II SA/Go 687/22

II SA/Go 687/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Grażyna Staniszewska
Jacek Jaśkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1623/23 - Wyrok NSA z 2025-04-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art.262§1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art.269§1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1360
art.152
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skarg B.J., M.J., L.K., J.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargi.
Uzasadnienie
1. W dniu 21 marca 2022 r. Burmistrz, po rozpoznaniu wniosku L.K. i J.K., wydał decyzję nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości, położonej w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej nr ewid. działki [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta [...], będąca własnością L. i J.K. z nieruchomością sąsiednią o nr ewidencyjnym [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta [...] stanowiąca własność B.J. i M.J.
Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] Burmistrz, na podstawie art. 123, art. 264 § 1 w związku z art. 263 § 1 i art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej "k.p.a." oraz art. 31 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.), w związku z wydaniem wskazanej decyzji, ustalił koszty postępowania w sprawie wydania decyzji o rozgraniczeniu w kwocie 4.459,98 zł i zobowiązał do uiszczenia tych kosztów L. i J.K. w całości, w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia na rachunek bankowy Urzędu Miejskiego.
W motywach uzasadnienia postanowienia organ I instancji wskazał, że wraz
z postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. o wszczęciu postępowania strony zostały poinformowane o wysokości kosztów przeprowadzenia czynności związanych
z rozgraniczeniem, które zostały ustalone w kwocie 4.459,98 zł na podstawie zapytania ofertowego z dnia [...] marca 2021 r. W dniu [...] grudnia 2021 r. została wydana faktura za usługę geodezyjną, która została w całości opłacona przez Gminę.
Organ I instancji wyjaśnił też, że rozprawa rozgraniczeniowa odbyła się w dniu [...] listopada 2021 r. Rozgraniczenie nieruchomości zostało przeprowadzone na podstawie dokumentów określających położenie punktów granicznych i przebiegu granic nieruchomości tj. op. 0805.1997.431 dotyczący podziału działki numer [...] na gruncie wraz z dokumentami pomiarowymi, obliczeniowymi i opisowymi. Punkty graniczne 20214, 20179 stanowią słupki betonowe jako znak naziemny oraz butelka jako znak podziemny, punkty 20203, 20196 stanowią znaki farbą na budynku. Organ I instancji zaznaczył, że J.K. opuścił miejsce ustalenia granic przed zakończeniem prac geodezyjnych, natomiast L.K. oraz B.J. odmówiły podpisania protokołu. Pozostałe strony postępowania czyli współwłaściciele działki o nr [...] oraz Gmina nie uczestniczyli sporze granicznym. Ponadto poza wnioskodawcami żadna ze stron nie kwestionowała przebiegu granicy, której przebieg został potwierdzony.
Wobec powyższego organ I instancji uznał, że brak jest podstaw do obciążenia kosztami postępowania stron nie będących wnioskodawcami.
2. Na powyższe postanowienie L. i J.K., reprezentowani przez adwokata, wnieśli zażalenie. Podnieśli, że Burmistrz wydając rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2022 r., oparł się m.in. na protokole rozprawy rozgraniczeniowej, która odbyła się w dniu [...] listopada 2021 r., o terminie której organ, ani też geodeta nie zawiadomili żadnego z pełnomocników małżonków K., a więc doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego skutkującego uniemożliwieniem im obrony swojego interesu prawnego w sprawie rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości, a pominięcie pełnomocnika w skutkach prawnych równoznaczne jest z pominięciem strony (tj. doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. i art. 10 k.p.a.).
W związku z podniesionym zarzutem nieważności postępowania L. i J.K. wnieśli o wszczęcie z urzędu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej Burmistrza z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] oraz w związku z tym o zawieszenie postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia na postanowienie Burmistrza w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego do czasu wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej o rozgraniczeniu działek nr [...].
Odnośnie do samych kosztów podnieśli zarzut naruszenia prawa procesowego poprzez błędne zastosowanie art. 262 § 2 pkt 1 k.p.a. i obciążenie wnioskodawców kosztami postępowania rozgraniczeniowego w całości, podczas gdy właściwym byłoby zastosowanie przepisu art. 156 Kodeksu cywilnego poprzez ustalenie, że koszty te obciążają strony bezpośrednio zainteresowane wynikiem postępowania rozgraniczeniowego, tj. L.K., J.K., B.J. i M.J. w równych częściach, tj. w kwocie po 1.114,96zł.
3. Po rozpoznaniu obu zażaleń Samorządowe Kolegium Odwoławcze
postanowieniem z dnia [...] września 2022 r., nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości (pkt 1); ustaliło wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 4.459,98 zł (pkt 2); zobowiązało do uiszczenia tych kosztów L.K. i J.K. w wysokości 2229,98 zł, B.J. w wysokości 1114,99 zł i M.J.
w wysokości 1114,99 zł (pkt 3); wskazało, że koszty postępowania należy uiścić
w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia na rachunek bankowy Urzędu Miejskiego (pkt 4).
W jego uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na treść art. 262 § 1 pkt 1 i pkt 1 oraz art. 264 § 1 i § 2 k.p.a., następnie stwierdził, że z przepisów tych wynika, iż zasadą jest, że koszty postępowania administracyjnego ponosi organ - w takich granicach, w jakich wypełnia swoje ustawowe obowiązki. Stronę obciążają natomiast te koszty, które wynikły z jej winy, lub zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Zaznaczył też, że w piśmiennictwie przyjmuje się, że wykładnia art. 262 § 1 k.p.a. powinna być wąska, bowiem omawiane uregulowanie prawne jest istotnym wyjątkiem od zasady, że koszty postępowania ponosi organ administracji publicznej.
Kolegium wskazało jednocześnie, że w uchwale z dnia 11 grudnia 2006 r.,
I OPS 5/06 NSA wyraził pogląd, że organ administracji publicznej, orzekając
o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania.
Stwierdziło, że pogląd ten ma oparcie w unormowaniach zawartych w art. 152 k.c. i jest związany z faktem istnienia interesu każdego z właścicieli nieruchomości
w ustaleniu przebiegu granic, które stały się sporne.
Organ odwoławczy opisał przebieg postępowania rozgraniczeniowego
w niniejszej sprawie, po czym wskazał, że analiza stanu niniejszej sprawy pozwala na stwierdzenie, że koszty postępowania rozgraniczeniowego zostały ustalone jedynie w oparciu o końcowy wynik postępowania rozgraniczeniowego zawarty w decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2022 r., z pominięciem pozostałych elementów stanu faktycznego, a więc przyczyn, które doprowadziły do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Zaznaczył, że z akt sprawy wynika, że kwestia sporu o przebieg granicy pomiędzy działkami [...] powstała w toku postępowania toczącego się przed Państwowym Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozbiórki wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej budynku gospodarczego o konstrukcji budowlanej. Wnioskodawcy zakwestionowali, ażeby budynek ten posadowiony był w granicach nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...], stanowiącej własność B.J. i M.J. Nie mają przy tym znaczenia podnoszone przez uczestniczki postępowania zarzuty, że występowały one w przeszłości o wznowienie punktów granicznych, czego koszty poniosły we własnym zakresie, gdyż z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że doszło do powstania sporu o przebieg granicy, zaś każdy ze współwłaścicieli posiada interes prawny w jego rozstrzygnięciu. Organ odwoławczy zauważył, że zarówno L.K., jak i B.J. odmówiły podpisania protokołu granicznego, co również wskazuje na istnienie między stronami sporu.
Odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących przebiegu postępowania rozgraniczeniowego, Kolegium wyjaśniło, że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. W toku niniejszego postępowania organy nie badają merytorycznie sprawy w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, a jedynie rozstrzygają w przedmiocie kosztów tego postępowania.
W kontekście powyższego, Kolegium wyjaśniło, że zasadne było uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Koszty postępowania w kwocie 4.459,98 zł powinny bowiem w równym stopniu obciążać współwłaścicieli działek nr [...]. Wnioskodawcy jako współwłaściciele działki nr [...] na zasadach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej powinni uiścić koszty postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 2.229,99 zł, zaś każda ze współwłaścicielek działki nr [...] powinna uiścić te koszty w wysokości po 1.114,99 zł.
Kolegium wskazało również, że w zaskarżonym postanowieniu organ I instancji wyznaczył stronie termin na uiszczenia kosztów postępowania wynoszący 14 dni od otrzymania zaskarżonego postanowienia. Wyznaczony przez organ termin już upłynął, a zatem zasadne było uchylenie i wyznaczenie terminu na uiszczenie kosztów postępowania w terminie wynoszącym 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia.
4. Na powyższe postanowienie B.J. i M.J. wniosły skargę (skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Go 687/22), zarzucając mu naruszenie art. 262 § 1 k.p.a. Skarżące wniosły o:
- przywrócenie stanu zgodnego z prawem w drodze prawidłowej decyzji Burmistrza oraz prawidłowym orzeczeniem przez niego podziału kosztów;
- zasądzenie zwrotu poniesionych kosztów w wyniku tego postępowania.
Skarżące podniosły, że nie w każdym przypadku organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe musi jego kosztami obciążyć zarówno wnioskodawcę, jak i uczestników postępowania. Tym bardziej, że spór powstał z winy L. i J.K., którzy postawili ogrodzenie nie uwzględniając słupków granicznych, na skutek czego część ich ogrodzenia znajduje się na działce skarżących, podobnie jak część ich wiaty, co narusza prawo własności nieruchomości skarżących. Z tego względu niezrozumiałe jest dla skarżących dlaczego mają partycypować w kosztach wynikających z postępowania, które toczyło się nie z ich winy.
5. Na postanowienie z dnia [...] września 2022 r. skargę wnieśli też L. i J.K., reprezentowani przez adwokata (skargę tą zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Go 688/22). W skardze tej zarzucono, że Kolegium nie rozpatrzyło zarzutów podniesionych w zażaleniu dotyczących nieważności decyzji rozgraniczeniowej Burmistrza z dnia [...] marca 2022 r., skutkiem czego błędnie nie uchyliło zaskarżonego postanowienia i nie przekazało sprawy do ponownego rozpoznania Burmistrzowi ze wskazaniem, że decyzja merytoryczna z dnia [...] marca
2022 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), a mianowicie z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 i art. 10 k.p.a.
Wobec podniesionych zarzutów skarżący wnieśli o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia - w całości;
2) stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej Burmistrza z dnia [...] marca 2022 r., ewentualnie o przekazanie sprawy Burmistrzowi celem wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na zgłoszone w terminie zarzuty nieważności postępowania opisane w uzasadnieniu niniejszej skargi;
3) zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżących zwrotu kosztów poniesionych przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W odpowiedziach na obie ww. skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
6. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Go 688/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", połączył sprawę ze skargi L. i J.K. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn. akt II SA/Go 687/22 ze skargi B.J. i M.J. oraz wskazał, by połączone sprawy prowadzić dalej pod sygnaturą akt II SA/Go 687/22.
7. W piśmie z dnia [...] marca 2023 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu, organ wskazał, że przed Kolegium nie toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] oraz, że na podstawie uzyskanej telefonicznie informacji z Urzędu Gminy, wynika, iż także Burmistrz nie prowadzi postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
8. Zgodnie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie
z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą
i odmowę wydania opinii zabezpieczającej i który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Korzystając z możliwości przewidzianej w ww. przepisie niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
9. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2022 r. Postanowieniem tym uchylono w całości postanowienie Burmistrza z dnia [...] marca 2022 r. i ustalono wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 4.459,98 zł; zobowiązano do uiszczenia tych kosztów L.K. i J.K. w wysokości 2229,98 zł, B.J. w wysokości 1114,99 zł i M.J. w wysokości 1114,99 zł oraz wskazano, że koszty postępowania należy uiścić w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia na rachunek bankowy Urzędu Miejskiego .
Skargi na powyższe postanowienie wniosły wszystkie strony obciążone kosztami, przy czym żadna ze stron nie kwestionuje wysokości ustalonych kosztów. Małżonkowie K. nie kwestionują też ich podziału podnosząc jedynie zarzuty dotyczące postępowania rozgraniczeniowego i zarzucając organowi brak rozpatrzenia składanych przez nich wniosków o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej i w związku z tym zawieszenie postępowania zażaleniowego na postanowienie Burmistrza z dnia [...] marca 2022 r.
Ustalony przez organ odwoławczy podział kosztów postępowania rozgraniczeniowego podważają natomiast B.J. i M.J. zarzucając organowi naruszenie 262 § 1 k.p.a. i wskazując, że nie w każdym przypadku organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe musi jego kosztami obciążać wnioskodawcę, jak i uczestników postępowania, a skoro spór powstał z winy małżonków K., to wyłącznie oni powinni być obciążeni kosztami postępowania rozgraniczeniowego.
10. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów dotyczących podziału kosztów, czyli w szczególności zawartych w skardze B.J. i M.J. wskazać należy, że w przytoczonej przez Kolegium uchwale NSA z dnia 11 grudnia 2006 r. w sprawie I OPS 5/06 wskazano, że organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 Kodeksu cywilnego), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania.
Uchwała ta ma pełne zastosowanie w niniejszej sprawie, tym bardziej, że wynikająca z art. 269 § 1 p.p.s.a ogólna moc wiążąca uchwał konkretnych
i abstrakcyjnych nie pozwala zatem na samodzielne rozstrzygnięcie przez jakikolwiek skład sądu administracyjnego sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem w niej zawartym. W motywach jej uzasadnienia uchwały NSA wskazał, że instytucja prawna "rozgraniczenia nieruchomości", choć została uregulowana kompleksowo w dwóch aktach prawnych, tj. w ustawie – Prawo geodezyjne i kartograficzne i w Kodeksie cywilnym, stanowi jedną całość. Nielogicznym bowiem byłoby przyjęcie założenia, że rozgraniczenie nieruchomości dokonywane w postępowaniu administracyjnym jest dokonywane według innych kryteriów i prawideł niż rozgraniczenie nieruchomości, do którego dochodzi w postępowaniu cywilnym.
Nie do obrony jest więc teza, że w postępowaniu administracyjnym nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego, a w postępowaniu cywilnym unormowań zawartych w Prawie geodezyjnym i kartograficznym. Przeciwnie, zarówno w jednym, jak i w drugim postępowaniu, tak organ administracji publicznej, jak i sąd powszechny obowiązany jest stosować te same zasady. Wniosek ten znajduje potwierdzenie w analizie porównawczej treści art. 152 i 153 Kodeksu cywilnego oraz art. 31 ust. 2 – 4 i art. 34 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. (...) Konsekwentnie więc należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie wynikająca z art. 152 kodeksu cywilnego norma materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, która wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.
NSA stwierdził jednocześnie, że kryterium "interesu prawnego" musi dotyczyć interesu prawnego jednostki, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Zatem uznać należy, że branie udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym.
W przypadku postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości może stać na stanowisku, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic, a co za tym idzie, nie powinien ponosić kosztów rozgraniczenia, które w jego ocenie zostało wszczęte zbyt pochopnie, to jednak ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w jego interesie.
11. W późniejszym orzecznictwie ukształtowanym na tle tej uchwały dominuje aktualnie pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, że zastosowanie reguły wskazanej w uchwale nie jest uznaniowe. Skoro zatem w myśl art. 152 kodeksu cywilnego koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele sąsiadujących nieruchomości po połowie, to jest to reguła ich ponoszenia przez strony sporu bez względu na towarzyszące im zamiary w zainicjowaniu sporu granicznego i bez względu na sposób jego zakończenia. Skoro są oni stronami tego postępowania, to toczy się ono w interesie ich wszystkich, a zagadnienie sporności granic nie ma decydującego znaczenia, bo dochodzi do ich ustalenia na wszystkich nieruchomościach (z wielu por. wyroki NSA z dnia 26 stycznia 2022 r., I OSK 669/19; 20 grudnia 2015 r., I OSK 1563/20; 6 sierpnia 2015 r., I OSK 2832/13, 20 kwietnia 2016 r., I OSK 1833/14; 13 września 2017 r., I OSK 2888/15; 25 stycznia 2018 r., I OSK 1744/17; 15 grudnia 2020 r., I OSK 1563/20 oraz 26 stycznia 2022 r., I OSK 669/19, CBOSA).
12. Z akt niniejszej sprawy wynika, że kwestia sporu o przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] powstała w toku postępowania toczącego się przed Państwowym Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozbiórki wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej budynku gospodarczego o konstrukcji budowlanej. Wnioskodawcy, tj. L. i J.K. zakwestionowali, ażeby budynek ten posadowiony był w granicach nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...], stanowiącej własność B.J. i M.J.
B.J. i M.J. nie mogą zatem twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w ich interesie.
Skoro B.J. i M.J. brały udział w postępowaniu rozgraniczeniowym w charakterze stron, to jest to, w świetle ww. uchwały, równoznaczne ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczyło się także w ich interesie. Twierdzenie, że interes taki posiadają wyłącznie L. i J.K., którzy żądali wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, pozostaje bowiem w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W przypadku postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek sąsiada strony, strona nie może stać na stanowisku, że przeprowadzenie tego postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jej interesie, gdyż nie kwestionuje ona przebiegu granic, a co za tym idzie, nie powinna ponosić kosztów rozgraniczenia.
Prawidłowa wykładnia mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 152 K.c. nie pozwala na uwzględnienie zindywidualizowanego interesu strony. Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania rozgraniczeniowego, podejmowane jest w oparciu o założenie, że interes prawny w ustaleniu granic nieruchomości mają z zasady wszyscy uczestnicy postępowania rozgraniczeniowego. Zatem okolicznością irrelewantną w niniejszej sprawie jest to, że postępowanie wszczęto na wniosek małżonków K.
Dla podziału kosztów nie ma zatem znaczenia, czy przebieg granicy jest sporny, i kto zainicjował spór. Na "obiektywność" konieczności rozgraniczenia, w interesie wszystkich stron tej granicy wskazuje też treść operatu geodety, który nie podważył potrzeby rozgraniczenia i w którym odnosi się do konkretnych okoliczności
i opisuje czynności, które podjął w celu wyznaczenia granicy.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że zarówno L. i J.K., jak i B.J. i M.J. powinni ponieść koszty postępowania rozgraniczeniowego w równych częściach. Z tego też względu podniesione przez B.J. i M.J. zarzuty należy uznać za chybione.
13. W ocenie Sądu oczywiście bezzasadne są zarzuty sformułowane
w skardze L. i J.K., które wskazują na to, że ich pełnomocnik nie orientuje się w różnicy między merytorycznym postępowaniem rozgraniczeniowym, a postępowaniem co do jego kosztów. W tym drugim, czyli kontrolowanym w niniejszej sprawie, nie bada się (jest to niedopuszczalne) meritum postępowania rozgraniczeniowego. W przepisie art. 262 k.p.a. ustalono reguły rozdziału kosztów
w jakimś prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym. Jest to tzw. postępowanie wpadkowe, procedowane obok postępowania merytorycznego w sprawie. Utrwaloną od wielu lat w wielu procedurach zasadą jest to, że
w postępowaniach wpadkowych nie orzeka się o meritum, a jeśli są w nich wydawane jakieś rozstrzygnięcia podlegające zaskarżeniu, to tylko w zakresie dotyczącym postępowania wpadkowego, co oznacza, że nie rozstrzyga się w nim kwestii merytorycznych. Jest to dość oczywiste, chyba nawet dla nie prawników, bo jak w postanowieniu o kosztach (i tylko o kosztach postępowania) może być oceniana ważność rozgraniczenia, które objęte jest odrębnie wydaną merytoryczną decyzją.
Zgodnie ze wskazanym na wstępie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i te granice dotyczą wyłącznie postępowania w przedmiocie kosztów czyli zastosowania art. 262 k.p.a. w sprawie. Niedopuszczalnym wykroczeniem poza te granice byłoby rozstrzyganie o kwestii rozgraniczenia, nie wspominając już o tym, co musi chyba wiedzieć pełnomocnik skarżących, że kwestionowanie decyzji rozgraniczeniowej wydawanej w procedurze administracyjnej należy już do drogi cywilnej i realizuje się przed sądem powszechnym.
Z tych też względów nie ma możliwości objęcia kontrolą sądu administracyjnego ani decyzji rozgraniczeniowej, ani uwzględnienia wniosków, zawartych w pkt 2 skargi małżonków K. Nie ma bowiem w doktrynie i orzecznictwie opisu takiego przypadku wykładni art. 135 p.p.s.a., by w sprawie, której przedmiotem jest kontrola kosztów postępowania administracyjnego, poprzez ten przepis, można było przejść do kontroli merytorycznej przesłanek ważności lub wznowienia postępowania zakończonego merytoryczną decyzją w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. W tym zakresie pogląd syntetycznie wyłożony w glosie Z. Kmieciaka do wyroku WSA z dnia 27 października 2004 r., II SA/Ka 2352/02 (OSP nr 3/2007, poz. 25) pozostaje niezmiennie aktualny.
Sąd ustalił też, że przed organami nie toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2022 r. nr [...], nie było zatem przeszkód do rozpoznania skarg złożonych w niniejszej sprawie.
14. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem podniesionych w skargach zarzutów oraz przesłanek, które obowiązany był uwzględnić z urzędu stwierdził, że jest ono zgodne z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani też przepisów postępowania w stopniu istotnym mającym wpływ na wynik sprawy.
Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., obie skargi oddalił.