II SA/GO 335/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2005-10-26
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowykara pieniężnaopłata drogowaprzewoźnikkontrola celnapostępowanie administracyjneustalenie stronyKPAustawa o transporcie drogowym

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej nakładającą karę pieniężną za brak opłaty drogowej, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy w zakresie prawidłowego ustalenia strony postępowania.

Spółka P&N została ukarana karą pieniężną za brak opłaty drogowej. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwego ustalenia strony postępowania, braku czynnego udziału w postępowaniu oraz braku uzasadnienia. WSA w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przez organ odwoławczy zasady prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) poprzez zaniechanie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w tym właściwego przewoźnika.

Sprawa dotyczyła skargi spółki P&N na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nakładającą karę pieniężną w kwocie 3000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Spółka zarzucała wadliwe skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną, naruszenie art. 10 § 1 Kpa (brak czynnego udziału) oraz art. 107 § 3 Kpa (brak uzasadnienia). Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy, uznając P&N za stronę postępowania na podstawie licencji, a kierowcę za reprezentanta strony. WSA w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył art. 7 Kpa (zasada prawdy obiektywnej) poprzez zaniechanie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w tym właściwego przewoźnika, mimo zarzutów strony. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające lub uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd odrzucił zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania i stwierdzenie, że decyzja nie podlega wykonaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, strona postępowania to podmiot uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, a kierowca jedynie reprezentuje go w podstawowych czynnościach administracyjnych związanych z kontrolą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w specyficznych warunkach kontroli drogowej kierowca może reprezentować przewoźnika, ale właściwą stroną postępowania jest podmiot posiadający licencję.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (26)

Główne

u.t.d. art. 42 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 93 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

Pomocnicze

Kpa art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Pusa art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ppksa art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppksa art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppksa art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppksa art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppksa art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.j.p. art. 4

Ustawa o języku polskim

u.j.p. art. 5

Ustawa o języku polskim

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 16 maja 2002 r.

Rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004 r. art. 1

Rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004 r. art. 1 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. art. 14 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. art. 6 § 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe ustalenie strony postępowania przez organ celny. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) przez organ odwoławczy. Zaniechanie przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia właściwego przewoźnika.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 10 Kpa (brak czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji). Naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) poprzez odmienne traktowanie firmy niemieckiej.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego nie można przyjąć stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż zaniechanie właściwego ustalenia przewoźnika [...] jest prawidłowe niedopuszczalnym jest nie tylko zaniechanie przez organ odwoławczy prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz także świadome uszczuplanie ewentualnych dochodów publicznych

Skład orzekający

Ireneusz Fornalik

przewodniczący

Grażyna Staniszewska

członek

Joanna Brzezińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie strony postępowania w sprawach dotyczących opłat drogowych i kar pieniężnych w transporcie drogowym, obowiązki organów w zakresie postępowania wyjaśniającego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki kontroli drogowych i interpretacji przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz Kpa w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie strony postępowania i stanu faktycznego, nawet w rutynowych sprawach dotyczących opłat drogowych. Podkreśla błędy proceduralne organów administracji.

Kto jest stroną w sprawie o opłatę drogową? Sąd wyjaśnia błędy urzędników.

Dane finansowe

WPS: 3000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 335/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2005-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska
Ireneusz Fornalik /przewodniczący/
Joanna Brzezińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.), Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi P&N na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty drogowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę 735 (siedemset trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego , na podstawie art. 93 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] nałożył na przedsiębiorcę P&N karę pieniężną w kwocie 3000 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka P&N, reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o jej uchylenie z uwagi na wadliwe skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie oraz naruszenie art. 10 § 1 Kpa poprzez niezapewnienie stronie przed wydaniem decyzji czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto w piśmie z dnia [...] lipca 2004 r. podniesiono zarzut naruszenia art. 107 § 3 Kpa poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego skarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej działając w trybie odwoławczym, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104, art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust, 1 i ust. 4 oraz art. 95 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2004 .r. wskazując jako stronę P&N.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] czerwca 2004 r. na drodze krajowej nr [...] funkcjonariusze celni dokonali kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem międzynarodowego transportu drogowego przez samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...], którym zgodnie z przedstawioną licencją nr [...] dysponowało przedsiębiorstwo "P&N". Przebieg i wynik kontroli został opisany w protokole nr [...] z którego wynika, że w trakcie dokonywanego przewozu kierowca wymienionego pojazdu nie przedstawił dowodu uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych, wymaganego na podstawie art. 42 ust. l ustawy o transporcie drogowym. W związku z czym na podstawie art. 92 ust. l i ust. 4 ww. ustawy oraz zgodnie z punktem 1.4.1 załącznika do ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452), nałożono karę pieniężną.
Odnosząc się do zarzutu skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną postępowania organ wskazał, że zgodnie z definicją zagranicznego przewoźnika drogowego (art. 4 pkt 16 ustawy o transporcie drogowym) przewoźnikiem jest podmiot uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego na podstawie przepisów obowiązujących w państwie, w którym znajduje się jego siedziba. Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie, zgodnie z przedstawioną licencją nr [...], jest to firma "P&N", a adnotacje w dowodzie rejestracyjnym nie są jedyną przesłanką dla ustalenia strony postępowania w sprawie, gdyż poddane kontroli pojazdy często są przedmiotem umów cywilnoprawnych. Dlatego organ wywiódł, że najistotniejsze znaczenie dla tego zagadnienia ma licencja, która jest potwierdzeniem nabycia przez określony w niej podmiot uprawnień do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego na terytorium RP. A ponadto, że przyjęcie iż stroną postępowania jest przedsiębiorca wymieniony w dowodzie rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu skutkowałoby wymierzeniem kary nie tylko za nieuiszczenie opłaty drogowej, ale również za posługiwanie się niewłaściwa licencją.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 10 i art. 61 § 4 Kpa organ wskazał, że ustawa o transporcie drogowym zawiera uregulowania szczególne w odniesieniu do norm Kodeksu postępowania administracyjnego, m.in. w zakresie nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności oraz procedury kontroli przewoźników zagranicznych - zatrzymywania dokumentów i kierowania lub usuwania pojazdu, na koszt przedsiębiorcy na najbliższy parking strzeżony do czasu uiszczenia określonej w decyzji kary pieniężnej. Te przepisy zobowiązują organy do zapewnienia sprawności i szybkości postępowania, co jest zgodne z interesem strony i nie powoduje zbędnego obciążania jej dodatkowymi kosztami. W niniejszej sprawie zatem organ uznał, że z uwagi na specyfikę spraw z transportu drogowego oraz fakt, że kwestia nieuiszczenia należnej opłaty jest niesporna, wydanie decyzji w tym samym dniu. w którym sporządzono protokół, bez uprzedniego powiadamiania strony o wszczęciu postępowania, nie stanowiło naruszenia procedury administracyjnej i nie miało wpływu na wynik sprawy.
Ponadto organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999) językiem urzędowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wyłącznie język polski, którym uczestnik postępowania ma obowiązek posługiwania się przed organami administracji publicznej (art. 5).
Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika strony skarżącej w zakresie braku uzasadnienia faktycznego w decyzji organu pierwszej instancji organ odwoławczy wskazał, iż forma decyzji wydawanych w sprawach transportu drogowego jest ściśle określona przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 maja 2002 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne oraz dokumentów stosowanych przez uprawnionych do kontroli a także wzorów tych dokumentów- (Dz. U. Nr 205. poz. 1735), wydanym na podstawie delegacji art. 89 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Stwierdzono dalej, iż decyzja wydana przez organ celny w przedmiotowej sprawie jest zgodna ze wzorem określonym w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia, natomiast określone przez skarżącą informacje dotyczące faktu przeprowadzenia, czasu i miejsca kontroli zawarte są w protokole stanowiącym integralną część decyzji.
Spółka P&N, reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżyła powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jako niezgodnych z prawem oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Jako podstawę skargi wskazano naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Pełnomocnik skarżącej nie podzielił stanowiska organu odwoławczego dotyczącego prawidłowości ustalenia strony przedmiotowego postępowania podtrzymując wyrażone w odwołaniu stanowisko, że organy celne w niedostateczny i dowolny sposób ustaliły stan faktyczny. Ponadto także organ II instancji nieprawidłowo określił adresata decyzji będącego spółką P&N (odpowiednik spółki z ograniczona odpowiedzialnością) do którego kieruje decyzję odwoławczą jako osoby fizyczne P i N.
Strona skarżąca podtrzymała także zarzuty, iż nie zapewniono jej udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji oraz nie zawiadomiono o wszczęciu postępowania z urzędu, a także zarzut braku właściwego uzasadnienia faktycznego decyzji organu pierwszej instancji, negując w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 ust. l Konstytucji przez odmienne traktowanie skarżącej, będącej firmą niemiecką, w porównaniu do podmiotu polskiego w analogicznej sprawie, którą prowadzi pełnomocnik skarżącej.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi dodatkowo organ nie podzielił stanowiska strony skarżącej, iż obowiązkiem organu celnego było ustalenie czy pojazd wykonujący międzynarodowy transport drogowy stanowi własność Skarżącej, czy też podmiotu uwidocznionego w dowodzie rejestracyjnym. Wykonywanie wskazanego wyżej transportu odbywa się na podstawie licencji, którą okazał kierowca, stąd też kwestia dysponowania pojazdem o numerach rejestracyjnych [...] nie ma znaczenia w sprawie wymierzenia kary pieniężnej związanej z brakiem karty opłaty za przejazd po drogach publicznych.
Uznając zarzut, że określenie adresata decyzji organu drugiej instancji nastąpiło w sposób niepełny, albowiem pominięto wyznacznik GmbH, wskazujący na osobę prawną. Jednakże w ocenie organu błąd ten należy oceniać jako omyłkę pisarską albowiem z akt jednoznacznie wynika, że orzeczenia wydane w sprawie odnoszą się do tego podmiotu, a nie jak sugeruje pełnomocnik strony skarżącej do dwóch osób fizycznych o nazwiskach P oraz N.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § l rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § l pkt l rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów; administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia l lipca 2005 r. zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów, Sąd ten z dniem l lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Przystępując do rozpoznania skargi należy podkreślić, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z przepisem art. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sprawując tę kontrolę w zakresie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględnia skargę, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ww. ustawy).
W zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie w części, albowiem dopatrzył się w przedmiotowej sprawie uchybień organu administracji drugiej instancji związanych z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie podziela zarzutu naruszenia w postępowaniu przed organem celnym pierwszej instancji przepisu art. 10 Kpa, czyli braku zapewnienia stronie przed wydaniem decyzji czynnego udziału w postępowaniu, uznając w tym zakresie za prawidłowe co do zasady stanowisko organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Oczywistym jest, że z uwagi na specyfikę miejsca przeprowadzanej kontroli konieczne jest zapewnienia maksymalnej sprawności postępowania, co uzasadnia, zgodnie z wykładnią przepisów ustawy o transporcie drogowym, wprowadzenie pewnych modyfikacji w kodeksowym trybie informowania m.in. o wszczęciu postępowania, czy tez umożliwienia wypowiedzenia się co do dowodów zebranych w sprawie przed wydaniem decyzji.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz doktrynie także utrwalony jest pogląd, że w tych specyficznych warunkach wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego stronę postępowania reprezentuje kierowca pojazdu, który zgodnie z przepisami regulującymi zagadnienia związane z wykonywaniem międzynarodowego transportu drogowego winien zostać przez przewoźnika wyposażony we wszelkie niezbędne dokumenty związane z wykonywanym przewozem, a w sposób dorozumiany reprezentuje go w podstawowych czynnościach administracyjnych związanych m.in. z załadunkiem i rozładunkiem towaru, odprawą celną, kontrolą drogową itp. Z tych powodów należy stwierdzić, iż zapewnienie kierowcy czynnego udziału w postępowaniu kontrolnym i możliwości składania ewentualnych wniosków dowodowych (datą wszczęcia postępowania z urzędu była data przystąpienia przez właściwy w sprawie organ do pierwszej czynności czyli kontroli pojazdu) było, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, równoznaczne z zapewnieniem stronie czynnego udziału na tym etapie postępowania.
Należy także podkreślić, iż po doręczeniu stronie skarżącej decyzji organu pierwszej instancji wydanej w oparciu o protokół z kontroli, miała ona także zapewniony udział w dalszym stadium postępowania w tym składania wniosków dowodowych i zgłaszania zarzutów, z którego Skarżąca Spółka skorzystała wnosząc odwołanie od tej decyzji.
W ocenie Sądu zasadnym okazał się natomiast zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia przez organy celne art. 7 Kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięciem wskazanej zasady ogólnej - prawdy obiektywnej są szczegółowe przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania dowodowego. Organ administracji, po myśli art. 77 § I i art. 78 § l Kpa, obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a żądanie czy też zastrzeżenia strony w tym względzie należy uwzględnić w każdej sytuacji, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Stosownie natomiast do treści art. 80 Kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.
W związku z powyższym, w świetle zarzutów zgłaszanych przez stronę skarżącą w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego , organ odwoławczy przeprowadzając postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie winien dążyć nie tylko do ustalenia czy w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...].06.2004 r. w stosunku do pojazdu o nr. rej [...] z przyczepą [...] stwierdzono brak karty opłaty za przejazd po drogach krajowych lecz, również zobowiązany był wyjaśnić jaki podmiot -przewoźnik dokonywał przewozu kontrolowanym pojazdem. Niedopuszczalnym było uzasadnienie przez organ odwoławczy zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia tych istotnych dla sprawy okoliczności stwierdzeniem, że "poddane kontroli pojazdy często są przedmiotem umów cywilnoprawnych" skoro, jak słusznie podniosła strona skarżąca, w niniejszej sprawie organy takich ustaleń nie poczyniły.
Podstawę materialnoprawną obciążenia przewoźnika opłatą za wykonywanie transportu drogowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi przepis art. 42 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.), która w art. 87 ust. l nakazuje także, by kierowca pojazdu miał przy sobie i okazywał na żądanie uprawnionego organu prawidłowo wypełniony dowód wniesienia powyższej opłaty. Jednocześnie w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek naruszeń ustawy o transporcie drogowym organ celny, zgodnie z przepisem art. 92 ust. l i 4 tej ustawy zobowiązany jest do obligatoryjnego nakładania kar na przewoźników, którzy się tych naruszeń dopuszczają.
Zdaniem Sądu należy podkreślić, że upoważniając m.in. organy celne do kontroli pojazdów wykonujących transport drogowy ustawodawca dążył do zapewnienia pełniejszej realizacji przez przewoźników obowiązków wynikających z powszechnie obowiązujących na terenie naszego kraju norm prawnych, a pośrednio zapobiegania dalszemu nadmiernemu niszczeniu dróg oraz egzekwowaniu należnych za poruszanie się nimi opłat i kar związanych z naruszeniem prawa,
W tych okolicznościach nie można przyjąć stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż zaniechanie właściwego ustalenia przewoźnika dokonującego faktycznie przewozu stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania, mimo zarzutu strony na którą nałożono karę w wysokości 3000 zł, jest prawidłowe gdyż ustalenie jako strony postępowania podmiotu prowadzącego działalność pod nazwą "JPTGM.N" (zgodnie z zapisem w dowodzie rejestracyjnym pojazdu) powodowałoby konieczność nałożenia na tego przewoźnika kary w wysokości 11000,00 zł z uwagi na posługiwanie się także niewłaściwą licencją. W ocenie Sądu niedopuszczalnym jest nie tylko zaniechanie przez organ odwoławczy prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym zasadniczej kwestii dotyczącej właściwego ustalenia stron wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego, lecz także świadome uszczuplanie ewentualnych dochodów publicznych, które narusza także interes społeczny.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie ugruntowało się stanowisko, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powoływała się na określone ważkie dla sprawy okoliczności, jest oczywistym uchybieniem, skutkującym wadliwość decyzji. Stosownie bowiem do przepisu art. 77 § l i 80 KPA. - podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ pełnego materiału dowodowego - pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 1997 r.,
I SA/Wr 700/97, opubl. Lex nr 30873).
Należy mieć na uwadze, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że do istoty dwuinstancyjności należy dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji. Zadaniem organu administracji nie jest zatem kontrola decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, ale rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w swojej decyzji. Każda sprawa rozpoznawana i rozstrzygnięta decyzją pierwszoinstancyjną może być przedmiotem odwołania wniesionego przez uprawniony podmiot w celu jej przede wszystkim merytorycznego rozpoznania przez organ wyższej instancji. Do istoty zasady dwuinstancyjności postępowania należy także nakaz dwukrotnego rozważenia materiału dowodowego, najpierw przez organ I instancji, a następnie przez organ odwoławczy. Zasadą jest również koncentrowanie materiału dowodowego w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego. Organ II instancji jest uprawniony wyłącznie do przeprowadzenia tylko postępowania dowodowego uzupełniającego.
Zgodnie z treścią art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy, w wyniku rozpoznania sprawy na skutek odwołania strony wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Natomiast zgodnie z § 2 wyżej powołanego przepisu, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Mając na uwadze powyższe przepisy należy wskazać, iż w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy, naruszył wskazane wyżej przepisy postępowania a przede wszystkim zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszej instancji i zaniechanie prawidłowego ustalenia stany faktycznego sprawy mimo zgłoszonego w odwołaniu zarzutu dotyczącego wadliwego ustalenia przez organ pierwszej instancji strony postępowania zobowiązanej do poniesienia kary za niezgodne z obowiązującymi przepisami wykonywanie transportu drogowego. W ustalonym wyżej stanie sprawy, wobec istotnych wątpliwości organ odwoławczy winien, na podstawie przepisu art. 138 Kpa, w zależności od dokonanej przez siebie oceny zakresu koniecznego uzupełnienia postępowania w sprawie przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowego zmierzające do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy we własnym zakresie, bądź uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać jej sprawę do ponownego rozpoznania.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie należy bowiem przed wydaniem decyzji merytorycznej przeprowadzić, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, postępowanie wyjaśniające zmierzające do jednoznacznego ustalenia czy transport drogowy, w czasie którego dokonano czynności kontrolnych w dniu [...] czerwca 2004 r. wykonywał faktycznie przedsiębiorca będący spółką - "P&NT", wskazany w okazanej do kontroli licencji nr [...] czy też przedsiębiorca "PTGM.N". Po ustaleniu podmiotu wykonującego transport drogowy należy właściwie ustalić, do naruszenia jakich norm ustawy o transporcie drogowym doszło i na tej podstawie wymierzyć właściwemu podmiotowi stosowną karę w wysokości ustalonej w załączniku do ustawy.
Na marginesie powyższych rozważań należy także zwrócić uwagę, iż w aktach administracyjnych sprawy brak jest dokumentów wskazujących na prawidłowość pełnomocnictwa (z nieczytelnym podpisem) przedłożonego wraz z odwołaniem przez pełnomocnika Skarżącej Spółki. Sąd zwraca uwagę, że przed przystąpieniem do rozstrzygnięcia merytorycznego odwołania organ drugiej instancji winien ustalić ponad wszelka wątpliwość, czy odwołanie pochodzi od strony tego postępowania. W okolicznościach przedmiotowej sprawy należy zatem ustalić kto udzielił pełnomocnictwa oraz czy była to osoba upoważniona do jednoosobowego dokonania tej czynności w imieniu Spółki P&N.
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa poprzez odmienne traktowanie skarżącej będącej firmą niemiecką, w porównaniu do podmiotu polskiego w analogicznej sprawie, należy wskazać, iż nie jest on zasadny. Po pierwsze należy wskazać, że przywoływany przepis art. 32 Konstytucji został odczytany i zinterpretowany przez skarżącego zbyt pobieżnie gdyż - co Sądowi wiadome z urzędu - w wielu postępowaniach prowadzonych przez organy celne stosowany jest analogiczny tryb postępowania jak w niniejszej sprawie bez względu na siedzibę podmiotu kontrolowanego, natomiast uchybienia proceduralne organów celnych w zakresie niedostatecznego, zdaniem strony skarżącej, uzasadnienia faktycznego decyzji organu pierwszej instancji z pewnością nie godzi w zasadę równości wobec prawa obywateli, wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto należy podkreślić, iż wysuwanie tak dalece sięgających wniosków o dyskryminacji podmiotu zagranicznego przez organy administracji publicznej nie powinno opierać się na pobieżnym porównaniu jedynie dwóch jednostkowych spraw prowadzonych przez profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej.
W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny, w związku ze stwierdzeniem naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Jednocześnie na podstawie art. 200 oraz art. 205 § l ww. ustawy, zgodnie ze zgłoszonym wnioskiem Sąd zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 735 (siedemset trzydzieści pięć) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które złożył się wpis od skargi w wysokości 120 zł, opłata od pełnomocnictwa 15 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego - 600 zł (zgodnie z § 14 ust. 2 pkt l lit. a w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. nr 163, poz. 1349 z późn. zm.). Na podstawie przepisu art. 152 ww. ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI