II SA/Go 534/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2022-11-17
NSAtransportowewsa
transport drogowyprzewóz na potrzeby własnekara pieniężnazaświadczenierolnikprzedsiębiorcaCEIDGustawa o transporcie drogowymk.p.a.kontrola drogowa

WSA uchylił decyzję Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco, czy skarżący działał jako rolnik, a nie przedsiębiorca.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na A.K. za wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Organ I instancji i organ odwoławczy uznały, że skarżący jest przedsiębiorcą, mimo jego twierdzeń, że prowadzi działalność rolniczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zbadania materiału dowodowego i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów strony, zwłaszcza kwestii, czy skarżący działał jako rolnik, a nie przedsiębiorca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na A.K. kary pieniężnej w wysokości 1000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, stwierdzone podczas kontroli drogowej. Organa administracji uznały, że A.K., mimo prowadzenia działalności rolniczej, jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, ze względu na wpis do CEIDG i sprzedaż hurtową jaj. Skarżący argumentował, że przewóz wykonywał jako rolnik, a nie przedsiębiorca, a jego działalność gospodarcza jest formalna i nieprzynosząca dochodu. Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zbadania materiału dowodowego i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów strony. Sąd wskazał, że fakt wystawienia faktury VAT nie przesądza o statusie przedsiębiorcy, a rolnicy również mogą być zarejestrowani w VAT i wystawiać faktury. W związku z tym, sąd uchylił decyzję i nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wszystkich dowodów i zarzutów, w szczególności ustalenie, czy skarżący działał jako rolnik i czy korzystał ze zwolnienia z obowiązku posiadania zaświadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, nie badając wystarczająco, czy skarżący działał jako rolnik, a nie przedsiębiorca, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że fakt wystawienia faktury VAT nie przesądza o statusie przedsiębiorcy, a rolnicy również mogą być zarejestrowani w VAT i wystawiać faktury. Organy nie zbadały wystarczająco materiału dowodowego potwierdzającego rolniczy charakter działalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

u.t.d. art. 33 § ust. 1 i 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 4 § pkt 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 93 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo przedsiębiorców art. 4 § ust. 1

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Prawo przedsiębiorców art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo przedsiębiorców

u.u.s.r. art. 6 § pkt 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

u.p.t.u. art. 96 § ust. 3 i 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 15 § ust. 4 i 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1c

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych art. 8 § pkt 5 i 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący działał jako rolnik, a nie przedsiębiorca, w związku z czym nie podlegał obowiązkowi posiadania zaświadczenia na przewóz na potrzeby własne. Organy administracji nie zbadały wystarczająco materiału dowodowego potwierdzającego rolniczy charakter działalności. Organ odwoławczy nie rozpoznał istoty sprawy i zignorował podnoszone zarzuty oraz dołączone dowody.

Odrzucone argumenty

Organy administracji uznały, że skarżący jest przedsiębiorcą ze względu na wpis do CEIDG i sprzedaż hurtową jaj, co skutkowało nałożeniem kary za brak wymaganego zaświadczenia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zbadania materiału dowodowego i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów strony. Fakt wystawienia faktury VAT nie przesądzał o tym, że skarżący jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców i utd. Organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).

Skład orzekający

Grażyna Staniszewska

sprawozdawca

Kamila Karwatowicz

członek

Krzysztof Rogalski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy częstego problemu rozróżnienia między działalnością rolniczą a gospodarczą, co ma istotne implikacje prawne i finansowe dla wielu osób prowadzących obie formy działalności.

Rolnik czy przedsiębiorca? Sąd wyjaśnia, kiedy przewóz na potrzeby własne nie wymaga specjalnego zaświadczenia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 534/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-11-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/
Kamila Karwatowicz
Krzysztof Rogalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
art. 33
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77§ 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Dyka-Tarnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A.K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (DZ.U. z 2019 r. poz. 2140, dalej jako – u.t.d.) nałożył na A.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą F. karę pieniężną w wysokości 1000 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z pojazdu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2021 r. około godziny 11:42 w punkcie kontrolnym [...] przy drodze krajowej nr [...], stwierdzono wykonywanie przez przewoźnika krajowego przewozu drogowego na potrzeby własne na trasie [...]. Przewóz wykonywano na rzecz i w imieniu przedsiębiorcy – A.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą F. Kontrolowany kierowca nie okazał zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne. W związku z czym stwierdzono naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, które przewidziane jest w załączniku nr 3 lp. 1.4 do u.t.d. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r.
Dalej organ podniósł, że w toku postępowania strona podała iż nie prowadzi działalności gospodarczej pod firmą - F. w rozumieniu u.t.d., natomiast prowadzi działalność rolniczą w zakresie produkcji zwierzęcej w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników i jest zarejestrowanym rolnikiem opłacającym składki w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Do złożonych wyjaśnień Strona dołączyła zaświadczenie ubezpieczenia społecznego rolników oraz decyzje o umorzeniu postępowań. Organ przyjął wyjaśnienia Strony, jednakże nie znalazł przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego. Podczas kontroli ustalono na podstawie wykazu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej CEIDG), że A.K. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą: F. od [...].12.2018 r. Z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i zapisanych w nich numerach PKD wynika, że przeważającą działalność gospodarczą stanowi wytwarzanie energii elektrycznej, a zatem działalność pozarolnicza. Ponadto przedsiębiorca prowadzi w ramach działalności gospodarczej specjalistyczne roboty budowlane, wynajem, dzierżawę maszyn i urządzeń budowlanych oraz sprzedaż hurtową mleka, wyrobów mleczarskich, jaj, olejów i tłuszczów roślinnych. Jednym z okazanych dokumentów podczas kontroli była faktura VAT numer [...] z dnia [...].01.2021r. zgodnie z którą sprzedawcą towaru w postaci jaj była F. O obowiązku posiadania zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt. 2 decyduje fakt, że kontrolowany jest wpisany do rejestru Centralnej Ewidencji i Działalności Gospodarczej, a nie fakt, że jest rolnikiem. Zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt. 1 ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy zadaniem CEIDG jest ewidencjonowanie przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, natomiast zgodnie z art. 3 ust.2 pkt. 3 u.t.d. wyłączenia ustawy stosuje się do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty nie będące przedsiębiorcami, a zatem należy uznać, iż kontrolowany przewoźnik wykonywał przewóz drogowy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Organ wskazał, że w toku postępowania wystąpił do Starosty, oraz do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, Biuro ds. Transportu Międzynarodowego z zapytaniami, czy przedsiębiorca A.K. posiada wymagane w takim przypadku zaświadczenia o przewozach drogowych na potrzeby własne lub inne uprawnienia. Starosta pismem z dnia [...].02.2021 r. udzielił odpowiedzi, iż A.K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą F. nie udzielono zezwolenia na dostęp do zawodu przewoźnika oraz zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. W dniu 05.02.2021 r. uzyskano informację z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z Biura ds. Transportu Międzynarodowego, iż A.K., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: F. nie posiadał do dnia [...].02.2021r. żadnych uprawnień wydanych przez w/w organ. W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej powinien posiadać odpowiednie uprawnienia.
Organ przytoczył treść art. 92 c ust. 1, art. 4 pkt 4 - 6 i art. 33 ust. 1 i 2 u.t.d. oraz w konkluzji wskazał, że nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania i odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej za stwierdzone naruszenie, bowiem przedsiębiorca nie wykazał, w żaden sposób "braku wpływu' na powstanie naruszenia zatem nie może być mowy o zastosowaniu art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d Nie wykazał również, że za naruszenie karę nałożył inny uprawniony organ.
Od powyższej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2021 roku, nr [...], A.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie.
Zaskarżonej wyżej decyzji skarżący zarzucił naruszenia :
1. art. 92a u.t.d w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 u.t.d, w zw. z 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (dalej: Prawo przedsiębiorców), w zw. z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (dalej: u.u.s.r.), w zw. z art. 7, 77, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), poprzez nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu bez wymaganego zezwolenia, gdy tymczasem Skarżący wykonywał przewóz jako rolnik, w ramach prowadzonej działalności rolniczej (będąc zarejestrowanym rolnikiem), a nie w ramach działalności gospodarczej (jako przedsiębiorca), w związku z czym (jako rolnik) nie miał obowiązku posiadać zaświadczenia o wykonywaniu przewozu,
2. art. 92a u.t.d. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez skierowanie zaskarżonej decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie (A.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: F.), gdy tymczasem podmiotem kontrolowanym, a w konsekwencji i stroną niniejszego postępowania powinien być rolnik: A.K., F., co stanowi jednocześnie wadę nieważności decyzji administracyjnej, o której mowa w art, 156 § 1 pkt 4 k.p.a.,
3. art. 7, 77, 80 k.p.a., poprzez brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego i przeprowadzenia wszystkich czynności niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia, a także niewłaściwą (niezgodną z zasadami logiki, doświadczenia życiowego) ocenę materiału dowodowego w sprawie,
4. art. 11, art, 107 § 3 k.p.a., poprzez wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na naruszenia, które nie miały miejsca (czego nie potwierdza wynik protokołu drogowej kontroli technicznej) tj. rzekome: "wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia łub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna", co czyni uzasadnienie decyzji niespójne i wprowadzające w błąd;
z ostrożności:
5. art. 189d k.p.a. w zw. z art. 7, art. 11, art. 107 § k.p.a., poprzez brak uwzględnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności .mających wpływ na wysokość kary administracyjnej, w tym w szczególności brak uwzględnienia: wagi i okoliczności naruszenia prawa, braku wcześniejszych naruszeń i kar, stopnia przyczynienia się strony, ew. braku korzyści osiągniętych i brak wyjaśnienia tych okoliczności w uzasadnieniu decyzji,
6. art. 7a k.p.a., poprzez brak zastosowania w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o :
1. w pierwszej kolejności o orzeczenie na podstawie art. 132 § 1 k.p.a.,
2. w dalszej kolejności z ostrożności, o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego przez organ odwoławczy;
3. ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi, który wydał zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że organ w sposób błędny przyjął, iż przewóz był dokonywany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, gdy tymczasem w rzeczywistości transport wykonywany był w ramach prowadzonej przez Skarżącego działalności rolniczej (w zakresie produkcji zwierzęcej - działy specjalnej produkcji rolnej, PKD: 0147Z - Chów i hodowla drobiu), jako podmiotu będącego zarejestrowanym rolnikiem w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i tym samym nie powinien podlegać obowiązkom wymienionym w ustawie o transporcie drogowym. Skarżący podniósł, że z przepisów art. 3 ust. 2, art. 4 pkt 4, art. 33 u.t.d. wynika, iż przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Z kolei obowiązek uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 1, nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami, z tym że w przypadku działalności wytwórczej w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy rolnika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. W niniejszej sprawie nie powinno ulegać wątpliwości, iż Skarżący jest rolnikiem w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przez rolnika rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia (art. 6 pkt 1 u.u.s.r.). Dowód: zaświadczenie KRUS o podleganiu składkom rolniczym - w aktach sprawy. Tymczasem przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną wykonująca działalność gospodarczą (art. 4 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców). Działalnością gospodarczą jest zaś zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły (art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z Prawo przedsiębiorców, przepisów ustawy - Prawo przedsiębiorców nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego.
Skarżący jednocześnie jest zarejestrowany w CEIDG pod tożsamą firmą jak działalność rolnicza. Działalność gospodarcza została przez Skarżącego zarejestrowana na ewentualne potrzeby związane z wytwarzaniem energii elektrycznej. Skarżący nie posiada w PKP własnej działalności usług transportowych. Skarżący faktycznie nie prowadzi tej działalności gospodarczej, albowiem do tej pory nie została faktycznie uruchomiona. Rejestrując działalność gospodarczą skarżący nie miał wpływu na nadanie nr NIP i REGON. Fakt, iż zostały one nadane jako te same jak dla działalności rolniczej nie może mieć znaczenia na potrzeby ustalenia jakiego rodzaju działalność prowadzi w określonym momencie. Działalność Skarżącego opiera się cały czas wyłącznie na działalności rolniczej w zakresie produkcji zwierzęcej (działy specjalne produkcji rolnej - chów i hodowla drobiu).
W ocenie strony wadliwość decyzji polega więc na błędnym uznaniu "spornego" przewozu jako wykonywanego w ramach działalności gospodarczej, gdy tymczasem był on wykonywany przez rolnika, w ramach prowadzonej działalności rolniczej. Przewóz w dniu [...] stycznia 2021 r. (dzień kontroli potwierdzony protokołem), jak i wszelkie inne wykonywane przez A.K. są wykonywane w ramach działalności rolniczej (a nie gospodarczej), bowiem skarżący działalności gospodarczej nie prowadzi. Działalność, którą wykonuje oraz której dotyczył sporny transport/przejazd to działalność w zakresie produkcji rolniczej, wykonywana przez rolnika. Potwierdzeniem powyższego jest, zdaniem strony, m.in. zatrzymany do kontroli pojazd [...], który od momentu zakupu w 2015 r. jest środkiem wykorzystywanym wyłącznie w gospodarstwie rolnym A.K., ponadto przyczepa (naczepa), która również stanowiła przedmiot kontroli jest wykorzystywana wyłącznie w działalności rolniczej, co potwierdza brak podlegania podatkowi od środków transportowych na podstawie art. 8 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tym przepisem: "Opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają: 5) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolnicza prowadzoną przez podatnika podatku rolnego: 6) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą łub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego"
Decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 utd. W odniesieniu zaś do wysokości kary art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do utd określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W sprawie nie ma również zastosowania art. 189 e oraz f kpa. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 92a utd w zw. z art. 93 ust. 1 utd mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92 b ust. 1 utd. W tym względzie ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 kpa, która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa kpa. w tym zakresie nie stosuje się.
W ocenie organu odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przestanki do uznania, ze w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania zaświadczenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej S.S. wykonywał na rzecz strony krajowy przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Dowodem potwierdzającym zaistniały stan faktyczny jest, poza protokołem kontroli drogowej nr [...], faktura VAT nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. wraz z handlowym dokumentem identyfikacyjnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. oraz dokumenty przekazane przez stronę w toku postępowania. Podczas kontroli kierowca nie dysponował zaświadczeniem na przewozy drogowe na potrzeby własne, a w postępowaniu ustalono, że przedsiębiorca nie posiada zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne. W ocenie organu zebrany materiał dowodowy w tym zakresie jest spójny i potwierdza wystąpienie naruszenia lp. 1.4 załącznika nr 3 utd. Nie pozostawia również żadnych wątpliwości fakt, że kontrolowany przewóz był przewozem na potrzeby własne, wykonywanym przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Z danych widniejących w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) wynika, że A.K. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą F. z przeważającą działalnością gospodarczą o kodzie PKD 35.1 l.Z wytwarzanie energii elektrycznej oraz wykonywaną działalnością gospodarczą m.in. o kodzie PKD 46.33.Z sprzedaż hurtowa mleka, wyrobów mleczarskich, jaj, olejów i tłuszczów jadalnych.
Okazana podczas kontroli przez kierowcę faktura VAT nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. wraz z handlowym dokumentem identyfikacyjnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. świadczą o sprzedaży hurtowej ilości jaj - czyli wykonywanej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej o kodzie PKD 46.33.Z sprzedaż hurtowa mleka, wyrobów mleczarskich, jaj, olejów i tłuszczów jadalnych.
Organ odwoławczy wskazał, że co do zasady obowiązek wystawienia faktury należy do przedsiębiorcy, który dokonuje sprzedaży w imieniu prowadzonego przedsiębiorstwa. Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy VAT nie wystawiają faktur - na żądanie zleceniodawcy mogą one wystawić rachunek. Ponadto Handlowy Dokument Identyfikacyjny jest dokumentem wymaganym przy hurtowej dostawie jaj.
Zgodnie z protokołem kontroli drogowej podpisanym przez kierowcę oraz dokumentacją dotyczącą przewiezionego towaru w momencie kontroli kierowca wracał po rozładunku jaj sprzedanych przez przedsiębiorcę w miejscowości [...] do miejscowości [...]. Przewóz był realizowany przez kierowcę zatrudnionego przez przedsiębiorcę A.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą F. na umowę o pracę. Przejazd spełniał warunki art. 4 pkt 4 utd dotyczące niezarobkowego przewóz drogowy (przewozu na potrzeby własne) tj. przejazd realizowany był przez kierowcę, zatrudnionego na umowę o pracę, za pomocą pojazdu będącego własnością przedsiębiorcy, rzeczy przewożone były własnością przedsiębiorcy i zostały przez niego sprzedane, nie był to przewóz w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych (dowody: kserokopie dowodów rejestracyjnych zespołu pojazdów, umowa o pracę z S.S., faktura VAT - w aktach sprawy). Przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że w momencie kontroli odwołujący się przedsiębiorca nie posiadał zaświadczenia uprawniającego do wykonywania przewozów drogowych rzeczy na potrzeby własne. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zwrócił się z zapytaniem do Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz do Starostwa Powiatowego czy przedsiębiorca posiadał zaświadczenie na wykonywanie przewozów drogowych rzeczy na potrzeby własne. Zgodnie z uzyskanymi odpowiedziami w/w podmiot nie posiadał niezbędnego zaświadczenia w dniu kontroli (dowody: pismo z dnia [...] lutego 2021 r., pismo z dnia [...] lutego 2021 r. - w aktach sprawy). W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.4 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że protokół kontroli drogowej z dnia [...] stycznia 2021 r. jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. W toku postępowania strona nie wniosła żadnych uwag dotyczących informacji zawartych w protokole z dnia kontroli. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., a jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego.
Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym przedsiębiorca wykonywał przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne bez odpowiedniego zaświadczenia. Wedle utrwalonego stanowiska judykatury kierowca powinien być wyposażony przez przedsiębiorcę w stosowne zaświadczenie przed rozpoczęciem przewozu drogowego. Zaświadczenie to kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli. Przedsiębiorca nie posiadał zaświadczenia na wykonywanie przewozów drogowych rzeczy na potrzeby własne w dniu kontroli, czyli dnia [...] stycznia 2021 r.
Zdaniem organu wyłączenie wynikające z art. 33 ust. 2 pkt 3 utd obejmuje podmioty niebędące przedsiębiorcami - natomiast strona posiada aktywny status przedsiębiorcy, ponadto jako przedsiębiorca hurtowo sprzedaje jaja i wystawia faktury VAT oraz handlowe dokumenty identyfikacyjne, do czego jako rolnik nie jest zobowiązany.
W ocenie organu odwoławczego postępowanie administracyjne w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kpa. Organ I instancji w sposób kompletny i prawidłowy zebrał materiał dowody w sprawie, który pozwała na jednoznaczne rozstrzygnięcie. Nie można także postawić zarzutu, iż został on oceniony w sposób dowolny na podstawie wybiórczej analizy materiału dowodowego. Rzeczywiście, w zaskarżonej decyzji na stronie 4 z 6 w treści uzasadnienia decyzji omyłkowo wskazano naruszenie dotyczące wykonywania przejazdu pojazdem posiadającym usterkę, co jednak nie miało wpływu na poprawność wydanego rozstrzygnięcia na podstawie całokształtu przeprowadzonego postępowania i zebranego materiału dowodowego.
Od powyższej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] A.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1.art. 6, art. 8, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak rozpoznania przez organ istoty sprawy oraz całkowite zignorowanie podnoszonych przez Skarżącego zarzutów naruszenia prawa, a także brak jakiegokolwiek odniesienia się i oceny dołączonych przez Skarżącego dowodów (w szczególności w postaci dołączonych do pisma z dnia [...] kwietnia 2021 roku m. in.: deklaracji PIT-36, dokumentów IT, wyciągu z ewidencji środków trwałych, deklaracji na podatek od środków transportowych, faktur VAT) potwierdzających, iż Skarżący nie wykonywał "spornego" transportu jako przedsiębiorca, lecz jako rolnik, zaś działalność gospodarcza nie jest w ogóle prowadzona i nie sposób uznać A.K. za przedsiębiorcę w tym wypadku;
2.art. 92a u.t.k. w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 u.t.k, w zw. z 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (dalej: Prawo przedsiębiorców), w zw. z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (dalej: u.u.s.r.), w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a., poprzez nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu bez wymaganego zezwolenia, gdy tymczasem Skarżący wykonywał przewóz jako rolnik, w ramach prowadzonej działalności rolniczej (będąc zarejestrowanym rolnikiem), a nie w ramach działalności gospodarczej (jako przedsiębiorca), w związku z czym jako rolnik) nie miał obowiązku posiadać zaświadczenia o wykonywaniu przewozu;
3.art. 92a u.t.d. wzw. z art. 28 k.p.a., poprzez skierowanie zaskarżonej decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie (A.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: F.), gdy tymczasem podmiotem kontrolowanym, a w konsekwencji i stroną niniejszego postępowania powinien być rolnik: A.K., F., co stanowi jednocześnie wadę nieważności decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 156
1 pkt 4 k.p.a.:
4.art. 7, 77, 80 k.p.a., poprzez brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego i przeprowadzenia wszystkich czynności niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia, a także niewłaściwą (niezgodną z zasadami logiki, doświadczenia życiowego) ocenę materiału dowodowego w sprawie, w tym:
a) błędne uznanie, że materiał dowodowy jest spójny, podczas gdy Skarżący przedstawił dowody świadczące o tym, że nie prowadzi działalności gospodarczej (mimo jej formalnej rejestracji), zaś sporny transport odbywał się w ramach działalności rolniczej, ponieważ:
i. pojazdy wykonujące transport znajdują się wyłącznie w ewidencji
środków trwałych dla działalności rolniczej:
ii. kierowca jest zatrudniony w ramach działalności rolniczej:
iii. działalność gospodarcza nie generuje żadnego obrotu;
iv. faktury VAT wystawiał rolnik, a nie przedsiębiorca;
b) niezasadne oparcie się jedynie na protokole kontroli, który nie może stanowić jedynego dowodu stwierdzającego, jaki podmiot (rolnik czy przedsiębiorca) wykonywał transport; ponadto dokument ten został sporządzony przez organ i następnie był kwestionowany przez Skarżącego:
c) brak uwzględnienia, że Skarżący jako rolnik jest podatnikiem podatku VAT
i wystawia tylko faktury VAT (nie rachunki);
d) błędne uznanie, że tylko przedsiębiorca może stawiać faktury VAT, gdy tymczasem również rolnicy mogą zostać wpisani do rejestru VAT i wystawiają faktury VAT;
5. art. 7a k.p.a., poprzez brak zastosowania w niniejszej sprawie.
Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie należnych kosztów postępowania, nadto wniósł o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że istota sprawy dotyczy niezasadnego nałożenia na Skarżącego, który jest rolnikiem i nie prowadzi działalności gospodarczej, administracyjnej kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na własne potrzeby bez wymaganego zaświadczenia. Organ w sposób błędny przyjął, iż przewóz był dokonywany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, gdy tymczasem w rzeczywistości transport wykonywany był w ramach prowadzonej przez Skarżącego działalności rolniczej (w zakresie produkcji zwierzęcej - działy specjalnej produkcji rolnej, PKD: 0147Z - Chów i hodowla drobiu), jako podmiotu będącego zarejestrowanym rolnikiem w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i tym samym nie powinien podlegać obowiązkom wymienionym w ustawie o transporcie drogowym. Skarżący jako rolnik sprzedaje jaja i tego rodzaju działalność wykonuje od lat. Nie zdarzyło mu się wcześniej, aby organ inspekcji transportu drogowego zakwalifikował prowadzoną przez niego działalność jako gospodarczą wymagając specjalnego zaświadczenia na transport. Organ niesłusznie przyjął, że Skarżący wykonywał - jako przedsiębiorca - przewóz bez wymaganego zaświadczenia, nie zważając na to, iż Skarżący wykonywał przewóz jako rolnik, w ramach prowadzonej działalności rolniczej (będąc zarejestrowanym rolnikiem), a nie w ramach działalności gospodarczej (jako przedsiębiorca), w związku z czym {jako rolnik) nie miał obowiązku posiadać zaświadczenia o wykonywaniu przewozu. Skarżący zwrócił uwagę na okoliczności, które nie zostały uwzględnione zarówno przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy, świadczące o tym, iż przewóz był wykonywany przez Skarżącego jako rolnika, a nie przedsiębiorcę:
■ W deklaracji podatkowej (PIT-36) z działalności gospodarczej Skarżący uzyskuje zerowy "0" przychód i dochód, co potwierdza, iż rzeczywiście działalność ta nie jest prowadzona, a została jedynie formalnie zarejestrowana na potrzeby ewentualnych przyszłych potencjalnych potrzeb i planów Skarżącego. Brak uzyskiwanego dochodu przez formalnie zarejestrowaną działalność gospodarczą potwierdza, iż działalność ta nie działa, a cała działalność i dochód powstaje w ramach działalności rolniczej.
■ W ewidencji środków trwałych dla działalności rolniczej (działy specjalne produkcji rolnej) znajdują się wszystkie posiadane przez Skarżącego pojazdy, wózki i naczepy, w tym te, którymi był wykonywany "sporny" przewóz. Wynika z tego, iż pojazd, którym przewożone były towary nie wykonywał przewozu w ramach działalności gospodarczej, lecz w ramach działów specjalnych produkcji rolnej. Skarżący zaznacza także, iż nie posiada ewidencji środków trwałych dla działalności gospodarczej, gdyż środki takie nie istnieją,
■ Pojazdy zostały włączone do środków trwałych działalności rolniczej w 2015 roku, kiedy zostały zakupione. Wówczas Skarżący nie miał formalnie zarejestrowanej działalności gospodarczej. Pojazdy do tej pory są wykorzystywane w ramach działalności rolniczej, a nie gospodarczej. Ponadto z faktur zakupu pojazdów wynika, że zostały one nabyte przez Skarżącego jako rolnika, gdyż w 2015 roku Skarżący nie widniał w ewidencji CEIDG,
■ Z deklaracji podatku od środków transportowych wynika, że przyczepy wykorzystywane w działalności rolniczej nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych na podstawie art. 8 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r, o podatkach i opłatach lokalnych ponieważ wykorzystywane są tylko w działalności rolniczej.
■ Również A.K. (F.), jako rolnik (PKD działalności widoczne na umowie o pracę) zatrudnia Pana S.S. jako kierowcę na podstawie umowy o pracę z dnia [...] stycznia 2021 roku (w załączeniu).
■ S.S. wykonywał przewóz w dniu [...] stycznia 2021 roku na potrzeby F. Był to przewóz jaj z działalności rolniczej. Transporty były wykonywane do dwóch kontrahentów – P. i F. Sp. k. Kontrola Urzędu Transportu Drogowego miała miejsce podczas powrotu kierowcy na fermę. Kierowca miał przy sobie dokumenty przewozowe - faktury i Handlowe Dokumenty Identyfikacyjne.
Dowody:
- PIT-36 z działalności gospodarczej w roku 2020 (brak przychodów/dochodów)
- Wyciąg z ewidencji środków trwałych grupa VlI dla działalności rolniczej
• Dokument OT - przyjęcie środka trwałego dot. ciągnika [...]
• Dokument OT - przyjęcie środka trwałego dot. ciągnika [...]
- Dokument OT - przyjęcie środka trwałego dot. naczepy z windą hydrauliczną
- Dokument OT - przyjęcie środka trwałego dot. naczepy z windą hydrauliczną
• Deklaracja na podatek od środków transportowych z 2020 roku
- Deklaracja na podatek od środków transportowych z 2021 roku
- Faktura [...] z [...] stycznia 2021 roku dot. sprzedaży towarów
- Faktura [...] z [...] stycznia 2021 r. dot. sprzedaży towarów, skarżący wyjaśnił, że faktury VAT, którymi posługiwał się kierowca zostały zaksięgowane i rozliczone w działalności rolniczej A.K., nie w działalności gospodarczej. Wbrew twierdzeniom organu lI instancji rolnicy również wystawiają faktury VAT jako rolnicy zarejestrowani w rejestrze VAT1 - taka sytuacja zachodzi w przypadku A.K. Zatem fakt, iż faktura była wystawiona w ramach spornego transportu nie oznacza, że wystawił ją przedsiębiorca. Co więcej w tym konkretnym przypadku oznacza, że wystawił ją rolnik w ramach prowadzonej działalności rolniczej.
Skarżący wskazał, że posiadanie przez działalność gospodarczą oraz działalność rolniczą tych samych nr NIP i REGON jest powszechne. Przyjętą praktyką organów statycznych czy skarbowych jest nadawanie tożsamych numerów dla tych osób. Nie oznacza to jednak, że działalności rolniczej i działalności gospodarczej nie należy rozróżniać. Są to bowiem dwa odrębne rodzaje działalności. Fakt, iż rolnik jest jednocześnie zarejestrowany jako przedsiębiorca, nie oznacza że prowadzi działalność gospodarczą. Wszystko to potwierdza, że "sporny" przejazd winien być kwalifikowany jako przewóz w ramach działalności rolniczej.
Dalej skarżący wskazał, że obowiązek uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 1 utd, nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty, niebędące przedsiębiorcami z tym, że w przypadku działalności wytwórczej w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa. warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy rolnika w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W niniejszej sprawie nie powinno ulegać wątpliwości, iż Skarżący jest rolnikiem w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Dowód: zaświadczenie KRUS o podleganiu składkom rolniczym. W pozostałym zakresie skarżący przytoczył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z wolą stron (art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej - p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez sąd kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b)naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Stosownie do treści art. 33 ust. 1 utd przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. W myśl ust. 2 obowiązek uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych:
1) w ramach powszechnych usług pocztowych;
2) przez podmioty, niebędące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, z tym że w przypadku działalności wytwórczej w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy rolnika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021 r. poz. 266, 1535 i 1621);
3) przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia - czy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy na podstawie art. 33 ust. 2 utd skarżący korzysta ze zwolnienia z obowiązku uzyskania zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne, o którym to zaświadczeniu jest mowa w art. 33 ust. 1. Definicję przewozu na potrzeby własne zawiera art. 4 pkt 4 utd. W myśl tego przepisu niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w 2018 r. skarżący uzyskał wpis do Centralnej Ewidencji Działalności i Informacji Gospodarczej pod firmą "F.". Z danych zawartych w ewidencji wynika, że rozpoczęcie wykonywania działalności gospodarczej nastąpiło w dniu [...] grudnia 2018 r., a jako przeważającą działalność gospodarczą wskazano wytwarzanie energii elektrycznej. Z akt sprawy wynika również, że pod tą sama firmą oraz pod w.w. adresem skarżący prowadzi działalność rolniczą, której przeważającym rodzajem jest chów i hodowla drobiu, ponadto jak wskazuje na to materiał dowodowy, w 2021 r. działalność rolnicza była prowadzona (por. handlowy dokument identyfikacyjny nr [...], w aktach sprawy). Według twierdzeń strony skarżącej faktycznie nie rozpoczął on wykonywania działalności gospodarczej, natomiast kontynuuje działalność rolniczą, wobec czego jest rolnikiem. Na poparcie swego stanowiska skarżący przedłożył zaświadczenie KRUS z dnia [...] lutego 2021 r. z którego wynika, że od 1988 r. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Ponadto w celu wykazania, że sporny przejazd wykonywany był w ramach działalności rolniczej, a nie działalności gospodarczej, w toku postępowania skarżący przedłożył szereg innych dokumentów związanych z prowadzoną działalnością.
W tej sytuacji, kierując się treścią art. 80 kpa, obowiązkiem organu było wnikliwe odniesienie się do stanowiska i twierdzeń skarżącego oraz do przedłożonej przez niego w toku postępowania dokumentacji. W myśl powołanego przepisu organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zauważyć należy, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.) por. wyrok NSA sygn. akt II OSK 2401/19).
Z przepisu art. 80 k.p.a. wynika, że oceniając wiarygodność i moc dowodów, organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów mających istotne znaczenie w sprawie. Kolejną przesłanką prawidłowości swobodnej oceny dowodów jest, aby organ ocenił nie tylko każdy dowód z osobna, ale wszystkie dowody łącznie. Ocena ta powinna być również oparta na podstawie wiedzy i doświadczenia życiowego (por. wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt III SA/Gl 1591/21).
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że w sprawie doszło do naruszenia art. 80 kpa. Poprzestając na ustaleniu, że skarżący jest podatnikiem podatku od towaru i usług bowiem jako sprzedawca towaru wystawił fakturę VAT, organ uznał że prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEDIG, a zatem jest przedsiębiorcą, co z kolei oznacza, że nie korzysta ze zwolnienia o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 2 utd. W tej sytuacji jako zbędną organ uznał analizę twierdzeń strony skarżącej oraz pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie na okoliczność przeciwną. Tymczasem jak wynika z przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (DZ.U. 2022. 931) również dostawa produktów rolnych w określonych sytuacjach może podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zgodnie z art. 96 ust. 3 i ust. 5 w zw. z art. 15 ust. 4 i 5 tej ustawy podmioty wykonujące sprzedaż produktów rolnych mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne w podatku VAT, a wówczas są uprawnione do wystawiania faktury VAT. Ustalając stan faktyczny i prawny organ tej okoliczności nie uwzględnił oraz zaniechał zbadania sprawy pod kątem - czy skarżący jako rolnik jest uprawniony do sprzedaży towarów na podstawie faktury VAT. Zauważyć zatem trzeba, że w okolicznościach danej sprawy fakt wystawienia faktury VAT nie przesądzał o tym, że skarżący jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców i utd, a tym samym, że sporny transport wykonywany był w ramach wykonywania działalności gospodarczej na podstawie wpisu do CEDIG. W ocenie Sądu dla wyjaśnienia powyżej kwestii wymagane jest poczynienie dalszych ustaleń faktycznych i prawnych.
Prawidłowe jest stanowisko organu w kwestii charakteru prawnego protokołu kontroli, który jak słusznie wywiedziono w decyzji ma moc dokumentu urzędowego i w związku z tym korzysta z domniemania prawdziwości tego co zostało w nim stwierdzone. Zauważyć jednak należy, że w sprawie nie jest sporna okoliczność, iż w dniu kontroli skarżący nie legitymował się zaświadczeniem o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne, a to właśnie wynika z treści protokołu kontroli, sporne jest natomiast, czy w dniu kontroli skarżący korzystał ze zwolnienia, o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 2 utd, a to zagadnienie wykracza poza treść protokołu kontroli, gdyż podlega ocenie na podstawie całego materiału dowodowego, do którego należy zaliczyć m.in. protokół kontroli. W tym też kontekście należy zauważyć, że niewniesienie uwag do protokołu kontroli przez kierowcę pojazdu w trakcie czynności kontrolnych nie pozbawia strony prawa do kwestionowania ustaleń poczynionych na podstawie treści protokołu kontroli. Strona nie traci takiego uprawnienia do momentu wydania ostatecznej decyzji w sprawie, natomiast uwagi i zastrzeżenia strony winny podlegać ocenie organu orzekającego na tle pozostałego materiału dowodowego.
W badanej sprawie zasadny okazał się zarzut braku rozpoznania przez organ odwoławczy zarzutów strony zawartych w odwołaniu od decyzji I instancji oraz w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2021 r. Do pisma tego skarżący dołączył szereg dokumentów, których organ nie przeanalizował i nie odniósł się do nich w żaden sposób. Przyjęty przez organ tryb procedowania narusza przywołany powyżej art. 80 kpa, ale również pozostaje w sprzeczności z wynikającą z art. 15 kpa zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę uprzednio rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. W szczególności na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził, a w rezultacie dlaczego nie uznał zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu. Trzeba też mieć na uwadze, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi wskazać należy, że błędne określenie strony postępowania w decyzji stanowiło wadę procesową skutkującą uchyleniem, ale nie stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Uchybienie to, w ocenie Sądu, na tle okoliczności danej sprawy, nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 kpa.
W tym stanie sprawy skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Rozpoznając ponownie sprawę, w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, na podstawie odpowiednich przepisów utd, z uwzględnieniem przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców, u.u.s.r. oraz przepisów ustawy o podatku od towaru i usług, organ zbada zasadność zarzutów odwołania oraz dokona analizy całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentów przedłożonych przez stronę w toku postępowania. W szczególności organ zbada i ustali czy w dniu kontroli skarżący był przedsiębiorcą (art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorcy, DZ.U. 2021 r. poz. 162) oraz korzystał ze zwolnienia o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 3 utd.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit."c" p.p.s.a. zaskarżona decyzja została uchylona. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (DZ.U. 2018 r. poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI