II SA/Go 57/26

II SA/Go 57/26 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2026-04-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/
Jacek Jaśkiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 92a ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 81 ust. 1-3, ust. 5
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 189 § 2, art. 189a, art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2025 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P.S., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. siedzibą w [...], od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w [...] (dalej - NUCS) z [...] sierpnia 2025 r. nr [...]nakładającej karę pieniężną w kwocie 2.000 zł za wykonywanie [...] lipca 2024 r. przewozu drogowego ciągnikiem samochodowym o numerze rejestracyjnym [...], który nie posiadał aktualnych okresowych badań technicznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej - kpa ), art. 4 pkt 22 lit. I), art. 92a ust. 1 i ust. 7 pkt 1, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 728 ze zm., dalej - u.t.d.) Lp. 9.1, załącznika nr 3 do niniejszej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, art. 81 ust. 1, ust. 2 i ust. 5, art. 82 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm., dalej - p.r.d.), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej - DIAS) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia DIAS wskazał, że [...] lipca 2024 r. na terenie dawnego DPG funkcjonariusze [...] przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów o nr rej. [...], w zakresie wykonywanego transportu drogowego. Kierowca okazał do kontroli dowód rejestracyjny ciągnika nr [...]i naczepy nr [...]oraz licencję nr [...]wydaną dla przewoźnika P., [...]. Na podstawie analizy danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu ciężarowego marki [...] nr rej [...] i danych zawartych systemie informatycznym SI CEPiK (data i godzina wyszukania [...] lipiec 2024 r. godz. 03:46:15) ustalono, że ww. pojazd nie posiada aktualnych okresowych badań technicznych, obowiązkowe badania techniczne należało przeprowadzić do dnia [...] lipca 2024 r. Zatem w dniu kontroli pojazd ten poruszał się po drogach publicznych bez aktualnego badania technicznego, potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Z uwagi na powyższe, doszło do naruszenia przepisu art. 81 ust. 1 i ust. 5) p.r.d. Ze względu na stwierdzone naruszenie sporządzono protokół kontroli nr [...] z [...] lipca 2024 r., który bez zastrzeżeń został podpisany przez kontrolowanego kierowcę. Postanowieniem z [...] czerwca 2025 r. nr [...] NUCS wszczął z urzędu postępowania administracyjne z uwagi na naruszenie art. 81 ust. 1 i ust. 5 p.r.d. Jednocześnie w celu ewentualnego uwolnienia się od odpowiedzialności w trybie art. 92c u.t.d., wezwał stronę do dostarczenia stosownych dokumentów, mogących uzasadnić zwolnienie przewoźnika z ciążącej na nim odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisów. NUCS decyzją z [...] sierpnia 2025 r. nr [...], nałożył na P. S. karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za wykonywanie [...] lipca 2024 r. przewozu drogowego ciągnikiem samochodowym o numerze rejestracyjnym [...], który nie posiadał aktualnych okresowych badań technicznych.
Od ww. orzeczenia organu I instancji, strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła odwołanie zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy u.t.d., a zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a. (por. m. in. wyrok VI SA/Wa 198/23, VI SA/Wa 2230/22, III SA/Po 145/22). Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w całości i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie 2. uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w całości i w tym zakresie rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w ten sposób, że organ odstępuje od nałożenia kary pieniężnej i umarza postępowanie w tym zakresie, ewentualnie 3. uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozstrzygnięcia.
Po analizie odwołania i zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych DIAS wskazał, że zasady podejmowania i wykonywania krajowego i międzynarodowego transportu drogowego oraz niezarobkowego przewozu drogowego określa ustawa z 6 września 2001 r. ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub Inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5.000 złotych do 40.000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z treścią ust. 7, wykaz naruszeń, obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, określa L.p. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy. Według L.p. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2.000,00 zł za każdy pojazd. Wymogi w zakresie wykonywania badań technicznych pojazdów zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uregulowane zostały przepisami p.r.d. Dlatego odwołujący się jako zawodowy przewoźnik posługujący się posiadanym pojazdem zarejestrowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej winien dokonać okresowego badania technicznego pojazdu w określonym w dowodzie rejestracyjnym terminie. Na mocy art. 81 ust. 1 p.r.d. właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Dalej organ wskazał, że z z materiału dowodowego sprawy wynika, że termin okresowych badań technicznych dla kontrolowanego pojazdu, upłynął [...] lipca 2024 r. i nie został dotrzymany, do dnia kontroli, tj. do dnia [...] lipca 2024 r. badanie nie zostało wykonane. Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. I u.t.d.- określającym obowiązki lub warunki przewozu drogowego wynikające z przepisów niniejszej ustawy oraz ustawy z 30 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - sankcje za stwierdzone naruszenie określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, Zgodnie z Lp. 9.1, załącznika nr 3 do u.t.d. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 2.000,00 zł za każdy pojazd, z zaliczeniem określonego naruszenia do najpoważniejszej grupy naruszeń. Ustawodawca w u.t.d., w przepisach art. 92b) ust. 1 i art. 92 c) ust. 1, przewidział przypadki wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika od nałożenia kary pieniężnej, jednakże w orzecznictwie sądowym, ugruntowany został pogląd, iż przedsiębiorca wywodząc skutki prawne wynikające z art. 92b) i art. 92c) ust. 1 i 2 u.t.d. powinien udowodnić okoliczności wskazane w tych przepisach, natomiast na organie spoczywa procesowy obowiązek zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego sprawy, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Ponadto nałożenie kary pieniężnej na podstawie u.t.d. nie jest zależne od winy, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne odpowiedzialność administracyjną ponosi przedsiębiorca. Odpowiedzialność tę ponosi także za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Zatem w niniejszym przypadku odpowiedzialność przewoźnika ma charakter administracyjny, a nie karny czy wykroczeniowy. Na tym gruncie, uwolnienie się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego zawarte jest w ustawie wyłącznie w sytuacji wystąpienia okoliczności określonych w przepisie art. 92b) ust. 1 oraz art. 92c) ust. 1 u.t.d. Przepis art. 92b) ust. 1 ustawy, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy wyłączenia z odpowiedzialności za naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresach odpoczynku. W tym przypadku przedsiębiorca mógłby się uwolnić z ustawowej odpowiedzialności wyłącznie przedstawiając dowody dla wskazania którejś z przesłanek egzoneracyjnych przewidzianych w art. 92c) ust. 1 ww. ustawy. Przepis art. 92c) ust. 1 stanowi, iż nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a) ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. DIAS stwierdził, że w związku z tym, iż podstawy wyłączania odpowiedzialności wymienione w pkt 2 i 3 art. 92c) ust. 1 w sposób oczywisty nie mają w sprawie zastosowania, należało rozważyć podstawę określoną w pkt 1 cytowanego artykułu. Jak wynika z literalnej treści tego przepisu, uwolnienie się od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy wymaga kumulatywnego zaistnienia dwóch okoliczności, tj. braku wpływu podmiotu wykonującego przewóz na powstanie naruszenia oraz niemożności przewidzenia zdarzeń lub okoliczności wskutek których nastąpiło naruszenie. Tylko w przypadku, gdy te dwie okoliczności wystąpią łącznie, postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej nie wszczyna się, a wszczęte umarza. Organ I instancji, biorąc pod uwagę przepisy art. 7, art. 77, art. 80 Kpa oraz wynikające z nich zasady postępowania dowodowego, w postanowieniu z [...] czerwca 2025 r., poinformował skarżącego o możliwościach wynikających z art. 92c) u.t.d, a także wezwał do przedstawienia dowodów i wyjaśnień mających znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Jednakże żadne dowody, ani wyjaśnienia nie zostały wniesione.
DIAS wskazał, że w toku postępowania skarżący nie kwestionował, iż kontrolowanym zespołem pojazdów wykonywano przewóz drogowy po dacie upływu ważności okresowego badania technicznego naczepy.
Organ wyjaśnił, że z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że przedsiębiorca jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie przepisów u.t.d., jeżeli nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a przyczynę naruszenia stanowiły okoliczności lub zdarzenia, których wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Regulacja ta ma charakter wyjątkowy i znajduje zastosowanie jedynie w takim przypadku, gdy okoliczności sprawy i dowody wyraźnie wskazują, że przedsiębiorca nie miał jakiegokolwiek wpływu na powstanie naruszenia, a samo naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie są typowe i których przedsiębiorca przy dołożeniu należytej staranności w zakresie organizacji pracy przedsiębiorstwa nie mógł przewidzieć. Okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., można traktować tylko takie, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie (a więc wyjątkowe i nadzwyczajne), a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia. W przedmiotowej sprawie strona nie wykazała okoliczności ujętych przepisem art. 92c) ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Zdaniem DIAS zarzuty odwołania należy uznać za bezpodstawne, ponieważ art. 189f § 1 k.p.a. nie można stosować w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Artykuł 189f k.p.a. znajduje się w dziale IVA kpa - "Administracyjne kary pieniężne", a dział ten określa warunki jego stosowania w art. 189a k.p.a., o treści: § 1. W sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężne] lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. § 2.W przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przestanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2} odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. § 3. W sprawach nakładania lub wymierzania przez organ administracji publicznej kar na podstawie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia, odpowiedzialności dyscyplinarnej, porządkowej lub z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, przepisów niniejszego działu nie stosuje się. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 września 2021 r., (II GSK 248/21, CBOSA) podniósł, że z przywołanej regulacji - abstrahując od § 3 art. 189a k.p.a., który wyłącza stosowanie przepisów wymienionego działu ustawy z określonych nim powodów, innych jeszcze, niż wymienione powyżej - jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu iVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021). Z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c u.t.d. wynika, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Jeżeli z przywołanego przepisu prawa wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. DIAS powołał się również na kolejne orzeczenia NSA na poparcie powyższego stanowiska. Zatem należy uznać, że w sprawie nie znajduje zastosowanie instytucja odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej określona w art. 189f § 2 w zw. z § 3 tego przepisu.
Na powyższą decyzję DIAS z dnia [...] listopada 2025 r. nr [...] P. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy u.t.d., a zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania administracyjnego w całości, ewentualnie - 2. uchylenie zaskarżonej decyzji Organu drugiej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 3. zasądzenie od Organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, a także kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych oraz kosztu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w jego ocenie w sprawie powinno dojść do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. W sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy działu I\/a k.p.a., bowiem u.t.d. nie zawiera kompleksowej regulacji dotyczącej zasad nakładania kar, odstępowania od nich i ich miarkowania. W tym zakresie należy wskazać na uchwałę NSA z 9.6.2022 r., sygn. akt III OPS 1/21, w której wskazano, że: "Zgodnie z art. 189a § 1 k.p.a., w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy tego działu. Z kolei § 2 powołanego artykułu stanowi: "W przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się." Powołany artykuł został dodany do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., na mocy art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Zgodnie z tą zmianą, do przepisów k.p.a. wprowadzono przepisy działu IVa - Administracyjne kary pieniężne, w tym wspomniany przepis art. 189a, a także art. 189f. Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej k.p.a. wynika, że intencją prawodawcy było, aby przepisy działu I\/a k.p.a. miały charakter ogólny regulacji, które dotyczą administracyjnych kar pieniężnych (zob. uzasadnienie, \/III kadencja, druk sejmowy nr 1183, s. 69-72). Miały one stanowić uzupełnienie zidentyfikowanych niedostatków, a zatem także braków (luk) w ustawach prawa administracyjnego materialnego. W doktrynie przyjmuje się, że podstawowe znaczenie na etapie określania zakresu obowiązywania kodeksowych zasad nakładania, wymierzania i udzielania ulg w wykonaniu administracyjnych kar pieniężnych przypisać należy treści powołanego wyżej przepisu art. 189a § 2 k.p.a. Rozstrzygające znaczenie na etapie oceny, czy dany przepis odrębny wyłącza zastosowanie regulacji kodeksowej, należy przypisać istocie instytucji nim normowanej. Ustalenia zatem wymaga, czy pozakodeksowa instytucja jest tożsama z tą określoną w wyliczeniu z art. 189a § 2 k.p.a. Zauważa się, że na gruncie art. 189a § 2 k.p.a. rzecz dotyczy tego, czy dany aspekt odpowiedzialności administracyjnej został w ogóle przez ustawodawcę w przepisach pozakodeksowych uregulowany (por. A. Wróbel [w:] A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2018, s. subsydiarny względem obowiązujących 1196). Z treści art. 189a § 2 k.p.a., obok zasadniczej jego funkcji, jaką jest oznaczenie pierwszeństwa stosowania przepisów odrębnych, można wywieść wniosek o normatywnej petryfikacji zastanego na dzień wejścia w życie noweli z dnia 7 kwietnia 2017 r. stanu prawnego w przedmiocie zasad nakładania administracyjnych kar pieniężnych oraz udzielania ulg w ich wykonaniu. Kodeksowa reguła kolizyjna swym zakresem obejmuje każdy przepis odrębny normujący jedną z kodeksowych instytucji, o których mowa w art. 189d, 189f-189k, w tym także te przepisy, które obowiązywały w dniu wejścia w życie noweli z dnia 7 kwietnia 2017 r. Innymi słowy, przepisy działu IVa k.p.a. nie modyfikują dotychczas obowiązujących rozwiązań materialnoprawnych, lecz je uzupełniają (por. P. Majczak, Uwagi na tle kodeksowej regulacji kar administracyjnych, AuWr, Wrocław 2017, s. 73). Przepisy działu IVa k.p.a. stanowią zatem dopełnienie konstrukcji administracyjnych kar pieniężnych, które obowiązywały w systemie prawa w dniu wejścia w życie przepisów działu IVa k.p.a., w zakresie elementów określonych w art. 189a § 2 k.p.a. wymierzania. Należy też podkreślić argument natury systemowej - przepisy działu IVa k.p.a. są unormowane w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Odstąpienie od ukarania nie jest równoznaczne z umorzeniem postępowania w przedmiocie nałożenia kary, lecz jest wyrazem darowania kary na skutek uprzedniego ustalenia, że doszło do naruszenia prawa i jednocześnie stwierdzenia, że ukaranie sprawcy jest niecelowe (A. Krawczyk, (w) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak, Warszawa 2019, art. 189f SIP LEK). [...] Zwrócić należy również uwagę, że w art. 189f k.p.a. nie określono rodzajów administracyjnych kar pieniężnych (na przykład: kary biegnące, kary miarkowane, kary określone sztywno). Zgodnie z dyrektywą wykładni lege non distinguente nec nostrum est distinguere przyjąć należy, że przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej mogą mieć zastosowanie do wszystkich rodzajów administracyjnych kar pieniężnych Rozdziału 4d ustawy." Uregulowania z art. 92 c ustawy o transporcie drogowym nie są zbieżne z art. 189f k.p.a. W tym aspekcie art. 189 f kpa stanowić może uzupełnienie regulacji wskazanych w art. 92c ustawy o transporcie drogowym."
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2025 r. poz. 769, dalej jako p.p.s.a.) sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]o nałożeniu na podmiot wykonujący przewóz drogowy – P. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. z siedzibą w [...]., kary pieniężnej w wysokości 2000 zł za naruszenie z lp.9.1 załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180 z późn. zm.; dalej jako u.t.d.).
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Według art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy.
Zgodnie z Lp. 9. 1 załącznika nr 3 do u.t.d. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego przewidziana jest kara w wysokości 2000 zł za każdy pojazd.
W myśl art. 81 ust. 1 - 3, ust. 5 p.r.d. właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru, przyczepy lub samochodu osobowego przeznaczonego do zawodów sportowych jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego (ust. 1). Badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi (ust. 2). Okresowe badanie techniczne po raz pierwszy jest przeprowadzane przed pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10. (ust. 5, określone w przepisie zastrzeżenia nie mają w sprawie zastosowania).
Okoliczności stanu faktycznego badanej sprawy nie budzą wątpliwości, ani sporu. Z akt sprawy wynika, że podczas kontroli drogowej zestawu ciężarowego - ciągnik samochodowy oraz naczepa - przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2024 r., funkcjonariusze SCS stwierdzili brak aktualnego badania technicznego ciągnika samochodowego nr rej [...], którego termin badania upływał z dniem [...] lipca 2024 r. Z przedłożonych kontrolującym dokumentów wynika, że właścicielem pojazdu jest P. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firną P. z siedzibą w [...]. Przedstawiony stan faktyczny niewątpliwie wskazuje, że doszło do popełnienia deliktu administracyjnego. Prawidłowo zatem organy przyjęły, że okoliczności stanu faktycznego wyczerpują dyspozycję art. 92a ust. 1 i ust. 7, Lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., w zw. z art. 81 ust. 1 i ust. 5 p.r.d.
Kwestią sporną okazało się natomiast zastosowanie w sprawie art. 189a § 1 i § 2 pkt 1-3 oraz art. 189f kpa.
Odpowiadając na zarzuty skargi trzeba w punkcie wyjścia podnieść, że jakkolwiek z systematyki wewnętrznej ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego wynika, że przywołany art. 189f usytuowany został w jej Dziale IVa - "Administracyjne kary pieniężne" - to jednak trzeba stwierdzić, że z tego właśnie powodu wykładnia art. 189f § 1 k.p.a. nie może pomijać potrzeby odwołania się do argumentu z jego wykładni systemowej. Zwłaszcza, że zakres stosowania przepisów tego działu wymienionej ustawy wyznacza jej art. 189a stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu, w § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Z przywołanej regulacji - i abstrahując od § 3 art. 189a kpa k.p.a., który wyłącza stosowanie przepisów wymienionego działu ustawy z określonych nim powodów, innych jeszcze, niż wymienione powyżej - jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021).
Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że oczekiwanie strony skarżącej odnośnie do zasadności zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. w rozpatrywanej sprawie nie może być uznane za usprawiedliwione. W rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się bowiem określone art. 189 § 2 k.p.a. przesłanki zastosowania instytucji, o której mowa w art. 189f k.p.a.
Z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c u.t.d. wynika bowiem, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Jeżeli z przywołanego przepisu prawa wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się.
Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a - jak podkreślono na wstępie - dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. przykładowo wyroki NSA z dnia: 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 248/21, 1 kwietnia 2022 r. sygn. akt 1878/18, 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt II GSK 162/25).
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przychyla się do prezentowanego powyżej w orzecznictwie sądowym poglądu, zgodnie z którym na gruncie przepisów u.t.d. dotyczących kar pieniężnych za popełnienie deliktu administracyjnego brak jest podstaw do stosowania art. 189f kpa.
Z przedstawionych powyżej powodów nie były również zasadne zarzuty naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 kpa, których naruszenie skarżący wiązał z nieprawidłowym zastosowaniem art. 189a kpa.
Z tych wszystkich względów Sąd, nie dopatrując się w sprawie podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.