II SA/Go 749/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2006-03-06
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowylicencjakara pieniężnawłasność towaruumowa sprzedażyKodeks cywilnyustawa o transporcie drogowymkontrola celnaprzewóz rzeczy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki P. P. H. U. "R" sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że spółka wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji, ponieważ nie była właścicielem przewożonego towaru w momencie kontroli.

Spółka P. P. H. U. "R" sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej nakładającą karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez licencji. Spółka twierdziła, że była właścicielem przewożonego towaru i transport nie wymagał licencji. Sąd administracyjny uznał jednak, że w dniu kontroli spółka nie była już właścicielem towaru, ponieważ doszło do skutecznego przeniesienia własności na rzecz firmy "M" Sp. z o.o. w drodze umowy sprzedaży. W związku z tym, transport był wykonywany bez wymaganej licencji, a skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "R" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Spółka "R" kwestionowała ustalenia faktyczne, twierdząc, że była właścicielem przewożonego towaru i że transport nie miał charakteru zarobkowego, a tym samym nie wymagał licencji. Sąd administracyjny, analizując umowę sprzedaży między spółką "R" a firmą "M" Sp. z o.o. oraz przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące przeniesienia własności rzeczy oznaczonych co do gatunku, uznał, że doszło do skutecznego przeniesienia własności towaru na firmę "M" w dniu zawarcia umowy sprzedaży. Sąd podkreślił, że firma "M" odsprzedała towar firmie "A" po cenie wyższej, co świadczyło o tym, że stała się jego właścicielem w celu dalszej odsprzedaży z zyskiem. W związku z tym, w dniu kontroli spółka "R" nie była już właścicielem towaru, a wykonywany przez nią transport drogowy bez wymaganej licencji stanowił naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji stanowi naruszenie przepisów ustawy, niezależnie od tego, czy skarżący był właścicielem towaru, jeśli nie posiadał wymaganych uprawnień.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w dniu kontroli spółka "R" nie była właścicielem przewożonego towaru, ponieważ doszło do skutecznego przeniesienia własności na rzecz firmy "M" Sp. z o.o. w drodze umowy sprzedaży. W związku z tym, transport był wykonywany bez wymaganej licencji, co jest obligatoryjne i nie przewiduje wyjątków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.t.d. art. 5 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

k.c. art. 155 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 155 § 2

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.t.d. art. 87 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 4 § 4

Ustawa o transporcie drogowym

k.c. art. 535 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 547 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 348

Kodeks cywilny

k.c. art. 351

Kodeks cywilny

k.c. art. 65 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 65 § 2

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

W dniu kontroli spółka "R" nie była właścicielem przewożonego towaru, co oznaczało, że wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji. Doszło do skutecznego przeniesienia własności towaru na firmę "M" Sp. z o.o. w drodze umowy sprzedaży, co potwierdzają okoliczności transakcji i późniejsza odsprzedaż towaru przez "M".

Odrzucone argumenty

Spółka "R" była właścicielem przewożonego towaru. Transport był nieodpłatny i wykonywany na potrzeby własne, co wyłączało obowiązek posiadania licencji. Faktura z zastrzeżeniem prawa własności do momentu zapłaty dowodzi, że własność nie została przeniesiona.

Godne uwagi sformułowania

W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że w dniu kontroli dnia [...] lutego 2005roku właścicielem towaru była firma "A" Sp. z o.o. natomiast sprzedającym firma "M" Sp. z o.o. i to tego ostatniego obciążały koszty związane z przesłaniem i wydaniem towaru kupującemu W obowiązującym w dniu kontroli stanem prawnym odpłatność nie stanowiła przesłanki koniecznej, by uznać analizowany przewóz za mieszczący się w definicji transportu drogowego. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie transakcja pomiędzy skarżącą a "M" sp. z o.o. nie dotyczyła rzeczy oznaczonych co do tożsamości. Wobec powyższego nie można zgodzić się z organem II instancji, że w niniejszej sprawie wystarczającym było ustalenie zawarcia samej umowy sprzedaży dla skuteczności i przeniesienia własności na nabywcę. W związku z tym należy przyjąć, iż już w dniu zawarcia umowy tj. [...] lutego 2005 r. prawo własności nabyła firma "M-. Treść zapisu na fakturze "sprzedawca zastrzega sobie prawo własności sprzedanego towaru do momentu całkowitej zapłaty faktury, a kupujący na wniosek sprzedającego ma obowiązek natychmiastowego jego zwrotu na koszt kupującego" sprzeciwia się naturze stosunku prawnego zawartego pomiędzy skarżącą a spółką "M".

Skład orzekający

Ireneusz Fornalik

przewodniczący

Anna Juszczyk - Wiśniewska

sprawozdawca

Marzenna Linska - Wawrzon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeniesienia własności rzeczy oznaczonych co do gatunku, znaczenie zgodnego zamiaru stron i celu umowy w obrocie gospodarczym, a także stosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym w kontekście własności towaru."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z transakcjami handlowymi i transportem drogowym. Interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego może być stosowana szerzej, ale wymaga uwzględnienia konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie transportowym i cywilnym ze względu na analizę przepisów o przeniesieniu własności i ich zastosowanie w kontekście odpowiedzialności za naruszenie przepisów transportowych.

Kiedy sprzedaż staje się transportem bez licencji? Sąd rozstrzyga o własności towaru w sprawie o karę pieniężną.

Dane finansowe

WPS: 8000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 749/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2006-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/
Ireneusz Fornalik /przewodniczący/
Marzenna Linska - Wawrzon
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.), Protokolant Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "R" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2005 roku, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104, art. 107 § 1, § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku 98 poz. 1071)- dalej zwanej kodeks postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 roku Nr 204, poz. 2088) - dalej zwaną ustawą o transporcie drogowym oraz w związku z punktem 1.1.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2005r. [...], którą dla P. P. H. U. "R" Sp. z o.o., którą wymierzono karę pieniężną w wysokości 8.000 złotych.
W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, iż zgodnie z art. 155 § 1 ustawy z dnia 23.04.1964 r. -Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16 z 1964r., poz. 93 z późn. zm.) - dalej k.c. - umowa sprzedaży rzeczy oznaczonej co do tożsamości przenosi własność na nabywcę. Analizowane umowy sprzedaży określają nie tylko ilość ale i markę towaru, co pozawala przyjąć, że ich przedmiotem były rzeczy oznaczone co do tożsamości. Zasadą obowiązującą w polskim prawie jest, że umowa sprzedaży (ale także inne tytuły odpłatnego zbycia), która dotyczy rzeczy oznaczonych co do tożsamości, ma charakter konsensualny (art. 155 § 1 i art. 535 § 1 k.c.). Zawarcie umowy sprzedaży niesie z sobą podwójny skutek zobowiązująco-rozporządzajacy (rzeczowy) co oznacza, że kupujący staje się właścicielem rzeczy w skutek samej umowy a nie przez przeniesienie posiadania. W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że w dniu kontroli dnia [...] lutego 2005roku właścicielem towaru była firma "A" Sp. z o.o. natomiast sprzedającym firma "M" Sp. z o.o. i to tego ostatniego obciążały koszty związane z przesłaniem i wydaniem towaru kupującemu (art. 547 § 1 k.c.). Z chwilą gdy strona otrzymała dokument potwierdzający opisany wyżej stan rzeczy (faktura nr [...] z dnia [...] lutego 2005 roku) nie mogła już wykonywać przewozu na podstawie zaświadczenia na potrzeby własne. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że w dniu kontroli firma "R" Sp. z o.o. nie była już właścicielem ani sprzedawcą przewożonego przez siebie towaru. Ponadto organ II instancji zauważył, iż na okazanej przez skarżącą fakturze nr [...] widnieje data sprzedaży towaru i jest nią dzień [...] luty 2005 roku. Fakt ten, zdaniem organu odwoławczego, przeczy wyjaśnieniom strony, jakoby zbyła ona przedmiotowy towar firmie "M" Sp. z o.o. w dniu [...] lutego 2005 roku.
Odpowiadając na zarzut strony, która - powołując się na treść art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w pierwotnym jego brzmieniu, gdzie uzyskanie licencji wymagane było tylko dla podjęcia i zarobkowego wykonywania transportu drogowego - stwierdziła, że przedmiotowy przewóz był nieodpłatny, wobec czego nie może być zakwalifikowany jako wykonywany w ramach transportu drogowego, organ II instancji wskazał, że w obowiązującym w dniu kontroli stanem prawnym odpłatność nie stanowiła przesłanki koniecznej, by uznać analizowany przewóz za mieszczący się w definicji transportu drogowego.
Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Strona skarżąca zaprzeczyła, jakoby w dniu [...] lutego 2005 roku dokonała sprzedaży przedmiotowego towaru na rzecz firmy "M" Sp. z o.o. a następnie dokonała na zlecenie firmy "M" Sp. z o.o. transportu tegoż towaru do firmy "A" Sp. z o.o.. Firma P. P. H. U. "R" Sp. z o.o. zaprzeczyła także jakoby sprzedała należący do niej towar a następnie dokonała tylko jego przewozu w miejsce wskazane przez nabywcę i że wystawienie faktur nr [...] w dacie [...] luty 2005 roku dokonane zostało po dniu, w którym nabywca firma "M" Sp. z o.o. dokonała jego odsprzedaży. Skarżąca spółka, powołując się na złożone w postępowaniu administracyjnym dokumenty, przedstawiła swoją wersję wydarzeń, według której to ona była właścicielem przewożonego w dniu kontroli towaru, dodając przy tym, iż firma "M" Sp. z o.o. była tylko pośrednikiem w dostawie wspomnianych wyżej towarów, a trójstronne przekazanie towaru oraz jego sprzedaż dokonane zostały w siedzibie "A" dnia [...] lutego 2005 roku. W uzasadnieniu skargi podano również, iż data widniejąca na fakturze jest faktyczną datą sprzedaży rzeczonego towaru a nie omyłką pisarską. Ponadto zdaniem skarżącej spółki organ odwoławczy nie uwzględnił faktu, że strony w rozmowie telefonicznej postanowiły, iż miejscem dokonania sprzedaży, a tym samym przeniesienia własności towaru za cenę złożoną w ofercie, będzie miejscowość [...], firma "A". Skarżąca podała również, iż otrzymanie faksu faktury nr [...] z dnia [...] lutego 2005 roku nie było jednoznaczne z zawarciem umowy sprzedaży i przeniesieniem własności przedmiotowego towaru na rzecz firmy "M" Sp. z o.o. Z uwagi na powyższe skarżąca stwierdziła także, iż prawnym właścicielem skontrolowanego w dniu [...] lutym 2005 roku przez funkcjonariuszy urzędu celnego towaru była firma "R" Sp. z o.o., a tym samym nie była ona obowiązana do uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego. W związku z powyższym skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko podając ponadto, iż w toku kontroli kierowca S.K. okazał fakturę VAT nr [...] wystawioną w dniu [...] lutego 2005 roku, z której jednoznacznie wynikało, że samochodem skarżącej jest przewożony towar, który firma "M" sprzedała firmie "A", będący przedmiotem transakcji pomiędzy tymi podmiotami także w dniu [...] lutego 2005 roku, a zatem skarżąca nie wykonywała przewozu na potrzeby własne w znaczeniu nadanym przez treść przepisu art. 4 ust 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Dyrektor Izby Celnej dodał również, iż obowiązek wymierzenia kary pieniężnej za brak wymaganej licencji przy wykonywaniu transportu drogowego został określony kwotowo, a obciążenie przewoźnika taką należnością jest obligatoryjne. Przepisy ustawy o transporcie drogowym nie przewidują żadnych wyjątków od ustalonych w niej zasad, bowiem kara taka jest wymierzana niezależnie od przyczyn, która spowodowała naruszenie przepisów ustawy, jeśli jej naruszenie zostało stwierdzone w toku kontroli.
W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżących kosztów procesu według norm przypisanych.
W postępowaniu przed sądem skarżąca podtrzymała swoją skargę dodając także, iż firma "R" właśnie z firmą "M" ma stałe kontakty handlowe, gdyż już wcześniej zawierała z nią wiele umów, które zwykle poprzedzone były telefonicznym przyjęciem oferty. Tak też było w przedmiotowej sprawie, bowiem firma "R" nie zawierała z firmą "A" żadnej umowy co do rzeczonego towaru. Ponadto podniosła, że dostała od firmy "M" zapłatę za przywieziony w dniu [...] lutego 2005 roku towar, a zastrzeżenie na fakturze co do własności towaru miało ten skutek, że gdyby "M" nie zapłaciła to musiałaby ten towar zwrócić. Pomimo zatem odroczonych terminów płatności towar został wydawany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w prowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego czy też przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd jest władny to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie uchybia prawu. W niniejszej sprawie Sąd również nie stwierdził by zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca obarczona była wadą powodującą ich nieważność.
W przedmiotowej sprawie istotą podniesionych w skardze zarzutów jest twierdzenie organu administracji, iż w dniu [...] lutego 2005 roku firma P. P. H. U. "R" Sp. z o.o. dokonała sprzedaży margaryny - wyszczególnionej w fakturze VAT nr [...] z dnia [...] lutego 2005 roku - firmie "M" Sp. z o.o..
Zdaniem Sądu w świetle zebranego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, iż w dniu [...] lutego 2005 r. pomiędzy spółka z o.o. "R" a spółką z o.o. "M" doszło do zawarcia umowy sprzedaży, która wywołała pełne skutki rozporządzające. W konsekwencji spółka z o.o. "M" nabyła prawo własności rzeczy, będących przedmiotem transakcji. Zgodnie z art. 155 § 1 k.c. umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły. Z kolei § 2 cyt. przepisu stanowi, że jeżeli przedmiotem umowy zobowiązującej do przeniesienia własności są rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, do przeniesienia własności potrzebne jest przeniesienie posiadania rzeczy. To samo dotyczy wypadku, gdy przedmiotem umowy zobowiązującej do przeniesienia własności są rzeczy przyszłe.
W świetle powyższej regulacji w pierwszej kolejności należy odpowiedzieć na pytanie, czy rzeczy będące przedmiotem umowy sprzedaży w przedmiotowej sprawie, czyli różnego rodzaju margaryny miały charakter rzeczy oznaczonych co do gatunku, czy co do tożsamości. Kodeks Cywilny nie definiuje tychże pojęć, a w orzecznictwie i doktrynie podkreśla się znaczne trudności z precyzyjnym wskazaniem różnic pomiędzy tymi rzeczami. Sąd podziela pogląd wyrażony w literaturze, iż o podziale rzeczy na oznaczone co do gatunku oraz co do tożsamości decyduje w konkretnych stosunkach prawnych wola stron. Zdaniem Sądu trafnie wskazano w piśmiennictwie, iż skoro decydujące znaczenie ma wola stron, to nic nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że chcą one potraktowania rzeczy wybranej spośród innych tego samego gatunku (rodzaju) za rzecz co do tożsamości oznaczoną, w takim przypadku wybór ma na celu nie tylko samo zindywidualizowanie przedmiotu sprzedaży, ale ponadto określenie go jako tej, a nie żadnej innej rzeczy, która ma stać się własnością nabywcy. Rzecz jasna - wola stron skierowana jest na osiągnięcie skutku określonego w art. 155 § 1 k.c. (S. Rudnicki: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Warszawa 2004 wyd. 6, s. 112-113). Należy jednak wskazać na generalną zasadę odnoszącą się do podziału rzeczy na rzeczy co do tożsamości i na rzeczy co do gatunku. Pierwsze (in specie) to rzeczy, które wykazują cechy indywidualne, wyłącznie im właściwe bądź rzeczy wyraźnie wskazane przez strony stosunku prawnego (ta rzecz); natomiast drugie (in genere) to rzeczy określone tylko według ich cech rodzajowych, gatunkowych, tj. właściwych dla większej liczby przedmiotów (taka rzecz); zob. o tym J. Ignatowicz, Prawo rzeczowe, s. 17; Z. Radwańśki, Zobowiazania, s. 67; T. Dybowski (w:) System III/1, s. 110-111.
Z tego też względu zaliczając rzecz do określonej jej kategorii kierować się należy następującą zasadą - rzeczy indywidualnie oznaczone nie dają się zastąpić inną rzeczą; natomiast rzeczy oznaczone gatunkowo są zastępowalne; zob. W. Czachórski, Zobowiązania, s. 56; podobnie W. J. Katner, Umowne nabycie, s. 36; E. Skowrońska (w:) K.c. Komentarz 1997, s. 109. Podkreśla się wszakże, że brak możliwości zamiany może wynikać "jedynie" z woli stron; tak zwłaszcza W. J. Katner, Umowne nabycie, s. 36.
Rzeczy oznaczone co do gatunku jako przedmiot świadczenia mogą być określane z różnym stopniem dokładności (szerzej lub węziej). W ten sposób zawęża się klasę przedmiotów, spośród których można będzie dokonać wyboru przedmiotu świadczenia; zob. o tym S. Grzybowski (w:) System I, s. 425; W. Czachórski, Zobowiązania, s. 56; T. Dybowski (w:) System III/1, s. 112-113.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie transakcja pomiędzy skarżącą a "M" sp. z o.o. nie dotyczyła rzeczy oznaczonych co do tożsamości. Organ II instancji nieprawidłowo ustalił, że w sprawie miała miejsce sprzedaż towaru co do tożsamości. Określenie ilości, a także rodzaju i marki towaru nie jest wystarczającym do przyjęcia, że przedmiot transakcji nabiera cech rzeczy oznaczonej co do tożsamości, a tylko zawęża klasę przedmiotów spośród których dokonano wyboru przedmiotu transakcji. Wobec powyższego nie można zgodzić się z organem II instancji, że w niniejszej sprawie wystarczającym było ustalenie zawarcia samej umowy sprzedaży dla skuteczności i przeniesienia własności na nabywcę. Zdaniem Sądu niewystarczający są dowody do ustalenia czy w dniu [...] lutego 2005r. właścicielem towaru była firma "A" Sp. z o.o., a to z uwagi na brak ustaleń w aktach dotyczących transakcji pomiędzy "M Sp. z o.o. a "A" Sp. z o.o. Pomimo powołanych wyżej nieprawidłowych ustaleń dokonanych przez organ, skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję gdy stwierdzi, że nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania które mogły mieć wpływ na wynik postępowania. W ocenie Sądu taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Nie budzi wątpliwości Sądu, że [...] lutego 2005r. sprzedawcą towaru była firma "M" Sp. z o.o., a właścicielem towaru nie była skarżąca. Sąd badając akta sprawy stwierdził, że w sprawie nastąpiło przeniesienie własności towaru ze skarżącej na rzecz firmy "M" sp. z o.o. w dniu [...] lutego 2005r. Należy podkreślić, że przepis art. 155 § 2 kodeksu cywilnego do skuteczności przeniesienia własności rzeczy oznaczonych co do gatunku przewiduje przeniesienie posiadania, a nie tylko wydanie rzeczy. Utrwalone orzecznictwo odnoszące się do kwestii przeniesienia posiadania rzeczy oznaczonych co do gatunku wskazuje, że przeniesienie posiadania może nastąpić w którykolwiek ze sposobów przewidzianych w art. 348-351 kodeksu cywilnego ( wyrok Sądu Najwyższego z 13.04.2000 III CKN 859/99 lex 51560, wyrok Sądu Najwyższego z 10.11.1999r. I CKN 20/98). Zgodnie z treścią art. 348 k.c. Przeniesienie posiadania następuje przez wydanie rzeczy. Wydanie dokumentów, które umożliwią rozporządzenie rzeczą, jak również wydanie środków, które dają faktyczną władzę nad rzeczą, jest jednoznaczne z wydaniem samej rzeczy. Z tego też względu w sytuacji gdy nabywca otrzymuje ofertę od sprzedawcy, którą przyjmuje, a następnie dysponuje (rozporządza) nabytą rzeczą należy przyjąć, iż nastąpiło przeniesienie posiadania na podstawie art.348 k.c.. W niniejszej sprawie skarżąca miała wiedzę o dalszej odsprzedaży towaru przez "M" sp. z o.o. Sprzedaż ta natomiast mogła być dokonana tylko w przypadku skutecznego przeniesienia własności towaru ze skarżącej na "M" sp. z o.o. W innym przypadku skarżąca zakwestionowałaby transakcję pomiędzy "M" sp. z o.o. a "A" sp. z o.o.
Z uwagi, że strony były w stałych kontaktach handlowych nie zawierano do każdej transakcji odrębnych pisemnych umów. Z tego też względu należał dokonanać ustalenia charakteru umowy zawarta pomiędzy skarżącą a "M" sp. z o.o.. W tym miejscu należy odwołać się do dyrektyw wykładni oświadczeń woli wskazanych w art. 65 § 1 i 2 k. c. Zgodnie z § 1 art. 65 k.c., oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają okoliczności, w których zostało one złożone oraz zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje. Stosownie zaś do § 2 cyt. przepisu w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.
W orzecznictwie podkreśla się, iż oprócz kontekstu językowego, przy interpretacji oświadczenia woli powinno się brać pod uwagę, zgodnie z art. 65 § 1 k.c., także okoliczności złożenia oświadczenia woli, czyli tzw. kontekst sytuacyjny, na który składają się w szczególności dotychczasowe doświadczenia stron (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1975 r., III CRN 160/75, OSPiKA 1977, nr 1, poz. 6, wyrok Sądu Najwyższego z 03.02.2006r. I CK 320/2005, niepublik.), ich status (np.: wyrażający się prowadzeniem działalności gospodarczej), przebieg negocjacji (vide: uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2004 r., V CK 670/03, OSNC 2005, nr 9, poz. 162).
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób podzielić stanowiska strony skarżącej co do tego, iż strony umowy postanowiły, że przeniesienie posiadania nastąpi w czasie późniejszym tj. w trakcie rozładunku towaru w miejscowości [...]. Podstawowym argumentem przemawiającym przeciwko temu twierdzeniu jest fakt, iż firma "M" w dniu [...] lutego 2005 r. wystawiła fakturę VAT, nr [...] na rzecz Sp. z o.o. "A, której przedmiotem była sprzedaż towarów nabytych od spółki z o.o. "M". Co prawda Skarżąca wskazuje w skardze, iż firma "M" była tylko pośrednikiem między firmą "R" a "A" lecz taka teza nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Już sama treść faktur przeczy stanowisku skarżącego: na fakturze nr [...] widnieje napis: data sprzedaży oraz nabywca "M" Spółka z o.o. zaś na fakturze nr [...] nabywcą jest P. H. "A" Sp. z o.o. a Sp. z o.o. "M" występuje w charakterze sprzedawcy, a nie w charakterze pośrednika, którego rola sprowadza się przede wszystkim do pośredniczenia przy zawieraniu umowy na rzecz obu stron.
Istotną okolicznością jest również fakt, iż firma "M" odsprzedała zakupiony od firmy "R" towar firmie "A" po cenie wyższej od ceny zakupu tegoż towaru od firmy "R". Zdaniem Sądu świadczy to dobitnie, iż w dniu [...] lutego 2005 roku firma "M" stała się właścicielem przedmiotowej margaryny nabywając ją od firmy "R" w celu późniejszej odsprzedaży jej z zyskiem firmie "A". Wersję tę potwierdzają również wyjaśnienia członka zarządu spółki "R" C.R., który przed Sądem stwierdził, iż firma "R" pozostaje z firmą "M" stałych kontaktach handlowych, w których kupującym jest zwykle firma "M". Trafnie także organ II instancji przyjął, iż w świetle obowiązujących przepisów data wystawienia faktury nie musi się pokrywać z datą sprzedaży.
Zdaniem Sądu wymaga również podkreślenia fakt, iż celem który leżał u podstaw zawarcia przez spółkę z o.o. "M" umowy sprzedaży ze spółką z o.o. "R", był zamiar odsprzedaży z zyskiem produktów spożywczych. W związku z tym należy przyjąć, iż w interesie obu tych firm było zawarcie umowy sprzedaży o skutku zobowiązująco-rozporządzającym, a nie jedynie zobowiązującym. Uprawniony jest zatem wniosek, iż już w dniu zawarcia umowy tj. [...] lutego 2005 r. prawo własności nabyła firma "M-. Odmienne stanowisko skarżącego jest nielogiczne i nieracjonalne z punktu widzenia interesów gospodarczych spółki "M" i kolejnego nabywcy tj. Sp. z o.o. "A". Zawarcie bowiem w dniu [...] lutego 2005 r. umowy sprzedaży przez Sp. "M" oznaczałoby zbycie rzeczy przez podmiot nie będący jej właścicielem. W takiej sytuacji umowa zbycia nie byłaby nieważna, leczy bezskuteczna zgodnie z maksymą nemo pluis iuris ad alium transfere potest quam ipse habet (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1996 r., I CKN 27/96, OSNC 1997, nr 4, poz. 43). W tym przypadku spółka "M" narażałaby się na odpowiedzialności według przepisów kodeksu cywilnego o rękojmi z tytułu wady prawnej, a podstawowy cel spółki z o.o. "A" tj. nabycie własności rzeczy nie zostałby osiągnięty. Przy wykładni oświadczeń woli należy uwzględnić zgodny zamiar stron i cel umowy, a także naturę i funkcję zawieranej umowy oraz zasady i zwyczaje w relacjach z podmiotem. Treść zapisu na fakturze "sprzedawca zastrzega sobie prawo własności sprzedanego towaru do momentu całkowitej zapłaty faktury, a kupujący na wniosek sprzedającego ma obowiązek natychmiastowego jego zwrotu na koszt kupującego" sprzeciwia się naturze stosunku prawnego zawartego pomiędzy skarżącą a spółką "M". Przy wykładni umowy należy kierować się dyrektywą pozwalającą utrzymać skuteczność umowy w jak najszerszym zakresie. Przyjęcie zasady, że własność towaru pozostaje przy sprzedawcy do czasu całkowitej zapłaty za towar, w sytuacji gdy termin płatności określony w treści faktury wynosi 28 dni powodowałoby, że nabywca do czasu zapłaty nie mógłby skutecznie zbyć towaru. W obrocie gospodarczym - szczególnie w działalności handlowej - takie założenie paraliżowałoby obrót towarem. Ponadto skarżąca pomimo, że w dacie [...].02.2005r. nie otrzymała jeszcze zapłaty - nie sprzeciwiła się odsprzedaży towaru
Pojęcia niezarobkowego przewozu drogowego tj. przewozu na potrzeby własne zawarte jest w art. 4 pkt 4 ustawy. Zgodnie z jego treścią przewozem takim jest każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin.
Podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu m. in. wypis z licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy (art. 5 ust.1 ustawy).
W świetle powyższego bezspornym w sprawie jest, że w trakcie kontroli kierujący pojazdem S.K. oświadczył, iż P. P. H. U. "R" Sp. z o.o. nie posiada wypisu z licencji, ani też zaświadczenia na wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne.
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie wbrew normie prawnej zawartej w art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym skarżąca wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji.
Stosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym jest obligatoryjne. Wysokość kar pieniężnych określona została w załączniku do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 roku Nr 204, poz. 2088 z późniejszymi zmianami). Zgodnie z powyższym załącznikiem kara za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji wynosi 8.000 złotych i jak zauważył organ II instancji w odpowiedzi na skargę przepisy w/w ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują żadnych wyjątków od ustalonych w niej zasad, bowiem kara taka jest wymierzana niezależnie od przyczyn, które spowodowały naruszenie przepisów ustawy, jeśli jej naruszenie zostało stwierdzone w toku kontroli.
Sąd uznał, iż w postępowaniu przeprowadzonym przez organ I instancji nie zostały również naruszone przepisy postępowania. Uzasadnienie decyzji organu I jak i II instancji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organu I instancji poprzedzone zostało prawidłowymi ustaleniami co do stanu faktycznego.
Wobec powyższych ustaleń rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji nakładające na skarżących karę pieniężną w kwocie 8.000 złotych było zasadne pod względem merytorycznym jak i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Ustosunkowując się do wniosku Dyrektora Izby Celnej o zasądzenie od skarżących kosztów procesu według norm przepisanych, podkreślić należy, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada ograniczonej odpowiedzialności za wynik postępowania, zasada ta nie przewiduje w przypadku oddalenia skargi, odrzucenia skargi i umorzenia w skutek cofnięcia skargi, zwrotu kosztów postępowania organowi administracji publicznej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, które mogły by mieć wpływ na wynik sprawy. Z tego względu uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270).
A. Juszczyk-Wiśniewska I. Fornalik M. Linska-Wawrzon

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI