyjaśnione, czy znajdują się na którymkolwiek ze zdjęć dołączonych do akt, a z pewnością nie są w całości widoczne, o czym była już wyżej mowa.
Uwzględniając powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji przeprowadzi postępowanie wyjaśniające uwzględniając wskazane powyżej uwagi. W szczególności organ ustali ilość drzew objętych postępowaniem oraz to, czy rzeczywiście odnośnie wszystkich tych drzew doszło do usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2. Udokumentowanie takich ustaleń winno być oparte na ponownych oględzinach, w czasie których organ sporządzi dokumentację zdjęciową, która nie będzie budziła wątpliwości co do jej treści. Organ będzie też pamiętał o opisaniu sporządzonych zdjęć oraz ich powiązaniu z protokołem oględzin. W zależności od wyniku takich ustaleń organ rozważy potrzebę skorzystania przez organ z dowodu z opinii biegłego dendrologa, w szczególności na okoliczność tego, czy nastąpiło w sprawie usunięcia gałęzi objętych postępowaniem drzew w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2.
W oparciu o takie dowody organ rozstrzygnie sprawę kierując się uwagami wskazanymi szczegółowo powyżej.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na ich wysokość złożył się uiszczony przez skarżącego stosunkowy wpis sądowy w kwocie [...]zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości [...] zł obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 ze zm.) oraz opłata skarbowa od dwóch udzielonych w sprawie pełnomocnictw w wysokości 2 razy po [...] zł obliczona na podstawie części IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz.U. 2025.1154).