II SA/KE 22/25

II SA/Ke 22/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /sprawozdawca/
Beata Ziomek /przewodniczący/
Jacek Kuza
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Pracownicy urzędów państwowych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 615
art. 254 pkt 1, art. 199 pkt 1 i pkt 5, art. 159 ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 lit. c i art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi W. W. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2024 r. [...] w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia kary dyscyplinarnej uchyla zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji w zakresie, w jakim uznaje W. W. winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego opisanego w punkcie 1. tego orzeczenia.
Uzasadnienie
Zaskarżonym orzeczeniem dyscyplinarnym z 12 listopada 2024 r. [...] Dyrektor Izby Skarbowej (dalej "Dyrektor"), po rozpatrzeniu odwołania W. W., utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Ś. Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej "Naczelnik") z 7 października 2024 r. znak: [...] 17.1.2024, w przedmiocie uznania obwinionego pełniącego aktualnie służbę w Świętokrzyskim Urzędzie Celno-Skarbowym w K. na stanowisku młodszego eksperta Służby Celno-Skarbowej za winnego popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego z art. 254 pkt 1 w zw. z art. 199 pkt 1 i 5 oraz art. 159 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 615 ze zm., dalej "KAS") i wymierzenia mu na podstawie art. 255 ust. 1 KAS kary dyscyplinarnej w postaci upomnienia, na podstawie art. 437 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 37 ze zm., dalej "k.p.k") w zw. z art. 275 oraz art. 255 ust. 4 w zw. z art. 268 i art. 266 ust. 3 KAS.
W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik uznał skarżącego winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że w okresie od bliżej nieustalonego dnia do 21 lutego 2024 r. w miejscowości M. w budynku filii Krajowej Szkoły Skarbowości (dalej "filii"), podczas odbywanego szkolenia Zasadniczego Kursu Zawodowego jako instruktor Taktyki i Technik Interwencji dopuścił się zachowań nieetycznych wbrew złożonemu ślubowaniu i wbrew prawu oraz, co za tym idzie, wbrew zasadom etyki, o których mowa w załączniku do zarządzenia nr 1 Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z
4 stycznia 2019 r. w sprawie Zasad etyki funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, przez brak poszanowania godności uczestników szkolenia oraz pracowników ww. filii, używając słów oraz zwrotów obraźliwych, spożywanie alkoholu na zajęciach oraz namawianie uczestników szkolenia do takiego zachowania, tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 254 pkt 1 w zw. z art. 199 pkt 1 i 5 oraz art. 159 ust. 1 KAS - w związku z tym wymierzył skarżącemu karę dyscyplinarną upomnienia. W pozostałym zakresie Naczelnik uniewinnił obwinionego.
Od orzeczenia organu dyscyplinarnego I instancji skarżący wniósł odwołanie, zarzucając dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, a nie swobodny z pominięciem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, nie uwzględniając wszelkich okoliczności sprawy, poprzez pominięcie zeznań świadków A. L. i T. C. i nadanie przymiotu wiarygodności zeznaniom świadka D. O.. Podniósł zarzut błędnej subsumpcji polegającej na przyjęciu, że zachowanie obwinionego wyczerpuje znamiona z art. 254 pkt 1 w zw. z art. 199 pkt 1 i 5 i art. 159 ust. 1 KAS. Skarżący wniósł o uniewinnienie go co do zarzutu określonego w pkt 1 orzeczenia dyscyplinarnego, tj. uznanie za winnego z art. 254 pkt 1 w zw. z art. 199 pkt 1 i 5 iart. 159 ust. 1 KAS.
Rozpoznając powyższe odwołanie, Dyrektor wyjaśnił w szczególności, że po zakończeniu czynności dowodowych 13 września 2024 r. skarżący został zapoznany z aktami postępowania, a 3 października 2024 r. nastąpiło jego wysłuchanie. Organ dyscyplinarny dopełnił zatem wszystkich wymogów formalnych dla ważności prowadzonego postępowania. Odnośnie prowadzonych czynności dowodowych Dyrektor podniósł, że Naczelnik zgromadził liczny materiał dowodowy w postaci: protokołów z zeznań świadków, notatek służbowych świadków zdarzenia, korespondencji mail. Organ dysponował materiał dowodowy uzyskany z ww. filii oraz podejmował próby uzyskania materiałem dowodowym z Prokuratury Rejonowej w M.. Materiał ten, w ocenie Dyrektora, jest wystarczający do wydania orzeczenia w sprawie. Zdaniem Dyrektora, Naczelnik za podstawę swojego rozstrzygnięcia przyjął tylko te zeznania, którym można było w sposób niebudzący wątpliwości przyznać walor wiarygodności, kierując się zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 2 § 2 k.p.k., czemu dał wyraz wprost w uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego. Przesłuchana w charakterze świadka D. O. zeznała, że zarówno T. C. jak i W. W., prawdopodobnie będąc pod wpływem alkoholu, zakłócali ciszę nocną, przy czym T. C. używał słów obraźliwych kierowanych w stronę ww. świadka, na co W. W. nie reagował. Zeznania te potwierdza świadek D. B.. Z kolei przesłuchany w charakterze świadka T. C. zeznał, że w tym czasie nie było W. W., co podtrzymuje sam skarżący oraz świadek A. L.. Skarżący zarzucił, że Naczelnik pominął zeznania świadków T. C. i A. L., a nadał walor wiarygodności zeznaniom D. O.. W kwestii tej Dyrektor podkreślił, że organ dyscyplinarny samodzielnie ocenia wiarygodność poszczególnych dowodów i orzeka o wymiarze kary, po rozważeniu materiału dowodowego. Naczelnik nie doszukał się podstaw do odmowy wiarygodności zeznaniom ww. świadka, gdyż wszyscy świadkowie zeznawali w tych samych warunkach gwarantujących m.in. swobodę wypowiedzi, zeznawania lub skorzystania z prawa odmowy zeznań. Dodatkowo osoba ta była świadkiem naocznym, której zeznania potwierdza D. B., a w sprawie przesłuchano także innych świadków, którzy nie zaprzeczali, że do zdarzenia doszło. Odnośnie zeznań A. L. organ odwoławczy wskazał, że był to świadek, który na miejsce zdarzenia przybył później i widział tylko część zajścia. W ocenie Dyrektora zeznania tego świadka nie zostały pominięte przez Naczelnika, a jedynie okazały się nieprzydatne dla ustalenia okoliczności mających znaczenie z udziałem skarżącego. Zeznanie, że skarżącego nie było na miejscu w momencie, w którym pojawił się świadek nie oznacza, że nie było go tam w ogóle. Z kolei T. C. jest osobą zainteresowaną rozstrzygnięciem sprawy, albowiem wobec niego jest prowadzone postępowanie dyscyplinarne za zachowanie wobec D. O.. Nadto, z zeznań świadków D. O. i D. B. wynika, że był on osobą inicjującą zdarzenie konfliktowe.
Zdaniem Dyrektora, w kontekście zebranego materiału, nie można podzielić poglądu skarżącego, że jego ocena miała charakter dowolny, gdyż organ dyscyplinarny swoje orzeczenie oparł nie tylko na osobowych źródłach dowodowych, ale także rzeczowych takich jak korespondencja mail, czy korespondencja z filią i Prokuraturą Rejonową w M.. Okolicznością potwierdzającą naruszenie panujących zasad jest to, że skarżący został wydalony z ww. filii przed ukończeniem kursu przez Dyrektora tego ośrodka.
Co do ostatniego zarzutu Dyrektor uznał, że wyczerpanie znamion naruszeń ww. przepisów jest związane ze złożonym ślubowaniem przez funkcjonariusza służby umundurowanej. W ocenie Dyrektora, naruszenie zasad wynikających ze złożonego ślubowania oraz godnego zachowania w służbie oraz poza nią przez funkcjonariusza jest oczywiste. Z treści ślubowania funkcjonariusza SCS przytoczonego w art. 159 ust. 1 KAS wprost znajduje się odwołanie do "strzeżenia dobrego imienia służby, honoru i godności funkcjonariusza". Jeszcze ściślej opisują wymagania wobec funkcjonariuszy zasady etyki funkcjonariusza SCS, którymi są "praworządność, uczciwość, profesjonalizm, godność, współpraca, odpowiedzialność i bezstronność". Zdaniem Dyrektora, w szczególności zasada "godności" doznała w rozpatrywanym stanie faktycznym szczególnego uszczerbku. Wskazane powyżej zasady obligowały funkcjonariusza skarżącego do ochrony praw i godności innych osób. Skarżący kierował zajęciami z TITI, co obligowało go do szczególnego i przykładnego zachowania. Organ odwoławczy nie podzielił poglądu wyrażonego w odwołaniu, że czynu z art. 254 pkt 1 KAS nie można popełnić przez zaniechanie, gdyż powszechne jest przekonanie, że naruszenie obowiązków oznacza działanie, które może przybrać postać zarówno czynienia, jak i zaniechania.
Dyrektor stwierdził, że nie jest także trafnym zarzut, że będąc trenerem skarżący był zwolniony z opieki nad grupą. Wręcz przeciwnie jako trener odpowiadał za organizację i formę prowadzenia zajęć, w tym przestrzegania czasu i dyscypliny służby, a swoim zachowaniem powinien dawać przykład pozostałym uczestnikom szkolenia również po ich zakończeniu.
Nadto Dyrektor podkreślił, że kara dyscyplinarna upomnienia jest najmniej dotkliwą spośród katalogu wszystkich kar dyscyplinarnych wymienionych w art. 254 pkt 1-10 KAS. Funkcjonariusz jest obowiązany m.in. dochować obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania, godnie zachowywać się w służbie oraz poza nią, co sprowadza się do takiego zachowania zarówno na służbie jak i w życiu prywatnym, które nie będzie nastręczać jakichkolwiek wątpliwości, co do rzetelności i bezstronności funkcjonariusza przy pełnieniu obowiązków służbowych. Poszanowanie przez funkcjonariuszy norm prawnych i etycznych służy kształtowaniu pozytywnego wizerunku służby w opinii publicznej. Charakter służb mundurowych związany jest ze szczególnym etosem danej służby, posiadaniem nieposzlakowanej opinii i tym samym kreującym zaufanie obywateli do służby.
Podsumowując Dyrektor uznał, że ocena materiału dowodowego była prawidłowa, przeprowadzona w sposób swobodny, logiczny i zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, co doprowadziło do prawidłowych ustaleń faktycznych, w wyniku których stwierdzono przewinienie dyscyplinarne skarżącego.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe orzeczenie dyscyplinarne W. W. zarzucił temu rozstrzygnięciu naruszenie wskazanych przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na:
a) całkowicie dowolnym i nieuprawnionym ustaleniu faktycznym mającym przełożenie na opis zarzucanego przewinienia, co do którego skarżący został uznanym winnym;
b) braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonym orzeczeniu całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych;
c) dokonanie wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającego na błędnym uznaniu, że okolicznością potwierdzającą naruszenie panujących zasad w filii KSS w M. stanowi fakt, że skarżący został wydalony z filii przed ukończeniem kursu przez Dyrektora tego ośrodka, kiedy to od 2 z 3 postawionych skarżącemu zarzutów został on uniewinniony;
d) wydanie skarżonego orzeczenia na podstawie domniemań, a nie na podstawie rzetelnych, ustalonych faktów;
e) nadanie przymiotu wiarygodności zeznaniom D. O., które opierają się na domniemaniach i stoją w sprzeczności z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w szczególności z zeznaniami innych świadków, w tym również naocznych świadków zdarzenia mającego miejsce na recepcji filii;
Naruszenie zasady przyjaznej interpretacji przepisów, tj. art. 7a k.p.a. poprzez:
f) interpretację przepisów w taki sposób, że wątpliwości, mimo iż powinny, nie są rozstrzygane na korzyść obwinionego;
g) zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wydania wadliwiej decyzji.
W przypadku niepodzielenia wskazanych powyżej zarzutów, wydanemu w sprawie rozstrzygnięciu skarżący zarzucił błędną subsumpcję przepisów polegającą na przyjęciu, że jego zachowanie wyczerpało znamiona czynu z art. 254 pkt 1 w zw. z art. 199 pkt 1 i 5 oraz art. 159 ust. 1 KAS kiedy to z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie nie można wyciągnąć takiego wniosku.
W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów, w oparciu o które wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego, jak i uchylenie poprzedzającego je orzeczenia organu
I instancji w całości, a nadto rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Na rozprawie 6 marca 2025 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę
i sprecyzował ją w ten sposób, że wnosi o uchylenie orzeczenia dyscyplinarnego organu II instancji w całości i organu I instancji w zakresie punktu 1. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne jak również orzeczenie dyscyplinarne wydane przez Naczelnika w kwestionowanej przez skarżącego części wydane zostały z naruszeniem prawa.
Na wstępie rozważań w sprawie niniejszej wskazać należy, że celem postępowania dyscyplinarnego jest ustalenie czy czyn, za który funkcjonariusz ma ponosić odpowiedzialność dyscyplinarną, został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą. W tej sytuacji organ dyscyplinarny w pierwszej kolejności winien zbadać czy istotnie doszło do popełnienia czynu wyjaśniając wszechstronnie okoliczności z tym związane. W ocenie sądu w rozstrzyganej sprawie organy obu instancji uchyliły się od oceny zachowania skarżącego pod kątem zarzucanych przewinień dyscyplinarnych w sposób nieuprawniony wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o dowód, który nie może być uznany za istotny z punktu widzenia zarzucanych skarżącemu naruszeń.
Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej uregulowana została w przepisach art. 254-275 ustawy o KAS. Przepisy te określają rodzaje przewinień dyscyplinarnych, rodzaje kar, organy dyscyplinarne, przebieg postępowania dyscyplinarnego, tryb zaskarżania rozstrzygnięć, wykonanie kary dyscyplinarnej i jej zatarcie.
Stosownie do art. 254 pkt 1 ustawy o KAS, funkcjonariusze podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie obowiązków służbowych, w szczególności za niedopełnienie obowiązków służbowych lub wynikających ze złożonego ślubowania oraz przepisów prawa. Przepis art. 255 ust. 1 ww. ustawy reguluje rodzaje kar dyscyplinarnych, które mogą być wymierzone za przewinienie dyscyplinarne. Jak stanowi art. 255 ust. 4 ustawy o KAS, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia obowiązków ciążących na funkcjonariuszu, pobudki jego działania, zachowanie funkcjonariusza przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Na zaostrzenie wymiaru kary mają wpływ:
1) działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie albo w stanie po spożyciu alkoholu lub użyciu innego podobnie działającego środka;
2) popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez funkcjonariusza przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej;
3) poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie realizacji zadań KAS lub naruszenie dobrego imienia KAS;
4) działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę (art. 255 ust. 5 ustawy o KAS).
Z kolei na złagodzenie wymiaru kary mają wpływ:
1) nieumyślność popełnienia przewinienia dyscyplinarnego;
2) podjęcie przez funkcjonariusza starań o zmniejszenie skutków przewinienia;
3) brak należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności zawodowych;
4) dobrowolne poinformowanie przełożonego o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego.
Zgodnie z art. 275 ustawy o KAS, w sprawach nieuregulowanych w ustawie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania karnego, które stosuje się odpowiednio. Odesłanie do przepisów k.p.k. oznacza, że ustawodawca świadomie nie uregulował w ustawie o KAS wszystkich kwestii związanych z postępowaniem dyscyplinarnym, odsyłając w tym zakresie do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.k. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.k. należy rozumieć jako stosowanie z uwzględnieniem cech właściwych materii uregulowanej w Dziale VII ustawy o KAS, normującym odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariuszy celno-skarbowych. Oznacza to, że niektóre przepisy k.p.k. należy stosować wprost, inne z pewnymi modyfikacjami, a jeszcze inne nie będą miały w ogóle zastosowania.
Nie może być tym samym wątpliwości, że podstawę wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne, aby osoba niewinna nie poniosła odpowiedzialności dyscyplinarnej (art. 2 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.k. w zw. z art. 275 ustawy o KAS). Organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne są obowiązane badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego, powinny one kształtować swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego (art. 4 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 275 ustawy o KAS).
Mając powyższe na względzie podkreślić trzeba, że odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariusz może ponosić za zachowanie (działanie bądź zaniechanie), za które przepisy prawa taką odpowiedzialność przewidują. Kluczowe jest zatem sformułowanie zarzutu, który mieści w sobie opis zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego. Orzeczenie dyscyplinarne wymierzające karę dyscyplinarną musi zawierać dokładny opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną (art. 266 ust. 3 pkt 4 ustawy o KAS). Istotne jest zatem, aby w opisie zarzutu zawarte zostało tylko takie zachowanie obwinionego, które zostało przez organ udowodnione.
W kontrolowanej sprawie W. W. został ukarany karą dyscyplinarną za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w pkt 1. opisu czynu w orzeczeniu dyscyplinarnym, czyli za to, że w okresie od bliżej nieustalonego dnia do dnia 21 lutego 2024 roku w miejscowości M., w budynku filii Krajowej Szkoły Skarbowości, podczas odbywanego szkolenia Zasadniczego Kursu Zawodowego jako instruktor Taktyki i Techniki Interwencji dopuścił się zachowań nieetycznych wbrew złożonemu ślubowaniu i wbrew prawu oraz co za tym idzie wbrew zasadom etyki o których mowa w załączniku do zarządzenia nr 1 Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 4 stycznia 2019 roku w sprawie Zasad etyki funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, poprzez:
- brak poszanowania godności uczestników szkolenia oraz pracowników filii Krajowej Szkoły Skarbowości, używając słów oraz zwrotów obraźliwych,
- spożywanie przez obwinionego alkoholu na zajęciach oraz
- namawianie uczestników szkolenia do takiego zachowania.
Orzeczenie dyscyplinarne ma zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 266 ust. 3 pkt 6 ww. ustawy). Uzasadnienie orzeczenia powinno zawierać w szczególności wskazanie, jakie fakty organ dyscyplinarny uznał za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, jak również przytoczyć okoliczności, które sąd miał na względzie przy wymiarze kary.
Podsumowując, w uzasadnieniu kwestionowanego skargą orzeczenia dyscyplinarnego powinno znaleźć się powołanie faktów i na ich poparcie dowodów, na podstawie których organ uznał, że obwiniony nie poszanował godności uczestników szkolenia oraz pracowników filii KSS, spożywał alkohol na zajęciach oraz namawiał uczestników szkolenia do takiego zachowania, ponieważ organ dyscyplinarny wymierzył funkcjonariuszowi karę dyscyplinarną za wszystkie te trzy zachowania. Orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika tych wymagań co do uzasadnienia nie spełnia, a orzeczenie organu II instancji naruszenia prawa z tym związanego nie eliminuje.
W uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego z 7 października 2024 r. Naczelnik zawarł wyjaśnienie przypisania skarżącemu sprawstwa przewinienia dyscyplinarnego za zachowanie polegające na braku odpowiedniej reakcji na kierowane w jego obecności niecenzuralne obelgi pod adresem pracownicy Filii KSS w M. - D. O. przez jednego z kursantów prowadzonego przez siebie szkolenia, gdzie – jak dodał organ - jako instruktor szkolący funkcjonariuszy w służbie przygotowawczej jest w szczególnym obowiązku kształtowania i prezentowania dobrego imienia i etosu służby, cechuje się brakiem poszanowania godności wskazanej wyżej osoby i narusza wspomniane wcześniej zasady etyki funkcjonariusza, a tym samym rodzi odpowiedzialność dyscyplinarną wynikającą z przywołanego wcześniej przepisu. Organ przywołał fragmenty zeznań świadków, które mają potwierdzać zarzut w tej części i przepisy prawa przewidujące odpowiedzialność za takie zachowanie.
Natomiast orzeczenie dyscyplinarne nie zawiera w zasadzie uzasadnienia odnośnie do dwóch pozostałych przypisanych funkcjonariuszowi zachowań polegających na spożywaniu przez obwinionego alkoholu na zajęciach oraz namawiania uczestników szkolenia do takiego zachowania. Organ dyscyplinarny stwierdza jedynie, że nikt oprócz J. B.-D. nie potwierdza, aby na zajęciach W. W. spożywał alkohol, bądź były one prowadzone przez niego pod wpływem alkoholu, w tym osoby wskazywane przez nią jako naoczni świadkowie takiego zachowania. Podobnie wnikliwa analiza orzeczenia wydanego w drugiej instancji przez Dyrektora prowadzi do konstatacji, że także to orzeczenie nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie tych dwóch zachowań wskazanych w opisie czynu z pkt 1.
Tymczasem wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, powinna uwzględniać nie tylko okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i jego skutki, w tym następstwa dla służby, ale także rodzaj i stopień naruszenia obowiązków ciążących na funkcjonariuszu, pobudki jego działania, zachowanie funkcjonariusza przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Organ ma obowiązek uwzględnić przy tym okoliczności zarówno zaostrzające wymiar kary (m.in. działanie po spożyciu alkoholu, czy działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę), jak i te łagodzące ten wymiar. Wyrazem uwzględnienia tych elementów przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej powinno być szczegółowe uzasadnienie orzeczenia dyscyplinarnego. Naczelnik zaś stwierdził jedynie w uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego, że przy wymiarze kary orzekający wziął pod uwagę przebieg służby obwinionego oraz uwzględnił zachowanie obwinionego w toku prowadzonego postępowania. Również Dyrektor wprost nie wyartykułował kwestii okoliczności, jakie uznał za zaostrzające i łagodzące wymiar kary, a tylko w swoich rozważaniach powołał się na to, że skarżący jako trener odpowiadał za organizację i formę prowadzenia zajęć, w tym przestrzeganie czasu i dyscypliny służby, a swoim zachowaniem powinien dawać przykład pozostałym uczestnikom szkolenia również po ich zakończeniu, a także że charakter służb mundurowych związany jest ze szczególnym etosem danej służby, posiadaniem nieposzlakowanej opinii i tym samym kreującym zaufanie obywateli do służby. Tak czy inaczej uzasadnienia kontrolowanych orzeczeń nie zawierają pełnego uzasadnienia również w tym zakresie.
Podsumowując, organ dyscyplinarny powinien ponownie zweryfikować poczynione w sprawie ustalenia faktyczne. Jeżeli wynik tych ustaleń prowadzi organ do wniosku, że skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego, to organ winien dać temu wyraz w opisie czynu, którego popełnienie zamierza przypisać obwinionemu, a następnie w uzasadnieniu wydanego orzeczenia dyscyplinarnego wyjaśnić powody ukarania funkcjonariusza, kierując się wskazaniami przywołanymi wyżej przez Sąd.
Aktualnie kwestionowane skargą orzeczenia w zaskarżonej części nie mogły z podanych wyżej przyczyn zostać zaaprobowane przez Sąd jako wydane z naruszeniem art. 266 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 255 ust. 4-6 ustawy o KAS.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w
związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji w zakresie, w jakim uznaje W. W. winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego opisanego w punkcie 1. tego orzeczenia.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, w szczególności wyeliminuje dostrzeżone naruszenia.