II SA/Go 299/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2006-08-29
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowypomoc drogowaopłata za przejazdkara pieniężnapojazd specjalnyholowanieprzewóz rzeczypostępowanie administracyjneustawa o transporcie drogowym

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary za brak opłaty za przejazd, stwierdzając niewystarczające wyjaśnienie przez organy celne charakteru wykonywanej usługi.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na firmę za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty. Skarżący twierdził, że świadczył jedynie usługi pomocy drogowej i autoholowania uszkodzonego pojazdu, a nie transport rzeczy. Organy celne obu instancji nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego, opierając się na niejednoznacznych dowodach i sprzecznych interpretacjach przepisów. Sąd uznał, że brakowało wyczerpującego postępowania wyjaśniającego co do charakteru przewozu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej nakładającą na Firmę Usługową "K" karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której skarżący K.N. wykonywał transport uszkodzonego samochodu osobowego swoim pojazdem specjalnym "pomoc drogowa". Organy celne obu instancji uznały, że skarżący wykonywał transport drogowy rzeczy, podczas gdy on sam konsekwentnie twierdził, że świadczył jedynie usługi autoholowania. Sąd stwierdził, że organy celne nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, które pozwoliłoby na jednoznaczne ustalenie charakteru przewozu. Brakowało konkretnych dowodów potwierdzających, że skarżący wykonywał transport drogowy rzeczy, a nie holowanie. Sąd podkreślił, że kluczowe jest rozróżnienie między przewozem rzeczy na platformie a holowaniem pojazdu. Organy pominęły również istotne sprzeczności w zebranym materiale dowodowym, w tym treść faktury VAT wystawionej przez skarżącego. W związku z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie zawsze. Kluczowy jest charakter przewozu. Jeśli pojazd specjalny wykonuje transport rzeczy, stosuje się przepisy ustawy o transporcie drogowym. Jednak organy celne nie wykazały w sposób wystarczający, że w tej konkretnej sytuacji miał miejsce transport rzeczy, a nie holowanie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy celne nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, aby jednoznacznie stwierdzić, czy skarżący wykonywał transport drogowy rzeczy, czy też holował uszkodzony pojazd. Brakowało konkretnych dowodów i analiza materiału dowodowego była wadliwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

u.t.d. art. 42 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 4 § pkt 3

Ustawa o transporcie drogowym

p.r.d. art. 2 § pkt 36

Prawo o ruchu drogowym

Pomocnicze

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.t.d. art. 93 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 42a

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 45

Ustawa o transporcie drogowym

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ustawa o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 5

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 67

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 72

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne nie wykazały w sposób wystarczający, że skarżący wykonywał transport drogowy rzeczy, a nie holowanie uszkodzonego pojazdu. Niewystarczające zebranie i ocena materiału dowodowego przez organy obu instancji. Sprzeczności w interpretacjach przepisów ustawy o transporcie drogowym przez różne organy administracji. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80, 86 kpa).

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego o zwolnieniu z opłat na podstawie Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 881/92 (uznany za bezzasadny).

Godne uwagi sformułowania

Organy obu instancji nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, które umożliwiłoby ustalenie bezspornego stanu faktycznego oraz jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący [...] wykonywał samochodem specjalnym [...] transport drogowy polegający na przewozie samochodu osobowego [...]. Mianowicie, rozstrzygającą dla stwierdzenia obowiązku ponoszenia opłaty przewidzianej w art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jest nie tylko okoliczność cech konstrukcyjnych pojazdu, ale przede wszystkim charakter dokonywanego przewozu. Organy obu instancji pominęły w swych ustaleniach tak istotne rozróżnienie sytuacji, gdy uszkodzony samochód jest przewożony na platformie pojazdu specjalnego od przypadku, gdy samochód taki jest holowany.

Skład orzekający

Marzenna Linska - Wawrzon

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Brzezińska

członek

Anna Juszczyk - Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku uiszczania opłat za przejazd w kontekście usług pomocy drogowej i holowania pojazdów specjalnych. Wskazuje na konieczność dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego przez organy administracji."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją ustawy o transporcie drogowym w 2005 roku. Konkretne ustalenia faktyczne w sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy interpretacyjne przepisów dotyczących transportu drogowego i pomocy drogowej, co jest istotne dla firm z branży. Podkreśla znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego przez organy administracji.

Pomoc drogowa czy transport? Kiedy za holowanie zapłacisz podwójnie?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 299/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2006-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska
Joanna Brzezińska
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.), Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Sekretarz sądowy Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi K.N. na decyzję Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2005r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004r., Nr 204, poz. 2088) Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na Firmę Usługową "K" karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Decyzja powyższa została wydana na skutek ponownego rozpoznania sprawy z uwagi na wcześniejsze uchylenie przez Dyrektora Izby Celnej decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2004r. nakładającej na skarżącego karę pieniężną w takiej samej wysokości.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2005r. organ I instancji podał, że podczas przeprowadzonej dnia [...] września 2004r. przez funkcjonariuszy Referatu Grupy Mobilnej kontroli, na okoliczność której został sporządzony stosowny protokół, kierujący pojazdem samochodowym o nr rej. [...] K.N. nie okazał dowodu uiszczenia należnej opłaty za przejazd pojazdem samochodowym po drogach krajowych. Ponadto organ podniósł, że skarżący realizował w dniu kontroli pojazdem specjalnym "pomoc drogowa" – platformą (którego cechy konstrukcyjne pozwalają na przewożenie szczególnego rodzaju ładunków), transport drogowy rzeczy w postaci samochodu osobowego, na wykonywanie którego okazał do kontroli wypis nr [...] z licencji nr [...] wydany w dniu [...] lipca 2004r.
Organ wskazał też, że w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego skarżący przedłożył dwa pisma Ministerstwa Infrastruktury Departament Transportu Drogowego z dnia [...].02.2002r. oraz z dnia [...].09.2004r., które zawierały sprzeczne ze sobą stanowiska co do usług pomocy drogowej wykonywanych pojazdami specjalnymi. Pomimo wniosku skarżącego, który wystąpił do Ministerstwa Infrastruktury o zajęcie jednoznacznego stanowiska, do dnia wydania decyzji przez organ I instancji skarżący nie przedłożył odpowiedzi.
Zatem dokonując własnej interpretacji powyższych pism, organ I instancji uznał, że ustawy o transporcie drogowym nie stosuje się do przewozów wykonywanych pojazdami specjalnymi "pomocy drogowej", które służą wyłącznie do holowania uszkodzonych pojazdów (konstrukcyjnie nie przeznaczone do przewozu ładunków), natomiast w przypadku przewozów wykonywanych pojazdem zarejestrowanym jako specjalny, ale ze względu na cechy konstrukcyjne mogącym służyć do przewożenia ładunków, należy stosować przepisy ustawy o transporcie drogowym.
W konsekwencji z uwagi na fakt, że skarżący nie okazał podczas kontroli dowodu uiszczenia należnej opłaty za przejazd drogowy, do czego zobowiązywał go art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, według którego przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, organ I instancji wydał decyzję o nałożeniu na skarżącego kary we wskazanej wysokości. Swoje stanowisko organ poparł również przepisami art. 42 ust. 1 pkt 1-5, art. 42a oraz art. 45 powyższej ustawy, szczegółowo wymieniającymi przypadki, w których uiszczenie tej opłaty nie jest wymagane, wskazując jednocześnie, że pojazd specjalny skarżącego nie należy do tego katalogu.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się K.N. i pismem z dnia [...] sierpnia 2005r. wniósł od powyższej decyzji odwołanie.
Organ odwoławczy – Dyrektor Izby Celnej, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał dnia [...] lutego 2006r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego nie wyjaśnienia kwestii sprzecznych ze sobą treści w/w pism Departamentu Transportu Drogowego, organ odwoławczy wskazał, że organy administracji państwowej rozstrzygają każdą sprawę w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i jedynie to przepisy prawa stanowią podstawę decyzji administracyjnej.
Zatem wobec braku mocy wiążącej interpretacji dokonywanych przez organy administracji państwowej, nie było żadnych podstaw do tego, aby organ celny pierwszej czy też drugiej instancji zawieszał postępowanie do czasu udzielenia odpowiedzi przez Ministerstwo Infrastruktury Departament Transportu Drogowego na skierowane przez skarżącego pismo o wyjaśnienie treści przepisów.
Jednocześnie organ II instancji przyznał skarżącemu rację, iż ustawa o transporcie drogowym nie podaje definicji pojazdu specjalnego. Dlatego też organ uznał za konieczne posiłkowanie się definicją tegoż pojazdu zawartą w art. 2 pkt 36 ustawy Prawo o ruchu drogowym, według której pojazd specjalny to pojazd samochodowy lub przyczepa przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji.
Dalej w uzasadnieniu organ podał, że samochód marki [...], którym skarżący wykonywał transport drogowy w dniu kontroli, jest niewątpliwie pojazdem specjalnym – w rozumieniu wskazanej ustawy, co zostało stwierdzone w dowodzie rejestracyjnym tego pojazdu. Jak ustalono w toku postępowania, w dniu przedmiotowej kontroli w ramach świadczenia usług transportowych, skarżący przewoził tym pojazdem pojazd marki [...], który miał zepsuty silnik, na zlecenie jego użytkownika, za co wystawił stosowną fakturę VAT. W dniu tym skarżący był w posiadaniu ważnej licencji na świadczenie tego rodzaju usług, w związku z czym nie ma podstaw do tego, aby uznać, że nie podlegał on przepisom ustawy o transporcie drogowym, a w konsekwencji był zobowiązany posiadać dowód uiszczenia należnej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2006r. K.N. wniósł skargę do Sądu, w której nie zgodził się z argumentacją podaną przez organ II instancji i wniósł o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2005r. Zaskarżonym decyzjom skarżący zarzucił:
1. naruszenie punktu 2 załącznika Nr II do Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 881/92 z dnia 26.03.1992r., zgodnie z którym przewozy pojazdów uszkodzonych lub zepsutych na terytorium lub z terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej zwolnione są z wszelkich zezwoleń przewozowych,
2. naruszenie przepisów art. 7 i 77 kpa poprzez pominięcie zarówno przez organ I jak i II instancji rzetelnej analizy zaświadczenia o działalności gospodarczej, z którego wynika jednoznacznie, że wpis ten nie obejmował i nie obejmuje zarobkowej działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego – przewóz rzeczy, a jedynie usługi pomocy drogowej i autoholowania,
3. naruszenie art. 8 kpa poprzez nałożenie na skarżącego kary grzywny za brak opłaty drogowej, pomimo braku jednoznacznej podstawy prawnej i sprzecznych ze sobą interpretacji ustawy o transporcie drogowym dokonywanych przez różne organy administracji państwowej,
4. sprzeczność wydanego orzeczenia z zebranym materiałem dowodowym,
a szczególności z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej i treścią przywoływanych w decyzji sprzecznych ze sobą interpretacji ustawy o transporcie drogowym.
Ponadto skarżący powołał się na treść wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 225/05) uchylający nałożoną karę na inny podmiot wykonujący usługę holowania pojazdu transportem specjalnym pomocy drogowej przy identycznym stanie faktycznym i prawnym.
W ocenie skarżącego wobec niewyjaśnienia wszystkich wątpliwości w sprawie, zbieżność stanu faktycznego i prawnego z treścią powołanego wyroku WSA w Warszawie oraz naruszenia przepisów Unii Europejskiej, nałożenie kary pieniężnej nastąpiło przy braku przesłanek do takiego obciążenia, a obie zaskarżone decyzje
nie mają żadnych podstaw prawnych i winny zostać uchylone.
Również dla oceny prawnej sytuacji holowania uszkodzonego auta pojazdem specjalnym pomocy drogowej nie ma żadnego znaczenia to, że skarżący uzyskał wcześniej licencję na wykonywanie transportu drogowego, ponieważ sam fakt uzyskania takiej licencji nie stanowił w dniu kontroli dowodu na wykonywanie przez niego transportu drogowego.
W odpowiedzi na skargę udzielonej dnia [...] maja 2006r. organ II instancji podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Dokonując na mocy przepisu art. 1 ustawy z 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, że doszło ze strony organu odwoławczego do naruszenia przepisów postępowania warunkującego uchylenie decyzji.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 06.09.2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088) w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z 29.07.2005r. o zmianie ustawy
o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005r. Nr 180, poz. 1497), tj. przed dniem 21.10.2005r. Zgodnie z przepisem art. 5 ustawy nowelizującej
do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Biorąc pod uwagę fakt, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu [...].09.2004r. tj. w dniu przeprowadzenia kontroli, natomiast zakończone zostało decyzją ostateczną dopiero w dniu [...].02.2006r., należy zauważyć, że rozpoznając przedmiotową sprawę, organ II instancji prawidłowo zastosował obowiązujące w dacie rozstrzygania przepisy prawne.
W rozpatrywanej sprawie decydujące znaczenie miała treść przepisu art. 42 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o transporcie drogowym, z którego wynika m. in., że przedsiębiorca wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obowiązany jest do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.
Z kolei z art. 4 pkt 3 cyt. ustawy wynika, że transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju (...), przy czym określenie "transport drogowy" obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej.
W świetle powyższej regulacji zagadnieniem podstawowym, które podlegało wyjaśnieniu przez organy celne było to, czy skarżący w dniu kontroli dokonywał własnym samochodem specjalnym – pomoc drogowa – przewozu samochodu osobowego (uszkodzonego) marki [...] w ten sposób, że samochód ten był załadowany na platformie, czy też przejazd polegał na tym, że samochód osobowy był holowany.
W ocenie Sądu organy obu instancji nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, które umożliwiłoby ustalenie bezspornego stanu faktycznego oraz jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący – K.N., w dniu przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Referatu Grupy Mobilnej kontroli,
tj. [...].09.2004r., wykonywał samochodem specjalnym marki [...] transport drogowy polegający na przewozie samochodu osobowego marki [...].
Zwrócić uwagę należy na fakt, iż w toku całego postępowania administracyjnego, jak również w skardze wniesionej do Sądu, K.N. wielokrotnie podkreślał, że w dniu kontroli nie wykonywał transportu drogowego polegającego na przewozie rzeczy, ale świadczył usługę autoholowania wyżej wskazanego pojazdu. Okoliczność tę podniósł już w odwołaniu z [...].01.2005r. od pierwszej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z [...].12.2004r., uchylonej następnie decyzją Dyrektora Izby Celnej z [...].04.2005r.
Ponadto w piśmie z [...].02.2005r., uzupełniającym w/w odwołanie, skarżący złożył oświadczenie, że w dniu [...].09.2004r. nie wykonywał transportu drogowego w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, a jedynie wykonywał holowanie uszkodzonego pojazdu, jak również nie przewoził osób ani rzeczy na potrzeby własne, a wyłącznie przewoził rzeczy związane z wykonywaniem funkcji, do której przeznaczony jest pojazd specjalny. Również w skardze skierowanej do tutejszego Sądu K.N. podał, że w dniu [...].09.2004r. wykonywał usługę autoholowania uszkodzonego pojazdu.
Analiza akt przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, że organy administracji publicznej I i II instancji nie odniosły się należycie w wydawanych przez siebie orzeczeniach do powyższych twierdzeń skarżącego.
Organ I instancji w decyzji z [...].12.2004r. mimo prawidłowego stwierdzenia, że o obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych nie decyduje rodzaj pojazdu lecz charakter dokonywanego przewozu, nie dokonał w tym zakresie konkretnych ustaleń, a jedynie ograniczył się do ogólnikowego ustalenia, że skarżący dokonywał transportu drogowego rzeczy w postaci samochodu osobowego [...].
Z kolei w kolejnej decyzji z dnia [...].07.2005r. organ I instancji wyraził pogląd, że ustawy o transporcie drogowym nie stosuje się do przewozów wykonywanych pojazdem specjalnym "pomoc drogowa", który służy wyłącznie do holowania uszkodzonych pojazdów, natomiast w przypadku przewozów wykonywanych pojazdem, który został zarejestrowany jako specjalny, ale ze względu na cechy konstrukcyjne ma możliwość przewożenia ładunków należy stosować przepisy ustawy o transporcie drogowym.
Powyższego stanowiska nie można zaakceptować bez zastrzeżeń.
Mianowicie, rozstrzygającą dla stwierdzenia obowiązku ponoszenia opłaty przewidzianej w art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jest nie tylko okoliczność cech konstrukcyjnych pojazdu, ale przede wszystkim charakter dokonywanego przewozu.
Dlatego organ I instancji powinien szczegółowo wyjaśnić na podstawie jakiego materiału dowodowego przyjął, że K.N. w dniu [...].09.2004r. realizował pojazdem specjalnym "pomoc drogowa" – platformą transport drogowy rzeczy w postaci samochodu osobowego [...]. Brak odwołania się do konkretnych dowodów czyniło powyższe ustalenia dowolnym. Kwestii tej, a zwłaszcza sprzeczności pomiędzy ustaleniami organu I instancji a twierdzeniami strony nie wyjaśnił ostatecznie również organ odwoławczy mimo, że taką próbę podjął.
Mianowicie w piśmie z [...].08.2005r. Dyrektor Izby Celnej zobowiązał K.N. do określenia celu przewozu oraz przedłożenia dokumentu potwierdzającego fakt, iż w dniu [...].09.2004r. samochodem specjalnym była przez niego świadczona usługa holowania pojazdu marki [...].
Wskutek tego wezwania skarżący złożył do akt sprawy Fakturę VAT z dnia [...].09.2004r. określającą wykonaną usługę jako transport samochodu marki [...] w tym: załadunek plus rozładunek (60 zł) oraz holowanie pojazdu – 980 km (3430 zł).
Mimo takiej treści faktury organ odwoławczy przyjął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ celny I instancji jednoznacznie ustalił, iż wykonywany był przez skarżącego transport drogowy rzeczy. Tymczasem taka konkluzja była nieuprawniona, jeśli uwzględni się niewyjaśnione sprzeczności pomiędzy twierdzeniami skarżącego
o holowaniu uszkodzonego samochodu i przedstawioną fakturą, a ustaleniami organu I instancji co do przewozu ładunku (samochodu osobowego) pojazdem spcjalnym – platformą należącą do skarżącego.
Organy obu instancji pominęły w swych ustaleniach tak istotne rozróżnienie sytuacji, gdy uszkodzony samochód jest przewożony na platformie pojazdu specjalnego od przypadku, gdy samochód taki jest holowany.
Zaznaczyć trzeba, że na użytek rozpatrywanej sprawy należało przyjąć, iż holowaniem – tak jak w znaczeniu potocznym – jest ciągnięcie za pojazdem odpowiednio umocowanego za pomocą zaczepu, liny, łańcucha itp. innego pojazdu i z którego istoty wynika, że ciągnięty jest pojazd, który porusza się samodzielnie, lecz w danej chwili nie może tego czynić i dlatego jest holowany. Holowanie ma miejsce również, gdy unieruchomione jest przednie zawieszenie pojazdu i spoczywa ono na urządzeniu holowniczym (Ryszard. A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2005, s. 251).
Skoro dostarczona przez skarżącego faktura, z uwagi na sprzeczność zapisów w niej zawartych, nie dawała jednoznacznej odpowiedzi co do charakteru przejazdu dokonanego pojazdem specjalnym skarżącego, to należało rozważyć uzupełnienie materiału dowodowego.
Konieczność taka zachodziła również z tego względu, że najważniejszy dokument w postaci protokołu kontroli też nie zawierał wystarczających danych w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podał, że ustalony na podstawie protokołu kontroli stan faktyczny nie budzi wątpliwości, a z tego, że skarżący podpisał protokół wynika, że w pełni się zgadza z zawartymi w nim ustaleniami. W tym miejscu należy podkreślić, że przedmiotowy protokół zawiera zbyt mało informacji, aby na ich podstawie można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżący wykonywał w danym dniu transport drogowy. Zawarte w nim oświadczenie skarżącego "dowiadywałem się w ITD o konieczność posiadania karty opłaty za przejazd po drogach krajowych na co otrzymałem odpowiedź, iż na transport specjalistyczny nie jest wymagana" nie jest wystarczające do uznania, że skarżący wykonywał przewóz rzeczy.
W aktach administracyjnych sprawy znajdują się również dwie notatki służbowe sporządzone przez pracownika urzędu celnego z dnia [...].12.2004r. oraz z dnia [...].01.2005r., w których sporządzający je oświadczył, iż w dniu [...].09.2004r. K.N. przewoził na platformie swojego samochodu (autopomocy) uszkodzony samochód osobowy marki [...]. Jednak notatki te nie mogą stanowić dowodu w niniejszej sprawie w rozumieniu przepisów kpa. Zgodnie z treścią art. 72 kpa czynności organu administracji publicznej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności.
Adnotacją jest krótka notatka służbowa sporządzona przez pracownika organu administracji. Jednakże takich odręcznych notatek nie można uznać za dowody w sprawie. Możliwość sporządzenia adnotacji z czynności organu, przewidziana w art. 72 kpa, nie może dotyczyć ustaleń istotnych dla sprawy. Mogą to być bieżące adnotacje, pomocne wprawdzie przy rozpatrywaniu sprawy, jednakże nie obejmujące ustaleń, od których jej rozstrzygnięcie zależy lub może zależeć. Ustalenia istotne dla sprawy powinny więc spełniać warunki określone w art. 67 i nast. kpa. (por. wyrok NSA z 04.06.1982r. sygn. I SA 258/82 ONSA 1982/1/54).
W niniejszej sprawie ustalenie jaki charakter miała wykonywana przez skarżącego usługa: czy był to transport drogowy wykonywany bez uiszczenia wymaganej prawem opłaty czy też przewóz rzeczy związany z wykonywaniem funkcji pojazdu specjalnego, miało kluczowe znaczenie, bowiem od niego uzależnione było rozstrzygnięcie sprawy. Dlatego też przy ustalaniu stanu faktycznego organy winny zastosować środki dowodowe przewidziane przepisami kpa, a na okoliczność przeprowadzenia konkretnego dowodu sporządzić protokół spełniający wszystkie wymogi formalne przewidziane przez kpa. Dopiero ustalony w taki sposób bezsporny stan faktyczny może być podstawą do wydania przez organ stosownego rozstrzygnięcia
w sprawie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien więc rozważyć celowość przeprowadzenia w trybie art. 136 kpa uzupełniającego postępowania wyjaśniającego bądź zastosowania art. 138 § 2 kpa.
Oceniając ponownie materiał dowodowy w sprawie organy będą mogły w świetle całokształtu okoliczności przyjąć, że potwierdzeniem dla faktu dokonania przewozu rzeczy przez skarżącego była posiadana przez niego i okazana podczas kontroli licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy i zarejestrowana w tym zakresie działalność gospodarcza. Aczkolwiek kwestia charakteru zarejestrowanej działalności gospodarczej na dzień wykonywania usługi również wymaga dodatkowego wyjaśnienia w związku z zarzutem podniesionym w skardze.
Niedopuszczalnym natomiast było uznanie przez organy orzekające, że same te okoliczności mogły być podstawą ustalenia, że w sprawie miał miejsce przewóz rzeczy rozumiany jako transport drogowy.
Odnosząc się jeszcze do zarzutów formułowanych w toku całego postępowania przez skarżącego stwierdzić należy, że bezzasadne jest twierdzenie, iż w każdym przypadku przejazdu pojazdem specjalistycznym nie zachodzi obowiązek dokonywania opłaty przewidzianej w art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Istotne jest zwrócenie uwagi, że zgodnie z art. 2 pkt 36 ustawy z 20.06.1997r. Prawo
o ruchu drogowym, mającym zastosowanie w sprawie, pojazd specjalny to pojazd samochodowy lub przyczepa przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy należało więc przyjąć, że o ile pojazd specjalny (pomoc drogowa) oprócz wykonywania specjalnej funkcji (np. holowania) wykonuje przewóz rzeczy w postaci samochodu, to wówczas znajdą zastosowanie regulacje dotyczące transportu drogowego.
Inna sytuacja zachodziła w stanie prawnym obowiązującym do dnia 01.05.2004 r., kiedy to w/w przepis definiował pojazd specjalny jako pojazd samochodowy lub przyczepę, konstrukcyjnie nieprzeznaczone do przewozu osób lub ładunków.
Za niezasadny należało uznać zarzut skarżącego naruszenia przez organ I i II instancji punktu 2 załącznika Nr II do Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 881/92 z dnia 26.03.1992r., zgodnie z którym przewozy pojazdów uszkodzonych lub zepsutych na terytorium lub z terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej zwolnione są z wszelkich zezwoleń przewozowych, natomiast nie odnosi się w żaden sposób do obowiązku uiszczenia opłat związanych z wykonywaniem transportu drogowego.
Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w skardze i wcześniej w odwołaniu, nie mógł być przy rozstrzyganiu sprawy uznany za wiążący czy decydujący powoływany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, albowiem wydany on został w konkretnej sprawie i w dodatku dotyczył stanu faktycznego różniącego się od okoliczności niniejszej sprawy.
Niezależnie od zarzutów skargi, które okazały się niezasadne, Sąd z urzędu uwzględnił te uchybienia proceduralne organów celnych, które sprawiły, że w sprawie nie został zebrany i należycie oceniony materiał dowodowy, co pozwoliłoby wszechstronnie wyjaśnić istotne okoliczności w sprawie.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, 80, 86 kpa, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W konsekwencji orzeczono jak w pkt I i II wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, obejmujące uiszczony wpis od skargi, znajduje oparcie w art. 200 p.p.s.a.