II SA/GO 256/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi L.K. na decyzję Prezesa ZUS uchylającą świadczenie wychowawcze na dziecko D.H. ZUS początkowo przyznał świadczenie, następnie wstrzymał je z powodu wyjazdu wnioskodawczyni z Polski, a potem wznowił. Kolejne wezwania do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające legalny pobyt i dostęp do rynku pracy doprowadziły do uchylenia świadczenia. Prezes ZUS utrzymał w mocy tę decyzję, jednocześnie częściowo przyznając świadczenie na inny okres. Sąd administracyjny uchylił decyzję Prezesa ZUS, stwierdzając sprzeczność w rozstrzygnięciu, niepełne zgromadzenie i ocenę materiału dowodowego oraz naruszenie przepisów postępowania. Sąd wskazał, że organ nieprawidłowo sformułował sentencję decyzji i nie wyjaśnił wystarczająco podstaw do uznania braku legalności pobytu skarżącej, zwłaszcza w kontekście posiadanej karty pobytu i zezwolenia na pobyt czasowy. Sąd podkreślił, że rejestr Straży Granicznej nie jest wyłącznym dowodem legalności pobytu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu cudzoziemców w kontekście świadczeń socjalnych, wymogi formalne decyzji administracyjnych, zakres kontroli sądowej nad decyzjami ZUS.
Dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Ukrainy i świadczeń wychowawczych, ale zasady dotyczące dowodów i formy decyzji mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja organu administracji publicznej zawierająca sprzeczne rozstrzygnięcie jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja zawierająca sprzeczne rozstrzygnięcie jest wadliwa i narusza prawo.
Uzasadnienie
Rozstrzygnięcie decyzji musi być jasne, zrozumiałe i jednoznaczne, nie może budzić wątpliwości interpretacyjnych. Nie można go zastępować ani uzupełniać uzasadnieniem.
Czy rejestr Straży Granicznej jest jedynym dowodem potwierdzającym legalność pobytu cudzoziemca w Polsce w kontekście świadczeń socjalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rejestr Straży Granicznej stanowi dowód legalnego pobytu, ale nie jest wyłącznym dowodem w tym zakresie. Mogą być brane pod uwagę inne dokumenty i dowody.
Uzasadnienie
Systemy teleinformatyczne mogą zawierać nieścisłości. Obowiązujące przepisy uzależniają przyznanie świadczenia od legalności pobytu, a nie od adnotacji w rejestrze. Ograniczenie postępowania dowodowego tylko do rejestru jest niewystarczające.
Jakie dokumenty potwierdzają legalny pobyt i dostęp do rynku pracy w Polsce dla cudzoziemców ubiegających się o świadczenia wychowawcze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje m.in. cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją 'dostęp do rynku pracy', ale także tym przebywającym na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, po spełnieniu określonych przesłanek.
Uzasadnienie
Organ nie uwzględnił możliwości przyznania świadczenia na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, mimo że wzmianka o nim pojawiła się w rejestrze Straży Granicznej jako dokumencie wykluczającym status uchodźcy wojennego.
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego mające wpływ na wynik sprawy.
u.p.w.d. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Określa przesłanki przyznania świadczenia wychowawczego, w tym dla cudzoziemców posiadających kartę pobytu z adnotacją 'dostęp do rynku pracy' lub zezwolenie na pobyt czasowy.
u.p.w.d. art. 26 § 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Reguluje przyznawanie świadczenia wychowawczego obywatelom Ukrainy, w tym w oparciu o dane z rejestrów publicznych.
u.p.o.u. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Uznanie pobytu obywatela Ukrainy za legalny do dnia 30 września 2025 r. pod pewnymi warunkami.
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji, w tym dotyczące rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, w tym wskazanie faktów i dowodów.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
u.p.w.d. art. 25
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Dotyczy nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego.
u.p.o.u. art. 26 § 3g
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego w przypadku wyjazdu obywatela Ukrainy z Polski.
u.p.o.u. art. 11 § 2
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Wyjazd obywatela Ukrainy z Polski na okres powyżej 30 dni pozbawia go prawa do legalnego pobytu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa i wskazaniami co do dalszego postępowania.
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzeczność rozstrzygnięcia decyzji Prezesa ZUS. • Niewystarczające postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia legalności pobytu skarżącej. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących legalności pobytu cudzoziemców.
Godne uwagi sformułowania
Rozstrzygnięcie decyzji jest jednym z jej konstytutywnych elementów, tj. elementów przesądzających o jej bycie prawnym. • Nie można, nawet w prawidłowym i precyzyjnym uzasadnieniu decyzji, doszukiwać się władczego rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach strony. • Rejestr Straży Granicznej stanowi dowód legalnego pobytu, jednakże nie może to prowadzić do uznania, że jest to wyłączny dopuszczalny dowód w tym zakresie.
Skład orzekający
Jacek Jaśkiewicz
przewodniczący
Jarosław Piątek
członek
Krzysztof Rogalski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu cudzoziemców w kontekście świadczeń socjalnych, wymogi formalne decyzji administracyjnych, zakres kontroli sądowej nad decyzjami ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Ukrainy i świadczeń wychowawczych, ale zasady dotyczące dowodów i formy decyzji mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i problemów z jego przyznawaniem dla obywateli Ukrainy, a także błędów proceduralnych organu. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego.
“ZUS odmówił świadczenia wychowawczego przez błąd w rejestrze? Sąd wskazuje na kluczowe dowody, których organ nie wziął pod uwagę.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.