II SA/Go 89/06

II SA/Go 89/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2006-05-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2006-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska
Maria Bohdanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Sygn. powiązane
I OSK 1315/06 - Wyrok NSA z 2007-09-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska,, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 sprawy ze skargi S.N., J.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania ustalającego opłatę adiacencką I. uchyla zaskarżoną decyzję w części umarzającej postępowanie w sprawie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] października 2005r., Nr [...] Wójt Gminy na podstawie art. 144, art. 145 ust. 1, art. 148 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami / tj. Dz. U. z 2004r. Nr 261 poz. 2603 z późn. zm. w związku z uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] lipca 2004r. w sprawie stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej /Dz. Urz. Województwa Nr 63 poz. 1059/ oraz art. 104 kpa ustalił dla S. i J.N. właściciela działki Nr [...] położonej w miejscowości opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanej wybudowaniem sieci wodociągowej w kwocie 1080 zł.
W uzasadnieniu organ podał, że z dniem [...] listopada 2002r. według protokołu końcowego technicznego odbioru stworzono warunki podłączenia do wodociągu nieruchomości – działki [...]o pow. 795 m kwadratowych, której właścicielami na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej są J. i S.N. i dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą Nr [...].
Wybudowanie sieci wodociągowej spowodowało wzrost wartości nieruchomości działki stron co potwierdził operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego sporządzony na zlecenie gminy w czerwcu 2005 r.
Stosownie do § 1 uchwały Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] lipca 2004r., w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej stawka opłaty wynosi 20 % różnicy między wartością jaka miała nieruchomość przed wybudowaniem sieci wodociągowej a wartością jaką nieruchomość ma po wybudowaniu tej sieci.
Wg opinii rzeczoznawcy różnica wartości nieruchomości wynosi 5400 zł, a zatem opłata adiacencka jako 20 % wyniosła 1080 zł.
W odwołaniu od tej decyzji J. i S. małżonkowie N. wnieśli o stwierdzenie nieważności tej decyzji bowiem ich zdaniem została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zarzucili, iż wycena nieruchomości przez biegłego rzeczoznawcę odbywała się bez ich udziału a nadto że biegła wykonywała zdjęcia ich nieruchomości nie uzyskawszy wcześniej zgody właścicieli. W ocenie stron organ I instancji naruszył art. 75, 76, 79, 81 i 84 kpa.
Strażacy podniosli także zarzuty przeciwko uchwale Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] września 1992r. w sprawie warunków partycypacji w kosztach wykonania urządzeń zbiorowego zaopatrzenia w wodę wsi położonych na terenie gminy.
Jednocześnie kwestionowali termin oddania wodociągu do użytku, bowiem sieć była oddawana etapami i ich odbiorów było kilka a dokumenty w tej sprawie winny być dowodem, który gmina mogła uzyskać u Starosty Powiatowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...] na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /tj. Dz. U. z 2001r. Nr 143 poz. 1591/, art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /tj. Dz. U. z 2001r. Nr 79 poz. 856 z późn. zm./ oraz art. 138 § 1 pkt 2 w z związku z art. 105 § 1 kpa oraz art. 144 i art. 145 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami / tj. z 2004r. Dz. U. Nr 261 poz. 2603 z późn. zm./ uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i umorzyło postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej.
Na podstawie przedłożonych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy końcowy termin odbioru technicznego budowy sieci wodociągowej w obszarze obejmującym przedmiotową nieruchomość nastąpił w dniu [...] listopada 2002r. a zatem od tego dnia należy liczyć termin przedawnienia, o którym mowa w art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W dniu orzekania upłynął termin oznaczony w/w przepisem dla dopuszczalności ustalenia opłaty adiacenckiej stąd na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowanie organ umorzył jako bezprzedmiotowe.
Skargę do Sądu wnieśli małżonkowie N. na decyzję w części dotyczącej umorzenia postępowania.
Zarzucili, iż organ II instancji wydał orzeczenie formalno-prawne bez merytorycznego rozpoznania sprawy z jednostronną oceną okoliczności faktycznych w przedmiocie terminu stworzenia warunków technicznych z możliwością podłączenia się nieruchomości do sieci wodociągowej. Organ błędnie przyjął jako termin, od którego liczył przedawnienie [...] listopada 2002r., gdy tymczasem budowa wodociągu odbywała się etapami od sierpnia 2001r. do grudnia 2001r. W ocenie skarżących okoliczność ta ma istotne znaczenie nie tylko w ich sprawie ale także dla innych mieszkańców tej wsi.
Zarzucili organowi II instancji, iż mimo zgłoszonych wniosków o dopuszczenie dowodów z dokumentów, które znajdowały się w Starostwie Powiatowym i które wskazywały na wcześniejszy termin oddania sieci wodociągowej niż przyjęty przez Wójta Gminy organ nie ustosunkował się do ich wniosków. A ma to istotne znaczenie o tyle, że w ich ocenie już w dniu wydania decyzji przez organ I instancji naliczenie opłaty adiacenckiej było niezasadne wobec przedawnienia a także wobec naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego przy wydawaniu tej decyzji.
Mimo zatem, iż decyzja organu II instancji jest dla nich korzystna, uważają iż poczynione przez organy ustalenia faktyczne sprawy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności, które miały wpływ na treść decyzji zarówno organu I jak i II instancji.
Wnieśli dorozumianie zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji w części umarzającej postępowanie i merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organy administracji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana na podstawie zarówno art. 138 § 1 pkt. 2 jak i 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego orzekając o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości i umorzeniu postępowania przy przyjęciu założenia, że decyzję Wójt Gminy wydał w okresie gdy nie upłynął jeszcze 3 letni okres przedawnienia licząc od dnia [...] listopada 2002r., o którym mowa w art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /tj. Dz. U. z 2004r. Nr 261 poz. 2603/ - decyzja datowana jest [...] października 2005r. a upływ tego terminu nastąpił w trakcie postępowania międzyinstancyjnego. W dniu zatem wydawania decyzji przez organ II instancji – [...] grudnia 2005r. ustalenie opłaty adiacenckiej na podstawie art. 145 ustawy o gospodarce nieruchomościami było przedawnione.
Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej mierze jest jednoznaczne – termin powołany w art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest terminem prawa materialnego i Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ odwoławczy o charakterze reformatoryjnym ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji i musi brać pod uwagę stan istniejący w tym względzie w dacie rozpatrywania odwołania .Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy nie może ograniczać się jedynie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnych, obwiązany jest ponownie rozpoznać sprawę i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygnięta decyzją organu I instancji, przy czym musi brać pod uwagę stan sprawy z daty rozpoznania odwołania./wyrok NSA z 13.XII.2001r. I SA1278/00 i wyrok NSA z 5.XII.2000r. I SA 1712/99 /.
Jednakże w niniejszej sprawie strony kategorycznie kwestionują zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i w skardze termin, od którego organ II instancji liczył upływ 3 letniego okresu przedawnienia. Ich zdaniem przedmiotowa sieć wodociągowa oddawana i odbierana była etapami, a w odniesieniu do ich nieruchomości /jak twierdzą woda była na działce już w miesiącu sierpniu – wrześniu 2002r./. Powołują się przy tym na dokumenty, które znajdują się w Starostwie Powiatowym, a których organy nie brały pod uwagę.
W ocenie Sądu okoliczność ta podnoszona przez strony w trakcie całego postępowania wymaga wyjaśnienia i ustalenia. Strony bowiem uważają, że nie było żadnych podstaw do wszczynania z urzędu postępowania w sprawie opłaty adiacenckiej przez organ I instancji bowiem już w tym czasie postępowanie w sprawie było przedawnione.
O etapowości budowy sieci wodociągowej z przyłączami świadczą dokumenty w których mowa o podziale inwestycji na zadania:
- np: w miejscowości [...] zadanie w 3 i 3 a
- miejscowość [...] zadanie 4
- miejscowość [...] zadanie 4a (k -31 akt administracyjnych)
O braku ustalenia daty technicznego odbioru robót świadczy fakt, iż na karcie 35 akt znajduje się protokół końcowego technicznego odbioru robót – zadanie 4 i 4a z datą 19 listopada 2002r. a nie inną niż przyjęły organy ([...] listopada 2002r.)
Jeśli zatem było by tak jak wywodzą skarżący N., iż datą etapu odbioru w stosunku do ich nieruchomości był termin sprzed daty [...] października 2002 roku to prawidłowym orzeczeniem winno być umorzenie postępowania pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa bowiem już w dacie wydania tej decyzji istniała przesłanka materialno-prawna a nie przesłanka procesowa prowadząca do umorzenia postępowania na zasadzie art. 105 kpa.
Stąd wobec naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego art. 7, 77 § 1, 107 § 1 oraz art. 138 § 2 pkt 3 na zasadzie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ Sąd uchylił w części zaskarżoną decyzję co do umorzenia postępowania.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 wyżej cytowanej ustawy.