II SA/Go 298/26Nieważność uchwały program współpracy organizacje pozarządowe 6
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miasta w sprawie programu współpracy z organizacjami pozarządowymi na 2026 rok. Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 5a ust. 10 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w związku z art. 7 i 94 Konstytucji RP, wskazując na brak w uchwale informacji o sposobie tworzenia programu i przebiegu konsultacji. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, podkreślił, że kontrola działalności administracji publicznej ma na celu badanie zgodności z prawem. Zgodnie z przepisami, istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy. Sąd zaznaczył, że legitymacja prokuratora do wniesienia skargi nie jest ograniczona przesłankami materialnoprawnymi, a jej podstawą jest ochrona praworządności. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy uchwała zawierała wszystkie wymagane przez art. 5a ust. 4 ustawy elementy, w tym informację o sposobie tworzenia programu i przebiegu konsultacji. Sąd podzielił stanowisko prokuratora, że uchwała nie zawierała tych informacji, co stanowiło istotne naruszenie prawa materialnego. Nawet późniejsza zmiana uchwały przez Radę Miasta nie wpływała na ocenę legalności pierwotnego aktu, gdyż sąd badał stan prawny i faktyczny z daty jego podjęcia. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWymogi dotyczące treści uchwał w sprawie programów współpracy z organizacjami pozarządowymi, w szczególności obowiązek informowania o konsultacjach i sposobie tworzenia programu. Znaczenie kontroli sądowej nad aktami prawa miejscowego i skutki zmian wprowadzonych po wniesieniu skargi.
Dotyczy specyficznego przepisu ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Interpretacja 'istotnego naruszenia prawa' może być różna w zależności od kontekstu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała rady gminy w sprawie programu współpracy z organizacjami pozarządowymi musi zawierać informację o sposobie tworzenia programu i przebiegu konsultacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała musi zawierać informację o sposobie tworzenia programu oraz o przebiegu konsultacji, zgodnie z art. 5a ust. 4 pkt 10 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak tej informacji w uchwale stanowi istotne naruszenie prawa materialnego, ponieważ ustawodawca w sposób enumeratywny wymienia elementy, które program musi zawierać, w tym szczegółowy opis procesu konsultacji.
Czy zmiana lub uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ gminy po wniesieniu skargi czyni zbędnym wydanie wyroku przez sąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana lub uchylenie zaskarżonego aktu prawa miejscowego nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli objęty skargą akt mógł być zastosowany do sytuacji z okresu poprzedzającego jego stwierdzenie nieważności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ocena legalności zaskarżonych aktów odbywa się według stanu prawnego i faktycznego z daty ich podjęcia, a skutek stwierdzenia nieważności uchwały działa wstecz (ex tunc), w przeciwieństwie do skutku zmiany uchwały (ex nunc).
Czy prokurator potrzebuje wcześniejszego zwrócenia się do organu o uchylenie lub zmianę aktu, aby móc wnieść skargę do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo prokuratora do wniesienia skargi nie jest poprzedzone obowiązkiem zwrócenia się do organu o uchylenie lub zmianę we własnym zakresie danego aktu lub wnioskiem do organu nadzoru o podjęcie czynności nadzorczych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy i orzecznictwo wskazujące, że prokurator może wnieść skargę w celu ochrony praworządności, a jego legitymacja nie jest ograniczona przesłankami materialnoprawnymi.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.d.p.p.i.o.w. art. 5a § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwala, po konsultacjach z organizacjami pozarządowymi, roczny program współpracy, który musi zawierać m.in. informację o sposobie tworzenia programu oraz o przebiegu konsultacji.
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 5 i 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa.
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uprawnionym do wniesienia skargi jest także prokurator.
Pomocnicze
u.d.p.p.i.o.w. art. 5a § ust. 10
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego braku informacji o sposobie tworzenia programu i przebiegu konsultacji.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia zasady stanowienia prawa miejscowego.
u.s.g. art. 91 § ust. 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru ogranicza się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prokurator może wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu oraz wnieść skargę w celu ochrony praworządności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak w uchwale informacji o sposobie tworzenia programu współpracy. • Brak w uchwale informacji o przebiegu konsultacji społecznych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu (Rady Miasta) o prawidłowym wypełnieniu obowiązków i ujawnieniu informacji w BIP.
Godne uwagi sformułowania
istotne naruszenie prawa materialnego • ochrona obiektywnego porządku prawnego • ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego z daty ich podjęcia • stwierdzenie nieważności uchwały samorządu terytorialnego [...] znosi skutki tego aktu od samego początku (ex tunc) • tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności aktu • Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał • ustawodawca wymaga informacji o przebiegu konsultacji, to wymaga dokładnego opisu czasu, w jakim te konsultacje zostały przeprowadzone, które podmioty w nich uczestniczyły, jaki wyznaczono im czas na zgłaszanie ewentualnych uwag oraz czy i jakie uwagi zgłoszono i w jaki sposób zgłoszone uwagi wpłynęły na treść podjętej uchwały.
Skład orzekający
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
przewodniczący
Jacek Jaśkiewicz
członek
Jarosław Piątek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące treści uchwał w sprawie programów współpracy z organizacjami pozarządowymi, w szczególności obowiązek informowania o konsultacjach i sposobie tworzenia programu. Znaczenie kontroli sądowej nad aktami prawa miejscowego i skutki zmian wprowadzonych po wniesieniu skargi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Interpretacja 'istotnego naruszenia prawa' może być różna w zależności od kontekstu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu współpracy samorządów z organizacjami pozarządowymi i procedury tworzenia programów współpracy. Jest to istotne dla sektora NGO i samorządów, ale może być mniej interesujące dla szerokiej publiczności.
“Nieważna uchwała samorządu: Sąd wskazuje na kluczowe błędy w konsultacjach z organizacjami pozarządowymi.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.