II SA/GO 83/24

II SA/Go 83/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-04-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska
Jacek Jaśkiewicz /sprawozdawca/
Jarosław Piątek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 61, art. 66 ust. 5, art. 140 ae ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 87 ust. 1 pkt 3 d), art. 92a ust. 1, art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A.A. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], [...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ([...] WITD) nałożył na A.A. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%. oraz, którego dopuszczalnadługość została przekroczona o co najmniej 20 % (art. 92a ust. 1, ust. 7, ust. 11 oraz lp.10.2.4 i lp. 10.3.3. załącznika nr 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym,tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.; dalej –u.t.d.).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] r. na punkcie kontroli na drodze ekspresowej [...], został zatrzymany do kontroli drogowej samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepami marki [...] nr rej. [...] marki [...] nr rej. [...], którym kierował A.K. - w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy transportowego – A.A. prowadzącego działalność gospodarczą w [...]. Pojazdem wykonywany był międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy - ładunku zgodnie z okazanymi listami przewozowymi.
W trakcie kontroli dokonano pomiarów i ważenia zespołu pojazdów legalizowanymi urządzeniami w wyniku którego ustalono, że długość zespołu pojazdów wyniosła 25,48 m (przekroczenie o 8,95 m czyli 54,2 % normy) oraz rzeczywistą masę zespołu pojazdów, która wynosiła 72,15 ton (przekroczenie o 32, 15 ton czyli 80,4 normy).
Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli drogowej z dnia [...]r. i tego też dnia [...] WITD zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzonego w toku kontroli naruszenia przepisów prawa, a następnie wydała opisaną wyżej decyzję z dnia [...] r.
2. W odwołaniu wniesionym w terminie skarżący A.A. zarzucił tej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, w której naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 92 ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z § 29 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" poprzez nałożenie kary pieniężnej za naruszenie stypizowane w załączniku nr 3 do u.t.d.; naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. naruszenie zasady wynikającej z art. 2 Konstytucji RP czyli zakazu podwójnego karania za ten sam czyn oraz niezastosowanie w sprawie przepisów art. 189 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej k.p.a.) tj. niemiarkowanie kary, jak również nie skorzystanie przez organ z możliwości odstąpienia od nałożenia kary.
W oparciu o te zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
3. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Inspektor Transportu Drogowego ([...]ITD) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej podstawie prawnej wskazał art. 4 pkt 15, art. 4 pkt 22 lit. l, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 pkt 2, art. 92c oraz Ip. 10.2.4. i 10.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d., a także art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm. - zwana dalej p.r.d.) i § 2ust. 4 pkt 1 i § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.)
3.1. W jej uzasadnieniu przytoczył stan faktyczny sprawy, ustalenia organu I instancji oraz treść odwołania strony. Następnie przytoczył i rozważył treść powoływanych przez stronę przepisów art. 189d,art. 189e oraz art. 189f k.p.a. wskazując, że ze względu na brzmienie art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie mająone zastosowania w sprawie.Następnie organ omówił podstawy materialnoprawnej kwalifikacji stanu faktycznego, wyjaśniając w szczególności treść przepisów art. 4 pkt 22 lit. l, art. 87 ust. pkt 3 lit. d, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 2 u.t.d. oraz pozycje 10.2.4. i 10.3.3 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Organ podkreślił, że w trakcie kontroli wykonano pomiar nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów przy użyciu przenośnej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu METEOR-E-099 nr fabr.: [...]. Waga w dniu kontroli drogowej legitymowała się decyzją o zezwoleniu na użytkowanie. Uprawniony geodeta wykonał pomiary pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z których wynika, że pomierzony spadek podłużny na ww. punkcie kontrolnym nie przekracza dopuszczalnego określonego na poziomie 1%, a pomierzony spadek poprzeczny nie przekracza dopuszczalnego określonego na poziomie 2%. Długość pojazdu została zmierzona przymiarem wstęgowym również legitymującym się ważnością. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia, a ich kopie zostały dołączone do protokołu kontroli. (szczegółowy opis pomiarów na s. 7-10 decyzji, a wynikający z nich stan faktyczny nie jest kwestionowany w odwołaniu i skardze).
3.2. W rozważaniach [...]ITD wskazał, że w sprawie brak jest przesłanek do wnioskowanego prze stronę umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie 92c ust.1 u.t.d. Jak podkreślono w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego organ I instancji poinformował stronę o treści art. 92c ust. 1 u.t.d. i wezwał do przedstawienia dowodów poświadczających, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Strona w toku postępowania nie złożyła żadnych wyjaśnień, które stanowiłyby dowody wskazujące, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Strona nie udowodniła też okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu.
Zdaniem organu przewoźnik drogowy nie ma wpływu na powstanie naruszenia tylko w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu działania siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Przewoźnik drogowy wykonując transport drogowy, posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze, po której wykonuje przejazd, mając na względzie podzielność przewożonego ładunku.
W sprawie strona, jak stwierdził organ, w pełni godziła się na stwierdzony stan rzeczy – przekroczenie dopuszczalnych norm w zakresie masy i długości zespołu pojazdów, co potwierdził w zeznaniach kierowca, zdając sobie sprawę, że nie posiadał stosownego zezwolenia i zespół pojazdów nie był pilotowany. W ocenie organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy świadczy, że strona miała wpływ na powstanie naruszenia, w związku z czym w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c u.t.d.
3.3. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego"podwójnego karania za to samo naruszenie" organ wskazał, że podstawą do wszczęcia postępowania, a następnie nałożenia kary pieniężnej były przepisy ustawy o transporcie drogowym, a nie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem organu ze względu na różne cele i funkcje tych ustaw oraz treść rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 11 Go 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.3.2016, s. 8) w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wymierzone na ich podstawach sankcje nie są, jak podkreślono, "ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej".
3.4. Odnosząc się do zarzutu błędnego zastosowania art. 92 ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z § 29 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" poprzez nałożenie kary pieniężnej za naruszenie stypizowane w załączniku nr 3 do u.t.d. - organ odwoławczy wskazał, że nie jest kompetentny do oceny zasad technik prawodawczych. Jednocześnie organ wyjaśnił, że skarżona decyzja została wydana na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa.
4. Od tej decyzji A.A., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim zaskarżając ją w całości.
4.1. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenieprzepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji:
1) art. 8 § 1 k.p.a., art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu, art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, art. 50 Karty Praw Podstawowych UE (KPP) i wynikającej z tych przepisów zasady ne bis in idem w zw. z art. 49 ust. 3 i art. 52 ust. 1 KPP i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP wyrażających zasadę proporcjonalności, poprzez wszczęcie wobec przewoźnika dwóch postępowań prowadzących do nałożenia dwóch kar za to samo zarzucone zachowanie (tożsamość czynu), tj. kary na podstawie art. 92a ust. 1, 7 pkt 2 u.t.d. w zw. z Ip. 10.2.3 zał. nr 3 do u.t.d. oraz kary na podstawie art. 62 ust. 4, art. 64 ust. 1 i 2 i 4b, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) i ust. 2 p.r.d.; w sytuacji gdy podmiot nie powinien być karany dwukrotnie za jedno i to samo zarzucone zachowanie, która to reguła ma zastosowanie również do sankcji administracyjnych o charakterze prewencyjnym lub represyjnym będących karami pieniężnymi, bowiem postępowanie karne na gruncie konwencyjnym i konstytucyjnym rozumiane jest szerzej niż na gruncie krajowym, a tożsamość zachowania należy rozumieć jako jedność czynu, a nie tożsamość ocen prawnych dokonywanych z perspektywy dóbr prawnie chronionych;
2) art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy za to samo naruszenie [...] WITD nałożył w drodze innej decyzji administracyjnej karę pieniężną, albowiem na podstawie protokołu kontroli drogowej z dnia [...] nr [...] wydał decyzję administracyjną z dnia [...] r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, która była konsekwencją zarzuconego przekroczenia dopuszczalnych wymiarów pojazdu, a więc stanowiła karę za to samo naruszenie;
3) art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy u.t.d., a zostały przez organy pominięte, pomimo że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a.;
4) art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, w której waga zarzucanego naruszenia jest znikoma, strona zaprzestała naruszania prawa, a kara w wysokości 12.000 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna;
Dalej przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie:
5) art. 62 ust. 4, art. 64 ust. 1 i 2 i 4b, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d., art. 92a ust. 1, 7 pkt 2 u.t.d. w zw. z Ip. 10.2.3 zał. nr 3 do u.t.d. oraz art. 4 ust. 3 i art. 10e Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym w zw. z art. 1 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz załącznika nr I pkt. 4 do tego rozporządzenia dotyczącego grupy naruszeń przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE (przepisy dotyczące masy i wymiarów) przez nałożenie na przewoźnika kary za delikt dotyczący przekroczenia dopuszczalnej masy i wymiarów pojazdów na podstawie u.t.d., w sytuacji gdy wobec przewoźnika zostało wszczęte drugie postępowanie za to samo naruszenie sklasyfikowane w p.r.d., w sytuacji gdy naruszenia stypizowane w dwóch ustawach dotyczą tego samego zachowania (idem) i ich wspólnym źródłem jest Dyrektywa Rady 96/53/WE, którą wdraża p.r.d. i do której odwołuje się Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 stanowiące podstawę wprowadzenia w polskim porządku prawnym (w u.t.d.) deliktów dotyczących mas i wymiarów pojazdów, a jednocześnie przedmiot ochrony obydwóch aktów prawa unijnego jest tożsamy stanowi go ochrona konkurencji w zakresie działalności transportowej oraz bezpieczeństwo w ruchu drogowym, co naruszyło zasadę ne bis in idem;
6) art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. przez nieumorzenie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy za to samo naruszenie [...] WITD nałożył równocześnie w drodze innej decyzji administracyjnej karę pieniężną.
7) art.92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. w zw. z lp 10.24. i 10.3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. przez nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za kilak różnych naruszeń a nie odrębnych akr za naruszenia czyli wymierzenie kary nieprzewidzianej przez ustawę, która wymaga dokonania odrębnych rozstrzygnięć materialnoprawnych.
Mając powyższe na uwadze pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji I poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
4.2. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu zewskazanych w skardze dokumentów na okoliczność nałożenia na stronę dwóch kar pieniężnych za to samo naruszenie oraz o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym następującej treści: "czy art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE dotyczących masy i wymiarów pojazdów którymi wykonywane są przewozy oraz załącznika nr I pkt 4 do tego rozporządzenia dotyczącego grupy naruszeń przepisów dyrektywy 96/53/WE (przepisy dotyczące masy i wymiarów) oraz art. 4 ust. 3 i art. 10e dyrektywy 96/53/WE należy interpretować w ten sposób, że art. 50 KPP oraz oczywista dla TSUE i przez niego uznawana zasada ne bis In idem sprzeciwia się temu by Państwa Członkowskie stosowały wobec jednego podmiotu za jeden przewóz dwie sankcje administracyjne - kary pieniężne, jedną za przejazd pojazdu nienormatywnego (przekraczającego dopuszczalne wymiary lub masę) z ładunkiem lub bez ładunku bez zezwolenia takie jak te nakładane na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym i drugą za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej lub wymiarach które zostały przekroczone (są nienormatywne) - takie jak te nakładane na podstawie ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji gdy jedno naruszenie (przejazd) zawiera się w drugim (przewóz - którego częścią jest przejazd)".
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymują stanowisko zawarte w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b oraz lit. c p.p.s.a.).
7. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 – załącznik nr 3 do u.t.d.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto: wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także: zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach.
W załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym zawarto wykaz naruszeń obowiązków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 utd, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń. Zgodnie z lp.10.2.4. załącznika nr 3 do u.t.d. - kara za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% wynosi 10.000 zł. Zgodnie zaś z lp. 10.3.3. przekroczenie dopuszczalnej długości zespołu pojazdów o 20% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5.000 zł.
Dopuszczalne wymiary, masa całkowita i naciski osi pojazdów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 p.r.d. W sprawie zastosowanie miały przepisy § 2 ust. 4 oraz § 3 ust. 1 pkt 2 powyższego rozporządzenia. Dopuszczalne wymiary pojazdu wraz z ładunkiem określone zostały również w art. 61 p.r.d. Zgodnie z art. 61 ust. 1 p.r.d. ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Zgodnie z art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazd lub zespół pojazdów, (...) którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach cyt. ustawy - jest pojazdem nienormatywnym.
8. Przepisy te oraz ustalenia, które posłużyły do kwalifikacji prawnej nie są kwestionowane i nie budzą żadnych wątpliwości. Zostały one szeroko opisane w decyzjach i nie ma potrzeby ich powtórzenia. Podkreślić należy, że użyte przez organy urządzenia pomiarowe posiadały wymagane świadectwo legalizacji ponownej i - co istotne - kierowca nie wniósł żadnych uwag do protokołu kontroli, w szczególności na temat sposobu i warunków jej wykonania, użytych do ważenia i pomiarów zewnętrznych urządzeń oraz ich wyników. Kierowca, a potem skarżący i jego pełnomocnik nie kwestionowali wyników pomiarów i innych okoliczności faktycznych stwierdzonych w protokole.
Zostały zatem spełnione przesłanki do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za oba stwierdzone delikty, przy czym, organy powołały się tu na art. 92a ust. 1 u.t.d. wymierzając łączną wysokość kary na 12.000 zł. Wbrew temu co podniesiono w ostatnim zarzucie skargi wymierzenie jednej kary w łącznej wysokości nie jest naruszeniem prawa. Przedmiotem sprawy było bowiem nałożenie kary pieniężnej za naruszenia prawa stwierdzone w wyniku przeprowadzonej kontroli. Nie chodzi więc o wiele spraw i wiele pojedynczych kar, tylko o jedną sprawę, spowodowaną niekorzystnym dla strony wynikiem kontroli oraz jedną karę za wszystkie stwierdzone uchybienia. Sposób obliczenia wysokości tej kary ustawodawca określa w ustawie: stanowi ona sumę kar za poszczególne naruszenia, ale nie może przekraczać wysokości granicznych dla danego rodzaju kontroli.
Taka praktyka jest stosowana od lat nie została podważona przez orzecznictwo (z wielu orzeczeń dotyczących podobnych spraw por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2024 r., II GSK 1162/23, CBOSA). Tylko na marginesie należy wskazać, że uwzględnienie tego zarzutu spowodowałoby to, że na skarżącego powinny były zostać nałożone dwie odrębne kary: w wysokości 10.000 zł oraz 5.000 zł., co chyba nie jest intencją skargi (nota bene stoi temu na przeszkodzie zakaz wyrażony w art. 134 § 2 p.p.s.a.).
9. Sąd podziela stanowisko organów w kwestii niewykazania w sprawie okoliczności przewidzianych w art. 92c u.t.d. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący - prawidłowo pouczony o powyższym prawie, w toku postępowania nie powołał się na jakiekolwiek okoliczności egzoneracyjne, o których mowa w art. 92a ust. 1.
10. Jeśli o chodzi o najważniejszy i najbardziej rozbudowany argument skargi (tak pod względem proceduralnym, jak i materialnoprawnym) dotyczący dwukrotnego ukarania strony przez wszczęcie dwóch odrębnych postępowań administracyjnych i wymierzenia odrębnych kar administracyjnych w sytuacji, gdy w obu przypadkach u podstaw stwierdzonego naruszenia była ta sama okoliczność faktyczna, czyli przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz długości zespołu pojazdów sąd, podzielając utrwaloną linię orzeczniczą, uznaje taką sytuację za zgodną z prawem. Do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi jedynie wówczas, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego.
W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi jedynie wówczas, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego. Istotne znaczenie ma ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne.
Istotne znaczenie ma ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne. Kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które stanowią zagrożenie w ruchu drogowym, a kara za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego ma na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych przez u.t.d. Innymi słowy, celem natomiast kary nałożonej w oparciu o przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu tj. wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego.
Jak podkreśla się w orzecznictwie chodzi tu zatem o różne cele, funkcje, przedmiot ochrony i podstawy prawne.Celem tych kar jest zapobieganie niszczeniu sieci drogowej oraz zapobieganie niebezpieczeństwu w ruchu drogowym. Celem natomiast kary nałożonej w oparciu o przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu tj. wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego(z wielu por. wyroki NSA z dnia 15 września 2022 r., II GSK 689/21; 23 listopada 2021 r., II GSK 1667/21; 28 września 2021 r., II GSK 248/21; 15 września 2021 r., II GSK 689/21; CBOSA).
11. Również w doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie zajmował się dopuszczalnością zastosowania dwóch sankcji za ten sam czyn, zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym, nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej aprobuje pogląd, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi wtedy, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego. Rozważenia wymaga, czy nastąpiła ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji oraz czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne.
Kara za przejazd pojazdu nienormatywnego nałożona na podstawie p.r.d. ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Zgodnie z art. 140ae ust. 1 p.r.d., kary pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a, są przekazywane do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Celem tych kar jest zapobieżenie niszczeniu sieci drogowej i niebezpieczeństwu w ruchu drogowym. Natomiast kary wymierzane na podstawie u.t.d. za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą. Na podstawie tych przepisów ochronie podlega inny interes prawny. Kara wymierzana jest co do zasady profesjonalnemu podmiotowi gospodarczemu. Jej celem jest wymierzenie sankcji przewoźnikowi, który przy wykonywaniu działalności nie stosuje się do wymogów wynikających z przepisów prawa, co może, jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej zmianę do u.t.d., prowadzić, zgodnie z unormowaniami unijnymi, do utraty przez przewoźnika drogowego dobrej reputacji. Dobrem chronionym jest w tym przypadku prawidłowość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu. Ochrona prawidłowości prowadzenia działalności transportowej wiąże się również bezpośrednio z ochroną uczciwej konkurencji.
12. To, że wprowadzone ustawą nowelizującą z dnia 5 lipca 2018 r. zmiany ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym wynikały z konieczności wypełnienia przez Polskę zobowiązań nałożonych przez rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 nie kolidują z celami i funkcjami kar przewidzianych w art. 92a u.t.d. i jego załączniku nr 3, gdyż, jak to stwierdzono w uzasadnieniu do nowelizacji tej ustawy "kierunkowe zmiany zaproponowane w załącznikach polegają na dostosowaniu brzmienia poszczególnych naruszeń do postanowień załącznika nr I do rozporządzenia (UE) 2016/403, określeniu kwalifikacji poszczególnych naruszeń (tj. poważne naruszenie - PN, bardzo poważne naruszenie - BPN, najpoważniejsze naruszenie - NN) zgodnie z postanowieniami załącznika nr I do rozporządzenia (UE) 2016/403 oraz dostosowaniu wysokości kary do wagi naruszenia, przy uwzględnieniu m.in. wpływu na wzrost bezpieczeństwa ruchu drogowego, bezpieczeństwo publiczne, ochronę interesów pasażerów, zwalczanie nieuczciwej konkurencji".
Przedstawiona wykładnia jest zgodna z zasadą ustawowej określoności czynów zabronionych i kar zapisaną w art. 49 ust. 1 zd. 1 KPP, która wymaga, aby ustawa jasno określała naruszenia i grożące za nie kary, przy czym warunek ten jest spełniony, jeśli podmiot prawa na podstawie brzmienia danego przepisu, a w razie potrzeby - na podstawie wykładni dokonanej przez sądy - jest w stanie określić, jakie działania i zaniechania grożą pociągnięciem go do odpowiedzialności karnej (por. wyroki TSUE: z dnia 22 października 2015 r., AC-Treuhand/Commission, C-194/14 P, EU:C:2015:717, pkt 40 oraz z dnia 20 grudnia 2017 r., Vaditrans, C-102/16, EU:C:2017:1012, pkt 51 i przytoczone tam orzecznictwo).
W świetle wyżej poczynionych uwag, że zarówno ustawa o transporcie drogowym, jak i ustawa – Prawo o ruchu drogowym, spełniają w zakresie omawianych deliktów zasadę ustawowej określoności czynów zabronionych i kar, co nie narusza też art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
14. Z tych względów należy uznać, że delikty administracyjne przypisane skarżącemu w rozpatrywanej sprawie nie był tożsamy z deliktem przypisanym na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, a co za tym idzie, że nie były również tożsame zachowania, z powodu których każdy z tych deliktów został stronie skarżącej przypisany. Były to bowiem zachowania zasadniczo różne, a tezy przeciwnej nie uzasadnia to, że podlegające ustaleniu w odrębnie prowadzonych postępowaniach odrębne zbiory faktów posiadały również pewną część wspólną odnoszącą się do przekroczenia tego samego parametru kontrolowanego pojazdu. W świetle przedstawionych argumentów nie ma to jednak znaczenia, albowiem na tej tylko podstawie - a więc z pominięciem konsekwencji wynikających z przywołanej powyżej regulacji prawnej - nie sposób jest zasadnie wnioskować o zaistnieniu sytuacji mającej dowodzić naruszenia zasady ne bis in idem, a w konsekwencji - jak podnosi skarżący - o naruszeniu zasady proporcjonalności wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP, czy też z art. 8 k.p.a., na gruncie którego ma ona wymiar obowiązku proceduralnego.
W obu omówionych wyżej przypadkach nie zachodzi zatem tożsamość chronionego interesu prawnego. Nałożone na skarżącego kary zostały wymierzone za różne naruszenia, mimo że dotyczą tych samych okoliczności faktycznych.Nie ma zatem podstaw do uwzględnienia wniosku zawartego w skardze i skierowania przez sąd pytania prejudycjalnego do TSUE
15. W ocenie sądu nie jest także zasadny zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego polegający na pominięciu w sprawie przepisów działu IVa kpa dotyczących administracyjnych kar pieniężnych. Zauważyć należy, że zakres stosowania przepisów tego działu k.p.a. wyznacza jej art. 189a stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu, w § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Zdaniem sądu uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych w § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa k.p.a., to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (por. A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, w: Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el’ por. także wyrok NSA z 28 września 2021 r., II GSK 717/21, CBOSA).
Nadto stosowanie art. 92c u.t.d. ma w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana. Z treści stanowiska strony i jego pełnomocnika (również ze skargi) nie wynikają żądane okoliczności, które uzasadniałyby zastosowania art. 92c u.t.d., jak i przepisów działu IVa k.p.a. Nawet zatem gdyby przepisy k.p.a. były stosowalne, brak jest w sprawie podstaw do ich rozpatrywania, gdyż strona nie wskazała żadnych okoliczności faktycznych istotnych dla ich zakresu normowania.
16. W ocenie Sądu organy nie dopuściły się także innego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu skutkującym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Organy zbadały istotne okoliczności stanu faktycznego, a ocena zebranego materiału dowodowego została przeprowadzona zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zdecydowały o treści decyzji. Tak zredagowane uzasadnienie decyzji nie narusza zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a) - realizowanych na podstawie art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.