II SA/GO 256/25

II SA/Go 256/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Jaśkiewicz /przewodniczący/
Jarosław Piątek
Krzysztof Rogalski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.145§1 pkt 1 lit.c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 421
art.1 ust.2 pkt 2, art.2 ust.1, art.26 ust.1 pkt 2
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2023 r. L.K., obywatelka [...] zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r., na małoletnią córkę D.H., która jest obywatelką [...] i przybyła z [...] do Polski w związku z działaniami wojennymi po 23 lutego 2022 r.
Pismem z dnia [...] maja 2023 r. ZUS poinformował wnioskodawczynię o przyznaniu świadczenia wychowawczego na w/w dziecko na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. w kwocie 500 zł miesięcznie.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] ZUS wstrzymał wypłate świadczenia wychowawczego na dziecko DH. Uzasadniając decyzję organ wyjaśnił, iż na podstawie danych z rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej ustalił, że L.K. wyjechała z Polski w dniu 23 lipca 2023 r. Zgodnie z art. 26 ust. 3g ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 103 – w wersji obowiązującej w dacie wydania tej decyzji) wypłata świadczenia wychowawczego podlega wstrzymaniu, jeżeli otrzymujący te świadczenia lub to dofinansowanie obywatel Ukrainy przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, lub dziecko, na które przysługuje świadczenie lub dofinansowanie, wyjedzie z terytorium Polski. Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 2 w/w ustawy Wyjazd obywatela Ukrainy z Polski na okres powyżej 30 dni pozbawia go prawa do legalnego pobytu w Polsce na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że wypłatę świadczenia wychowawczego organ wznowi od miesiąca, w którym wstrzymał jego wypłatę, o ile wyjazd strony z Polski nie przekroczy 30 dni i strona spełni warunek zamieszkiwania w Polsce wraz z dzieckiem, na które zostało przyznane świadczenie.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] ZUS wznowił wypłatę świadczenia wychowawczego na dziecko D.H. wskazując w uzasadnieniu, iż na podstawie rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej ustalił, iż strona powróciła do Polski i nie utraciła prawa do legalnego pobytu w Polsce.
Pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. ZUS wezwał stronę do uzupełnienia złożonego wniosku o świadczenie wychowawcze na córkę, poprzez przedłożenie ważnego dokumentu potwierdzającego legalny pobyt i dostęp do rynku pracy w Polsce, w terminie 30 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Kolejnym wezwaniem z dnia [...] marca 2024 r. ZUS ponownie wezwał L.K. do uzupełnienia wniosku o świadczenie wychowawcze na córkę, ponieważ na podstawie rejestru Straży Granicznej ustalił, iż strona utraciła status UKR dnia [...] grudnia 2022 r. i posiada dokumenty wykluczające status UKR. W związku z powyższym organ wezwał stronę o doręczenie ważnego dokumentu potwierdzającego legalny pobyt i dostęp do rynku pracy w Polsce, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania.
Decyzją z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] ZUS uchylił przyznane L.K. prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko D.H. od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. wskazując, iż strona nie odpowiedziała na wezwanie i nie dostarczyła wymaganych dokumentów potwierdzających legalny pobyt i dostęp do rynku pracy w Polsce. Wypłacone świadczenie wychowawcze za okres od 1 czerwca 2023 r. do 30 kwietnia 2024 r. stanowi nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 25 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r., poz. 421).
Od w/w decyzji strona wniosła odwołanie, do którego dołączyła ona kopię karty pobytu wydaną dnia [...] września 2023 r., z której wynika, iż legitymuje się zezwoleniem na pobyt czasowy. Nadto pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. strona poinformowała organ, iż przyjechała do Polski z dziećmi w dniu [...] marca 2022 r. i otrzymała status UKR. Dnia [...] września 2023 r. otrzymała kartę pobytu. Na Ukrainę wyjechała pierwszy raz dnia [...] lipca 2023 r. i wróciła [...] sierpnia 2023 r. Drugi raz wyjechała w dniu [...] maja 2024 r. i wróciła [...] czerwca 2024 r. Pracuje na umowę o pracę, córka chodzi do liceum, natomiast syn do szkoły.
Dnia [...] marca 2025 r. Prezes ZUS wydał decyzję nr [...], z której wynika, iż utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2024 r. o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeni owy 2023/2024 na dziecko D.H. i jednocześnie przyznał L.K. świadczenie wychowawcze na dziecko D.H. na okres od 1 września 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w kwocie 500 zł miesięcznie i na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. w kwocie 800 zł miesięcznie, natomiast odmówił przyznania prawa do świadczenia za okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w związku z ponowną weryfikacją sprawy ustalił, iż strona posiada kartę pobytu potwierdzająca legalny pobyt i dostęp do rynku pracy w Polsce w okresie od 14 września 2023 r. do 22 sierpnia 2026 r. natomiast na podstawie zapisów w rejestrze Straży Granicznej organ ustalił, iż dziecko posiada legalny pobyt w Polsce w okresie od 8 marca 2022 r. do 30 września 2025 r. W okresie od 1 września 2023 r. do 31 maja 2024 r. zostały spełnione warunki do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego wynikające z ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Brak jest natomiast podstaw do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r., ponieważ w tym okresie strona nie posiada legalnego pobytu na podstawie zapisów w rejestrze Straży Granicznej, a także nie przedłożyła dokumentów potwierdzających legalny pobyt i dostęp do rynku pracy w Polsce. Nie zostały zatem spełnione warunki do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego wynikające z w/w ustaw.
Na powyższą decyzję Prezesa ZUS L.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., kwestionując jej zasadność i zgodność z prawem, wnosząc o jej uchylenie oraz wskazując, iż wraz z córką w podanym okresie legalnie przebywały w Polsce.
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie podał, iż wnioskodawczyni z dniem [...] grudnia 2022 r. utraciła legalność pobytu w Polsce na mocy przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa w związku z odnotowaniem w rejestrze informacji dokumentu wykluczającego status uchodźcy tj. pozwolenia na pobyt czasowy. Wobec nieprzedłożenia ważnego dokumentu potwierdzającego legalny pobyt i dostąp do rynku pracy w Polsce, braku zmian w rejestrze Straży Granicznej odnośnie okresu legalności pobytu, wydano decyzje o uchyleniu prawa do świadczenia za okres od 16 maja 2024 r., wydano również decyzje o zwrocie nienależenie pobranego świadczenia wychowawczego za okres od 1 czerwca 2023 r. do 30 kwietnia 2024 r. w kwocie 6700 zł na dziecko wraz z odsetkami naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty. Strona wraz z odwołaniem
dostarczyła skany paszportów dzieci, powiadomienia z [...] marca 2022 r. o nadaniu im nr PESEL oraz swoją kartę pobytu ważną od 14 września 2023 r. do 22 sierpnia 2026 r. Prezes ZUS decyzją z [...] marca 2025 r. w sprawie D.H. wydał decyzję o częściowym przyznaniu prawa do świadczenia i uchyleniu decyzji uchylającej prawo z [...] maja 2024 r. Organ przyznał prawo do świadczenia wychowawczego za okres od 1 września 2023 r. do 31 maja 2024 r. i jednocześnie odmówił prawa do świadczenia w okresie od 1 czerwca 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r.
Zakład wypłaca świadczenia w oparciu o dane zgromadzone w Rejestrze Straży Granicznej i to na osobach, które ubiegają się o wypłatę świadczeń spoczywa obowiązek dbania, by przy przekraczaniu granicy dochować formalności warunkujących wypłatę świadczeń. Zakład ustalając prawo do wypłaty świadczeń jest zobowiązany do dbania, by świadczenia były wypłacane osobom uprawnionym i nie ma wpływu na zapisy w rejestrze Straży Granicznej w oparciu, o które wypłaca świadczenia. Przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz przepisów wykonawczych mają charakter wyjątkowy i nie przewidują żadnych szczególnych okoliczności umożliwiających zastosowanie przy przyznawaniu prawa świadczenia wychowawczego innych kryteriów niż wskazane w w/w przepisach. Przepisy te nie mogą być wykładane rozszerzająco, a Zakład jest zobowiązany do rozpoznawania spraw w oparciu o dane zgromadzone w rejestrze Straży Granicznej.
Dokumentacja zgromadzona w sprawie wskazuje, że skarżąca posiada kartę pobytu potwierdzającą jej legalny pobyt i dostęp do rynku pracy w Polsce w okresie od 14 września 2023 r. do 22 sierpnia 2026 r. oraz legalność pobytu w Polsce na podstawie rejestru Straży Granicznej w okresie od 8 marca 2022 r. do 9 grudnia 2022 r. Wobec powyższego brak jest podstaw do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. ponieważ w tym okresie strona nie posiadała legalnego pobytu na podstawie zapisów w rejestrze Straży Granicznej, ani nie przedłożyła dokumentów potwierdzających legalny pobyt i dostęp do rynku pracy w Polsce na podstawie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. W myśl cytowanego art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, natomiast skarżąca w terminie 14 dni od daty zawiadomienia o tym fakcie nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Przeprowadzona w rozpoznawanej sprawie kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim zaskarżona decyzja z dnia [...] marca 2025 r. w swym rozstrzygnięciu zawiera sprzeczność. Organ po pierwsze stwierdził bowiem, iż "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" z dnia [...] maja 2024 r. o uchyleniu stronie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko D.H. na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r., z drugiej natomiast strony w tym samym rozstrzygnięciu przyznał stronie świadczenie wychowawcze na to samo dziecko na okres od 1 września 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w kwocie 500 zł miesięcznie i na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. w kwocie 800 zł miesięcznie, natomiast odmówił przyznania prawa do świadczenia za okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. Sytuację komplikuje dodatkowo podstawa prawna decyzji, w której organ wskazał m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego stanowiący, iż w wyniku rozpoznania odwołania organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.
Odnosząc się do powyższej sprzeczności należy zwrócić uwagę, iż rozstrzygnięcie decyzji jest jednym z jej konstytutywnych elementów, tj. elementów przesądzających o jej bycie prawnym. Jako takie musi być zredagowane w sposób jasny i zrozumiały dla adresata decyzji i niewymagający dodatkowych wyjaśnień ze strony organu, a także nie pozostawiać wątpliwości co do zakresu przyznanego prawa, odmowy przyznania prawa lub nałożonego obowiązku. Rozstrzygnięcie powinno być tak sformułowane, by było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Gdańsk 2020, art. 107, teza 10, LEX 2020). Rozstrzygnięcie jest jednym z najważniejszych, immanentnych składników decyzji (postanowienia) i nie jest możliwe zastąpienie go uzasadnieniem decyzji (wyrok NSA z 10 stycznia 2017 r., II OSK 910/15, orzeczenia.nsa.gov.pl)
Nadto jakkolwiek uzasadnienie decyzji stanowi jej obowiązkowy element, to rolą uzasadnienia jest wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia, a nie inkorporowanie tego rozstrzygnięcia w części ani w całości. Nie z uzasadnienia ma wynikać konkretne rozstrzygnięcie organu, lecz z sentencji decyzji. Nie można, nawet w prawidłowym i precyzyjnym uzasadnieniu decyzji, doszukiwać się władczego rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach strony. W doktrynie i orzecznictwie podkreślono, że rozstrzygnięcia decyzji nie można wyprowadzać z treści jej uzasadnienia (wyroki NSA z 12 kwietnia 1999 r., IV SA 1886/96 oraz z dnia 24 maja 2023 r., III OSK 4/22; P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2019, art. 107, teza 17, Lex 2020).
Wobec powyższego sposób sformułowania przez organ odwoławczy sentencji zaskarżonej decyzji jest niewątpliwie nieprawidłowy, niezgodny z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. tym bardziej, iż sprawa dotyczy sfery praw strony związanych z wychowaniem dziecka i z tego punktu widzenia zakres przyznanego stronie prawa do świadczenia wychowawczego lub odmowa przyznania tego prawa nie może budzić wątpliwości interpretacyjnych.
Poza tym, jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przyczyną odmowy przyznania stronie świadczenia wychowawczego na córkę w okresie od 1 czerwca 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. (przy założeniu, że wydanie takiego rozstrzygnięcia było rzeczywiście intencją organu), było to, iż w tym okresie strona nie posiadała legalnego pobytu na podstawie zapisów w rejestrze Straży Granicznej, a także nie przedłożyła dokumentów potwierdzających legalny pobyt i dostęp do rynku pracy w Polsce, nie zostały zatem spełnione warunki do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego. Jak wynika z załączonego do akt sprawy wydruku z rejestru Straży Granicznej dotyczącego skarżącej, utraciła ona legalny status pobytu w Polsce z dniem [...] grudnia 2022 r., przy czym jako powód wydruk ten wskazuje dokument wykluczający status uchodźcy wojennego, natomiast poniżej na wydruku znajduje się adnotacja "zezwolenie na pobyt czasowy" bez skonkretyzowania w sposób jednoznaczny, o jaki konkretnie dokument z jakiej daty chodzi. Podobnie w zaskarżonej decyzji okoliczność ta nie została wyjaśniona. Tymczasem po pierwsze, w myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji powinno zawierać m.in. wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł, natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia tego wymogu w zakresie wskazania, na podstawie jakiego konkretnie dokumentu organ ustalił okoliczność braku legalności pobytu strony na terytorium Polski od dnia 9 grudnia 2022 r., poprzestając jedynie na powołaniu się w tym względzie na rejestr Straży Granicznej. Po drugie natomiast, wprawdzie istotnie – jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji – w myśl art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje m.in. cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jednakże równocześnie prawo to przysługuje także – wprawdzie w dość ograniczonych przypadkach, po spełnieniu ściśle określonych ustawowych przesłanek – cudzoziemcom przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c, lit. e oraz lit. f). Organ nie poruszył tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, gdy tymczasem w ocenie Sądu było to wymagane (choćby w postaci krótkiego odniesienia się, czy strona spełnia przesłanki wynikające z tych przepisów, czy też nie), zwłaszcza w kontekście faktu, iż na wydruku z rejestru Straży Granicznej widnieje właśnie wzmianka o zezwoleniu na pobyt czasowy jako "dokumencie wykluczającym status uchodźcy wojennego".
Nadto zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy pomocowej, jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 30 września 2025 r. Za legalny uznaje się także pobyt dziecka urodzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez matkę, która jest osobą określoną w zdaniu pierwszym, w okresie dotyczącym matki, o ile dziecko to nie jest obywatelem polskim ani obywatelem innego niż Rzeczypospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, przysługuje prawo do różnego rodzaju świadczeń, w tym świadczenia wychowawczego, jeżeli zamieszkuje z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - odpowiednio na zasadach i w trybie określonych w tych przepisach, z wyłączeniem warunku posiadania karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" (art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy pomocowej).
W kontekście powyższych przepisów ustawy pomocowej należy mieć na uwadze, iż zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 26 tej ustawy ZUS weryfikuje prawo do świadczenia wychowawczego, w szczególności na podstawie danych dostępnych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3 (zawierającego m.in. informacje o dacie wjazdu i wyjazdów z terytorium RP) i z rejestru PESEL (zawierającego informację o statusie cudzoziemca – UKR). Nie oznacza to jednak ograniczenia postępowania dowodowego wyłącznie do sprawdzenia danych rejestrowych, w szczególności w rejestrze, o którym mowa w art. 3 ust. 3, co miało miejsce w kontrolowanej sprawie. W systemie teleinformatycznym mogą bowiem znajdować się nieścisłości i braki. Tymczasem obowiązujące przepisy prawa uzależniają przyznanie świadczenia wychowawczego od legalności pobytu, a nie od dokonania odpowiedniej adnotacji w rejestrze. Niewątpliwie przedmiotowy rejestr stanowi dowód legalnego pobytu w Polsce, jednakże nie może to prowadzić do uznania, że jest to wyłączny dopuszczalny dowód w tym zakresie (por. m.in. wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 sierpnia 2024 r., II SA/Ke 257/24). W takiej sytuacji, to nie ZUS, a w istocie Komendant Główny Straży Granicznej decydowałby o prawie do świadczenia wychowawczego.
W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 107 § 1 pkt 5 oraz § 3 p.p.s.a., a także art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegającym na niepełnym zgromadzeniu i ocenie materiału dowodowego.
Biorąc zatem pod uwagę wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając ponownie sprawę ZUS będzie związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w niniejszym uzasadnieniu, tzn. w oparciu o dostępne środki dowodowe powinien zweryfikować kwestię utraty bądź nie legalności pobytu skarżącej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, zwłaszcza w kontekście tego, z czego konkretnie utrata statusu legalnego pobytu skarżącej miałaby wynikać, następnie powtórnie przeanalizować prawo skarżącej do świadczenia wychowawczego w okresie objętym postępowaniem, w tym w świetle treści art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a także dać wyraz swemu stanowisku w decyzji zawierającej jednoznaczne i nie budzące wątpliwości interpretacyjnych rozstrzygnięcie oraz wskazać w uzasadnieniu decyzji przesłanki tego rozstrzygnięcia i dowody, na których się oparł (art. 153 p.p.s.a.).