II SA/Ka 2586/02

II SA/Ka 2586/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-10-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Henryk Wach
Małgorzata Jużków
Tadeusz Michalik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie NSA Henryk Wach, WSA Małgorzata Jużków, Protokolant Ewa Olender, po rozpoznaniu w dniu 05 października 2004 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
Decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] r. Nr [...] orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u M. C. choroby zawodowej narządu słuchu wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
W uzasadnieniu podniesiono, iż ekspozycja na hałas na stanowisku parkieciarza wynosi 78,7 dB, a wyniki badań przeprowadzonych przez specjalistyczną placówkę diagnostyczną, nie pozwalają na rozpoznanie u M. C. choroby narządu słuchu wywołanej hałasem.
Odwołanie od decyzji złożył M. C.. Podnosił, że nie zgadza się z wynikami pomiarów hałasu na stanowisku parkieciarza.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. wydaną na podstawie: art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości.
W uzasadnieniu wskazano, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych i wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Zaznaczono, że w sprawie M. C. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w/w zatrudniony był w latach:
-1966 - 1969 w Przedsiębiorstwie A w K. jako posadzkarz,
- 1969 - 1970 w Przedsiębiorstwie B w R. jako parkieciarz,
- 1970 - 1973 w Przedsiębiorstwie C jako parkieciarz,
- 1973 - 1977 w Zakładzie D we W. jako parkieciarz.
W latach 1977 - 1979 oraz 1983 - 1993 Pan M. C. prowadził własną działalność gospodarczą w zakresie posadzkarstwa, parkieciarstwa i cyklinowania. Z w/wym. zakładów pracy brak pomiarów hałasu na stanowiskach pracy.
W latach 1995 - 1996 pracował w Przedsiębiorstwie E w B. jako parkieciarz na budowach w Niemczech. Wykonanie pomiary na stanowisku parkieciarza w 2001 r. wykazały hałas dla 8 godz. pracy na poziomie 78,7 dB. Wykazano, że w związku z podnoszonymi zarzutami M. C. zawartymi w odwołaniu, Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. przeprowadził postępowanie wyjaśniające (notatki służbowe z dnia [...] r. oraz [...] r.), w toku którego zlecono wykonanie pomiarów hałasu dla stanowiska parkieciarza, z uwzględnieniem wszystkich operacji przy układaniu parkietu. Badanie hałasu zostało wykonane w dniu [...] r. - ekspozycja dla 8 godzinnej pracy wynosiła 83,2 dB.
Podkreślono, że M. C. był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. dnia [...] r. otrzymując orzeczenie o treści: obustronne ubytki słuchu przewodzeniowo - odbiorcze, zwłaszcza ucha prawego, a charakter uszkodzenia słuchu przewodzeniowo - odbiorczy nie odpowiada klinicznym cechom zawodowego uszkodzenia słuchu. Nadmieniono, że w toku postępowania odwoławczego skierowano M. C. na badanie konsultacyjne do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., a przeprowadzone badanie specjalistyczne w powyższym Instytucie w dniach od [...] r. do [...] r. wykazało brak podstaw do rozpoznania uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu pochodzenia zawodowego. Zaznaczono, że w uzasadnieniu orzeczenia Instytut wyjaśnił, że obecnie kompetentna mieszana niedosłuchu nie występuje, co zostało potwierdzone dwukrotnym powtarzalnym badaniem obiektywnym - audiometrią impedancyjną. Podkreślono, że kompetentna mieszana niedosłuchu ma charakter zmienny, a stwierdzony obecnie badaniem stan narządu słuchu nie powoduje skutków zdrowotnych uzasadniających rozpoznanie choroby zawodowej, a słuch jest społecznie wydolny.
Reasumując wskazano, że wobec braku rozpoznania choroby zawodowej - w rozumieniu § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294 z późniejszymi zmianami) - przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie miał podstaw by uwzględnić odwołanie M. C., tym samym utrzymał w całości mocy decyzję pierwszej instancji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. C. wnosił o "ponowne rozpatrzenie sprawy". Podniósł, że wyniki badań placówki diagnostycznej II stopnia IMPiZŚ w S. są inne od wyników przeprowadzonych miesiąc wcześniej w Klinice Otolaryngologii Akademii Medycznej we W..
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Niniejsza skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed dniem 01 stycznia 2004 r., Z tą datą uległ zmianie stan prawy i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269). Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, które w istotny sposób wpłynęło na wynik sprawy. Naruszenie to polegało na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy - art. 7 k.p.a. , a w konsekwencji mogło doprowadzić do wadliwego zastosowania prawa materialnego.
Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Z materiałów uzupełnionego dochodzenia epidemiologicznego wynika, że w okresie zatrudnienia skarżący narażony był w miejscu pracy na działanie ponadnormatywnego hałasu, albowiem w jego środowisku pracy poziom dźwięku wynosił 83,2 dB, a zatem pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego.
Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są jednostki wymienione w § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Takimi jednostkami są również Poradnia Laryngologiczna Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. na którym opinie powołano się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W tym miejscu odnosząc się do zarzutu skargi, godzi się zaznaczyć, iż nie jest zaś taką jednostką Klinika Otolaryngologiczna Akademii Medycznej we W., a zatem jakakolwiek opinia wydana przez ta jednostkę w myśl cyt. przepisu § 7 rozporządzenia w/s chorób zawodowych nie może być opinią wiążącą organ inspekcji sanitarnej w sprawie o chorobę zawodową.
Z opinii lekarskiej Poradni Laryngologicznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. z dnia [...] r. wynika, że rozpoznano i skarżącego obustronne przewodzeniowo - odbiorcze uszkodzenie słuchu (UP - 32 dB, UL - 34 dB), a przyczyną nie rozpoznania zawodowego urazu akustycznego był charakter uszkodzenia słuchu, nie odpowiadający klinicznym cechom zawodowego uszkodzenia słuchu.
Z kolei z opinii Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. wynika, że rozpoznano u skarżącego obustronne przesunięcie progu słuchu określone dla częstotliwości 1000, 2000 i 4000 Hz z uwzględnieniem fizjologicznej poprawki na wiek i wynoszące: dla ucha prawego - 19 dB, dla ucha lewego - 15 dB. Wskazano, że obecnie kompetentna mieszana niedosłuchu charakter zmienny, a stwierdzany obecnie badaniem stan narządu słuchu nie powoduje skutków zdrowotnych uzasadniających rozpoznanie choroby zawodowej, a słuch jest społecznie wydolny.
Należy zaznaczyć, że w ostatniej z wymienionych opinii w ogóle nie odniesiono się do wcześniejszej opinii wydanej w niniejszej sprawie, pomimo, że jednostka diagnostyczna II stopnia zaprezentowała tam inne rozpoznanie schorzenia skarżącego ("komponenta mieszana niedosłuchu nie występuje").
Również organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do tej kwestii, bezkrytycznie przyjmując rozpoznanie zaprezentowane w ostatniej z cytowanych opinii.
W tym samym rzeczy należy zauważyć, iż organ odwoławczy pominął to, że opinia lekarska podlega jego ocenie jak każdy inny dowód, a zatem powinna być oceniona w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego - art. 77 § 1 k.p.a..
W judykaturze i orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że orzeczenie jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego (wyrok NSA z dnia 06 sierpnia 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1980/97 niepubl.). Kodeks pos-ępowania administracyjnego nie określa wymagań jakim powinna odpowiadać opinia biegłego, lecz z istoty tego dowodu wynika, że powinna mieć obok konkluzji także uzasadnienie poglądu wyrażonego przez biegłego, z odniesieniem się do innych wcześniejszych dowodów, zwłaszcza wcześniejszych opinii, gdy zaprzecza się ustaleniom.
Organ zaniechał skonfrontowania w toku postępowania rozbieżnych opinii lekarskich, nie wyjaśnił dokładnie swojego stanowiska, a co za tym idzie nie sposób go w tym stanie rzeczy w pełni ocenić. W szczególności nie wyjaśniono jaki konkretnie charakter niedosłuchu rozpoznała u skarżącego placówka diagnostyczna II stopnia, a także co oznacza stwierdzenie przez lekarzy orzeczników tej placówki, że "kompetentna mieszana niedosłuchu ma charakter zmienny".
Zaniechanie przez organ odwoławczy skonfrontowania w toku postępowania rozbieżnych opinii stanowi istotnie naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik postępowania.
Wobec niewykonania przez organ odwoławczy wyżej opisanych obowiązków, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżoną decyzję, jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało uchylić.
Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy uwzględni zalecania wynikające z wyżej naprowadzonych rozważań Sądu, a w szczególności wyjaśni rozbieżności pomiędzy wynikami badań placówek diagnostycznych, przy czym ewentualnie rozważy potrzebę powołania innego biegłego (placówki diagnostycznej), którego w takim wypadku należy zobowiązać do uzasadnienia zajętego stanowiska i odniesienia się do treści istniejących już w sprawie opinii.
Na zakończenie godzi się podkreślić, że w dniu orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie obowiązywało już nowe rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W tej mierze wskazać trzeba, że w dalszym ciągu w sprawie będą miały zastosowanie dotychczasowe przepisy. Z brzmienia § 10 tegoż rozporządzenia wynika, iż postępowanie rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (03 września 2002 r.), czyli postępowanie będące w toku, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Skoro więc nie zawężono granic owego postępowania, zwłaszcza do granic ostatecznie zakończonego postępowania administracyjnego, kiedy to po uchyleniu decyzji przez Sąd należałoby stosować nowe przepisy, przyjąć wypadnie, iż chodzi o postępowanie w jego całokształcie, a zatem obejmujące również postępowanie w zakresie kontroli legalności decyzji administracyjnych, czyli postępowanie przed sądem administracyjnym. Sformowanie cytowanego przepisu prowadzi do konkluzji, iż postępowanie jest rozpoczęte (w domyśle niezakończone) wówczas, gdy sprawa nie została w ogóle rozstrzygnięta, bądź gdy decyzja wydana w sprawie nie nosi znamion ostateczności i prawomocności. Toteż nowe przepisy należy stosować wyłącznie do spraw wszczętych po wskazanej powyżej dacie wejścia w życie przywołanego rozporządzenia.