Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

II SA/Ke 221/26

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

II SA/Ke 221/26 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2026-08-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Jacek Kuza /sprawozdawca/
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 524
art. 28 w zw. z art. 3 pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2024 poz 572
art. 145 par. 1 pkt 4, art. 145 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2026 poz 143
art. 145 par. 1 okt 1 lit. c i art. 135 i art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 22 stycznia 2026 r. [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu administracyjnym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Świętokrzyskiego na rzecz M. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewoda Świętokrzyski zaskarżoną decyzją z 22 stycznia 2026 r. znak: IR.I.7840.4.159.2025, po rozpatrzeniu odwołania M. C. od decyzji Starosty [...] z 8 października 2025 r. odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z 05.05.2022 r., znak jw., zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z instalacjami wewnętrznymi: wodno-kanalizacyjną, centralnego ogrzewania, gazową, elektryczną oraz instalacjami zewnętrznymi: gazową i elektryczną, zlokalizowanych na działce nr ewid. [...], w obrębie geodezyjnym K. P., gmina M. G., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Starosta [...] decyzją nr [...] z 05.05.2022 r., znak: [...], zatwierdził projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę wyżej opisanej inwestycji.
Stronami w sprawie pozwolenia na budowę byli: inwestor i jednocześnie właściciel działki inwestycyjnej nr [...] oraz działki nr [...] (obie obręb K. P., gm. M. G.), zapewniającej inwestycji dojazd do drogi publicznej.
M. C., pismem z 16.10.2024 r. oraz Z. M. i M. W. oddzielnymi pismami z 18.10.2024 r. złożyli do Starosty [...] wniosek o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa i o uchylenie wyżej opisanej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz o wstrzymanie wykonania tej decyzji na podstawie art. 152 Kpa.
Wnioskujący nie uczestniczyli w postępowaniu zakończonym udzieleniem pozwolenia na budowę i kwestionowana decyzja Starosty [...] z 05.05.2022 r. nie była do nich kierowana. M. C., Z. M. i M. W. swój interes prawny wywiedli z własności nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji, wskazali przepis art. 145 § 1 pkt 4 Kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) jako przesłankę do wznowienia postępowania oraz określili dzień 08.10.2024 r., w którym dowiedzieli się o kwestionowanej decyzji, tj. dzień, o którym mowa w art. 148 § 2 Kpa. Ponadto wnioskodawcy podnieśli występujące ich zdaniem nieprawidłowości w zatwierdzonym projekcie zagospodarowania działki i projekcie architektoniczno-budowlanym, polegające między innymi na niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Starosta [...] postanowieniem z 12.11.2024 r., wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej wyżej wymienioną ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę i pismem z 15.11.2024 r. zawiadomił strony postępowania wznowieniowego o wszczęciu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów w sprawie.
M. C. w piśmie z 11.12.2024 r. p.t. "Odpowiedź na zawiadomienie", podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i dodatkowo przekazał opinię z 10.12.2024 r. dr inż. arch. J. H., posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń, celem wykazania konieczności uwzględnienia właścicieli działki nr ewid. [...] jako strony postępowania administracyjnego przed organem administracji architektoniczno-budowlanej.
Natomiast inwestor w piśmie z 16.12.2024 r. nie zgodził się z zarzutami zawartymi we wniosku o wznowienie postępowania i poinformował, że planowana inwestycja - budowa 4 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej - jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie będzie oddziaływać na zabudowania na działkach sąsiednich, nie będzie powodowała ograniczenia nasłonecznienia zabudowań na działkach sąsiednich (nr [...], [...] i [...]), nie będzie zaburzała ciągów kominowych, nie będzie generowała nadmiernego hałasu, charakter inwestycji jest zgodny z zabudową sąsiednich działek, którą stanowią budynki mieszkalne jednorodzinne.
Po rozpatrzeniu wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji Starosta [...] postanowieniem z 16.01.2025 r. odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji nr [...] z dnia 05.05.2022 r., uzasadniając, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie może być uwzględniony, ponieważ analiza zgromadzonego materiału dowodowego w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym, nie wskazuje na prawdopodobieństwo jej uchylenia. W postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją Starosty [...] z 05.05.2022 r. o pozwoleniu na budowę wnioskodawcy nie brali udziału, wskazane przez nich działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, tym samym wnioskodawcom nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu.
Z. M. i M. C. wnieśli zażalenia na postanowienie Starosty [...], po rozpatrzeniu których Wojewoda postanowieniem z 07.03.2025 r. utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z 16.01.2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 12.06.2025 r. sygn. akt II SA/Ke 243/25, prawomocnym od dnia 16.07.2025 r., odrzucił skargę M. C. na postanowienie Wojewody z 07.03.2025 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji.
W wyniku postępowania wznowieniowego Starosta [...] decyzją nr [...] z 08.10.2025 r. odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z 05.05.2022 r., działając na podstawie art. 150 § 1,151 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Organ I instancji ocenił, że żaden z wnioskodawców nie wykazał tytułu prawnego do nieruchomości objętych obszarem oddziaływania projektowanej inwestycji (działek nr ewid. [...] i [...], obręb geodezyjny K. P., gm. M. G.), zatem żądanie przyznania wnioskującym przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę nie zasługuje na uwzględnienie, z jednoczesnym wyjaśnieniem, że bezpośrednie sąsiedztwo względem nieruchomości z terenem inwestycji nie przesądza o posiadaniu przymiotu strony. Organ I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, a także, że nie mają zastosowania pozostałe przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1-3 i 5-8 oraz w art. 145a i 145b Kpa.
Rozpatrując odwołanie M. C., Wojewoda stwierdził, że przedmiotem rozważania w postępowaniu odwoławczym była prawidłowość wydania, w postępowaniu wznowieniowym, decyzji Starosty [...] z 08.10.2025 r. w przedmiocie odmowy uchylenia własnej decyzji ostatecznej z 05.05.2022 r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji. W prawie administracyjnym obowiązuje generalna zasada stabilności decyzji administracyjnych, wyrażona w art. 16 § 1 Kpa. Wznowienie postępowania w sprawie decyzji ostatecznej jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością, wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa. Wznowienie postępowania stanowi wyjątek od wskazanej wyżej zasady stabilności decyzji i dopuszczalne jest tylko i wyłącznie w przypadkach wskazanych i szczegółowo opisanych w rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego, w art. 145 - 152, których treść organ przytoczył.
W przypadku wniosku o wznowienie postępowania opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), jak to jest w niniejszej sprawie, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych - właściwy organ, po sprawdzeniu przesłanek: ostateczności decyzji i terminowości złożenia wniosku, jest zobowiązany wszcząć postępowanie wznowieniowe zgodnie z art. 149 § 1 Kpa. Wznowienie postępowania, w myśl art. 149 § 2 Kpa, stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia, a następnie co do rozstrzygnięcia na nowo istoty sprawy.
W sytuacji ustalenia, że z wnioskiem opartym na przesłance art. 145 § 1 pkt 4 Kpa wystąpił podmiot nie będący w rzeczywistości stroną postępowania, (tj. w przypadku stwierdzenia w trakcie wznowionego postępowania, że nie występuje przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa), organ kończy postępowanie wznowieniowe wydaniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Wnioskodawcy nie mogą wówczas skutecznie wzruszyć decyzji w postępowaniu wznowieniowym, niezależnie od jej wadliwości.
Analiza akt wykazała, że sprawdzane postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte na wniosek. Przedmiotem analizowanego wniosku jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z 05.05.2022 r. (ostateczną). Wnioskodawcy jako przesłankę wznowieniową wprost wskazali art. 145 § 1 pkt 4 Kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Wniosek został złożony z zachowaniem terminu wynikającego z przepisów art. 148 § 1 Kpa (wnioskodawcy dowiedzieli się o kwestionowanej decyzji w dniu 08.10.2024 r., a następnie złożyli wniosek o wznowienie postępowania w dniu 21.10.2025 r., tj. w terminie 1 miesiąca).
Dlatego organ stwierdził, że formalne przesłanki do wznowienia postępowania zachodzą łącznie, zatem Starosta [...] zasadnie wydał postanowienie z 12.11.2024 r. i wznowił postępowanie zakończone własną decyzją ostateczną z 05.05.2022 r., działając na podstawie przepisu art. art. 147 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.
W takim stanie rzeczy obowiązkiem organu było zbadanie w pierwszej kolejności czy, w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia na budowę, wnioskodawcom przysługiwał przymiot stron postępowania. W postępowaniu wyjaśniającym co do przyczyn wznowienia należało ustalić prawidłowy krąg stron.
Zgodnie z przepisem art. 28 Kpa - stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Krąg podmiotów uznawanych za strony postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę, prowadzonej zarówno w trybie zwykłym, jak i w trybie nadzwyczajnym, powinien być ustalany z uwzględnieniem art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stanowiącym, że przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, przysługuje inwestorowi oraz właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Kluczowe znaczenie dla ustalenia kręgu podmiotów legitymujących się przymiotem strony ma pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, przez który, zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, rozumieć należy teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Organ podkreślił, że nowelizacja ustawy Prawo budowlane, wprowadzona ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, mająca na celu usprawnienie i uproszczenie procesu inwestycyjnego, wprowadziła między innymi zmianę w zakresie ustalenia kręgu stron w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Dokonano wówczas zawężenia definicji obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane) do terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia sprowadzające się jedynie do zabudowy, a nie szeroko rozumianego zagospodarowania terenu (jak to było w stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją). Nie wystarcza być właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą sąsiedniej nieruchomości, aby w myśl art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego być stroną w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Nieruchomość ta musi jeszcze znajdować się w obszarze oddziaływania obiektu, tj. niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie przepisu prawa, mogącego wykluczać bądź ograniczać zabudowę działki sąsiedniej ze względu na powstanie projektowanej zabudowy.
W postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę zadaniem organu jest ustalenie, uwzględniając rodzaj, funkcję, konstrukcję i inne cechy charakterystyczne obiektu budowlanego - przepisów odrębnych, które wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie znajdującego się w jego otoczeniu terenu, oraz wyznaczenie na ich podstawie obszaru oddziaływania. Wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego, przyjmuje się, że są to powszechnie obowiązujące przepisy prawa wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia, czy też utrudnienia w zabudowie tego terenu, w szczególności przepisy techniczno-budowlane, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, czy też przepisy prawa miejscowego.
Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że obszar oddziaływania planowanej budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na działce nr ewid. [...] w miejscowości K. P., gmina M. G., uwzględniając obsługę komunikacyjną inwestycji przez działkę nr ewid. [...], obejmuje działki nr ewid. [...] i [...].
W postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę został ustalony właściwy krąg stron postępowania na podstawie obszaru oddziaływania inwestycji jw.
Organ I instancji prawidłowo ocenił, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane nie obejmuje swym zakresem żadnej działki wskazanej przez wnioskodawców (działki nr ewid.: [...], [...] i [...]), ponieważ położenie tych działek względem nieruchomości inwestycyjnej wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości zabudowy działek należących do wnioskodawców, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa.
Wnioskodawcy nie wykazali, a organ odwoławczy nie stwierdził, że planowana inwestycja może ograniczyć zabudowę działek należących do wnioskodawców. W ocenie organu odwoławczego takiego zagrożenia nie ma przede wszystkim z uwagi na odległości projektowanych obiektów od sąsiednich działek i zabudowań, przekraczające wymogi § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225).
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił co następuje.
Zarzut niewykonania przez projektanta analizy nasłonecznienia (§ 60 Rozporządzenia WT) i nieprawidłowego sporządzenia analizy przesłaniania {§ 13 Rozporządzenia WT), nie ma wpływu na wynik ustaleń organu I instancji w zakresie prawidłowego określenia obszaru oddziaływania inwestycji. Mając bowiem na uwadze rodzaj, wielkość oraz usytuowanie projektowanych budynków względem stron świata oraz ich odległości od granic sąsiednich nieruchomości i zabudowań - organ odwoławczy ocenił, że projekt zagospodarowania terenu zawiera wystarczającą analizę przesłaniania i nasłonecznienia, w której projektant wskazał, że planowana inwestycja - budowa 4 budynków w zabudowie szeregowej nie będzie ograniczać nasłonecznienia zabudowy sąsiedniej (z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi).
Na podstawie rysunku projektu zagospodarowania terenu organ odwoławczy ustalił, że najbliższy budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi - budynek mieszkalny jednorodzinny znajduje się na działce nr ewid. [...], od strony południowo-zachodniej względem przedmiotowej inwestycji, w odległości 8,05 m od projektowanych budynków mieszkalnych jednorodzinnych o wysokości 8,88 m. Budowa projektowanych budynków nie spowoduje naruszenia przepisów § 13 i § 60 Rozporządzenia ws. warunków technicznych (przesłaniania ani ograniczenia nasłonecznienia zabudowy sąsiedniej), mogącego ograniczać zabudowę działki sąsiedniej.
Inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1112), wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 1071), w związku z tym nie wymagała przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.
Wnikliwa ocena w trybie odwoławczym zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że nie istnieją normy prawa materialnego, z których wnioskodawcy mogą wywodzić swój interes prawny jako strony postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Nie zachodzi przesłanka art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, zatem postępowanie nadzwyczajne nie może prowadzić do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Skarżący nie mogli skutecznie wzruszyć ostatecznej decyzji w trybie wznowienia.
Dlatego Wojewoda podzielił stanowisko Starosty [...], który stwierdził brak podstawy wznowieniowej art. 145 § 1 pkt 4 Kpa - wnioskodawcom nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji, zgodnie z art. 138 § lpkt 1 Kpa.
Wbrew zarzutom odwołującego organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania, mających wpływ na wynik niniejszej sprawy. Odwołujący miał możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie w czasie postępowania administracyjnego organu I instancji, od wszczęcia postępowania w trybie wznowienia do wydania decyzji sprawdzanej w niniejszym postępowaniu.
Starosta [...] zgodnie z przepisem art. 10 § 1 Kpa zapewnił stronom postępowania wznowieniowego czynny udział w tym postępowaniu. Po wszczęciu postępowania organ zawiadomił wnioskodawców pismem z 15.11.2024 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów w sprawie. Odwołujący podtrzymał wówczas swoje dotychczasowe stanowisko w piśmie z 11.12.2024 r., przy którym przekazał nowy dokument: opinię z 10.12.2024 r, dr inż. arch. J. H.. Odwołujący otrzymał postanowienie Starosty z 16.01.2025 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji, na które złożył zażalenie. W piśmie Starosty [...] z 05.02.2025 r., przekazującym zażalenie do Wojewody, odwołujący również był informowany o możliwości zapoznania się z aktami sprawy pod adresem organu II instancji, lecz z tej możliwości nie skorzystał. W związku z toczącym się postępowaniem zażaleniowym, a następnie sądowo-administracyjnym Starosta [...] pismem z 15.05.2025 r., zgodnie z art. 36 § 1 Kpa, zawiadomił strony postępowania wznowieniowego o niemożliwości zakończenia postępowania wyjaśniającego i poinformował o ustaleniu przewidzianego terminu załatwienia sprawy - 2 miesiące po doręczeniu stanowiska Wojewody i zwróceniu akt sprawy.
W dniu 19.08.2025 r. do organu I instancji wpłynęły zwrócone akta sprawy z postanowieniem WSA w Kielcach z 12.06.2025 r., sygn. akt II SA/Ke 243/25 (prawomocnym od dnia 16.07.2025 r.). Starosta [...] uznał, że strony postępowania wznowieniowego znają treść postanowienia WSA, a w sprawie nie wpłynął żaden nowy materiał dowodowy, o którym strony nie były informowane i w związku z tym organ I instancji wydał decyzję z 08.10.2025 r. w ustalonym terminie 2 miesięcy od zwrotu akt, mając na względzie art. 12 Kpa stanowiący zasadę szybkości postępowania.
Ponadto odwołujący mógł zapoznać się z aktami administracyjnymi i wypowiedzieć się w sprawie w czasie postępowania odwoławczego prowadzonego przez Wojewodę, o czym strony zostały poinformowane w pismach Starosty [...] z 07.11.2025 r. i Wojewody z 12.12.2025 r.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, J. K. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Skarżący zarzucił:
1. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt 1 KPA poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ II instancji winien był uchylić zaskarżoną decyzję w całości i odmówić zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno- budowlanego i odmówić udzielenia pozwolenia na budowę;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 35 w zw. z art. 4 i art. 5 ust. 1 Prawa Budowlanego poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania oraz stwierdzenie, iż lokalizacja budynku nie naruszy zasady uzasadnionych interesów osób trzecich w sytuacji, gdy nie jest ona zgodna z przepisami prawa i ograniczy możliwość zabudowy nieruchomości sąsiedniej;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 28 ust. 2 Prawa Budowlanego poprzez niewyjaśnienie okoliczności związanych z prawidłowym ustaleniem kręgu stron postępowania, a to właścicieli nieruchomości sąsiednich będących w strefie oddziaływania zgodnie z art. 3 ust 20 Prawa budowlanego;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że dla ustalenia obszaru oddziaływania istotne jest wyłącznie, aby planowana budowla była umiejscowiona w określonej odległości od granicy działki sąsiedniej, podczas gdy sam fakt zachowania odległości przewidzianych przepisami technicznymi nie przesądza o braku oddziaływania obiektu budowlanego poza teren inwestycji, a w konsekwencji nieprawidłowe określenie obszaru oddziaływania w niniejszej sprawie;
5. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie wadliwej, fragmentarycznej i niepełnej oceny zebranego materiału dowodowego, a w szczególności złożonej do sprawy opinii sporządzonej przez dr inż. arch. J. H., co skutkowało brakiem wstrzymania wykonania decyzji;
6. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 § 1 i 107 KPA poprzez niepodjęcie przez organ wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, co skutkowało dokonaniem niepełnych ustaleń faktycznych, a przez to błędne uznanie, że projekt budowlany spełnia wszystkie warunki określone w art. 34 ust. 1-3 prawo budowlane i w konsekwencji błędne uznanie zgodności zamierzenia architektonicznego z przepisami prawa w sytuacji, gdy parametry zabudowy w sporządzonej przez Inwestora wówczas analizie zostały ustalone w sposób niepełny lub sprzeczny z przepisami;
7. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak stosownego uzasadnienia skarżonej decyzji, w szczególności brak szczegółowego i wyczerpującego wyjaśnienia na jakiej podstawie organ uznał, iż nie zachodzi potrzeba uchylenia ostatecznej decyzji;
8. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 §1 pkt 2 w zw. z 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 6 i 8 KPA poprzez odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej w stosunku do decyzji Starosty, w sytuacji gdy Skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy Skarżący winien uzyskać status Strony i wskazywał wielokrotnie interes prawny w pismach kierowanych do Organu;
9. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 § 1 w zw. z art. 81 KPA poprzez uniemożliwienie Skarżącemu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
10. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynika sprawy, tj. art. 8 § 1 k.p.a., poprzez podejmowanie działań w sposób budzący wątpliwości strony skarżącej, co do kierowania się przez organ zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania w przedmiotowym postępowaniu;
W uzasadnieniu skargi powołano się na posiadanie przez skarżącego interesu prawnego we wznowieniu postępowania, który wynika z tego, że jest on właścicielem działki bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji. Skarżący powołał się przy tym na art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, który określa, kto jest stroną w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę jako lex specialis w stosunku do artykułu 28 k.p.a.
Skarżący zarzucił, że projektowany budynek nie będzie stanowił domu jednorodzinnego i nie wpisuje się w dotychczasową zabudowę. Obecnie rozpoczęta już budowa znacznie odstaje od budynków zgromadzonych wokół. Nie można o niej mówić jak o domu jednorodzinnym w sytuacji, gdy stanowi on w istocie zakamuflowany budynek wielorodzinny pod pozorem 4 budynków jednorodzinnych. W budynku tym na działce 1000 m˛ będzie aż 8 mieszkań. Sprzedaż powyższych mieszkań już rozpoczęła się. Tak szeroko zakrojona inwestycja deweloperska w bezpośrednim sąsiedztwie, będzie znacznie oddziaływać na jego działkę, na której posiada dom jednorodzinny. Wydając decyzję nr [...] znak: [...] z dnia 05 maja 2022 r. nie tylko w sposób nieuprawniony określono oddziaływanie działki [...], ale również całkowicie pominięto, że projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany nie jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania, który wprost dopuszcza jedynie domy jednorodzinne wraz z adnotacją o kontynuacji zabudowy. Inwestycja w sposób oczywisty narusza interes osób trzecich, czyli bezpośrednich sąsiadów, dla których taka inwestycja będzie nad wyraz uciążliwa zarówno podczas jej budowy jak i po jej zrealizowaniu.
Skarżący wskazał też na szereg uchybień popełnionych, jego zdaniem, przy zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielaniu pozwolenia na budowę.
1. Brak analizy nasłonecznienia i przesłaniania. Narusza to § 60 Rozporządzenia. Analiza odpowiedniego nasłonecznienia pomieszczeń w mieszkaniu (w tym w zabudowie jednorodzinnej) z uwagi na realizację zabudowy w bezpośrednim sąsiedztwie jest jednym z podstawowych źródeł informacji o oddziaływaniu inwestycji. Brak analizy uniemożliwia rzeczywiste określenie stron postępowania administracyjnego.
2. Odległość od linii napowietrznej 15kV - nie uzgodniono projektu z gestorem sieci, nie przeprowadzono analiz pola elektromagnetycznego, pod linią średniego napięcia znajdują się miejsca postojowe, dojście i dojazd do budynków.
3. Brakuje wystarczającej liczby miejsc do gromadzenia śmieci. Brak prawidłowego określenia składowania odpadów komunalnych ma niebagatelny wpływ na działkę sąsiednią. Planowany szeregowiec 4 budynków, w którym może powstać aż 8 mieszkań, zostanie zamieszkany przez wiele ludzi, którzy będę produkować wskazane odpady, a nieprawidłowe ich składowanie będzie miało bezpośrednią uciążliwość dla sąsiadów w postaci konieczności w znoszeniu zapachów i nieczystości ponad przeciętną miarę.
4. Znaczące niezgodności z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dotyczące:
- parametrów zabudowy;
- parkingów dla samochodów osobowych niezgodnych z warunkami technicznymi budynków, bowiem przepis definiuje parking jako całość z drogami dojazdowymi i miejscami parkingowymi, odległość do okien od miejsc postojowych jest mniejsza niż 7 m. Naruszono w ten sposób odległości, jakie należy zachować w przypadku rozmieszczania na przykład stanowisk postojowych dla samochodów (§ 19 rozp. ws. warunków techn.).
- kontynuacji formy obiektu, bowiem szerokość frontu budynków sąsiednich to ok. 14m (dz. [...]), zatem front budynku projektowanego powinien wynosić nic mniej niż 10,5 m, a nie więcej niż 17,5 m. Zatem żaden z parametrów budynków, ani szerokość ani długość, nie spełniają zakładanych w mpzp parametrów, szerokość zabudowy wynosi 32 m!
- na planie zagospodarowania terenu nie wskazano wysokości istniejącej zabudowy do której projektant odnosi się projektując nową zabudowę,
- udziału powierzchni biologicznie czynnej - wymagany 40% udział terenu biologicznie czynnego winien wynosić co najmniej 440,8 m˛, podczas gdy trawniki i zieleń wynosi jedynie 338,2.4 m˛, nawierzchnie ażurowe, choć mogą z czasem przerosnąć roślinami to realizowane są na podbudowie, która nie spełnia parametrów o których mowa w rozporządzeniu ws. warunków technicznych budynków.
Zarzucono też niezgodność z ustaleniami dla funkcji terenu. Aby określić, czy dany obiekt jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, należy uwzględnić, aby był to budynek zgodnie z prawem budowlanym, czyli obiekt trwale związany z ziemią, posiadający fundamenty, dach i ściany. Budynek mieszkalny jednorodzinny, dodatkowo, musi służyć celom mieszkaniowym i być konstrukcyjnie niezależny. To oznacza, że nawet budynki w zabudowie bliźniaczej czy szeregowej muszą mieć własne fundamenty i ściany nośne, aby można je było uznać za odrębne jednostki. Jednakże, w praktyce, ocena samodzielności może być złożona i wymaga indywidualnej analizy każdego przypadku, zwłaszcza w przypadku zabudowy szeregowej czy grupowej. Ważnym kryterium jest możliwość samodzielnego funkcjonowania każdej części budynku oraz spełnienie przez nią wszystkich cech wymaganych dla budynku i zgodność z mpzp. Należy podkreślić, że oddzielny fundament nie zawsze wyznacza samodzielność poszczególnych budynków. W przedmiotowym przypadku nie możemy mówić o samodzielności, gdyż zarówno lokalizacja miejsc postojowych oraz miejsca do gromadzenia odpadów uniemożliwia wydzielenie terenu spełniającego wymagania techniczne. Wątpliwości budzi także fakt, że poza samodzielnością konstrukcyjną budynku (zespół 4 budynków, z których każdy posiada indywidualny fundament) planowana zabudowa nie różni się od zabudowy wielorodzinnej tzn. sposób użytkowania terenu jest wspólny, droga, sieci i przyłącza, miejsca do gromadzenia odpadów.
Skarżący podniósł też niezgodność z mpzp w zakresie powierzchni minimalnej działki budowlanej, która pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i mieszkaniowo- usługową winna wynosić minimum 500 m˛. Podział działki jest niezbędny dla zapewnienia prawidłowej obsługi posadowionych na niej budynków mieszkalnych, w tym bezkonfliktowego korzystania z tych budynków przez ich właścicieli oraz zapewnienia odpowiedniego dostępu z każdego budynku mieszkalnego do drogi publicznej. Poprzez podział działki planowana zabudowa szeregowa powinna odpowiadać pod budynkami na prawidłowe (zgodne z celem) oraz racjonalne (zgodne z przeznaczeniem) korzystanie z budynków i urządzeń położonych na wydzielanych działkach, (wyrok WSA w Warszawie z 7.11.2022 r., I SA/Wa 372/22, LEX nr 3447416). Minimalna powierzchnia działki budowlanej przeznaczonej pod jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, zawierający do 2 lokali określona została w mpzp na 500 m˛, zatem podział nieruchomości możliwy jest na co najwyżej 2 działki, a tym samym mpzp umożliwia realizację 2 budynków mieszkalnych.
Kolejny zarzut dotyczył braku przynależności P. P., autora projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu zagospodarowania terenu, do właściwej izby zawodowej - Izby Architektów. Jak wynika z decyzji P. P. przynależy do Izby Inżynierów, a nie Izby Architektów. Nie powinien więc zatwierdzać projektu.
Podniesiono też brak bilansu wód opadowych oraz kierunku spływu wód opadowych - przedstawiona informacja dotycząca sposobu odprowadzenia wód opadowych jest niewystarczająca do oceny spełnienia przepisów techniczno-budowlanych. Ponadto, nie jest pewne, że odprowadzenie na nieutwardzony teren działki jest możliwe ze względu na uwarunkowania geologiczne. Do projektu nie załączono badań podłoża gruntowego.
W uzasadnieniu skargi wskazano też na dodatkowe ograniczenia w zabudowie działki Skarżącego i znaczące oddziaływanie na jego działkę:
1. ogromne okna 8 mieszkań są skierowane na działkę skarżącego całkowicie niszcząc prywatność działki Skarżącego. Budynek który jest realizowany, jest o wiele wyższy niż zabudowa wokół co sprawia, że nie ma możliwości w żaden sposób, nawet drzewami, odgrodzić się aby uzyskać prywatność na działce;
2. powyższe oddziaływanie wiąże się też w dużej mierze z oddziaływaniami komunikacyjnymi, obecna infrastruktura drogowa oraz charakter zabudowy czyni niemożliwym, aby przy ulicy [...] w K. , po pierwsze doszło do realizacji inwestycji, a po drugie, aby zwiększyła się gęstość komunikacji związana z nowymi lokatorami wybudowanych w perspektywie czasu domami w zabudowie szeregowej. Inwestycja wpłynie na pogorszenie komunikacji w rejonie: na dojazd do okolicznych działek, sposób parkowania samochodów, wzmożenie komunikacji w okolicy. W sytuacji, gdy na tak małym terenie planowe są 4 budynki, gdzie w każdym powstanie po 2 lokale, doprowadzi to do znaczącego wzrostu liczby aut. W chwili obecnej przy tej ul. [...] są tylko 4 domy jednorodzinne, w każdym jest tylko jedna rodzina. Po wybudowaniu inwestycji dojdzie 8 kolejnych mieszkań!
3. obecnie nie ma żadnej drogi dojazdowej, to co jest ma charakter nieutwardzonej działki wewnętrznej niewysypanej nawet żwirem. Już obecnie podczas rozpoczętej budowy droga została całkowicie zniszczona ciężkim sprzętem;
4. w pobliżu nie ma żadnych miejsc postojowych, droga jest wąska i bardzo krótka. Na projekcie widać iż na działce [...] zaplanowano jedynie 9 miejsc postojowych, a poza budynkami nie ma miejsca na jakiekolwiek auta stojące poza obszarem wytyczonym nie mówiąc już o zieleni, jak nie trudno sobie wyobrazić że nie mogąc się pomieścić na działce o pow. 1115 m˛ mieszkańcy działki [...] będą parkować na drodze dojazdowej zagradzając wjazd dla obecnych mieszkańców ul. [...]. Będzie to stanowiło dla obecnych właścicieli domów przy ul. [...] ogromną uciążliwość;
5. zatwierdzając inwestycję Organ w żaden sposób nie zadbał o istniejącą infrastrukturę drogową, zostawiając obecnych mieszkańców bez żadnej pomocy w tym temacie;
6. wybudowanie wielu budynków na tak małej działce jaką jest [...], naruszy również istniejące stosunki wodnoprawne, gdyż wody opadowe będą gromadzić się m.in. na nieruchomości sąsiednich, co może powodować jej podtapianie;
7. wybudowanie wielu budynków obok spowoduje ograniczenie dostępu światła do sąsiednich nieruchomości, w tym skarżącego powodując nieuzasadnione zacienienie jego budynku domu jednorodzinnego;
8. zrealizowanie tak dużej inwestycji na tak małym terenie, gdzie są w okolicy same pojedyncze domki jednorodzinne spowoduje uciążliwości takiego rodzaju jak zwiększone powstawanie kurzu, pyłów;
9. ze względu na przeprowadzanie prac budowlanych, a także już po wybudowaniu, z uwagi na ogromną ilość mieszkańców planowanego szeregowca zostanie wzmożony hałas oraz ruch pieszych w okolicy. Będą również wytwarzane zapachy i dym w nadmiernej jak na tą okolicę ilości przekraczające znacznie dopuszczalne normy. Przekroczenie dopuszczalnych granic immisji stanowi naruszenie art. 144 k.c.;
10. wybudowanie tak dużego budynku szeregowego w miejscu, gdzie dotąd były same domy jednorodzinne stanowi zmiana przeznaczenia terenu, co znacząco wpłynie na spadek wartości nieruchomości sąsiednich.
Autor skargi powołał się na złożoną w toku postępowania opinię sporządzoną przez dr. inż. arch. J. H., do której organy się nie odniosły. Wniósł też o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci tej opinii na okoliczność wykazania, że:
a. konieczne jest uwzględnienie jako strony w postępowaniu administracyjnym przed organem administracji architektoniczno-budowlanej, właścicieli działki nr ewid. [...];
b. zawarte w projekcie budowlanym wadliwe rozwiązania wymagają ponownej oceny organu administracji arch-bud.
c. projekty budowlane autoryzowane zostały przez osobę nieposiadającą odpowiednich uprawnień;
d. decyzja Starosty [...] nr [...] znak: [...] z dnia 05 maj 2022 r. powinna być uchylona w wyniku wznowionego postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wywody stanowiące uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2026 r. Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentu opinii J. H., ponieważ ta dołączona do skargi opinia z 10 grudnia 2024 r. została już wcześniej złożona w toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji (k. i- 19 akt administracyjnych), przez co podlegała ocenie sądu administracyjnego jako część akt postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji.
Na tej samej rozprawie skarżący złożył trzy zdjęcia formatu A3, twierdząc, że obrazują stan przedmiotowej inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024.1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026.143 t.j.), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie była wydana po wznowieniu postępowania w związku z wystąpieniem okoliczności z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. decyzja o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno - budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestora [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K., obejmującego budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi, na terenie działki nr ewid. [...] położonej w K. P., gmina M. G.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia utrzymanego w mocy zaskarżoną decyzją organ wskazał art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte którąkolwiek z wad przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną, badając, czy przyczyna wznowienia wpłynęła na treść decyzji. Postępowanie wznowieniowe kończy się decyzją, przy czym po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. mogą zapaść jedynie rozstrzygnięcia wyczerpująco wymienione w art. 151 § 1 i § 2 k.p.a.
W świetle art. 151 § 1 k.p.a. organ może wydać decyzję, w której: (1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo (2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy należy zauważyć, że w postanowieniu Starosty [...] z 12 listopada 2024 r. jako podstawę wznowienia postępowania wskazano między innymi wniosek M. C. z 16 października 2024 r. oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiły się rozbieżności co do tego, w oparciu o który przepis – art. 28 k.p.a., czy też art. 28 Prawa budowlanego – powinno się wyznaczać krąg stron postępowań nadzwyczajnych mających za przedmiot wzruszenie ostatecznej decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę.
Według pierwszego poglądu, przepis art. 28 ust. 2 p.b. jest przepisem szczególnym i zasadniczo powinien mieć zastosowanie jedynie w sprawach o wydanie pozwolenia na budowę. Natomiast legitymację podmiotu wnoszącego o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, należy przede wszystkim oceniać na podstawie art. 28 k.p.a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26.06.2019 r., VII SA/Wa 157/19).
Według natomiast drugiego zapatrywania, mimo, iż postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem odrębnym od postępowania zwyczajnego, to krąg stron winien być oceniony w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, który to przepis stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. (Wyrok NSA z 26.03.2015 r., II OSK 2096/13, LEX nr 2087397).
Za przychyleniem się do pierwszego z tych poglądów przemawia zakaz rozszerzającej interpretacji wyjątków od reguł ogólnych, a także szczególny charakter postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji, wznowienie postępowania, czy też wygaśnięcie decyzji, który może rodzić skutki nie tylko dla osób będących stronami postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Należy zatem przyznać przymiot strony każdej osobie mającej interes prawny w przeprowadzeniu takiego postępowania (por. M. Koralewski, Wyznaczanie kręgu stron postępowań nadzwyczajnych, LEX/el. 2020).
Przyjęcie odmiennego poglądu przez organy obu instancji spowodowało zawężenie kręgu stron postępowania i w konsekwencji odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu uznania, że M. C. jako właściciel działki nr [...] sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością inwestora, nie ma przymiotu strony w kontrolowanym postępowaniu, ponieważ jego działka znajduje się poza obszarem oddziaływania planowanej budowy czterech budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej. Tymczasem przyjęcie tego szerszego poglądu może doprowadzić do uznania przymiotu strony skarżącego i konieczności dokonania merytorycznej oceny ostatecznej decyzji Starosty [...] z 8 października 2025 r. To zaś oznacza, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 28 k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To zaś upoważniało do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Nawet jednak przy przyjęciu odmiennego poglądu co do sposobu ustalania kręgu stron postępowania wznowieniowego dotyczącego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, (tj. uznania w oparciu o art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, że stronami postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę są również właściciele, wieczyści użytkownicy lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu będącego przedmiotem tego postępowania, który to obszar oddziaływania to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzający związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu) i tak, w ocenie Sądu, nie można by uznać za wykazane, że M. C. nie ma przymiotu strony w sprawie wznowieniowej zakończonej zaskarżoną decyzją.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został pogląd, że stroną postępowania o pozwolenie na budowę jest właściciel nieruchomości będącej w obszarze oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego, choćby oddziaływanie to nie naruszało żadnych regulacji i właściciel ten na przyszłość oddziaływanie to musiał znosić. Nie pozbawia go to jednak przymiotu strony, a co za tym idzie samej możności kontroli procesu oceny legalności decyzji wydawanych w postępowaniu administracyjnymi możliwości kwestionowania tej legalności czy to przed organem II instancji czy przed sądem (wyrok NSA z 4 grudnia 2025 r., II OSK 1488/24).
Skoro w niniejszej sprawie zostały zgłoszone przez skarżącego wątpliwości co do tego, czy przedstawiony do zatwierdzenia projekt architektoniczno- budowlany jest zgodny z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz, że ten projekt ogranicza możliwość zabudowy nieruchomości sąsiedniej należącej do skarżącego, to ocena tych okoliczności bez wątpienia mających wpływ na ocenę przymiotu strony skarżącego, nie powinna się odbywać bez jego udziału, a więc i bez kontroli ze strony podmiotu mającego inny niż organ pogląd na możliwość realizacji inwestycji w kształcie wnioskowanym przez inwestora.
Zadaniem organów w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jest ustalenie przy uwzględnieniu rodzaju i charakterystyki planowanego obiektu budowlanego, wszystkich przepisów odrębnych, które wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie znajdującego się w jego otoczeniu terenu, oraz wyznaczenie na ich podstawie obszaru oddziaływania, którego granice powinny być wyraźnie zakreślone w uzasadnieniu podjętej przez organ decyzji. Wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego, przyjmuje się, że są to powszechnie obowiązujące przepisy prawa wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia, czy też utrudnienia w zabudowie tego terenu, w szczególności przepisy techniczno-budowlane, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, czy też przepisy prawa miejscowego (zob. wyroki NSA z 16 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 472/10 i z 5 maja 2026 r., II OSK 591/26). Skoro więc przepisami, które mogą wprowadzać ograniczenia, czy też utrudnienia w zabudowie sąsiednich terenów mogą być też przepisy prawa miejscowego, to bez przeanalizowania tych przepisów, a w szczególności obowiązującego na obszarze przedmiotowej inwestycji i nieruchomości sąsiednich miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie można stwierdzić istnienia bądź braku ograniczeń w zabudowie terenu objętego takim planem. Należy mieć przy tym na uwadze, że przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane nie zawsze jest ściśle uzależniony od tego, czy oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu potrzeby ustalenia w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji (wyrok NSA z 5 maja 2026 r., II OSK 591/26).
W niniejszej sprawie w decyzji dotychczasowej, tj. w decyzji Starosty [...] z 8 października 2025 r., znalazło się stwierdzenie zgodności zamierzenia budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, bez jakiejkolwiek analizy potwierdzającej taki wniosek. Również w zaskarżonej decyzji Wojewody ograniczono się jedynie do stwierdzenia, że "podnoszone w odwołaniu argumenty polegające na kwestionowaniu zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i warunkami technicznymi, nie mogą mieć wpływu na dokonane przez organ I instancji ustalenia dotychczasowego kręgu stron postępowania". Nie jest to wystarczające w sytuacji, gdy do przepisów mogących wprowadzać określonego rodzaju ograniczenia, czy też utrudnienia w zabudowie terenu w otoczeniu obiektu budowlanego, a przez to powodować, że ten teren może znajdować się w obszarze oddziaływania tego obiektu, należą również przepisy prawa miejscowego, o czym była już wyżej mowa. Bez analizy sprawy pod tym kątem przeprowadzonej przez organy rozpatrujące sprawę po wznowieniu postępowania, nie jest możliwa sądowoadministracyjna kontrola decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu stwierdzenia braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Tylko sygnalizacyjnie można więc zauważyć, że wątpliwości może budzić spełnienie w niniejszej sprawie wymogu wynikającego z § 7 pkt 2 obowiązującego na terenie projektowanej inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, aby minimalna powierzchnia działki budowlanej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i mieszkaniowo-usługową wynosiła 500 m˛. Niezachowanie tego wymogu również może pośrednio generować zwiększone oddziaływanie projektowanej inwestycji na bezpośrednio sąsiadującą z nią nieruchomość skarżącego.
Trzeba też zauważyć, że niektóre ze wskazanych w sprawie wadliwości dotychczasowej decyzji Starosty [...] z 8 października 2025 r., również mogą mieć wpływ na ocenę interesu prawnego skarżącego w tamtej sprawie. Chodzi tu w szczególności o zarzucane we wniosku o wznowienie postępowania z 16 października 2024 r. oraz w piśmie z 11 grudnia 2024 r. braki przeprowadzenia w sprawie analizy nasłonecznienia i przesłaniania. Kwestie te dotyczą bowiem zagadnień ściśle związanych z oddziaływaniem inwestycji, a przez to mogą wpływać na ocenę interesu prawnego skarżącego i w konsekwencji potwierdzać istnienia podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., której niestwierdzenie było powodem wydania zaskarżonych decyzji. Sąd dostrzega zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu dotyczące zarzutu niewykonania analizy nasłonecznienia i nieprawidłowo sporządzonej analizy przesłaniania ("Mając na uwadze rodzaj, wielkość oraz usytuowanie projektowanych budynków względem stron świata oraz ich odległość od granicy sąsiednich nieruchomości i zabudowań – organ odwoławczy ocenił, że projekt zagospodarowania terenu zawiera wystarczającą analizę przesłaniania i nasłonecznienia"). Odnośnie analizy nasłonecznienia, która w ogóle nie została sporządzona, Sąd wyraża pogląd, że nawet gdy organ jest przekonany o braku naruszenia przez daną inwestycję wymagań określonych w § 60 rozp. ws. warunków tech., to w sytuacji podnoszenia co do tego wątpliwości przez właściciela zabudowanej nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji, konieczne jest sporządzenie takiej analizy. Skoro może z niej wyniknąć ograniczenie w zabudowie terenu bezpośrednio sąsiadującego z projektowanym obiektem budowlanym, a przez to ten teren może znaleźć się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, to weryfikacja takiej okoliczności powinna nastąpić z udziałem takiego właściciela sąsiedniej nieruchomości.
Ubocznie można zauważyć, że na możliwość pozostawania nieruchomości skarżącego w obszarze oddziaływanie przedmiotowej inwestycji mogą wskazywać zdjęcia złożone przez niego na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2026 r. (k. 39 – 41).
W związku ze zgłoszonym w samym wniosku o wznowienie postępowania podniesionym również w skardze zarzutem dotyczącym wątpliwości co do uprawnień autora przedmiotowego projektu architektoniczno-budowlanego do jego sporządzenia zauważyć należy, że okoliczność ta, choć nie ma wpływu na ocenę istnienia interesu prawnego, a więc przymiotu strony M. C. w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z 8 października 2025 r., to może mieć znaczenie przy ocenie istnienia w sprawie podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Może bowiem okazać się nową istotną dla sprawy okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania wspomnianej decyzji, a nieznaną organowi. Wznowienie postępowania na podstawie takiej przesłanki może nastąpić z urzędu, o czym stanowi art. 147 k.p.a. Organ administracji jest przy tym zobowiązany do wznowienia postępowania z urzędu w razie ujawnienia jednej z przyczyn wznowienia wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1–3 i 5–8 (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2026, art. 147).
W zaskarżonej decyzji zabrakło jednak jakichkolwiek rozważań w tej kwestii.
Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że nawet przy przyjęciu, że o przymiocie strony M. C. w kontrolowanym postępowaniu wznowieniowym rozstrzyga art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a nie art. 28 k.p.a., jak przyjął Sąd w niniejszej sprawie, i tak zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji uwzględnią powyższą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. W szczególności stosując przepis art. 149 § 2 k.p.a. przeprowadzi postępowanie co do wskazanej we wniosku M. C. o wznowienie postępowania podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a także rozważy, czy podstawą wznowienia z urzędu w oparciu o art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może być zasygnalizowana w tym wniosku nowa okoliczność istniejąca w dniu wydania decyzji Starosty [...] z 8 października 2025 r., tj. sporządzenie zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego przez osobę, co do której zgłoszono wątpliwości dotyczące posiadania przez nią odpowiednich uprawnień budowlanych.
W przypadku potwierdzenia zaistnienia w sprawie choć jednej z wskazanych w sprawie przyczyn wznowienia, organ rozstrzygnie również istotę sprawy.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a.