II SA/Go 143/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2023-04-26
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowytachografkarta kierowcykara pieniężnakontrolaustawa o transporcie drogowymrozporządzenie UEodpowiedzialność przewoźnika

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy transportowego na decyzję nakładającą karę pieniężną za jazdę bez zalogowanej karty kierowcy do tachografu.

Przedsiębiorca R.R. skarżył decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2000 zł za to, że jego kierowca wykonywał przewóz drogowy bez zalogowanej karty kierowcy do tachografu. Skarżący argumentował, że kierowca mógł kontynuować jazdę bez karty przez 15 dni w określonych sytuacjach i wnosił o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony. Sąd uznał, że kierowca rozpoczął jazdę bez karty, nie zgłosił jej zagubienia, a przepis o 15 dniach dotyczy powrotu do bazy, a nie rozpoczęcia trasy. Sąd oddalił skargę, uznając prawidłowość ustaleń organów administracji.

Sprawa dotyczyła skargi przedsiębiorcy R.R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) nakładającą karę pieniężną w wysokości 2000 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf cyfrowy przez kierowcę nieposiadającego własnej, ważnej karty kierowcy. Kontrola wykazała, że kierowca K.K. wykonywał przewóz bez zalogowanej karty, tłumacząc się jej zgubieniem. Przedsiębiorca w odwołaniu i skardze podnosił, że kierowca mógł kontynuować jazdę bez karty przez maksymalnie 15 dni, pod warunkiem udowodnienia niemożności jej użycia, a także zarzucał naruszenie przepisów KPA poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony. Sąd administracyjny uznał, że kierowca rozpoczął jazdę bez karty, nie zgłosił jej zagubienia, a przepis art. 29 ust. 5 rozporządzenia UE nr 165/2014 dopuszcza jazdę bez karty jedynie w celu powrotu do bazy, a nie rozpoczęcia trasy. Sąd stwierdził również, że nie było podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d. (brak wpływu na powstanie naruszenia), gdyż zaniedbania kierowcy wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych u przedsiębiorcy. Oddalono skargę, uznając prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych organów administracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis dopuszczający jazdę bez karty kierowcy przez 15 dni dotyczy sytuacji powrotu pojazdu do bazy, a nie rozpoczęcia nowego zadania transportowego. Dodatkowo, kierowca musi zgłosić zagubienie karty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 29 ust. 5 rozporządzenia UE nr 165/2014 pozwala na jazdę bez karty jedynie w celu powrotu do bazy, pod warunkiem udowodnienia niemożności jej użycia. Rozpoczęcie trasy bez karty, bez zgłoszenia jej zagubienia, nie mieści się w tej dyspozycji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (30)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 7 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym art. 33 § ust. 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym art. 29 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym art. 29 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym art. 29 § ust. 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym art. 29 § ust. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym art. 29 § ust. 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym art. 27 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym art. 27 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym art. 34 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym art. 34 § ust. 4

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

u.t.d. art. 93 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92b § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 86

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189d

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189a § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kierowca rozpoczął jazdę bez zalogowanej karty kierowcy, nie zgłosił jej zagubienia, a przepis o 15 dniach jazdy bez karty dotyczy powrotu do bazy, a nie rozpoczęcia trasy. Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za naruszenia wynikające z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych i kontrolnych w firmie, a nie tylko z bezpośredniego nadzoru nad kierowcą. Materiały dowodowe były wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, co uzasadniało odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony jako dowodu subsydiarnego.

Odrzucone argumenty

Kierowca mógł kontynuować jazdę bez karty przez 15 dni, ponieważ zgubił kartę i nie mógł jej użyć. Naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć (art. 92c u.t.d.). Naruszenie przepisów KPA poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie decyzji GITD. Organ II instancji nie rozpoznał sprawy merytorycznie, ograniczając się do weryfikacji zarzutów odwołania.

Godne uwagi sformułowania

przedsiębiorcę obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań zatrudnionych przez niego kierowców. Wyjątki, o których mowa w tym przepisie, nie obejmują sytuacji będących wynikiem zachowania kierowcy, a które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych, w szczególności w zakresie prawidłowej organizacji pracy kierowców oraz ich kontroli i dyscyplinowania. Dowód ten jest dowodem subsydiarnym i przeprowadza się go tylko wtedy, gdy po wyczerpaniu innych środków dowodowych pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla sprawy.

Skład orzekający

Krzysztof Rogalski

przewodniczący sprawozdawca

Michał Ruszyński

sędzia

Jarosław Piątek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących używania kart kierowcy w tachografach, odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia kierowców oraz zasad prowadzenia postępowań administracyjnych w sprawach transportowych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów UE oraz krajowych w zakresie tachografów i kar pieniężnych w transporcie drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu w transporcie drogowym – używania tachografów i kart kierowcy. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, pokazuje praktyczne aspekty odpowiedzialności przewoźnika.

Jazda bez karty kierowcy: kiedy przewoźnik odpowiada za błędy kierowcy?

Dane finansowe

WPS: 2000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 143/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-04-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jarosław Piątek
Krzysztof Rogalski /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
art. 92a ust. 1, ust. 7, art. 92c ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Dyka-Tarnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi R.R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Dnia [...] października 2021 r. około godz. 8.30 w miejscowości [...] funkcjonariusze Inspektoratu Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę autobusu marki [...] o nr rej. [...], którym kierował K.K., wykonujący transport drogowy osób z [...] do [...] w imieniu przedsiębiorcy R.R., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą T. Kontrola wykazała, że kierowca wykonywał przewóz bez zalogowanej karty do tachografu.
Pismem z dnia [...] października 2021 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia lp. 6.3.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1857 ze zm. dalej w skrócie u.t.d.).
Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na R.R. karę pieniężną w wysokości 2.000 zł stosownie do art. 92a ust. 1 oraz art. 93 ust. 1 u.t.d. za naruszenie wskazane w załączniku nr 3 lp. 6.3.1 do w/w ustawy, polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf cyfrowy przez kierowcę nieposiadającego własnej, ważnej karty kierowcy.
Od powyższej decyzji R.R. wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie art. 7, 77 § 1, art. 107 § 3, art., 78 § oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – w wersji obowiązującej w dacie kontroli oraz w/w decyzji, dalej w skrócie k.p.a.) poprzez brak jednoznacznych ustaleń faktycznych w sprawie oraz nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań wnioskowanych świadków. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych strona odniosła się do odmowy przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, wskazała na ciężar dowodu w sprawach administracyjnych, naczelne zasady postępowania administracyjnego tj. praworządności i prawdy obiektywnej oraz na wadliwe uzasadnienie decyzji.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił m.in., iż jak wynika z materiału dowodowego w postaci m.in. protokołu kontroli, okazanych dokumentów, protokołu przesłuchania świadka, danych z Centralnej Ewidencji Kierowców, a w szczególności danych cyfrowych z tachografu, w dniu [...] października 2021 r. kierowca K.K. wykonywał w imieniu strony przewóz drogowy bez zalogowanej karty kierowcy do tachografu. Poddany kontroli autobus wyposażony był w tachograf cyfrowy. Kierujący wyjaśnił, że przed wyjazdem w trasę nie mógł znaleźć karty (najprawdopodobniej została w domu, lub w prywatnym pojeździe), więc zdecydował kierować pojazdem bez swojej karty (jazda rozpoczęta w [...] od godz. 2:15 dnia [...] października 2021 r. do zatrzymania do kontroli o godzinie 8:30). Kierowca oświadczył, że nigdy wcześniej nie wykonywał przewozów bez zalogowanej karty do tachografu. Zeznał, że rozpoczął jazdę pod domem właściciela R.R., którego nie poinformował o zgubieniu karty ze względu na wczesną porę wyjazdu (właściciel został poinformowany o tej okoliczności dopiero po kontroli). Ponadto okazał wydruki z tachografu z [...] oraz [...] października 2021 r.
Na podstawie protokołu kontroli oraz analizy zabezpieczonych danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe organ odwoławczy ustalił następujące przypadki kierowania pojazdem bez zalogowanej karty do tachografu:
1) jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 1 h 31 min od [...] października 2021 r. od godz. 04:56 do [...] października 2021 r. do godz. 15:28,
2) jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 3 h 16 min od [...] października 2021 r. od godz. 04:56 do [...] października 2021 r. do godz. 14:56,
3) jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 4 h 18 min od [...] września 2021 r. od godz. 07:58 do [...] września 2021 r. do godz. 23:04,
4) jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 1 h 34 min od [...] września 2021 r. od godz. 04:55 do [...] września 2021 r. do godziny 11:58,
5) jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 4 h 17 min od [...] września 2021 r. od godz. 04:55 do [...] września 2021 r. do godz. 22:47,
6) jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 1 h 26 min od [...] września 2021 r. od godz. 04:56 do [...] września 2021 r. do godz. 06:22.
Ustalony w trakcie kontroli stan faktyczny polegający na wykonywaniu przewozu pojazdem wyposażonym w tachograf cyfrowy bez zalogowanej karty kierowcy zakwalifikowano jako naruszenie określone w lp. 6.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Przebieg kontroli został opisany w protokole kontroli z dnia [...] października 2021 r., Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego.
W toku wszczętego postępowania skarżący pismami z [...] listopada 2021 r. wskazał na brak podstaw do nałożenia kary podnosząc, że żaden przepis rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. nie konstruuje bezwzględnego zakazu wykonania przez kierowcę przewozów w sytuacji zagubienia karty kierowcy i rejestracji okresów prowadzenia pojazdów przez kierowców pojazdów za pomocą wydruków, o których mówi art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 3821. Jednocześnie kierowca może wykonywać jazdę bez karty kierowcy w maksymalnym okresie 15 dni kalendarzowych lub dłużej pod warunkiem udowodnienia niemożności przedstawienia lub użycia karty. Dodatkowo, na podstawie pisma informacyjnego z Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych z dnia [...] grudnia 2021 r. ustalono, że nigdy nie wpłynęło zgłoszenie o zagubieniu/kradzieży karty kierowcy nr [...].
W odpowiedzi na powyższą argumentację organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 27 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 kierowca, który nie włożył karty do tachografu, zgubił swoją kartę, nie zgłosił faktu zgubienia karty i nie uzyskał karty zastępczej nie może wykonywać przewozu drogowego. Przepis art. 29 ust. 5 w/w rozporządzenia dopuszcza jedynie możliwość kontynuowania przewozu bez karty kierowcy przez maksymalnie 15 dni kalendarzowych lub w dłuższym okresie, jeśli konieczny jest powrót pojazdu do bazy, pod warunkiem że kierowca może wykazać brak możliwości przedstawienia lub użycia karty podczas tego okresu. Powyższe nie miało miejsca w niniejszej sprawie, gdyż jak zeznał kierowca zgubił swoją kartę i nie zgłosił tego faktu do organu ją wydającego przed rozpoczęciem przewozu.
W ocenie GITD argumenty podniesione w odwołaniu nie zasługiwały na uwzględnienie. Postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. oraz prawa materialnego. Organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy, prawidłowej oceny stanu faktycznego, jako dowody dopuścił wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia i zgodnie z prawem nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2.000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf cyfrowy przez kierowcę nieposiadającego własnej, ważnej karty kierowcy. Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie został ustalony zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Ustalenia stwierdzone w protokole kontroli zostały zaakceptowane przez kierowcę, który podpisał protokół kontroli bez uwag. Ponadto w zebranym materiale dowodowym brak dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organu I instancji, przy czym w ocenie organu strona takiego dowodu również nie przedstawiła.
Od przedsiębiorcy organizującego przewozu wymaga się zachowania należytej staranności w podejmowanych działaniach oraz prawidłowego zabezpieczenia, zorganizowania zadania przewozowego, a następnie jego właściwej kontroli. Jednocześnie materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawierał przesłanek dających możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. W niniejszym stanie faktycznym przesłanką odpowiedzialności jest jedynie stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Sam fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca, nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę z odpowiedzialności. Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych z art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
W ocenie organu odwoławczego na uwzględnienie nie zasługiwał wniosek dowodowy o przesłuchanie strony. Dowód ten jest dowodem subsydiarnym i zgodnie z art. 86 k.p.a. przeprowadza się go po wyczerpaniu środków dowodowych lub gdy z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie wszystkie fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione przy pomocy dowodów z dokumentów i zeznań świadka, więc dowód z przesłuchania strony nie mógł być przeprowadzony. Dowód z przesłuchania stron, w odróżnieniu od dowodu z zeznań świadków, jest środkiem dowodowym posiłkowym, dopuszczalnym jedynie w ostateczności, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W innych okolicznościach tego rodzaju dowód nie może być w ogóle przeprowadzony. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wyczerpujący, wiarygodny i spójny, a przeprowadzenie kolejnych dowodów miałoby na celu jedynie przedłużenie postępowania. Jednocześnie materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy w pełni potwierdza fakt naruszenia przepisów przez stronę.
W odniesieniu do wysokości kary, art. 92 a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej. Regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie u.t.d. są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru naruszenia. Ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, incydentalnego charakteru naruszenia, czy też rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę.
Na powyższą decyzję GITD R.R., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu
z przesłuchania strony, mimo wniosku przedsiębiorcy wskazującego, iż okoliczności
faktyczne ustalone na podstawie przesłuchania przedsiębiorcy będą miały istotne znaczenie dla sprawy,
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez pominięcie milczeniem przez organ
poszczególnych twierdzeń jak i wyjaśnień strony,
- art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia – naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji WITD z dnia [...] grudnia 2021 r. w sytuacji, gdy organ zobligowany był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., iż zgodnie z wynikającą z art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest sama weryfikacja decyzji, lecz ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i rozpoznanie sprawy administracyjnej. Organ II instancji nie może ograniczać się do samego zbadania zarzutów odwołania, bowiem jego wniesienie powoduje przejęcie przez organ odwoławczy kompetencji do załatwienia sprawy administracyjnej, co powinno się odbyć w pierwszej kolejności przez wydanie decyzji merytorycznej. Natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji GITD jest lakoniczne i nie odnosi się do wyjaśnień i zarzutów podnoszonych przez stronę postępowania.
Organ m.in. nie ustosunkował się do wyjaśnień strony co do braku bezwzględnego zakazu wykonywania przez kierowcę przewozów w sytuacji zagubienia karty kierowcy i rejestracji okresów prowadzenia pojazdów przez kierowców za pomocą wydruków, o których mowa w rozporządzeniu nr 3821, jak i wskazania, iż jednocześnie kierowca może wykonywać jazdę bez karty kierowcy w maksymalnym okresie 15 dni kalendarzowych lub dłużej pod warunkiem udowodnienia niemożności przedstawienia karty lub użycia karty. Organ nie wskazał, z jakiego powodu, pomimo treści art. 29 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r., odmówił kierowcy prawa do wykonywania jazdy bez karty kierowcy w maksymalnym okresie 15 dni kalendarzowych, a tym samym nie uzasadnił wydanej decyzji. Z uwagi na powyższe brak prawidłowego uzasadnienia decyzji skutkuje naruszeniem nie tylko art. 107 § 3 k.p.a., ale również art. 11 k.p.a.
Ponadto przedsiębiorca wnioskowanym dowodem przesłuchania strony miałby możliwość potwierdzenia właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w prowadzeniu przewozów drogowych, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów z zakresu transportu drogowego, a w konsekwencji wykazania, że w sprawie wystąpiła wynikająca z art. 92c ust. 1 u.t.d. przesłanka wyłączająca odpowiedzialność przedsiębiorcy za powstałe naruszenie. Jednakże w ocenie organu wniosek dowodowy o przesłuchanie strony nie zasługiwał na uwzględnienie. Tymczasem żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli jego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy. W niniejszej sprawie obowiązkiem organów było przede wszystkim dopuszczenie dowodu z przesłuchania strony. Nie było żadnej podstawy, aby tego dowodu nie przeprowadzać. W szczególności, skoro strona zamierza za ich pomocą wykazać fakty przeciwne do przyjętych za ustalone przez organ, dowody te uznać trzeba za przydatne do wyjaśnienia sprawy. W przeciwnym wypadku materiał dowodowy będzie niekompletny, nie zostanie zgromadzony wyczerpująco. Tylko zaś na podstawie całokształtu materiału dowodowego, tzn. wszystkich dostępnych dowodów mających znaczenie dla wyjaśnienia istoty sprawy organ ma prawo ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
Ustalenie istotnych okoliczności sprawy leży w głównej mierze po stronie organu, jednakże przedsiębiorca będący podmiotem postępowania administracyjnego nie może pozostawać w tym przypadku bierny, oczekując wyłącznie na efekt działań organów. Ma on uprawnienie i jednocześnie obowiązek współdziałania z organami w wyjaśnianiu
sprawy, w tym do przedkładania lub wnioskowania o przeprowadzenie dowodów mogących wyjaśnić istotę sprawy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] stycznia 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] o nałożeniu na R.R. kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf cyfrowy przez kierowcę nieposiadającego własnej, ważnej karty kierowcy.
Zgodnie z art. 33 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE L 2014.60.1 przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Państwa członkowskie mogą jednak uzależnić taką odpowiedzialność od naruszenia przez przedsiębiorstwo transportowe ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu i art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
W myśl art. 29 ust. 1 w/w rozporządzenia organy wydające karty kierowcy prowadzą rejestr kart wydanych, skradzionych, zagubionych lub uszkodzonych w okresie odpowiadającym przynajmniej okresowi ich ważności. W przypadku gdy karta kierowcy zostanie uszkodzona lub działa wadliwie, kierowca zwraca ją do właściwego organu państwa członkowskiego jego normalnego miejsca zamieszkania. Kradzież karty kierowcy musi zostać formalnie zgłoszona właściwemu organowi państwa, w którym dokonano kradzieży (art. 29 ust. 2). Zaginięcie karty kierowcy musi zostać zgłoszone w drodze formalnego zawiadomienia właściwych organów państwa członkowskiego, które ją wydało oraz właściwych organów państwa członkowskiego, które stanowi normalne miejsce zamieszkania kierowcy, o ile są to różne państwa (art. 29 ust. 3). W przypadku gdy karta kierowcy została uszkodzona, działa wadliwie, została zagubiona lub skradziona, kierowca musi w terminie siedmiu dni kalendarzowych wystąpić o kartę zastępczą do właściwych organów w państwie członkowskim swojego normalnego miejsca zamieszkania. Organy te wydają kartę zastępczą w ciągu ośmiu dni roboczych od dnia otrzymania szczegółowego wniosku o jej wydanie (art. 29 ust. 4). Z kolei w myśl art. 29 ust. 5 w/w rozporządzenia, w sytuacjach określonych w ust. 4 kierowca może kontynuować jazdę bez karty kierowcy przez maksymalnie 15 dni kalendarzowych lub w dłuższym okresie, jeśli konieczny jest powrót pojazdu do bazy, pod warunkiem że kierowca może wykazać brak możliwości przedstawienia lub użycia karty podczas tego okresu.
Jak wynika z art. 27 ust. 1 w/w rozporządzenia, karta kierowcy jest imienna. Kierowca może posiadać nie więcej niż jedną ważną kartę kierowcy i jest uprawniony do posługiwania się jedynie jego własną imienną kartą kierowcy. Kierowca nie może posługiwać się kartą uszkodzoną lub kartą, której okres ważności upłynął (art. 27 ust. 2). Kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Wykresówki ani karty kierowcy nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów lub jest konieczne do wprowadzenia symbolu państwa po przekroczeniu granicy. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona (art. 34 ust. 1). Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd (art. 34 ust. 4).
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej, przy czym w myśl art. 92a ust. 7 pkt 1 tej ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy. Treść lp. 6.3.1. tego załącznika sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf cyfrowy przez kierowcę nieposiadającego własnej, ważnej karty kierowcy karą pieniężną w kwocie 2.000 zł.
Odnosząc się do przywołanych wyżej przepisów, a także wywodzonej przez skarżącego z art. 29 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 przesłanki wyłączenia odpowiedzialności, mającej znajdować zastosowanie w niniejszej sprawie, należy zwrócić uwagę, iż przepis ten pozwala wprawdzie na kontynuowanie jazdy bez karty kierowcy przez maksymalnie 15 dni kalendarzowych lub w okresie dłuższym – ale jeśli konieczny jest powrót pojazdu do bazy – pod warunkiem że kierowca może wykazać brak możliwości przedstawienia lub użycia karty podczas tego okresu. Jak wskazuje treść tego przepisu, jego materialnoprawne przesłanki nie są spełnione, jeśli kierowca wyjeżdża z bazy i rozpoczyna trasę już bez karty kierowcy, bowiem pozwala on jedynie na powrót pojazdu do bazy bez karty kierowcy. Nie ma zatem żadnych podstaw do formułowania w oparciu o powyższy przepis poglądu o możliwości rozpoczęcia zadania transportowego, a następnie kontynuowania jazdy bez karty kierowcy przez 15 dni bez konsekwencji przewidzianych prawem.
Tymczasem jak wskazują okoliczności niniejszej sprawy, kierowca K.K. wykonywał w imieniu skarżącego przewóz drogowy, rozpoczynając jazdę w [...] dnia [...] października 2021 r. o godz. 2:15 pod domem pracodawcy – już bez zalogowanej do tachografu karty kierowcy – zmierzając do [...].
Dodatkowo, na podstawie pisma informacyjnego Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych z dnia [...] grudnia 2021 r. ustalono w toku postępowania administracyjnego, że nigdy nie wpłynęło zgłoszenie o zagubieniu bądź kradzieży karty kierowcy nr [...]. Oznacza to, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane bez naruszenia omówionych wyżej przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r., a w szczególności jego art. 29 ust. 5, jak również bez naruszenia art. 92a ust. 1 i ust. 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 6.3.1. załącznika nr 3 do tej ustawy.
W myśl art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Odnośnie zarzutu braku wpływu skarżącego na powstanie naruszenia – w ocenie strony zaistniałego wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, a w konsekwencji niezastosowania przywołanego art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. – należy wskazać, iż przedsiębiorcę obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań zatrudnionych przez niego kierowców. Wyjątki, o których mowa w tym przepisie, nie obejmują sytuacji będących wynikiem zachowania kierowcy, a które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych, w szczególności w zakresie prawidłowej organizacji pracy kierowców oraz ich kontroli i dyscyplinowania. Przesłanki egzoneracyjne określone w przepisach u.t.d. nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których profesjonalny podmiot przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Nie wystarczy samo tylko zakwestionowanie przez przedsiębiorcę jego odpowiedzialności. Obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nie jest ograniczony do tych przypadków, kiedy możliwe jest sprawowanie bezpośredniej kontroli nad kierowcą. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Z uwagi na powyższe takie rozumienie tego obowiązku w istocie powodowałoby, że przedsiębiorca mógłby powołać się na okoliczność "braku wpływu", czy "okoliczności których nie mógł przewidzieć" w każdym przypadku naruszenia przepisów przez kierowcę. Dlatego też w dyspozycji art. 92b ust. 1, jak i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje będące wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych i kontrolnych w przedsiębiorstwie. Nawet jeśli pracujący u strony kierowca dopuścił się naruszenia przepisów bez jego zgody i wiedzy, to przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za osoby, którymi posługuje się przy wykonywaniu swojej działalności.
Jeśli chodzi o podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony, dowód ten jest dowodem subsydiarnym, który może zostać przeprowadzony wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki określone przepisem art. 86 k.p.a. Wbrew zarzutowi skargi zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i uwzględnia wszystkie istotne okoliczności sprawy, przy czym z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż materiał ten został oceniony wszechstronnie i prawidłowo. W sprawie wypełniono także obowiązki wynikające z zasad postępowania administracyjnego i zgromadzono w aktach sprawy dowody konieczne do prawidłowego jej rozstrzygnięcia. W sprawie nie było konieczne przesłuchanie ani dodatkowych świadków, ani strony. Skarżący wywiódł, że wnioskowanym dowodem zamierzał wykazać utrzymanie właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w prowadzeniu przewozów drogowych, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów z zakresu transportu drogowego. Jednakże nie podał lub choćby nie zasygnalizował, jakie konkretnie niezależne od niego, wyjątkowe i ponadprzeciętne okoliczności były przyczyną tego, że kierowca dopuścił się wskazanego w decyzji naruszenia prawa, za które skarżący nie może odpowiadać.
Brak jest również podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie GITD jako organ II instancji ograniczył się jedynie do samego zbadania zarzutów podniesionych w odwołaniu, nie rozpatrując sprawy w całości i nie wydając decyzji co do meritum. Okoliczność, że organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, podobnie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i na jego podstawie wysnuł takie same wnioski nie świadczy o tym, że nie rozpoznał ponownie sprawy administracyjnej zgodnie z wynikającą z art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania (por. wyrok NSA z 12 października 2016 r., II OSK 3326/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza akt niniejszej sprawy, w szczególności zaskarżonej decyzji GITD wskazuje, że nie zaistniały przesłanki uzasadniające przyjęcie, iż została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania.
Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, omówiły ich treść oraz prawidłowo je zastosowały, czemu dały wyraz w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób wybiórczy czy nieobiektywny, zaś dokonana ocena dowodów nie nosi znamion dowolności. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI