II SA/Go 318/25

II SA/Go 318/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /sprawozdawca/
Jarosław Piątek /przewodniczący/
Kamila Karwatowicz
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1336
art 83 ust 1, art 83f
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi K. R., J. R., K. G., M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru usunięcia drzewa I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] solidarnie na rzecz skarżących K. R., J. R., K. G., M. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dnia [...] października 2024 r. wpłynęło do Urzędu Gminy w [...] zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa gatunku wiąz pospolity, wystosowane przez K. R., J. R., K. G. oraz M. G.. W przedmiotowym wniosku wskazano, że drzewo rośnie na działce nr [...] obręb [...], a także dołączono mapę z oznaczonym terenem występowania powyższego drzewa wraz z wydrukami zdjęć przedstawiających drzewo przeznaczone do wycinki. Wnioskodawcy uzasadnili konieczność usunięcia drzewa tym, że jego rozmiary zagrażają bezpieczeństwu (u podstawy drzewa obwód wynosi 5,30 m) i łamiące się duże gałęzie.
Dnia [...] października 2024 r. przeprowadzono oględziny, z przebiegu których sporządzono protokół oraz dokumentację fotograficzną. Z tego dokumentu wynika, że drzewo nie posiada oznak chorobowych, na gałęziach występują liście, a statyka drzewa jest prawidłowa. Zalecono cykliczne przycinanie pielęgnacyjne drzewa w celu wyeliminowania suchych i obumarłych gałęzi.
Wójt Gminy [...] decyzją z [...] października 2024 r., nr [...], powołując się na art. 83f ust. 1 pkt. 3 lit. c, art.83f ust. 8 oraz art.83f ust. 14 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1336, dalej jako: u.o.p.), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej jako k.p.a.) wniósł "sprzeciw na usunięcie drzewa gatunku wiąz pospolity, rosnącego na działce [...] obr.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 83f ust. 8 u.o.p. wniósł sprzeciw na podstawie art. 83f ust. 14 pkt. 1 lit. c u.o.p., w związku
z lokalizacją drzewa na terenach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa
w art. 6 ust. 1 pkt.1-5 u.o.p. Wyjaśnił, że obszar, na którym znajduje się działka [...] obręb [...], stanowi obszar chronionego krajobrazu pod nazwą [...], zgodnie z uchwałą Sejmiku Województwa z dnia 5 września 2022 r. nr XXVI/660/22. Uchwała ta w § 2 przewiduje, że czynna ochrona ekosystemów Obszaru, realizowana w ramach racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej, polega na zachowaniu korytarza ekologicznego oraz leśno-polno-jeziornej mozaiki krajobrazowej.
Wnioskodawcy pismem z dnia [...] listopada 2024 r. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, wskazując, iż – ich zdaniem - drzewo zagraża bezpieczeństwu, ponieważ spadają z niego grube konary, z pnia wycieka woda, a to oznacza, że jest porażone przez bakterie i grzyby patogeniczne. Z drzewa odpada kora i rośnie zbyt blisko budynków mieszkalnych i gospodarczych, zagrażając stronom oraz ich sąsiadom. Ma ono 15 m wysokości i w przypadku burzy oraz silnych wiatrów może spowodować poważne straty materialne oraz zagrożenie dla życia mieszkańców.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z [...] stycznia 2025 r., nr [...], powołując się na art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 83 ust. 1, art. 83f ust. 1 pkt 3c, art. 83f ust. 8, art. 83f ust. 14 pkt 1 c u.o.p. oraz art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...].
W ocenie Kolegium organ I instancji w toku postępowania nie naruszył przepisów prawa materialnego tj. u.o.p. oraz przepisów prawa proceduralnego przez przyjęcie ustaleń, które znajdują pełne oparcie w materiale dowodowym. Następnie organ odwoławczy przedstawił treść art. 2 ust. 1, art. 4, art. 83 ust. 1 oraz art. 83c ust. 3 u.o.p. i podkreślił, że analiza treści tych przepisów wskazuje, że ochrona drzew przewidziana w u.o.p. jest ukierunkowana na zachowanie tego elementu przyrody z możliwością uzależnienia przez organ zgody na usunięcie drzewa lub jego przesadzenia lub zastąpienia innym drzewem wiążącą się ze znacznymi opłatami i wysokimi sankcjami
w razie naruszenia obowiązującego zakazu usunięcia drzewa. Tym samym zezwolenie na wycięcie drzewa jest wyjątkiem od reguły zachowania drzew jako podlegającego ochronie prawnej elementu przyrody i zezwolenie na wycięcie drzew nastąpić może jedynie w sytuacji, gdy przyczyna taka zostanie przez organ uznana za przyczynę ważną uzasadniającą rezygnację z przewidzianej ustawą ochrony drzew. Jednocześnie organ podał, że art. 83 u.o.p. nie wskazuje przesłanek obligujących organ administracji do udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów bądź do odmowy jego wydania. Niewątpliwie jest to rozstrzygnięcie uznaniowe, co z kolei wiąże się
z obowiązkiem wykazania w jego uzasadnieniu przekonujących przyczyn ustalonych skutków zastosowania normy prawa materialnego.
Następnie Kolegium wskazało, że do standardów kontroli decyzji uznaniowych należy przede wszystkim ustalenie czy w sprawie podjęto niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czy nie przekroczono granic swobodnego uznania administracyjnego przez nienależyte wyważenie interesu społecznego
i uzasadnionych interesów stron postępowania zgodnie z artykułem 7 k.p.a., co oznacza że organ administracyjny podejmując rozstrzygnięcie powinien uwzględnić interes społeczny i słuszny interes obywatela.
Organ odwoławczy podał, że przesłanki do zezwolenia na wycięcie drzewa należy szukać za pomocą wykładni systemowej przepisów u.o.p., w szczególności dyrektywy wynikającej z zasady ochrony przyrody oraz z treści art. 125 u.o.p., który pozwala niszczyć a więc także wycinać rośliny nieobjęte formami ochrony przyrody
w szczególności ze względu na: realizację zadań uzasadnionych potrzebami ochrony przyrody, prowadzenie badań naukowych lub edukację, racjonalną gospodarką, prowadzenie akcji ratowniczej, bezpieczeństwo powszechne, bezpieczeństwo sanitarne, ochronę życia i zdrowia ludzi, zapobieganie skutkom klęsk żywiołowych i ich usuwaniem. Zezwolenie na wycięcie drzew nastąpić może jedynie w sytuacji gdy przyczyna taka zostanie przez organ uznana za przyczynę ważną uzasadniającą rezygnację z przewidzianej ustawą ochrony drzew.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż we wniosku strony o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa jako przyczynę wpisano że zagraża ono bezpieczeństwu i jest w złym stanie zdrowotnym. Natomiast z przeprowadzonych w dniu [...] października 2024 r. oględzin wynika, że drzewo nie posiada oznak chorobowych, na gałęziach występują liście
a statyka drzewa jest prawidłowa. Dodatkowo Kolegium zauważyło, organ I instancji
w zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2024 r. organ wskazał na podstawie artykułu 83f ust. 8 u.o.p., że obszar, na którym znajduje się działka [...] obręb [...] stanowi obszar chronionego krajobrazu pod nazwą [...].
W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji podejmując decyzję
nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a wydana decyzja nie nosi cech dowolności w rozpatrywanej sprawie. Stan faktyczny został dokładnie ustalony oraz rozważono wszystkie okoliczności sprawy biorąc pod, uwagę wyżej wymienione cele i założenia ustawodawcy, jak również interes stron. Decyzja organu pierwszej instancji została podjęta w oparciu o zebrany materiał dowodowy jakim były oględziny drzewa przez osoby do tego uprawnione. Organ wydając zaskarżoną decyzję rozważył wszystkie istotne w sprawie kwestie przez co nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a wydana przez niego decyzja nie nosi cech dowolności, zatem nie doszło do naruszenia art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ pierwszej instancji zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy zgodnie z artykułem 77 § 1 k.p.a. i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w sposób prawidłowy. Organ posiłkując się ustaleniami zawartymi w protokole oględzin wyważył interes wnioskodawcy zainteresowanego usunięciem drzewa oraz interes publiczny przemawiający za zachowaniem jak największej liczby obiektów przyrodniczych.
Reasumując - zdaniem Kolegium - organ pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych dotyczących sytuacji strony, które mogły stanowić podstawę do podjęcia zaskarżonej decyzji nie można postawić organowi pierwszej instancji zarzutu dowolności w kwestii podjętego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia.
Zarzuty stron zawarte w odwołaniu zostały przeanalizowane w uzasadnieniu decyzji
i odniesiono się do nich wykazując, iż nie znajdują uzasadnienia w przywołanym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2025 r. K. R., J. R., K. G., M. G. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie:
1. art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza
w bezpodstawnym przyjęciu, iż drzewo nie stwarza zagrożenia, bez przeprowadzenia pogłębionej oceny specjalistycznej,
2. art. 83 ust. 1 u.o.p. przez nieuzasadnione przyjęcie, że wskazana przez skarżących przyczyna - zagrożenie bezpieczeństwa - nie stanowi wystarczającej podstawy do wyrażenia zgody na usunięcie drzewa,
3. art. 8 i art. 11 k.p.a. przez brak indywidualnego i bezstronnego podejścia do sprawy oraz działanie niezgodne z zasadą zaufania obywatela do władzy publicznej,
4. art. 10 § 1 oraz art. 39 § 1 i § 2 k.p.a. przez niedoręczenie decyzji
z [...] października 2024 r. wszystkim wnioskodawcom będącym stronami postępowania.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Skarżący w uzasadnieniu skargi podnieśli, że organy obu instancji opierają się na oględzinach przeprowadzonych dnia [...] października 2024 r. przez jedną pracownicę Urzędu Gminy, przy czym nie zostali poinformowani o kwalifikacjach tej osoby, ani nie przedstawiono żadnych dokumentów potwierdzających jej kompetencje w zakresie oceny stanu drzew. Zdaniem skarżących ustalenia zawarte w protokole oględzin są sprzeczne z rzeczywistym stanem, bowiem stan drzewa od kilku lat się pogarsza, tj.: przedwcześnie gubi liście, ma przesuszone gałęzie, ogólne osłabienie kondycji. Stan ten nie został przez organ w ogóle zweryfikowany przy pomocy specjalisty, np. rzeczoznawcy dendrologa. Skarżący wskazali również, że stanowisko Kolegium
w zakresie niewystarczającej przesłanki do usunięcia drzewa, tj. powołanie się na zagrożenie bezpieczeństwa, jest sprzeczne z orzecznictwem sądów administracyjnych. Skarżący zwrócili również uwagę na brak konsekwencji w działaniach Wójta Gminy [...], który w grudniu 2024 zlecił usunięcie wielu drzew zlokalizowanych na terenie obszaru chronionego krajobrazu "[...]", co udokumentowano w mediach społecznościowych. Wówczas jako przesłankę wskazano bezpieczeństwo mieszkańców, zatem działanie organów uznać należy za wzajemnie wykluczające się.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowoadminstracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...], którą wniesiono "sprzeciw na usunięcie drzewa gatunku wiąz pospolity, rosnącego na działce [...] obr. [...]".
Podstawę prawną wydanych decyzji stanowiły przepisy u.o.p. Z przepisów tej ustawy wynika, że zasadą jest, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków - przez wojewódzkiego konserwatora zabytków (art. 83 ust. 1 w zw. z art. 83a ust. 1 u.o.p.). W myśl art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W tym przypadku właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu, o którym mowa w art. 83a ust. 1, zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza:
1) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego;
2) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego;
3) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew (art. 83f ust. 4 u.o.p.).
W myśl art. 83f ust. 8 u.o.p. po dokonaniu oględzin organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, w terminie 14 dni od dnia oględzin może, w drodze decyzji administracyjnej, wnieść sprzeciw. Usunięcie drzewa może nastąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu
w tym terminie.
Zgłoszenie zamiaru wycięcia drzewa nie oznacza zatem, że właściciel nieruchomości będzie uprawniony do jego wycięcia, gdyż organ może wnieść sprzeciw w określonych w ustawie przypadkach (art. 83f ust. 14 u.o.p.) lub jest obowiązany wnieść sprzeciw - jeżeli zgłoszenie dotyczy usunięcia drzewa objętego obowiązkiem uzyskania zezwolenia na usunięcie lub w przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia
w trybie określonym w ust. 9 (art. 83f ust. 15 u.o.p. ).
W niniejszej sprawie sprzeciw do dokonanego przez skarżących zamiaru wniesiony został przez organ I instancji na podstawie art. 83f ust. 14 pkt 1 lit. c u.o.p., zgodnie z którym organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, może wnieść sprzeciw
w przypadku lokalizacji drzewa na terenach objętych formami ochrony przyrody,
o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5.
Wskazany przepis stanowi fakultatywną podstawę do wniesienia sprzeciwu, przyznając organowi pewien zakres swobody w ocenie do jego zastosowania. Konstrukcja sprzeciwu, o którym jest mowa w art. 83f ust. 14 pkt 1 lit. c oparta jest na instytucji uznania administracyjnego. Wniosek ten wynika ze sformułowania "organ może wnieść sprzeciw".
Zakres uznania administracyjnego wyznaczony jest zawsze przepisem prawa,
a jego ramy określają normy kompetencyjne, przepisy o postępowaniu administracyjnym i przepisy prawa materialnego. Wydając decyzję o charakterze uznaniowym organ jest związany nie tylko przepisem prawa, ale i celem ustanowionego przepisu oraz normami etycznymi. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Z kolei, sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, jakkolwiek ma ograniczony zakres, to jednak wymaga zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada zatem, czy decyzja organu nie jest arbitralna (dowolna) lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Kontrolując decyzję uznaniową, sąd nie jest natomiast uprawniony do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji, wypełniając treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, realizują określoną politykę stosowania prawa.
Oznacza to, że organ wydaje decyzję, kierując się aksjologią wyrażoną
w ustawie i w zasadach demokratycznego państwa prawnego. Wartościami, które są tu brane pod uwagę jest zatem ochrona przyrody a także ochrona zdrowia i życia ludzkiego, bezpieczeństwa korzystania z własnej nieruchomości (por. wyrok WSA
w Krakowie z 14 lutego 2019 r., II SA/Kr 1502/18).
Sąd podziela przy tym przedstawiony w doktrynie i orzecznictwie pogląd, że swobodnemu uznaniu organu administracji pozostawione zostało wniesienie sprzeciwu w przypadkach, o jakich mowa art. 83f ust. 14 u.o.p., a więc w przypadkach gdy rozstrzygnięcie to ma charakter fakultatywny. Wniesienie sprzeciwu umożliwia w takiej sytuacji organowi wnikliwe zbadanie dopuszczalności wycięcia drzewa lub drzew w przypadkach bardziej skomplikowanych, w tym w sytuacji gdy drzewo zlokalizowane jest na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zieleń lub chronionym innymi postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lub na terenach objętych formami ochrony przyrody, co mogłoby się okazać niemożliwe w krótkim terminie, jaki organ ma na wniesienie tegoż sprzeciwu. W ten sposób zabezpieczone jest zachowanie stanowiącej jedną z kluczowych zasad szeroko rozumianego prawa ochrony środowiska tzw. zasady ostrożności (por. wyrok WSA w Poznaniu z 11 stycznia 2023 r., II SA/Po 627/22).
Przy czym, dla wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 83f ust. 14 pkt 1 lit. c u.o.p. nie jest wystarczające samo wskazanie, że drzewa są sytuowane na terenie jednego z obszarów chronionych. Gdyby tak było przepis powinien mieć charakter obligatoryjny. Potrzebna jest więc dodatkowa argumentacja przemawiająca za zachowaniem drzew. Powyższe stanowisko jest ugruntowane zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie (por. K. Gruszecki, U.o.p. Komentarz, wyd. VI, WKP 2024, teza do art. 83f., wyrok WSA w Poznaniu z 27 lipca 2022 r. , II SA/Po 263/22, wyrok WSA w Krakowie z 24 września 2024 r., II SA/Kr 986/24, wyrok WSA w Gdańsku z 4 września 2024 r., II SA/Gd 435/24).
W niniejszej sprawie ustalono, że teren działki nr [...]- obręb [...], znajduje się na terenie obszary chronionego krajobrazu pod nazwą [...], zgodnie z uchwałą Sejmiku Województwa z dnia 5 września 2022 r. nr XXVI/660/22.
Organ I instancji poprzestał jedynie na wskazaniu powyższej okoliczności jako uzasadniającej wniesienie sprzeciwu. Natomiast organ odwoławczy zasadniczą część swych rozważań poświęcił przepisowi art. 83 ust. 1 u.o.p., który nie miał zastosowania w sprawie, odnotowując jedynie, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji
z [...] października 2024 r. wskazał na podstawie art. 83f ust. 8 u.o.p., że obszar, na którym znajduje się działka [...] obręb [...] stanowi obszar chronionego krajobrazu pod nazwą [...]. Następnie dokonał ogólnikowych rozważań co do tego, że zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, organ ustalił niezbędny stan faktyczny, wyważając interes stron oraz racje wynikające z u.o.p., przemawiające za zachowaniem jak największej liczby obiektów przyrodniczych, zgodnie z art. 7, art. 77 , art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Tym samym uzasadnienie zaskarżonej decyzji w przeważającej mierze koncentruje się na przepisie, który nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia
w kontrolowanej sprawie. Do właściwej podstawy zgłoszenia sprzeciwu Kolegium odniosło się zdawkowo. Ponadto uzasadnienie w istocie pozbawione jest odniesień do uwarunkowań i okoliczności sprawy, a w konsekwencji przez swą abstrakcyjność mogłoby zostać powielone w każdej tego rodzaju sprawie. Zauważyć również należy, że nie przywołano w niej zarzutów skarżących zawartych w odwołaniu i nie rozważano ich poza ogólnikowym stwierdzenie, że zostały one przeanalizowane w uzasadnieniu decyzji i odniesiono się do nich wskazując, iż nie znajdują uzasadnienia w przywołanym stanie faktycznym i prawnym. W szczególności nie odniesiono się szczegółowo do podnoszonych błędnych ustaleń oraz położenia drzewa w bliskim sąsiedztwie zabudowań i wynikających zagrożeń dla bezpieczeństwa mienia i ludzi. Świadczy to
o braku dostatecznego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji właściwego wyważenie interesu publicznego i interesów obywateli.
Zgodnie z ogólną zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) organ odwoławczy w wyniku wniesionego odwołania zobowiązany jest do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy. Oznacza to konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a nie ograniczenie się jedynie do weryfikacji decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy jest tak samo jak organ I instancji (stosownie do treści art. 140 k.p.a.) związany art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. i ma obowiązek rozpoznać sprawę w oparciu
o całokształt materiału dowodowego. Powinien więc rozstrzygnąć wszystkie dowody zgromadzone w aktach sprawy w prowadzonym zarówno przez organ I instancji, jak
i organ II instancji postępowaniu administracyjnym. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega zatem na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej z jednoczesnym odniesieniem się do przedstawionych przez stronę w odwołaniu zarzutów. Organ odwoławczy zobligowany jest przy tym do rozpatrzenia żądań strony i podniesionych zarzutów i rozpoznania sprawy w jej całokształcie
w sposób określony przepisami procedury administracyjnej. Tym samym organ wyższego stopnia ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu lub piśmie. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania, ewentualnie dalszych pism stron oraz ustosunkowanie się do nich
w uzasadnieniu wydanej decyzji (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2001 r., IV SA 501/99, wyrok NSA z 15 października 1999 r., IV SA 1654/97, wyrok NSA z 19 lipca 2001 r.,
V SA 3872/00, wyrok NSA z 20 grudnia 1999 r., IV SA 274/97, wyrok WSA w Warszawie z 7 sierpnia 2007 r., VII SA/Wa 441/07, wyrok WSA w Warszawie z 4 października 2006 r., VI SA/Wa 1409/06, K. Glibowski /w/ R. Hauser i M. Wierzbowski (red.), KPA, Komentarz, C.H.Beck 2014, s. 73-74).
Stąd też decyzja organu odwoławczego niespełniająca tego rodzaju standardów nie może się ostać, gdyż sąd administracyjny nie może dokonywać bezpośrednio oceny decyzji organu I instancji, jeśli organ II instancji w istotnym zakresie uchylił się od tej kontroli w postępowaniu odwoławczym, godziłoby to bowiem we wspomnianą zasadę dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a., podniesioną zresztą do rangi konstytucyjnej (art. 78 Konstytucji RP). Do uznania bowiem, że zasada dwuinstancyjności została zrealizowana nie wystarczy stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z tych organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (por. K. Glibowski, ibidem i powołane tamże orzecznictwo). Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia ponadto obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 k.p.a. Nie może też oczekiwać, że zrobi to za niego sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję. Sąd bowiem sprawuje kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i nie może zastępować organu w działaniach, do których ten jest ustawowo zobowiązany i uzasadniać za niego podjętych rozstrzygnięć. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywający, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i art. 11 k.p.a. skutkuje - w myśl utrwalonego już orzecznictwa - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 6 sierpnia 1984 r., II SA 742/84, ONSA 1984/2/67, wyrok WSA Warszawie z 17 lutego 2010 r., VIII SA/Wa 672/09).
Dodatkowo należy mieć na uwadze, iż każde rozstrzygnięcie podejmowane
w ramach uznania administracyjnego, powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak żeby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją, nie zaś efektem choćby ograniczonego woluntaryzmu. Orzekanie w warunkach uznania administracyjnego wymusza szczególną staranność przy konstruowaniu uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, tylko ono może bowiem ochronić organ od zarzutu przekroczenia granicy swobodnego uznania.
Niewątpliwie organy nie wywiązały się z powyższych obowiązków, naruszając tym samym art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Jeśli chodzi o zarzut braku doręczenia decyzji organu I instancji skarżącym K. G. i M. G., to jest on niezasadny, gdyż czynność ta została dokonana w trybie doręczenia zastępczego - tzw. awizo (art. 44 k.p.a.).
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy będzie związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności organ odniesie się szczegółowo do zarzutów odwołujących oraz zgromadzonego materiału dowodowego, dając temu wyraz
w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu spełniającym wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.
Jako, że skarga została uwzględniona Sąd – na podstawie art. 200, art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. - zasądził od organu solidarnie na rzecz skarżących koszty postępowania, które sprowadzają się do wpisu od skargi uiszczonego
w wysokości 200 zł, wynikającej z § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu
w postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz.U z 2021, poz. 535).