II SA/Go 814/19

II SA/Go 814/19 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2020-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Jaśkiewicz /przewodniczący/
Jarosław Piątek
Michał Ruszyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 569/20 - Wyrok NSA z 2023-08-17
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, 75, 77 § 1, 80, 40 § 2 i 107 § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 2200
art. 4 pkt 22, art. 7a, 92c ust. 1 pkt 1, art. 92b ust. 1, art. 92a ust. 1, art. 92 ust. 5 pkt 1, art. 93a ust. 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
§ 1 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi R. spółki z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej R. spółki z o.o. kwotę 306 (trzysta sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Wojewódzki Inspektora Transportu Drogowego (WITD) orzekł o nałożeniu na R. Sp. z o.o. kary pieniężnej w wysokości 7.700 zł.
W dniach [...] grudnia 2018 r. do [...] stycznia 2019 r., na podstawie upoważnienia WITD nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., przeprowadzono kontrolę w przedsiębiorstwie R. Sp. z o.o. Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o transporcie drogowym, w tym także warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w zakresie dysponowania bazą eksploatacyjną. Kontrolą objęto okres
od dnia [...] grudnia 2017 r. do dnia [...] grudnia 2018 r. Zgodnie z protokołem kontroli w przedsiębiorstwie w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli zatrudniano średnio 5 kierowców miesięcznie. Ustalenia kontroli zostały ujawnione
w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r.
Podstawę faktyczną skarżonego rozstrzygnięcia stanowiło:
– przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin
w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny;
– przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin
w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny, o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin oraz za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin;
– skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego
w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej o czas do 1 godziny, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin oraz za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin;
– przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut, o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny i 30 minut oraz za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut;
– naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy
- za każdego kierowcę.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła R. Sp. z o.o. która wskazała,
że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył szereg przepisów postępowania administracyjnego oraz prawo materialne. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości lub umorzenie postępowania organu I instancji.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 poz. 2096 ze zm.) – dalej jako "k.p.a", art. 5 ust. 2, ust. 3 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie u.t.d. oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, ust. 5, ust. 7, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.) – dalej jako "u.t.d.", Ip. 5.1.1, Ip. 5.2.1, Ip. 5.2.2, Ip. 5.2.3, Ip. 5.7.1, Ip. 5.7.2, Ip. 5.7.3, Ip. 5.11.1, Ip. 5.11.2, Ip. 5.11.3, Ip. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d. (tekst jednolity; Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.), art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 ust. 5, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, zwanego dalej "rozporządzenie 561/2006" (Dz. Urz. UE L 102
z 11.04.2006), art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz z kart kierowców (Dz.U.UE L z dnia 2 lipca 2010 r.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 7 650,00 zł (słownie: siedem tysięcy sześćset pięćdziesiąt złotych).
W pierwszej części uzasadnienia organ II instancji przytoczył przepisy prawa zastosowane w sprawie oraz wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne zostały nałożone na podstawie art. 92a ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść
art. 92a ust. 5 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. i w tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. GITD wskazał,
iż kwoty jednostkowych kar pieniężnych za każde naruszenie opisane w załączniku nr 3 (naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców) do u.t.d. podlegają sumowaniu, ponieważ wystąpiło jedno naruszenie, a wysokość administracyjnej kary pieniężnej jest uzależniona od rozmiarów stwierdzanego naruszenia. Przekroczenie kolejnego progu czasowego oznacza zwiększenie rozmiarów stwierdzonego naruszenia i konieczność podniesienia wysokości kary pieniężnej. Szczegółowy mechanizm jej ustalania wynika wprost z przepisów ustawy nie pozwalając organowi na swobodę w jej kształtowaniu.
Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godzinę, organ stwierdził, iż zgodnie z lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
ww. przekroczenie sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 50 złotych. GITD podał, iż organ I instancji po analizie zapisów z protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia stwierdził, iż kierowca H.R. prowadził pojazd w okresie od godz. 01:38 do godz. 14:12 dnia [...] sierpnia 2018r. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 9 godzin i 35 minut, w konsekwencji przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 35 minut. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006. Organ odwoławczy zważył, iż z akt sprawy wynika,
że H.R. był zatrudniony przez stronę postępowania od dnia [...] października 2018r. do dnia [...] listopada 2018r., co potwierdza okazane podczas kontroli świadectwo pracy. W związku z powyższym organ I instancji nie powinien nakładać na stronę postępowania kary pieniężnej w sytuacji, gdy kierowca nie wykonywał przewozu drogowego na jej rzecz i dlatego organ odwoławczy odstąpił od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 50 złotych za stwierdzone naruszenie określone w Ip. 5.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas:
– do mniej niż 1 godziny;
– od 1 godziny do mniej niż 2 godzin;
– za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin;
organ podał, iż ww. naruszenia, zgodnie z Ip. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., sankcjonowane są karami pieniężnymi w wysokości odpowiednio 100 złotych, 150 złotych i 200 złotych.
GITD stwierdził, iż analiza zapisów z protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów
w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca R.K. prowadził pojazd
w okresie od godz. 06:58 dnia [...] października 2018r. do godz. 15:09 dnia [...] października 2018r. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 13 godzin i 43 minuty, w konsekwencji przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 3 godziny i 43 minuty. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006. Kara pieniężna wynosi 800 zł. Z kolei analiza zapisów z protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów
w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca Ł.Ł. prowadził pojazd
w okresie od godz. 05:46 do godz. 19:49 dnia [...] września 2018r. Oznacza to,
że kierowca prowadził pojazd przez 11 godzin i 10 minut, w konsekwencji przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 10 minut. Przedstawiony wydruk nie został uwzględniony. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż wskazany przez kierowcę powód odstąpienia od przepisów postępowania nie może zostać uwzględniony, gdyż prawidłowe planowanie trasy ciąży na przedsiębiorcy. Kara pieniężna wynosi 300 zł.
Podsumowując tę część uzasadnienia GITD stwierdził, iż zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1.100 złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.2.1, Ip. 5.2.2, Ip. 5.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej jak
i kilkuosobowej o czas:
– do jednej godziny;
– powyżej 1 godziny do 2 godzin;
– za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin;
organ podał, iż ww. naruszenia, zgodnie z Ip. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d., sankcjonowane są karami pieniężnymi w wysokości odpowiednio 150 złotych, 350 złotych i 550 złotych.
GITD wskazał ponadto, iż analiza zapisów protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca R.K. o godz. 06:58 dnia [...] października 2018 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy,
w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 4 godziny i 42 minuty tj. od godz. 00:21 do godz. 05:03 dnia [...] października 2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 18 minut. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006. Kara pieniężna wynosi 2.150 zł.
Analiza zapisów protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca R.L. o godz. 06:12 dnia [...] października 2018 r. rozpoczął 24- godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 41 minut tj. od godz. 21:31 dnia [...] października 2018r. do godz. 06:12 dnia [...] października 2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 19 minut. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006. Kara pieniężna wynosi 150 zł.
Z kolei analiza zapisów protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów
w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca R.L. o godz. 08:12 dnia [...] października 2018r. rozpoczął 24- godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 42 minuty tj. od godz. 22:33 dnia [...] października 2018 r. do godz. 07:15 dnia [...] października 2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 18 minut. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006. Kara pieniężna wynosi 150 zł.
W podsumowaniu GITD stwierdził, iż zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2.450 złotych za stwierdzone naruszenia określone w Ip. 5.7.1, Ip. 5.7.2, Ip. 5.7.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas:
– do mniej niż 30 minut;
– czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny 30 minut;
– za każde następne rozpoczęte 30 minut od 1 godziny 30 minut;
organ podał, iż ww. naruszenia, zgodnie z Ip. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., sankcjonowane są karami pieniężnymi w wysokości odpowiednio 100 złotych, 250 złotych i 350 złotych.
GITD podał, iż analiza zapisów z protokołu kontroli oraz danych cyfrowych urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca A.G. prowadził pojazd w okresie od godz. 15:49 do godz. 20:49 dnia [...] września 2018 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 39 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 9 minut. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006. Kara pieniężna wynosi 100 zł.
Analiza zapisów z protokołu kontroli oraz danych cyfrowych urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca A.G. prowadził pojazd w okresie od godz. 13:28 do godz. 18:05 dnia [...] września 2018 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 35 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 5 minut. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006. Kara pieniężna wynosi 100 zł.
Analiza zapisów z protokołu kontroli oraz danych cyfrowych urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca Ł.Ł. prowadził pojazd w okresie od godz. 09:52 do godz. 15:27 dnia [...] września 2018 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 23 minuty i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 53 minuty. Przedstawiony wydruk nie został uwzględniony. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż wskazany przez kierowcę powód odstąpienia od przepisów postępowania nie mógł zostać uwzględniony, gdyż prawidłowe planowanie trasy ciąży na przedsiębiorcy. Kara pieniężna wynosi 350 zł.
Analiza zapisów z protokołu kontroli oraz danych cyfrowych urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca Ł.Ł. prowadził pojazd w okresie od godz. 12:48 do godz. 19:49 dnia [...] września 2018 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 37 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 7 minut. Przedstawiony wydruk nie został uwzględniony. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż wskazany przez kierowcę powód odstąpienia od przepisów postępowania nie mógł zostać uwzględniony, gdyż prawidłowe planowanie trasy ciąży na przedsiębiorcy. Kara pieniężna wynosi 1.050 zł.
Podsumowując organ odwoławczy podał, iż zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1.600 złotych za stwierdzone naruszenia określone
w Ip. 5.11.1, Ip. 5.11.2, Ip. 5.11.3 załącznika nr 3 do u.t.d..
Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę, organ podał, iż zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG)
nr 3821/85: i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego; ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak
i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.
Stosownie do art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010r.
w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców:
1. Niniejsze rozporządzenie ustanawia maksymalne okresy na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy do celów art. 10 ust. 5 lit. a) ppkt (i) rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
2. Do celów niniejszego rozporządzenia "odpowiednie dane" oznaczają wszelkie dane zarejestrowane przez tachograf cyfrowy oprócz szczegółowych danych dotyczących prędkości.
3. Maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza: a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej; b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy.
4. Odpowiednie dane należy wczytywać w sposób zapobiegający ich utracie.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść Ip. 6.3.17 załącznika nr 3 u.t.d., który sankcjonuje naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę karą pieniężną w wysokości 500 złotych. GITD powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2396/14, który orzekł, iż okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni, w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku.
GITD przytoczył następnie ustalenia organu I instancji dotyczące wczytywania danych cyfrowych z kart poszczególnych kierowców i tak WITD ustalił,
że przedsiębiorca nie dochował obowiązku terminowego wczytania danych cyfrowych z karty:
– kierowcy A.G. Analiza danych wykazała, iż ostatnie wczytanie danych cyfrowych miało miejsce w dniu [...] czerwca 2018 r. Ilość dni zarejestrowanej działalności do dnia 4 sierpnia 2018r. wynosi 35.
– kierowcy A.G. Analiza danych wykazała, iż ostatnie wczytanie danych cyfrowych miało miejsce w dniu [...] września 2018 r. Ilość dni zarejestrowanej działalności do dnia 3 listopada 2018 r. wynosi 35. Kara pieniężna wynosi 500 zł.
– kierowcy D.G. Analiza danych wykazała, iż ostatnie wczytanie danych cyfrowych miało miejsce w dniu [...] sierpnia 2018 r. Ilość dni zarejestrowanej działalności do dnia 2 września 2018 r. wynosi 29.
– kierowcy Pana D.G. Analiza danych wykazała, iż ostatnie wczytanie danych cyfrowych miało miejsce w dniu [...] września 2018 r. Ilość dni zarejestrowanej działalności do dnia 4 listopada 2018r. wynosi 34. Kara pieniężna wynosi 500 zł.
– kierowcy R.K. Analiza danych wykazała, iż ostatnie wczytanie danych cyfrowych miało miejsce w dniu [...] października 2018 r. Ilość dni zarejestrowanej działalności do dnia 2 listopada 2018 r. wynosi 33. Kara pieniężna wynosi 500 zł.
– kierowcy Ł.Ł. Analiza danych wykazała, iż ostatnie wczytanie danych cyfrowych miało miejsce w dniu [...] sierpnia 2018 r. Ilość dni zarejestrowanej działalności od dnia 2 lipca 2018 r. wynosi 32. Kara pieniężna wynosi 500 zł.
– kierowcy R.L. Analiza danych wykazała, iż ostatnie wczytanie danych cyfrowych miało miejsce w dniu [...] czerwca 2018 r. Ilość dni zarejestrowanej działalności do dnia 4 sierpnia 2018 r. wynosi 33. Kara pieniężna wynosi 500zł.
Organ odwoławczy zważył, iż w przypadku stwierdzenia powyższego naruszenia dotyczącego nie dochowania obowiązku terminowego wczytania danych cyfrowych z karty kierowcy R.L. do naruszenia nie doszło. Organ odwoławczy zważył, iż analiza danych cyfrowych wykazała, że w okresie od [...] września 2018 r. do dnia [...] listopada 2018 r. ilość dni zarejestrowanej działalności wynosi 23.
Ponadto, organ odwoławczy wskazał, iż analizując dane cyfrowe wzięto pod uwagę dni, w których karta kierowcy była zalogowana w slocie tachografu, a także dni, w których kierowcy wykonali wpisy manualne, które zostają zapisane w pamięci tachografu oraz na karcie kierowcy. Organ odwoławczy poinformował, iż wziął
pod uwagę dni, w których kierowcy prowadzili pojazd, wykonywali inną pracę
lub pozostawali w dyspozycji, a także dni, w których nie prowadzili pojazdu, ale podlegali obowiązkowi odpoczynku. GITD podał, że do dni zarejestrowanej działalności nie zostały wliczone dni, w których karta kierowcy nie była włożona
do slotu tachografu, a także nie został wykonany wpis manualny. Ponadto, organ wskazał, iż przeanalizował okazane przez stronę ewidencje czasu pracy,
by sprawdzić, czy kierowcy w ww. okresach nie przebywali na urlopach wypoczynkowych lub zwolnieniach chorobowych.
W związku z powyższym, w ocenie GITD, zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2.500 złotych za stwierdzone naruszenie z Ip. 6.3.17
do załącznika nr 3 u.t.d.
Podsumowując organ odwoławczy nałożył na stronę łączną karę pieniężną
w wysokości 7.650 zł (słownie: siedem tysięcy sześćset pięćdziesiąt złotych) za stwierdzone naruszenia.
Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ II instancii stwierdził, iż są niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione. I tak:
– odnosząc się do zarzutów strony dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, organ odwoławczy zważył, iż pozostają bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Organ I instancji prawidłowo
i wyczerpująco zebrał materiał dowodowy, by załatwić sprawę zgodnie
z przepisami prawa. Strona miała zapewnione prawo do czynnego udziału
w postępowaniu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zaś posiada wszelkie elementy wymagane przez prawo.
– odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 40 § 2 k.p.a., organ odwoławczy wskazał, iż zarówno orzecznictwo, jak i przepisy postępowania administracyjnego wskazują, że pełnomocnik przedstawia stosowne upoważnienie do działania w imieniu strony przy pierwszej czynności, którą wykonuje na etapie postępowania administracyjnego. Organ podkreślił,
iż pełnomocnictwo zostało okazane przed zakończeniem kontroli,
w momencie, gdy strona nie wiedziała, czy postępowanie administracyjne zostanie w ogóle wszczęte. Ponadto, w toku postępowania pełnomocnik strony nie wykonał żadnej czynności procesowej. Na każdym etapie postępowania strona działała osobiście, a więc za chybiony należy uznać zarzut strony, że organ uniemożliwił jej ochronę praw i interesów. Zauważyć należy także, że strona nie została pozbawiona żadnych z przysługujących jej praw, w tym w szczególności prawa do wniesienia odwołania, gdyż złożyła je w terminie.
– organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92 b u.t.d. Strona nie wykazała bowiem, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywało się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Organ odwoławczy podał, że odpowiedzialność przedsiębiorstwa za naruszenia przepisów transportowych wynika wprost z przepisów unijnych: z rozporządzenia nr 165/2014 oraz z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r., w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85
i 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85.
W ocenie GITD skarżący w toku postępowania nie przedstawił dowodów oraz okoliczności mogących zwolnić stronę z odpowiedzialności na podstawie art. 92 b u.t.d.
Organ odwoławczy podkreślił, iż do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy wynikających z ww. aktów prawnych należy bieżący nadzór nad pracą zatrudnionych kierowców oraz pojazdami będącymi własnością przedsiębiorstwa. Podmiot wykonujący transport ma bowiem zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, a nie jedynie stworzyć warunki do przestrzegania przez kierowców czasu pracy kierowcy. Samo przeszkolenie kierowców, czy zapoznanie ich z regulaminem jest niewystarczające, jeżeli przedsiębiorca tylko pozornie egzekwuje przestrzeganie ustalonych zasad. Ponadto, przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób,
aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie
z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych
do pokonania przez kierowcę, jak również czynności przewidziane w trakcie załadunku i rozładunku pojazdu.
Strona zarzucając rozstrzygnięciu organu I instancji naruszenie przepisu z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., jednocześnie nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wobec czego, w ocenie GITD,
w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Skarżący w ocenie organu odwoławczego nie przedstawił żadnych dowodów oraz okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania art. 92c u.t.d. Organ podkreślił,
iż to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę
do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. Zdaniem GITD skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, mogących obalić ustalenia organu I instancji. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem Ip. 5.1, Ip. 5.2, Ip. 5.7, Ip. 5.11 oraz Ip. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d. były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ
i mógł je przewidzieć. Wpływ przedsiębiorcy przejawia się w braku kontroli nad kierowcą, oraz braku reakcji na popełniane przez niego naruszenia. Przedsiębiorca nie wskazał wystąpienia żadnych innych okoliczności na które nie miał wpływu,
lub których nie mógł przewidzieć.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego złożyła R. Sp. z o.o., która wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o orzeczenie o kosztach procesu zgodnie z normą przepisu.
Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów:
– art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6 k.p.a. poprzez nadanie przymiotu legalności procedurom przedsięwziętym przez organ I instancji bez podstawy prawnej,
– art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., polegające na nie wyjaśnieniu sprawy co do istoty, zaniechanie rozpatrzenia sprawy, które spowodowało wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego przez organ i wadliwe rozstrzygnięcie,.
– art. 107 § 1 K.p.a. w zw. z art. 104 § 4 k.p.a. polegające na nie odniesieniu się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich faktów i dowodów zgromadzonych
w trakcie postępowania i zatajenie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy;
– art. 32, art. 40, art. 8 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła przebieg postępowania oraz wskazała, że przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d., w tym również warunków dostępu
do zawodu przewoźnika drogowego w zakresie dysponowania bazą eksploatacyjną. Kontrolą objęto okres od dnia [...] grudnia 2017r. do dnia [...] grudnia 2018r. W celach analizy czasu pracy organ pobrał m. in. zapisy z kart kierowców poddanych kontroli za okres [...] sierpnia 2018 r. do dnia [...] października 2018 r.
W ocenie skarżącej zgodnie z zarządzeniem GITD nr [...]r., które wskazuje konkretnie okres w ramach, którego organ może kontrolować czas pracy. Inspektor kontrolujący pobrał do analizy pliki za okres od [...] sierpnia 2018 r. do dnia [...] października 2018 r. natomiast analizuje sczytane dane od lipca 2018r. do listopada 2018r. analizując je pod katem sczytania danych natomiast nie analizuje naruszeń w tym okresie, czyli poza zakresem poddanym kontroli czasu pracy. Ponadto w decyzji organu I instancji istnieje zapis, iż pobrano za pokwitowaniem zapisy z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku od dnia [...] sierpnia 2018 r. do dnia [...] października 2018 r. Skarżąca podniosła, iż organ Il instancji nie ustosunkował się do jej zastrzeżeń w odwołaniu w zakresie pobierania i analizowania danych z kart kierowców zarówno po Jak i przed okresem objętym kontrolą. Nie można wymagać od adresata normy ustanawiającej wymóg sczytywania danych rejestrowanych, aby realizował ten wymóg także za dni, w których obowiązek rejestracji danych nie istniał.
Ponadto skarżąca podała, iż organ I instancji rażąco naruszył jej prawo
do działania przez pełnomocnika poprzez niedoręczenie jej pełnomocnikowi protokołu z kontroli stanowiącego podstawę do wydania zaskarżonych decyzji administracyjnych. Zdaniem strony organ z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych indywidualnej sprawy, winien rozpoznawać wnioski strony zgodnie z ich treścią, jeżeli natomiast, wobec treści pisma nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie woli strony, co do zakresu jej żądania, bądź istotnych dla sprawy okoliczności, organ zobligowany jest zwrócić się do strony z zapytaniem odnośnie treści jej żądania
i jednocześnie pouczyć o ewentualnych wymogach formalnych, niezbędnych
do realizacji stosownych wniosków.
Skarżąca nie zgodziła się również co do następujących naruszeń wskazanych przez organ:
1. kierowca Ł.Ł. dnia [...] września 2018 r. (czas jazdy bez przerwy za długi o 53 min) nie wykonał prawidłowej przerwy. Zarówno organ I instancji jak i Il nie uznały wyjaśnień kierowcy, który sporządził wydruk uzasadniający odstąpienie
od obowiązujących przepisów. Skarżąca podkreśliła, iż występują sytuacje, których nie jest w stanie przewidzieć pomimo zachowania należytej staranności. Kierowca sporządził wydruk oraz go opisał zgodnie z obowiązującymi przepisami i wskazał konkretną przyczynę odstąpienia od obowiązujących przepisów.
2. Ł.Ł. naruszenie z dnia [...] września 2018 r. zarejestrowane w godz. 12:48 do 19:49 (czas jazdy bez przerwy za długi o 2 godz. i 7 min.). Kierowca sporządził wydruk oraz opisał przyczynę odstąpienia na wydruku. Organ nie uwzględnił wydruku twierdząc, iż: wykonując zlecone operacje transportowe kierowca jako profesjonalista zobowiązany jest do odebrania wymaganego odpoczynku lub przerwy poprzez odpowiednie planowanie przejazdu. Organ II instancji stwierdził, iż "prawidłowe planowanie trasy ciąży na przedsiębiorcy".
Skarżąca stwierdziła, że jako przedsiębiorca nie może zrobić nic więcej. Kierowca został przeszkolony i według strony nie powinien zostać ukarany
za powyższe wykroczenia. Sporządził wydruki bezpośrednio po zaistniałych sytuacjach, opisał je a i tak została nałożona kara. Według strony były to sytuacje, których kierowca nie mógł przewidzieć, a tym bardziej strona jako przedsiębiorca.
Skarżąca podała dodatkowo, iż kierowca K.R. posiadał wydruki z dni [...] października 2018 r., ale od dłuższego czasu przebywał w szpitalu psychiatrycznym i strona nie miała z nim logicznego kontaktu. W związku z tym, nie była w stanie okazać powyższych wydruków.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności w niniejszej sprawie jest decyzja GITD z [...] czerwca 2019 r. uchylająca decyzję WITD z [...] lutego 2019 r. i wymierzająca skarżącej R. Sp. z o.o. karę w wysokości 7.650 zł za naruszenie obowiązków i warunków przewozu drogowego określone w lp. 5.2.1 lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.2.3, lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3, lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 5.11.3 oraz lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12000 złotych za każde naruszenie. Co stanowi "naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego" definiuje art. 4 pkt 22 u.t.d, stanowiący, iż są to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz wskazanych w przepisie rozporządzeń, decyzji, ustaw i umów międzynarodowych. W myśl art. 92 ust. 5 pkt 1 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz nie może przekroczyć 15.000 złotych dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Stosownie natomiast do art. 93a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
Niesporne były - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz niesformułowania zarzutów w tym zakresie przez skarżącego - poczynione przez organy ustalenia w odniesieniu do naruszeń określonych w lp. 5.2.1 lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.2.3, lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3, lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczących przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu oraz skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego.
Jeśli chodzi natomiast o przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skarżąca nie kwestionowała naruszenia określonego
w lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczącego przekroczenia ww. czasu o czas do mniej niż 30 minut (przez kierowcę A.G.). Strona podniosła jednak zarzut dotyczący naruszenia określonego w lp. 5.11.2 oraz lp. 5.11.3 załącznika nr 3 do u.t.d., to jest przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przez kierowcę Ł.Ł. Skarżąca nie kwestionuje samego stwierdzenia przez organy, że ww. czas został przekroczony, a fakt, że mimo opisania przez kierowcę przyczyny przekroczenia czasu prowadzenia pojazdu i tak kara została nałożona. Kierowca wskazał bowiem, że w dniu [...] września 2018 r. z uwagi na brak parkingu przekroczył czas prowadzenia pojazdu o 53 minuty, a w dniu [...] września 2018 r. z tego samego powodu – o 2 godziny i 7 minut.
Mając na uwadze treść skargi w tym miejscu trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Przepis ten może więc stanowić podstawę do odstąpienia od norm czasu pracy, jednak pod pewnymi warunkami, które muszą być interpretowane ściśle. Jedynym dowodem w sprawie stanowiącym podstawę do ustalenia odstąpienia od norm określających wymiar czasu pracy kierowców jest tylko i wyłącznie adnotacja kierowcy na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy, uczyniona najpóźniej po przybyciu na miejsce postoju. Zgłoszenie późniejsze nie ma natomiast znaczenia. Niewątpliwe ogranicza to wskazany w k.p.a. zakres postępowania dowodowego. Niemniej ustawodawca w art. 12 rozporządzenia wyraźnie wskazuje, że określone okoliczności mogą być wykazane tylko przy pomocy ściśle określonych dowodów. Posłużenie się przez organ innymi dowodami naruszałoby więc prawo (w tym art. 75 k.p.a.). Regulacja ta została wprowadzona aby umożliwić kierowcom prawidłową reakcję w sytuacjach niemożliwych do spełnienia wymogów rozporządzenia w trakcie przejazdu. Przy czym chodzi o sytuacje nadzwyczajnych trudności niezależnych od woli kierowcy a także nieuniknionych i niedających się przewidzieć, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności (zob. wyrok NSA z dnia 7 marca 2017 r., II GSK 4972/16, CBOSA).
W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca wywodzi możliwość zastosowania powyższego odstępstwa z faktu zamieszczania przez kierowcę na wydrukach z tachografów adnotacji o przyczynach przekroczenia norm czasu pracy kierowców. W większości przypadków przyczynami tymi był problem z parkingiem.
W ocenie Sądu brak jest usprawiedliwionych podstaw do uznania, iż tego rodzaju zdarzenia, powodujące przekroczenie czasu pracy kierowcy, mogą stanowić uzasadnienie dla zastosowania art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Jak wynika
z komentarza ETS do art. 12 rozporządzenia, przepis ten należy interpretować ścieśniająco. Wprowadzenie tej normy ma na celu umożliwienie kierowcom prawidłowej reakcji w sytuacjach niespodziewanego braku możliwości spełnienia wymogów rozporządzenia w trakcie podróży, tj. w sytuacjach nadzwyczajnych trudności, niezależnych od woli kierowcy oraz ewidentnie nieuniknionych i nie dających się przewidzieć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności. Odstępstwo to ma również na celu zapewnienie bezpieczeństwa osób, pojazdu
i ładunku oraz uwzględnienie w każdej sytuacji wymogu bezpieczeństwa drogowego. Obowiązkiem przedsiębiorstwa transportowego jest uważne planowanie przejazdu kierowcy tak, aby był on bezpieczny i uwzględniał np. regularnie występujące
na drogach korki, warunki atmosferyczne i dostęp do odpowiednich parkingów
(zob. wyrok NSA z 30 listopada 2016 r., II GSK 1255/15, CBOSA). Tak więc art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 odnosi się do sytuacji nadzwyczajnych, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, czyli wydarzeń losowych niezależnych
od przedsiębiorcy, a nie zwykłej działalności przedsiębiorstwa, do którego należy planowanie przewozów w taki sposób by nie naruszać przepisów prawa dotyczących transportu drogowego, a w szczególności norm dotyczących dziennego czasu odpoczynku i czasu prowadzenia pojazdu. Jeżeli przedsiębiorca planując przewóz rzeczy nie uwzględnia właściwego okresu niezbędnego do załadunku i rozładunku towaru, możliwości pokonania określonej odległości z jednoczesnym zapewnieniem odpowiednich miejsc postoju celem zapewnienia kierowcy możliwości przestrzegania norm dotyczących odpoczynku i czasu prowadzenia pojazdu oznacza to,
że planowanie trasy przewozu było niewłaściwe (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 1 grudnia 2016 r., II SA/Go 879/16, CBOSA). W orzecznictwie wskazuje się również, że przekroczenie czasu pracy kierowcy z tego powodu, iż kierowca poszukuje parkingu nie może być traktowane jako okoliczność niezależna
od przedsiębiorcy, ponieważ obowiązek przedsiębiorcy wykonującego regularne przewozy obejmuje także wcześniejsze zapewnienie miejsc parkowania i jest
to okoliczność, którą można przewidzieć (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., II GSK 989/90, wyrok NSA z 7 maja 2013 r., II GSK 187/12, wyrok NSA z 20 lipca 2016 r., II GSK 399/15, CBOSA). Nie są to bowiem okoliczności nadzwyczajne
i wyjątkowe, nie dające się przewidzieć zdarzenia, lecz ogólne trudności, powszechnie występujące w transporcie drogowym, które przedsiębiorca planując przewóz powinien uwzględniać w ramach prawidłowej i rzetelnej organizacji transportu. Powyższe stanowisko zbieżne jest z wytyczną nr 1 Komisji Europejskiej dotyczącą art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 wskazującą, iż przedsiębiorstwo transportowe powinno w sposób szczególnie staranny planować przejazd kierowcy, tak aby był on bezpieczny i uwzględniał w szczególności regularnie występujące na drogach korki, warunki atmosferyczne i dostęp do odpowiednich parkingów i miejsc postojowych. Przedsiębiorstwo transportowe jest zatem zobowiązane organizować pracę kierowcy, aby mógł on przestrzegać przepisów rozporządzenia.
Na ograniczone zastosowanie przepisu art. 12 rozporządzenia nr 561/2006
do przypadków nagłych i wyjątkowych zwraca uwagę również orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości (zob. wyrok z 9 listopada 1995 r. w sprawie C-235/94 Postępowanie karne v. Alan Geoffrey Bird, który zapadł co prawda na gruncie uchylonego art. 12 rozporządzenia nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, lecz który miał analogiczne brzmienie jak art. 12 rozporządzenia nr 561/2006).
Mając powyższe na uwadze należy uznać za prawidłowe stanowisko organów inspekcji transportu drogowego dotyczące zasad stosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006, a w konsekwencji braku usprawiedliwionych podstaw do zastosowania przewidzianego nim wyjątku w okolicznościach niniejszej sprawy.
Z kolei art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wprowadza wymogi bardziej rygorystyczne niż art. 92b ust. 1 u.t.d. W orzecznictwie wskazuje się, że art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. – jako wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy także za działania swoich kierowców – nie tylko odnosi się do wyjątkowych sytuacji, w których doświadczony
i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć, ale i dotyczy okoliczności, istnienia których organ – bez wskazania strony – nie zna. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest natomiast wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem
i eliminować naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., II GSK 2098/13, CBOSA). Przepis art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d., dotyczy okoliczności wyjątkowych
i nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy, co prowadzi do wniosku, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy nie jest zwolniony z odpowiedzialności, gdy wyłączna wina za powstanie naruszenia spoczywa na kierowcy. Podzielając przytoczoną argumentację, przyjąć należy, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek ustalenia, czy kierowcy, którymi się on posługuje przy wykonywaniu przewozu (niezależnie od formy prawnej takiej relacji) dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań tych osób, skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wpływ przedsiębiorcy na pracę, realizujących przewóz drogowy kierowców polega bowiem nie tylko na prowadzonych szkoleniach czy odbieraniu od nich oświadczeń
o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Przesłanki egzoneracyjne
z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to kierowca, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. Skarżący
nie wykazał wystąpienia okoliczności ujętych tych przepisem – nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. W analizowanym przepisie chodzi bowiem w istocie o okoliczności
o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc o sytuacje powstałe
w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Ponadto skarżący miał wpływ na powstałe naruszenie poprzez właściwy dobór osób, przy pomocy których wykonuje transport drogowy.
Sąd zakwestionował naruszenie polegające na nieterminowym pobieraniu danych z karty kierowcy, które odnosiło się w niniejszej sprawie do pięciu kierowców: A.G., D.G., R.K., Ł.Ł. i R.L.
Obowiązek pobierania danych z karty kierowcy przez przedsiębiorstwo przewozowe wynika z art. 10 ust. 5 lit. a pkt. i) rozporządzenia nr 561/2006. Maksymalny termin wczytywania danych z karty kierowcy określa art. 1 ust. 3 lit. b. rozporządzenia nr 581/2010 i wynosi on 28 dni. Zgodnie natomiast z treścią punktu 3 preambuły oraz art. 1 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 581/2010, określenie maksymalnych okresów na wczytanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy powinno uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie akceptowany jest obecnie pogląd, że dniami zarejestrowanej działalności w świetle punktu 3 preambuły do rozporządzenia nr 581/2010 są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów
i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem nr 561/2006. Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Nie można wiązać wymogu rejestracji czasu pracy z okresem zatrudnienia (por. wyrok NSA z 3 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2396/14, wyrok NSA z 5 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2719/14, wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2677/14 ). Niewątpliwie do dni nierejestrowanej działalności można zaliczyć dni urlopu wypoczynkowego oraz dni chorobowego. Jednakże nie sposób tylko do tych okresów sprowadzać dni nierejestrowanej działalności.
W niniejszej sprawie organ I instancji wyraźnie stwierdził, opisując omawiane naruszenie, że bierze pod uwagę dni kalendarzowe, a organ odwoławczy wprawdzie twierdził, że uwzględnił jedynie dni zarejestrowanej działalności, jednakże wskazując ilość dni zarejestrowanej działalności w przypadku powyższych kierowców, zaliczyły do nich wszystkie dni kalendarzowe występujące w okresie 28 dni od dnia ostatniego pobrania. Organy nie wyjaśniły szczegółowo z czego wynikał obowiązek rejestracji wszystkich dni kalendarzowych, w powiązaniu z konkretnymi przepisami statuującymi ten obowiązek. Zdaniem Sądu prawidłowo skonstruowane uzasadnienie decyzji nakładającej na przedsiębiorcę karę za nieterminowego pobrania danych z karty kierowcy powinno wskazywać konkretne dni pracy kierowcy, kiedy kieruje on pojazdem oraz dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem nr 561/2006 w powiązaniu z konkretnymi norma prawa (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2019 r. , II GSK 1280/17). Dla zastosowania sankcji administracyjnej konieczne jest bowiem wskazanie wyraźnej normy
w porządku prawnym podlegającej sankcjonowaniu karą pieniężną (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2019 r., II GSK 1576/17). Nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonywał przewozu i nie jest obowiązany odpoczywać
od wykonywania przewozu (por. wyrok NSA z 24 maja 2019 r., II GSK 1576/17).
Ponadto podkreślić trzeba, że w aktach kontrolowanej sprawy brak jest wydruków z kart kierowców z czerwca, lipca i listopada, a takie okresy pod kątem sczytywania danych z karty były brane pod uwagę. Organ się wyjaśnił również stronie, mimo podnoszonego zarzutu, dlaczego wziął pod uwagę dłuższy okres,
niż to wynikało z okresu, za który pobrał karty kierowców (tj. [...] sierpnia 2018 r. do [...] października 2018 r.).
W konsekwencji powyższego Sąd uznał, iż stan faktyczny nie został dostatecznie wyjaśniony przez organ, przy uwzględnieniu całości materiału dowodowego zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podkreślenia ponadto wymaga, iż konieczność precyzyjnych i jednoznacznych ustaleń musi wynikać nie tylko z akt sprawy, lecz przede wszystkim z uzasadnienia decyzji. W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno
w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania
w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). Uzasadnienie aktu administracyjnego stanowiąc jego integralną część, wpływa
na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego, który poprzedza wydanie decyzji, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wskazując powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać o jego słuszności, ale także wpływa na kontrolę merytoryczną aktu
w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1151/16). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość wymogom wynikającym z przywołanych regulacji, gdyż jak wskazano powyżej nie wynika z niego dlaczego przyjęto naruszenie powołanych wyżej przepisów o pobieraniu danych z karty kierowców. Ustalenia w powyższym zakresie przedstawione w sposób jasny, precyzyjny i zrozumiały, powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, tak jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala natomiast na pełną weryfikację poprawności obliczenia nałożonej kary w zakresie naruszenia obowiązku wczytywania danych z kart kierowców. Tak skonstruowane uzasadnienie powoduje bowiem, iż decyzja w istocie nie poddaje się kontroli, na co wielokrotnie już wskazywano organowi odwoławczemu w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Gorzowie Wlkp.: z 15 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Go 1087/16, z 12 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 1021/16, z 10 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Go 162/17, wyroki WSA w Rzeszowie: z 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 226/17, z 2 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 379/16), ale również
w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2019 r., II GSK 1280/17). Pamiętać bowiem należy, że nie jest rolą sądu administracyjnego zastępowanie organu administracji w podejmowaniu rozstrzygnięć administracyjnych, a zwłaszcza poszukiwanie w całokształcie sprawy motywów, jakimi kierowano się przy wydaniu decyzji. Motywy te muszą wprost wynikać
z decyzji, umożliwiając sądowi administracyjnemu kontrolę prawidłowości działań organu, które doprowadziły do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA
w Łodzi z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 270/16).
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organ I instancji prawa strony do działania przez ustanowionego pełnomocnika, Sąd stwierdza, że skarżąca upoważniła w dniu [...] grudnia 2018 r. M.R. do reprezentowania jej i jej przedsiębiorstwa w toku czynności kontrolnych prowadzonych przez WITD. Z kolei w dniu [...] stycznia 2019 r. skarżąca udzieliła M.R. pełnomocnictwa do reprezentowania jej przez WITD w sprawie kontroli przedsiębiorstwa oraz na etapie postępowania administracyjnego. Czynności kontrolne zostały zakończone sporządzeniem w dniu [...] stycznia 2019 r. protokołu z kontroli, a następnie zawiadomieniem z tej samej daty o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej. W trakcie czynności kontrolnych M.R. nie podejmował żadnych czynności. Z zamieszczonej w aktach administracyjnych notatki służbowej z dnia [...] stycznia 2019 r. wynika, że w tym dniu pracownik WITD poinformował skarżącą, że protokół z kontroli został sporządzony i jest gotowy do podpisu. W siedzibie organu stawiła się skarżąca osobiście i podpisała protokół kontroli.
Z kolei organ I instancji dokonywał wszelkich czynności z pominięciem pełnomocnika, uzasadniając to tym, że pełnomocnictwo zostało okazane przed wszczęciem kontroli w momencie, w którym strona nie wiedziała czy postępowanie zostało wszczęte. Sąd stwierdza, że przepisy prawa nie przewidują ograniczeń co do momentu, w którym takie pełnomocnictwo miałoby zostać udzielone. Tym samym mocodawca jest uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa w sprawie, która nawet jedynie hipotetycznie może zostać wszczęta. Nie zmienia to jednak zasady,
że aby pełnomocnictwo uprawniało pełnomocnika do reprezentowania strony
w postępowaniu, konieczne jest wskazanie w treści dokumentu zakresu umocowania i jego przedłożenie organowi "do akt sprawy", tj. już po wszczęciu postępowania. Z uwagi na to, że z akt sprawy nie wynika w jakiej dacie organ otrzymał pełnomocnictwo datowane na [...] stycznia 2019 r., to nawet jeśliby przyjąć, że zostało ono przedłożone organowi najwcześniej [...] stycznia 2019 r. (data wszczęcia postępowania z urzędu), to analiza przebiegu postępowania, zwłaszcza terminowe wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji pokazuje, że pominięcie pełnomocnika w sprawie, jakkolwiek stanowi naruszenie art. 40 § 2 k.p.a., nie pociągnęło za sobą żadnych negatywnych dla skarżącej skutków i tym samym nie miało wpływu na wynik sprawy.
Mając jednak na uwadze wskazane powyżej naruszenia art. 7, 77 § 1 , 80
i art. 107 § 3 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325
ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I wyroku). Przy czym w związku z tym, iż w kontrolowanym postępowaniu organ wymierzył jedną karę za wszystkie stwierdzone naruszenia, Sąd mimo, iż zakwestionował decyzję jedynie częściowo, obowiązany był uchylić decyzję w całości.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni przedstawioną wyżej wykładnię przepisów dotyczących terminu pobierania danych, ustali w sposób jednoznaczny ilość dni zarejestrowanej działalności kierowców w powiazaniu
z konkretnymi przepisami, a następnie oceni ponownie czy skarżący naruszył obowiązek pobierania danych z kart kierowców na skutek przekroczenia maksymalnego terminu 28 dni zarejestrowanej działalności kierowcy, dając wyraz swemu stanowisku w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu spełniającym wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.
Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje uzasadnienie w dyspozycji art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Koszty poniesione przez skarżącego sprawdzają się do wpisu
od skargi wynoszącego 306 zł, ustalonego zgodnie § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193).