II GSK 1881/23

II GSK 1881/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący/
Grzegorz Dudar
Zbigniew Czarnik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 164/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-06-05
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 189f, art. 189a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 164/23 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 października 2022 r. nr BP.501.1961.2021.0993.OP8 281701 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 5 czerwca 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 164/23 oddalił skargę M.S. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: Inspektor, organ odwoławczy) z 24 października 2022 r., którą Inspektor uchylił decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 30 września 2021 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł i, działając m.in. na podstawie art. 4 pkt 22 lit. l, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 180 ze zm., dalej: u.t.d.) oraz w związku z art. 2 pkt 35a i pkt 35b, art. 61, art. 64 ust. 1-4, art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 988; dalej: p.r.d.) nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za naruszenie Ip. 5.2, Ip. 5.6, Ip. 5.7, Ip. 5.11, Ip. 6.3.5, Ip. 10.2.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu (dostępnym w całości na stronie internetowej CBOSA) sąd pierwszej instancji wskazał, że – wbrew zarzutom skargi – organ nie naruszył ani wymienionych w skardze przepisów prawa krajowego (ustawa o transporcie drogowym i ustawa Prawo o ruchu drogowym), jak również sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 4 ust. 3 i art. 10e Dyrektywy Rady nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (dalej: dyrektywa Rady nr 96/53/WE) w zw. z art. 1 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz załącznik nr I pkt 4 do tego rozporządzenia dotyczącego grupy naruszeń przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE – przepisy dotyczące masy i wymiarów pojazdów – (dalej: rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403). W ocenie WSA Inspektor nie naruszył również wskazanych w skardze przepisów Działu IVa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., tj. przepisów dotyczących zasad wymiaru kary administracyjnej. WSA podkreślił, że stwierdzone przez organ naruszenia czasu pracy kierowcy, niedopuszczalnego wyjęcia wykresówek lub karty kierowcy, dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% nie były przez stronę kwestionowane ani w trakcie postępowania administracyjnego, ani sądowego. Za niezasadne WSA uznał zarzuty skargi dotyczące nałożenia kary na przewoźnika, a nie na kierowcę; nieodstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, gdyż waga naruszeń była znikoma oraz naruszenia zakazu podwójnego ukarania w związku z nałożeniem kar pieniężnych: za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oraz za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia WSA wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.).
Skargę kasacyjną wniósł M.S. zaskarżając powyższy wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i uchylenie decyzji organów obu instancji w całości i umorzenie postępowania; ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obydwie instancje oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Jednocześnie skarżący zrzekł się rozprawy. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie wskazanych w skardze kasacyjnej dowodów z dokumentów na okoliczność nałożenia na stronę dwóch kar pieniężnych za to samo naruszenie oraz o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym stosowania zasady ne bis in idem przy nakładaniu kar za naruszenia przepisów u.t.d. i p.r.d. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1.1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez przeprowadzenie niepełnej kontroli legalności decyzji administracyjnej i niedostrzeżenie przez sąd pierwszej instancji naruszenia przez organy przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym petryfikowanie naruszenia przez organy:
1.1.1. art. 189f § 1 pkt 2 oraz art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz.U.2003.42.364), art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz.U.1977.38.167), art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i wynikającej z tych przepisów zasady ne bis in idem poprzez wszczęcie wobec przewoźnika dwóch postępowań, a następnie nałożenie dwóch kar za to samo zarzucone zachowanie (tożsamość czynu), tj. kary na podstawie art. 92a ust. 1, 7 pkt 2 u.t.d. w zw. z lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz kary na podstawie art. 62 ust. 4, art. 64 ust. 1 i 2 i 4b, art. 54c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) i ust. 2 p.r.d.; w sytuacji gdy podmiot nie powinien być karany dwukrotnie za jedno i to samo zarzucone zachowanie, która to reguła ma zastosowanie również do sankcji administracyjnych o charakterze prewencyjnym lub represyjnym będących karami pieniężnymi, bowiem postępowanie karne na gruncie konwencyjnym i konstytucyjnym rozumiane jest szerzej niż na gruncie krajowym (patrz wyrok ETPCz w sprawie Engel, skarga nr 5100/71), a tożsamość zachowania należy rozumieć jako jedność czynu {idem}, a nie tożsamość ocen prawnych dokonywanych z perspektywy dóbr prawnie chronionych;
1.1.2. art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. a contrario oraz art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w ustawie o transporcie drogowym przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (Dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie u.t.d., a zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a., przez co koniecznym jest w przypadku przepisów u.t.d. odwołanie się do uregulowań działu I\/a k.p.a. (por. m. in. wyrok VI SA/Wa 198/23, VI SA/Wa 2230/22, III SA/Po 145/22),
1.1.3. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nierozważenie odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, gdy waga naruszenia była znikoma, strona zaprzestała naruszania prawa a kara w wysokości 12 000 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach, w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna,
1.1.4. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. a contrario poprzez mylenie przez WSA okoliczności wyłączających odpowiedzialność określonych w art. 92c ust. 1 u.t.d. z przesłankami odstąpienia od nałożenia kary określonymi wyłącznie w k.p.a., w sytuacji gdy jedne wyłączają przypisanie odpowiedzialności (u.t.d.), a drugie pomimo jej przypisania łagodzą jej charakter poprzez odstąpienie od nałożenia kary (k.p.a.),
1.1.5. art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nierozważenie odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, gdy za to samo zachowanie została nałożona na stronę administracyjna kara pieniężna przez organ administracji publicznej i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna;
2. naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj.:
2.1. art. 62 ust. 4, art. 64 ust. 1 i 2 i 4b, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) i ust. 2 p.r.d., art. 92a ust. 1 pkt 2, 7 pkt 2 u.t.d. w zw. z Ip. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz art. 4 ust. 3 i art. 10e Dyrektywy Rady nr 96/53/WE w zw. z art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403 poprzez nałożenie na przewoźnika kary za delikt dotyczący przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdu na podstawie przepisów p.r.d., w sytuacji gdy na przewoźnika została nałożona kara za to samo naruszenie sklasyfikowane w u.t.d., w sytuacji gdy naruszenia stypizowane w dwóch ustawach (p.r.d. i u.t.d.) dotyczą tego samego zachowania (idem) i ich wspólnym źródłem jest Dyrektywa Rady nr 96/53/WE, którą wdraża p.r.d. i do której odwołuje się rozporządzenie Komisji (UE) nr 2016/403 stanowiące podstawę wprowadzenia w polskim porządku prawnym (w ustawie o transporcie drogowym) deliktów dotyczących mas i wymiarów pojazdów, a jednocześnie przedmiot ochrony obydwóch aktów prawa unijnego jest tożsamy i stanowi go ochrona konkurencji w zakresie działalności transportowej oraz bezpieczeństwo w ruchu drogowym, co naruszyło zasadę ne bis in idem,
2.2. art. 92b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. poprzez niezastosowanie tego przepisu i zaakceptowanie wydania decyzji nakładającej karę pieniężną w sytuacji, w której przewoźnik zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy oraz prawidłowe zasady wynagradzania kierowców, a zatem nie ponosi on odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku,
2.3. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez niezastosowanie tego przepisu i zaakceptowanie wszczęcia, a następnie nieumorzenia postępowania administracyjnego i przypisania przewoźnikowi odpowiedzialności za naruszenia, za które wyłączną odpowiedzialność ponosi kierowca, a na które przewoźnik nie miał wpływu, nie mógł ich przewidzieć oraz im zapobiec. Przewoźnik tak zaplanował trasy, że przewóz mógł zostać wykonany bez jakichkolwiek naruszeń prawa,
2.4. art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. poprzez niezastosowanie tego przepisu i zaakceptowanie wszczęcia, a następnie nieumorzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji w sytuacji, gdy za to samo naruszenie Opolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął drugie postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie protokołu kontroli drogowej nr WITD.DI.P.W.VIII0309/19/21, w którym decyzją z 30 września 2021 r. nr WITD.DI.0152.W.VIII0309/2/21 nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15 000 zł; decyzja ta następnie została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 3 marca 2022 r. nr BP.502.319.2021.1277.OP8.176925,
2.5. art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. w zw. z Ip. 5.2.1, 5.2.2, 5.2.3, 5.2.4, 5.6.1, 5.6.2, 5.6.3, 5.7.1, 5.7.2, 5.7.3, 5.11.1, 5.11.2, 5.11.3, 6.3.5, 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nałożenie na stronę jednej kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za szereg różnych naruszeń, a nie kilku odrębnych kar za te naruszenia, czyli wymierzenie kary nieprzewidzianej przez ustawę o transporcie drogowym, która wymaga dokonania odrębnych w sensie materialnoprawnym rozstrzygnięć odnoszących się do każdego ze stwierdzonych naruszeń z osobna,
2.6. art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. a contrario oraz art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (Dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie u.t.d., a zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest w przypadku przepisów u.t.d. odwołanie się do uregulowań Działu IVa k.p.a. (por. m. in. wyrok VI SA/Wa 198/23, VI SA/Wa 2230/22, III SA/Po 145/22),
2.7. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i niepoprzestanie na pouczeniu w sytuacji, gdy waga naruszenia była znikoma, strona zaprzestała naruszania prawa a kara w wysokości 12 000 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna,
2.8. art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i niepoprzestanie na pouczeniu w sytuacji, gdy za to samo zachowanie została nałożona na stronę administracyjna kara pieniężna przez organ administracji publicznej i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna;
3. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj.:
3.1. art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 92c ust. 1 u.t.d. poprzez uznanie, że instytucja uregulowana w art. 92c ust. 1 u.t.d. jest tożsama z kodeksową instytucją odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, co miałoby zdaniem sądu uzasadniać niezastosowanie przepisu art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w postępowaniu prowadzonym na podstawie u.t.d., pomimo że zakres normowania przepisów k.p.a. i u.t.d. jest odmienny, a odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu nie należy utożsamiać z umorzeniem (ewentualnie niewszczynaniem) postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (por. uchwała NSA sygn. akt III OPS 1/21).
W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie przedstawił argumenty mające świadczyć o trafności zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wnoszący skargę kasacyjną złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś Inspektor, w terminie czternastu dni od doręczenia mu odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego NSA rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego załatwienia sprawy.
W myśl art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Oznacza to, że sąd drugiej instancji nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i sąd pierwszej instancji. Wobec powyższego NSA odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Skarga kasacyjna M.S. oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd drugiej instancji w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej kolejności odnosi się do naruszeń prawa materialnego. Zachowanie takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana dopiero wówczas, gdy zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny albo że nie został on skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Sąd drugiej instancji zauważa i podkreśla, że w świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom, tzn. powinna zawierać prócz innych wymogów, m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, czyli treść zaskarżonego orzeczenia. Zarzuty kasacyjne nieodpowiadające tym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. np. wyroki NSA: z 16 listopada 2011 r., o sygn. akt II FSK 861/10, z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 22/18; publ. w CBOSA).
Konsekwencją formalizacji skargi kasacyjnej jest powierzenie jej sporządzenia profesjonalnemu pełnomocnikowi oraz brak możliwości rozpoznania tej skargi przez sąd drugiej instancji, jeżeli ta skarga nie spełnia wymogów formalnych.
Przytoczenie powyższych argumentów natury ogólnej było konieczne wobec dostrzeżonych wad skargi kasacyjnej, tak w zakresie sformułowania zarzutów, jak i ich uzasadnienia.
W ocenie NSA rozpoznawana skarga kasacyjna jest w oczywisty sposób merytorycznie niezasadna, a w pewnych zakresach także formalnie wadliwa. Przede wszystkim skarga ta jest niezwykle obszerna, mimo że dotyczy kwestii prawnych przesądzonych w orzecznictwie NSA i jednoznacznie ujmowanych. Zatem trudno zrozumieć sens tak konstruowanego środka prawnego, w sytuacji, gdy jego istota sprowadza się do trzech problemów prawnych: 1) możliwości wymierzenia więcej niż jednej kary za różne naruszenia, 2) możliwości stosowania przepisów k.p.a. do kar nakładanych na podstawie u.t.d. oraz 3) możliwości niewszczynania lub umorzenia postępowania o nałożenie kary za działania, których dopuścił się kierowca, a nie przewoźnik. Problemy te w orzecznictwie sądowoadministracyjnym są rozstrzygnięte i prezentowane poglądy mają charakter utrwalony. Z tego powodu NSA nie widzi potrzeby szerokiego odnoszenia się do tych kwestii, skoro powinny być one znane pełnomocnikom występującym w postępowaniach o nałożenie kar za naruszenie przepisów u.t.d.
Do formalnych wymogów skargi kasacyjnej należy m.in. stawianie zarzutów we właściwej podstawie prawnej wskazanej w art. 174 p.p.s.a. Inaczej rzecz ujmując, postawienie zarzutu w niewłaściwej podstawie prawnej zawsze prowadzi do jego nieskuteczności, bowiem sąd drugiej instancji nie ma prawnych możliwości do ustalania z urzędu zakresu i kierunku weryfikacji skarżonego wyroku. Zatem oparcie zarzutu na podstawie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. równocześnie przy założeniu, jak czyni to rozpoznawana skarga kasacyjna, że sąd nie dokonał pełnej kontroli decyzji, czyni ten zarzut nietrafnym, bowiem z jego treści nie wynika wprost jaki przepis naruszył sąd pierwszej instancji. Wniosek taki jest tym bardziej zasadny, że zarzut nie wskazuje wadliwego działania sądu pierwszej instancji, a więc niezgodnego z prawem oddalenia skargi albo jej nieuchylenia, pomimo istnienia podstaw do takiego działania. Poza tym zwrócić należy uwagę, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) p.p.s.a. i art. 151 tej ustawy, co do zasady nie mogą być równocześnie podstawą zarzutu przez ich koniunktywne zestawienie. Jest tak dlatego, że normy te odnoszą się do dwóch odmiennych sytuacji, zatem z logicznego punktu widzenia wykluczają się.
Zatem w zakresie tak zbudowanych zarzutów sąd drugiej instancji może tylko odnieść się do tej ich części, którą można jednoznacznie ustalić na podstawie treści uzasadnienia skargi kasacyjnej. Możliwość taka wynika z uchwały NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (publ. ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1). Realizując ten kierunek kontroli zaskarżonego wyroku podzielić należy stanowisko sądu pierwszej instancji, że art. 189f k.p.a. w związku z art. 189a tej ustawy nie ma zastosowania do kar orzekanych na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym, bowiem przepisy u.t.d. regulują odmiennie problematykę unormowaną w Kodeksie postępowania administracyjnego w zakresie kar administracyjnych. Z tego też powodu należało w pełni podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji prezentowane w tym zakresie, bez konieczności jego powtarzania.
Zgodzić trzeba się także z poglądem zawartym w zaskarżonym wyroku, że w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca podwójne ukaranie, a więc za przekroczenie czasu "pracy" kierowcy oraz przeciążenie pojazdu. Sąd drugiej instancji zauważa i podkreśla, że w ramach jednej kontroli zostały ustalone naruszenia różnych przepisów (różnych aktów prawnych), za które w ustawach tych przewidziano nałożenie kary. Zatem w takiej sytuacji mamy do czynienia z różnymi deliktami administracyjnymi, a nie z ich ciągłością. Stanowisko takie wydaje się być logicznie oczywiste, podobnie jak ukaranie kierującego pojazdem za różne wykroczenia.
Wreszcie NSA nie dopatruje się naruszenia art. 92c u.t.d. W tym zakresie podkreślić należy, tak jak to ujął sąd pierwszej instancji, że uchylenie karalności administracyjnej podmiotu wykonującego przewóz może mieć miejsce tylko przy wykazaniu przez ten podmiot nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających naruszenie prawa. Takimi okolicznościami nie mogą być standardowe sytuacje związane z brakiem bezpośredniej kontroli wykonującego przewóz nad kierowcą. W rozpoznawanej sprawie nie wykazano istnienia takich okoliczności, zatem należało uznać, że art. 92c u.t.d. nie miał w niej zastosowania. Na marginesie NSA zauważa, że zarzuty materialne skargi kasacyjnej nie wskazują przepisów naruszonych przez sąd pierwszej instancji, bo przecież nie są nimi stosowne przepisy ustawy o transporcie drogowym. W tym więc zakresie zarzuty te są również wadliwe formalnie.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.