II SA/Ke 1074/20

II SA/Ke 1074/20 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2021-03-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Dorota Pędziwilk-Moskal /sprawozdawca/
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
III OSK 7175/21 - Wyrok NSA z 2023-08-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
art. 83 ust. 1, art. 88 ust. 1, art. 89 ust. 1 , 7
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
wyrok TK z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt SK 6/12
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 19 października 2020 r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako Kolegium) utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] wymierzającą współwłaścicielce nieruchomości nr [...] obr. 10 m. [...] , administracyjną karę pieniężną w wysokości 3.700 zł za usunięcie bez zezwolenia jednego drzewa gatunku świerk kłujący z nieruchomości o nr ewid. 187.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Wszczęcie postępowania nastąpiło w związku z pismem Komendy Powiatowej Policji w [...] informującym o wycięciu przez [...] , bez stosownego zezwolenia, drzewa z nieruchomości o nr [...] obr. 10 m. [...] . W trakcie oględzin na gruncie w dniu 21 lipca 2020r. stwierdzono, że na działce nr [...] obr. 10 m. [...] znajduje się pień ściętego drzewa na wysokości 25 cm od powierzchni z gatunku świerk kłujący. Ustalono, że drzewo to rosło w odległości 4,5m od wschodniej elewacji budynku mieszkalnego i ok. 1,5 m od ogrodzenia posesji oraz 5,7m od północno – wschodniego narożnika. Pozostałości po pniu nie wskazują na zmiany chorobowe, a na podstawie ilości słojów ustalono, że drzewo miało ok. 17 lat. Obwód pnia drzewa w miejscu ścięcia wynosił 82 cm, obwód pnia na wys. 5 cm od powierzchni ziemi 86 cm. Organ nadmienił, że w dniu oględzin [...] oświadczyła, że 30 maja 2020 r. dokonała wycięcia drzewa rosnącego po wschodniej stronie budynku mieszkalnego na działce nr [...] obr. 10 m. [...] . Wyjaśniła, że drzewo było znacznych rozmiarów, koroną przewyższało wysokość budynku, gałęzie były rozłożyste i sięgały okien znajdujących się na wschodniej elewacji budynku. Powodowało zacienienie pomieszczeń mieszkalnych i utrudniało egzystencję. Dodała, że przed dokonaniem wycinki zapoznała się z informacjami zamieszczonymi na stronach internetowych, a będąc w stanie braku koncentracji wynikającego ze stanu emocjonalnego związanego z sytuacją sąsiedzką nie zapoznała się precyzyjnie z przepisami regulującymi kwestie wycinki drzew i w tym stanie emocjonalnym zdecydowała o jego wycięciu. Do protokołu dołączono kserokopię karty informacyjnej leczenia ze [...]. Z kolei [...] oświadczyła do protokołu, iż podczas dokonywania wycinki drzewa zgłaszała [...] , że nie zgadza się na wycinkę tego drzewa, ponieważ uważa, że wycinkę należy dokonać zgodnie z obowiązującymi przepisami. Natomiast [...] oświadczyła, że jest właścicielką mieszkania nr 1 znajdującego się na parterze budynku mieszkalnego i potwierdza, że przedmiotowe drzewo stanowiło utrudnienie w normalnym funkcjonowaniu, zaciemniało pomieszczenia od strony wschodniej. W trakcie intensywnych opadów i wiatru igliwie i gałęzie sypały się na okna i parapet od strony wschodniej budynku. Zasłanianie okien przez gałęzie powodowało konieczność stosowania sztucznego oświetlenia przez cały dzień.
W tym stanie faktycznym organ pierwszej instancji wydał, na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 89 ust.1 i ust. 4, w związku z art. 84 ust. 1 oraz art. 85 ust. 1 - 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020r., poz.55 ze zm. - zwanej dalej ustawą), opisaną na wstępie decyzję. Przytaczając treść art. 83 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody, organ wskazał, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części niewpisanej do rejestru zabytków może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Za usuwanie drzew bez zezwolenia wójt, burmistrz albo prezydent miasta zobowiązany jest nałożyć administracyjną karę pieniężną (art. 88 ust. 1 pkt 1 tej ustawy). Podkreślił, że karę ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było (art. 89 ust. 1 ustawy). Zaznaczył, że w przypadku, kiedy ustalenie obwodu usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się przyjmując najmniejszą średnicę pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10% (art. 89 ust. 4 ustawy). Wyjaśnił, że obliczona w ten sposób kara stanowi kwotę 3.700,00 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła [...] .
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Kolegium wskazało, że stosownie do art. 83 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek:
1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości;
2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014r. poz. 121, z późn. zm.), zwanej dalej "Kodeksem cywilnym" - jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.
W myśl natomiast art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia. Zgodnie zaś z ust. 2, kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości.
Kolegium wskazało, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez zezwolenia - przewidzianą w art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy, można wymierzyć jedynie tym podmiotom, które są uprawnione do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z terenu danej nieruchomości, a więc wskazanym w art. 83 ust. 1 tej ustawy (por. wyrok NSA w Warszawie z 7 listopada 2019r. sygn. akt II OSK 3169/17).
W rozpatrywanej sprawie organ karę administracyjną za usunięcie drzewa bez zezwolenia z działki nr [...] nałożył na współwłaścicielkę tej nieruchomości - [...] . Osoba sprawcy usunięcia drzewa jest bezsporna, albowiem ustalili tą okoliczność interweniujący w dniu 30 maja 2020r. funkcjonariusze Policji. Ponadto w trakcie oględzin działki nr [...] w dniu 21 lipca 2020r., [...] przyznała się do wycięcia drzewa, co potwierdzili jej sąsiedzi, w tym [...]. Bezsprzecznie ustalono także, iż [...] , jako współwłaścicielka działki nr [...] nie zgłosiła Burmistrzowi [...] zamiaru usunięcia spornego drzewa, do czego była zobowiązana na mocy art. 84 ust. 4 w związku z art. 84 ust. 1 pkt 3a ustawy. Dalej Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż zmierzony w trakcie oględzin obwód pnia usuniętego drzewa na wysokości 5cm od powierzchni ziemi wynosił 86cm, a więc zgodnie z treścią art. 84 ust. 4 pkt 3 ustawy wymagał zgłoszenia zamiaru jego usunięcia. Kolegium podkreśliło, że okoliczności faktyczne zostały ustalone przez organ pierwszej instancji prawidłowo, a w konsekwencji organ zasadnie nałożył na [...] administracyjną karę za zasunięcie drzewa bez zezwolenia. Wysokość tej kary została ustalona w sposób prawidłowy, zgodnie z ustawą o ochronie przyrody oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017r., poz. 1330).
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że odwołująca przyznaje, iż w celu usunięcia drzewa winna zgłosić zamiar jego usunięcia Burmistrzowi Miasta i Gminy [...] . Nie uczyniła tego ze względu na nieznajomość przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz z uwagi na brak współpracy i porozumienia z pozostałymi współwłaścicielami działki, z którymi jest skonfliktowana. Kolegium wyjaśniło, że brak przestrzegania tego wymogu i usunięcie drzewa, bez powiadomienia o tym fakcie organu administracji skutkuje wymierzeniem administracyjnej kary w trybie art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy. Kolegium podkreśliło, że w przypadku osób fizycznych zamierzających usunąć drzewa z terenu własnej posesji organ pierwszej instancji nie wydaje decyzji administracyjnej, lecz jedynie sprzeciw (gdy nie zgadza się na usunięcie drzewa) lub zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Jest to istotne w aspekcie podniesionych zarzutów w odwołaniu, bowiem tylko w decyzji administracyjnej zezwalającej na usunięcie drzewa organ administracyjny ma możliwość odstąpić od ustalenia opłaty za usunięcie drzewa w zamian za dokonanie nasadzeń zastępczych. Na etapie zaś wymierzania kary za usunięcie drzewa bez zezwolenia nie ma możliwości odstąpienia od wymierzenia kary w zamian za dokonanie nasadzeń zastępczych. Organ podniósł, że stosownie do art. 88 ust. 8 ustawy o ochronie przyrody, na wniosek, złożony w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary, o której mowa w ust. 1, stała się ostateczna, lub od dnia, w którym upłynął termin, na który odroczono uiszczenie kary, można rozłożyć karę na raty na okres nie dłuższy niż 5 lat.
Z okoliczności, że usunięcia drzewa dokonała osoba fizyczna z terenu własnej nieruchomości i miała obowiązek zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa wypływa także różnica w ustalaniu wysokości kary. Zgodnie bowiem z treścią art. 89 ust 1 ustawy, administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było. Innymi słowy, w rozpatrywanej sprawie administracyjna kara jest ustalana w wysokości jednokrotności opłaty za uzyskanie zezwolenia na usunięcie drzewa, bowiem osoba fizyczna nie uzyskuje zezwolenia na usunięcia drzewa, tylko informuje organ pierwszej instancji o zamiarze jego usunięcia. Także sygnalizowany przez odwołującą zły stan zdrowia psychicznego nie może stanowić przesłanki do zmiany zaskarżonej decyzji. Jak wynika bowiem z akt sprawy [...] zdawała sobie sprawę z istnienia administracyjnego trybu uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa. Organ podkreślił, że sąsiadka odwołującej – [...], w trakcie usuwania drzewa zwróciła jej uwagę na konieczność uzyskania zgody organu pierwszej instancji.
Organ nie zaaprobował wyjaśnień [...] , że usuwając drzewo znajdowała się w stanie wyższej konieczności. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z orzecznictwem sądowym stan wyższej konieczności, o którym mowa w art. 89 ust. 7 ustawy, uzasadniający natychmiastowe usunięcie albo zniszczenie drzewa lub krzewu albo uszkodzenie drzewa i zwalniający z obowiązku poniesienia administracyjnej kary pieniężnej, musi być stanem nagłym i stwarzającym na tyle poważne zagrożenie dla dóbr prawnych o wyższej wartości niż drzewa lub krzewy (np. życie lub zdrowie ludzkie), że nie można oczekiwać na przybycie uprawnionych służb lub na uzyskanie odpowiedniego zezwolenia właściwego organu (np. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. II SA/Rz 1264/18). Samo przekonanie strony skarżącej o niebezpieczeństwie nie uzasadnia wycięcia drzewa bez uzyskania stosownego zezwolenia (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. II SA/Bk 86/18.
W rozpatrywanej sprawie ani [...] , ani świadkowie usuwania drzewa nie wskazywali, by powodem jego usunięcia było bezpośrednie zagrożenie dla życia ludzi lub mienia znacznej wartości.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] zarzuciła naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, to jest art. 89 ust. 1 zdanie 2 w zw. z art. 86 ust. 1 pkt 1) ustawy poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało niesłusznym nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 3.700 złotych, przy bezzasadnym zastosowaniu mnożnika x 2, wynikającego z art. 89 ust. 1 zdanie 1 ustawy. W rozpoznawanej sprawie nie było wymagane zezwolenie na wycięcie drzewa, a jedynie zgłoszenie zamiaru jego usunięcia, a w konsekwencji administracyjna kara pieniężna powinna być orzeczona, co najwyżej, w kwocie 1.850 złotych;
2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, w szczególności działania w usprawiedliwionym błędzie, co do wymogu zgłoszenia zamiaru dokonania usunięcia drzewa oraz zaniechania przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji przesłuchania jakichkolwiek świadków i poprzestanie tylko i wyłącznie na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ pierwszej instancji;
3. art. 9, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także braku właściwego uzasadnienia, przez Kolegium rozstrzygnięcia, co wpłynęło na treść wydanego orzeczenia,
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie stawianych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
W związku z odwołaniem rozpraw w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej w wysokości 3.700 zł za usunięcie jednego drzewa gatunku świerk kłujący bez wymaganego zezwolenia.
Materialnoprawną podstawę podjętych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów.
Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy zasadą jest, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na stosowny wniosek.
Stosownie do art. 88 ust. 1 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia (pkt 1) oraz usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości (pkt 2). Kara jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości (art. 88 ust. 2). Samo uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja w sprawie wymierzenia kary stała się ostateczna (art. 88 ust. 3).
W myśl art. 89 ust. 1 ustawy administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było. Z kolei w ust. 7 przewidziano, że w przypadku usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu, albo uszkodzenia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej.
Taka treść powołanych przepisów oznacza, że odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w cyt. art. 88 ust. 1 ustawy jest zobiektywizowana i wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem drzew i krzewów.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd podzielany przez Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, według którego kładzie się nacisk na obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, gdzie wyłączną i wystarczającą podstawą nałożenia kary jest działanie bezprawne, sprzeczne z wymogiem uprzedniego uzyskania pozwolenia/zezwolenia na usunięcie drzew (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2262/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 268/11, CBOIS).
Warto w tym miejscu podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt SK 6/12 (Dz. U. z 2014 r. poz. 926) orzekł, że art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Trybunał podkreślił jednocześnie, że nie kwestionuje całego mechanizmu ochrony przyrody (zadrzewień), na który składają się: obowiązek uzyskania - co do zasady - uprzedniego zezwolenia właściwego organu na usunięcie drzewa lub krzewu, połączony - w określonych ustawą sytuacjach - z uiszczeniem opłaty (w racjonalnej wysokości), oraz kara za niepodporządkowanie się temu obowiązkowi. Nie podważył również przyjętej koncepcji kary administracyjnej, jako sankcji za samo bezprawne zachowanie naruszające obowiązek administracyjnoprawny, pod warunkiem jednak stworzenia prawnych możliwości uwzględniania w procesie karania indywidualnych okoliczności konkretnego przypadku.
Skoro odpowiedzialność, o której mowa powyżej, została zobiektywizowana, nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest świadomość, czy też brak świadomości konieczności uzyskania stosownego zezwolenia. Bez znaczenia dla tej odpowiedzialności pozostają pobudki, czy motywy, jakimi kieruje się osoba usuwająca drzewo (por. wyrok NSA z 26 lutego 2019 r., sygn.akt II OSK 907/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOIS).
Podkreślić należy, że decyzje w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia mają charakter decyzji związanych, co oznacza, że w przypadku wystąpienia przesłanek do wymierzenia kary, wydanie przez organ decyzji jest obligatoryjne.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne zostały ustalone przez organ prawidłowo. Ustalenia te Sąd akceptuje w całości, uznając je za własne. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Okoliczność bezsporną w niniejszej sprawie było to, że skarżąca, będąca współwłaścicielem opisanej na wstępie nieruchomości, dokonała usunięcia drzewa gatunku świerk kłujący bez zezwolenia. W toku postępowania organ przeprowadził oględziny nieruchomości, w toku których potwierdzono: usunięcie drzewa przy braku zezwolenia, tożsamość osoby, która dokonała usunięcia, gatunek usuniętego drzewa oraz obwód pnia w miejscu ścięcia - 82 cm, obwód pnia na wysokości 5 cm od powierzchni ziemi - 86 cm.
Wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo ustalił wysokość wymierzonej skarżącej administracyjnej kary za usunięcie drzewa. Jak trafnie wskazało Kolegium z okoliczności tej, że usunięcia drzewa dokonała osoba fizyczna z terenu własnej nieruchomości i miała obowiązek zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa, wypływa różnica w ustalaniu wysokości kary. Zgodnie bowiem z treścią art. 89 ust 1 ustawy, administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było.
W rozpatrywanej sprawie administracyjna kara jest ustalana w wysokości jednokrotności opłaty za uzyskanie zezwolenia na usunięcie drzewa, bowiem osoba fizyczna nie uzyskuje zezwolenia na usunięcia drzewa, tylko informuje organ pierwszej instancji o zamiarze jego usunięcia.
Inaczej rzecz ujmując, z art. 89 ust. 1 ustawy wynika reguła, że karę pieniężną o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa. Natomiast na zasadzie wyjątku, w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było. Przepis art. 89 ust. 1 ustawy różnicuje wysokość tej kary w zależności od tego czy podmiot, któremu kara jest wymierzana był zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty, czy też nie (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 lipca 2019 r., II SA/Lu 106/19, CBOSA).
W sprawie niniejszej opłata ta powinna wynosić 3 700 zł (82 cm obwodu pnia drzewa gatunku świerk na wysokości ścięcia pomniejszone o 10% stanowi 73.8 cm - po zaokrągleniu 74 cm x 25 zł za jeden cm obwodu pnia x 2 – mnożnik wynikający z art. 89 ust. 1 ustawy = 3 700 zł). Taką też administracyjną karę pieniężną wymierzono skarżącej.
Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności z powodu których dokonała usunięcia drzewa, Sąd podziela argumentację Kolegium o braku podstaw do przyjęcia, że skarżąca działała w warunkach stanu wyżej konieczności uzasadniającego, na mocy art. 89 ust. 7 ustawy, odstąpienie od wymierzenia kary.
W orzecznictwie wskazuje się, że o stanie wyższej konieczności można mówić wyłącznie w odniesieniu do czynników, których w normalnym stanie nie da się przewidzieć. Stan wyższej konieczności to zaistnienie nagłej, niespodziewanej, niedającej się przewidzieć sytuacji, w której zniszczenie drzew jest jedyną możliwością usunięcia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego zdrowiu i życiu czy też mieniu. Dodatkowo należy uwzględnić zasadę subsydiarności, zgodnie z którą nie było możliwe uniknięcie niebezpieczeństwa jak tylko przez poświęcenie jakiegoś innego dobra. Dobro poświęcone zaś przedstawia wartość niższą od ratowanego (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 4004/19, CBOIS).
Podkreślić należy, że gdy strona z danej okoliczności wywodzi dla siebie określone skutki prawne, to powinna wykazać aktywność w toku postępowania i przedstawiać dowody uzasadniające swoje twierdzenia. Na organie nie ciąży bowiem nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów na potwierdzenie okoliczności korzystnych dla strony.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.