II SA/Ka 1986/02

II SA/Ka 1986/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-07-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Małgorzata Walentek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Sygn. powiązane
OSK 1802/04 - Wyrok NSA z 2005-07-20
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie NSA Anna Apollo, Asesor WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant Beata Jacek, po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2004 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną tu decyzją Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Ż. z dnia [...] r. nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe. Za podstawę wydania decyzji przyjął art. 138 § 1 pkt 2 oraz 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. nr 98, poz. 1071).
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że decyzją z [...] r, Prezydent Miasta Ż. orzekł o odmowie anulowania czynności materialno – technicznej zameldowania H. G. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w Ż.. W odwołaniu od tej decyzji L. G. domagał się jej uchylenia wskazując, że zameldowanie H. G. dokonane w dniu [...] 1990 r. nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy o ewidencji ludności. Dalej organ wskazał, że L. G., z wniosku którego wszczęto postępowanie w sprawie, aktem notarialnym z [...] 2000 sprzedał przedmiotowe mieszkanie, z którego wymeldował się, w związku z czym nie ma on obecnie interesu prawnego do żądania merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Organ podkreślił, że interes prawny w żądaniu anulowania czynności materialno – technicznej zameldowania, a więc legitymację procesową strony ma osoba posiadająca prawo do lokalu, czy prawo dysponowania lokalem czyli właścicieli lokalu, wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu. Podkreślił, że nabywca przedmiotowego lokalu W. L. – D. zapoznała się z całością akt sprawy w dniu [...] 2002 r. i nie podtrzymała wniosku L. G. w przedmiotowej sprawie. Świadczy o tym sporządzony w tym dniu protokół przesłuchania strony. Nie złożyła także w ustawowym terminie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ż. z dnia [...] r. Końcowo organ stwierdził, że postępowanie administracyjne w przedmiocie anulowania czynności materialno – technicznej zameldowania H. G. na pobyt stały w lokalu przy [...] w Ż. stało się bezprzedmiotowe, gdyż L. G. utracił status strony a osoba, która nabyła lokal nie wstąpiła w prawa strony.
W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego L. G. domagał się wyjaśnienia i rozstrzygnięcia kwestii spornych związanych z okolicznościami zameldowania H. G. w przedmiotowym lokalu, które w ocenie skarżącego nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed 1 stycznia 2004 r. Z tą datą uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie §1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sadów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w tej sytuacji jest właściwy do rozpoznania przedmiotem skargi.
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. .Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z § 2 wspomnianego przepisu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy tym zgodnie z art. 134 § 1 wymienionej ustawy sąd wykonując kontrolę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną, co oznacza, że kontrola ta jest prowadzona z urzędu, niezależnie od podniesionych w skardze okoliczności.
W będącej przedmiotem zaskrzenia decyzji Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta Ż. z [...] r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 kpa.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając ta decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji. Stosowanie do art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać bądź z przyczyn podmiotowych, a więc w sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia, bądź z przyczyn przedmiotowych, w szczególności, gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy zaskarżone rozstrzygnięcie oparł o brak przesłanki podmiotowej.
Bezspornym w sprawie jest, że wnioskiem z [...] 1998 r. L.G. wystąpił o wymeldowanie H. G. z lokalu mieszkalnego w Ż. na [...], a następnie wskutek zmiany żądania domagał się anulowania czynności materialno - technicznej zameldowania w/wym. w tym lokalu. L. G. przysługiwało własnościowe spółdzielcze prawo do powyżej wskazanego lokalu mieszkalnego na przydziału z dnia [...] 1996 r. W trakcie toczącego się postępowania aktem notarialnym z dnia [...] 2000 r. skarżący zbył prawo do tego lokalu na rzecz W. L.. Następnie z lokalu tego wymeldował się. Zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu nastąpiło przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.
Prawidłowo więc organ odwoławczy uznał, że L. G. utracił uprawnienie strony w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O istnieniu interesu prawnego rozstrzygają przepisy prawa materialnego, powszechnie obowiązującego. Stosownie do przepisów ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., nr 87, poz. 960) uprawnienia z niej wynikające tj. prawo do wstąpienia o wymeldowanie, czy też anulowanie czynności zameldowania przysługują osobom mającym tytuł prawny do lokalu (właściciel lokalu, najemca lokalu, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu). Tak więc wobec zaistniałych w trakcie toczącego się postępowania zdarzeń prawnych, jak zbycie prawa do lokalu, z którymi wiązało się uprawnienie do wniesienia żądania anulowania czynności zameldowania, skarżący utracił legitymację do bycia stroną w tym postępowaniu.
Istotną w niniejszej sprawie jest natomiast kwestia, czy w prawa L. G. – dotychczasowej strony toczącego się postępowania – wstąpił nabywca przedmiotowego lokalu. Od ustalenia tej kwestii zależy bowiem trafność zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tym zakresie należy stwierdzić, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona.
Zdaniem organu odwoławczego W. L. – D., nabywca lokalu nie wstąpiła w prawa strony. W ocenie organu przesądza o tym fakt, iż w/wym. nie podtrzymała wniosku L. G. w przedmiotowej sprawie, o czym świadczy treść protokołu przesłuchania strony, nie złożyła także w ustawowym terminie odwołania od decyzji. Należy stwierdzić, że argumentacja ta jest niespójna i wewnętrznie sprzeczna. Po pierwsze W. L. – D. istotnie nie złożyła oświadczenia o podtrzymaniu wniosku, mimo to została przesłuchana właśnie jako strona tego postępowania. Po drugie prawo do wniesienia odwołania może oznaczać jedynie rezygnację z uprawnienia jakie posiada strona postępowania, nie oznacza natomiast, iż osoba rezygnująca z tego uprawnienia nie wystąpiła przez to w prawa strony. Tak więc jeżeli organ przyjął, że W. L. – D. nie wystąpiła w prawa strony w toczącym się postępowaniu wskutek nie podtrzymania wniosku L. G., to jednocześnie nie mógł uznać, że przysługiwało jej prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w tym postępowaniu.
Z kat sprawy wynika, że pismem z dnia [...] 2002 r. organ pierwszej instancji wezwał W. L. – D. w charakterze strony do zapoznania się z całym materiałem dowodowym w sprawie. W dniu [...] 2002 r. w/wym. skorzystała z tego uprawniania, nadto została przesłuchana jako strona tego postępowania, zaś zapadła decyzja w sprawie została jej doręczona. Organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do powyższych okoliczności, a tym samym uchylił się od ustalenia oraz oceny w jakim charakterze w/wym. uczestniczyła w postępowaniu pierwszoinstanycjnym, które organ umorzył jako bezprzedmiotowe właśnie ze względu na brak strony tego postępowania.
Wobec powyższego przyjdzie stwierdzić, że stanowisko zaprezentowane przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji w kontekście niespójnej argumentacji oraz nie wyjaśnienia kwestii udziału w postępowaniu w pierwszej instancji W. L. – D. jest przedwczesne, przez co uchyla się spod kontroli Sądu.
Zatem niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie mających wpływ na umorzenie postępowania stanowiło naruszenie art. 105 § k.p.a.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec uwzględnienia skargi Sąd działając na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o kosztach postępowania. Stosowanie do art. 205 § 1 tej ustawy do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiści lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej zgodnie z jej żądaniem kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów przejazdu na rozprawę oraz kwotę [...] zł tytułem zwrotu opłaty sądowej.