II SA/GO 11/20

II SA/Go 11/20 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2020-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący sprawozdawca/
Grażyna Staniszewska
Krzysztof Dziedzic
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 591/20 - Wyrok NSA z 2023-08-25
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 7a ust. 2 pkt 6, art. 14 ust. 1 pkt 1, art. 14a ust. 2, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, art. 92  ust. 5 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2020 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniach [...] maja 2019 r. – [...] czerwca 2019 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (określany dalej jako WITD) przeprowadził kontrolę Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego prowadzonego przez J.D. Kontrola obejmowała swoim zakresem sposób wykonywania przewozów drogowych oraz przestrzeganie przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku. Kontroli poddano okres od dnia [...] maja 2018 r. do dnia [...] maja 2019 r.
W związku ze stwierdzonymi w trakcie kontroli naruszeniami, WITD wszczął postępowanie administracyjne, które zakończone zostało wydaniem dnia
[...] lipca 2019 r., na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 58 ze zm., aktualny t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 – zwanej dalej u.t.d.), decyzji nr [...] o nałożeniu na J.D. kary pieniężnej w wysokości 4600 zł, za następujące naruszenia:
1. niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - sankcjonowane karą w wysokości 800 zł za każdą zmianę (lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.); 2. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone, o czas do mniej niż 1 godziny - sankcjonowane karą w wysokości 100 zł (lp. 5.2); 3. przekroczenie dopuszczalnego tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 30 minut do mniej niż 4 godzin - sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 150 zł (lp. 5.3 złącznika nr 3 do u.t.d.); 4. przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu o czas do mniej niż 10 godzin - sankcjonowane karą w wysokości 250 zł (lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d.); 5. skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego
o czas do 1 godziny - sankcjonowane karą w wysokości 100 złotych oraz o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut - sankcjonowane karą w wysokości 200 zł (lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d.);
6. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut - sankcjonowane karą w wysokości 100 zł,
(lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.D., wskazując w nim, że niezgłoszenie organowi licencyjnemu wymaganych zmian dotyczyło m.in. pojazdów o nr [...] sprzedanych odpowiednio w dniach [...] listopada 2017 r., [...] czerwca 2018 r. oraz [...] sierpnia 2018 r. Tymczasem powyższe naruszenia nastąpiły przed wejściem w życie zmian do u.t.d. W czasie obowiązywania dotychczasowej regulacji ustawodawca nie przewidział możliwości wielokrotnego nakładania kar za każdy stwierdzony przypadek naruszenia, ta możliwość została wprowadzona dopiero w ustawie obowiązującej od września 2018 r., zaś w tym czasie stwierdzono jedno naruszenie. W związku z powyższym –zdaniem odwołującego - organ był uprawniony do nałożenia za powyższe naruszenie tylko jednej kary w wysokości 800 zł.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (określany dalej jako GITD), powołując się art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, aktualny t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 – określanej dalej jako k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 92a, art. 92b, art. 92c u.t.d., lp. 1.5, lp. 5.2, lp. 5.3, lp. 5.4, lp. 5.5., lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4, art. 7, art. 8, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 (określanego dalej jako rozporządzenie nr 561/2006) oraz art. 5 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481 – określanej dalej jako u.z.u.t.d.), wydał w dniu [...] października 2019 r. decyzję nr [...], którą utrzymał zaskarżone orzeczenie organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu, w pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 u.z.u.t.d., do spraw dotyczących naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje
się przepisy dotychczasowe. Stosownie zaś do treści ust. 2 i 3 powyższego przepisu, w przypadku gdy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawach dotyczących naruszeń, o których mowa w ust. 1, zostało wszczęte po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a naruszenie lub naruszenia powstały przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i zostały ujawnione po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że przepisy dotychczasowe są względniejsze dla strony. W przypadku, gdy w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w ust. 2, ujawniono naruszenia powstałe przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy oraz naruszenia powstałe po dniu jej wejścia w życie, do ustalenia sumy administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy nowe.
Następnie organ odwoławczy przywołał treść przepisów u.t.d., mających - jego zdaniem - zastosowanie w sprawie, tj. art. 92a ust.1, 5 i 7, art. 92 b ust. 1, art. 92c ust. 1, wyjaśniając, że art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych.
Odnośnie naruszenia z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wskazał, że zgodnie z art. 7a u.t.d., zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 570 oraz z 2018 r. poz. 1000, 1544 i 1669), po uiszczeniu opłat, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 i 11.2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera: 1) oznaczenie przedsiębiorcy, jego adres i siedzibę albo miejsce zamieszkania; 2) adres siedziby przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009; 3) informację o wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) albo numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), jeżeli są wymagane; 4) numer identyfikacji podatkowej (NIP); 5) określenie rodzaju transportu drogowego; 6) określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego; 7) imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz numer certyfikatu kompetencji zawodowych osoby zarządzającej transportem, o której mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 albo osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009;8) określenie liczby wypisów z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub z licencji wspólnotowej; 9) w przypadku licencji wspólnotowej - określenie czasu, na który ma być ona udzielona. Stosownie natomiast do art. 14 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił: 1) zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, 2) licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
Konsekwencją powyższego jest treść lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., który karą pieniężną w wysokości 800 zł sankcjonuje niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę.
Organ odwoławczy podał, że na podstawie protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2019 r. oraz okazanych dokumentów, pisma z Biura ds. Transportu Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego ustalił, iż J.D., posiadał zgłoszone do licencji ważnej do dnia [...] lutego 2019 r. pojazdy o następujących nr rejestracyjnych : [...] sprzedany w dniu [...] listopada 2017 r. (faktura nr [...]), [...] sprzedany w dniu [...] czerwca 2018 r. (faktura [...]), [...] sprzedany w dniu [...] sierpnia 2018 r. (faktura nr [...]). Przedsiębiorca w dniu 6 grudnia 2018 r. złożył wniosek o przedłużenie ważności licencji wraz z wykazem zgłoszonych pojazdów. Na podstawie okazanych dokumentów organ stwierdził, że powyższe pojazdy nie zostały zgłoszone do przedłużonej licencji. Organ kontrolny wezwał przedsiębiorcę o dosłanie dokumentów potwierdzających zgłoszenie wycofanych pojazdów z bazy BTM. Rzeczone dokumenty nie zostały okazane przez przedsiębiorcę. GITD wskazał też, że w wykazie pojazdów zgłoszonych do licencji nr [...] na dzień [...] maja 2019 r., widnieje pojazd o nr rej. [...], który został sprzedany w dniu [...] lutego 2019 r., czego dowodem jest faktura nr [...]. Również w zakresie tego pojazdu organ bezskutecznie wezwał przedsiębiorcę o dosłanie dokumentów potwierdzających zgłoszenie wycofanego pojazdu z bazy BTM.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż naruszenie popełnione i ujawnione zostało po wejściu w życie u.z.u.t.d., a zatem należy w sprawie stosować nowy przepis, t.j. lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., zgodnie z którym sankcjonowane jest niezgłoszenie "zmiany danych". Literalna wykładnia tego przepisu wskazuje, iż karze podlega każde pojedyncze niezgłoszenie zmiany danych. Stąd we wskazanym stanie faktycznym każde niewykreślenie nieużytkowanego pojazdu oraz niezgłoszenie nowego pojazdu podlega oddzielnej karze pieniężnej. Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy wskazał, iż kara pieniężna za opisane powyżej naruszenie w łącznej wysokości 3.200 zł została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD przytoczył definicję dziennego czasu prowadzenia pojazdu wynikającą z art. 4 lit. k rozporządzenia nr 561/2006, podkreślając, że zgodnie z art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.2.1 oraz lp. 5.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: o czas do mniej niż 1 godziny - karą pieniężną w wysokości 100 zł oraz czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin - karą pieniężną w wysokości 200 zł.
Następnie organ podał, że analiza danych cyfrowych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca: 1. T.F. prowadził pojazd w okresie od godz. 23:32 dnia [...] grudnia 2018 r., do godz. 13:57 dnia [...] grudnia 2018 r.; oznacza to, że przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 5 minut, a więc zostały wypełnione przesłanki przepisu sankcjonującego lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. - kara za powyższe wynosi 100 zł,
2. M.W. prowadził pojazd w okresie od godz. 04:33 dnia [...] listopada 2018 r., do godz. 17:19 dnia [...] listopada 2018 r.; oznacza to, że przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 14 minut, a więc zostały wypełnione przesłanki przepisu sankcjonującego lp. 5.2,1 załącznika nr 3 do u.t.d. - kara za powyższe wynosi 100 zł.
Zatem w ocenie organu kara pieniężna za wyżej opisane naruszenia w łącznej wysokości 200 zł została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD przytoczył definicje pojęć "dzienny okres odpoczynku", "regularny dzienny okres odpoczynku", "skrócony dzienny okres odpoczynku", "tygodniowy okres odpoczynku", "regularny tygodniowy okres odpoczynku", "skrócony tygodniowy okres odpoczynku" "tydzień", wynikające z art. 4 lit. g, h, i rozporządzenia nr 561/2006. Konsekwencją powyższych uregulowań jest treść lp. 5.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który przekroczenie dopuszczalnego tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 30 minut do mniej niż 4 godzin sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 150 zł. Organ podał, że analiza danych cyfrowych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca T.F. w "tygodniowym okresie rozliczeniowym" [...] listopada 2018 r. - [...] grudnia 2018 r. przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 49 minut. Kierowca w powyższym okresie prowadził pojazd przez 56 godzin i 49 minut. Stąd kara za powyższe wynosi 150 zł, którą organ I instancji wymierzył zasadnie.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy podał, zgodnie z definicją podaną w art. 4 lit. j) rozporządzenia nr 561/2006, "czas prowadzenia pojazdu" oznacza czas trwania czynności prowadzenia pojazdu zarejestrowany: automatycznie lub półautomatycznie przez urządzenia rejestrujące określone w załącznikach I i IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85; lub ręcznie, zgodnie z art. 16 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85. W myśl natomiast art. 6 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006 łączny czas prowadzenia pojazdu w ciągu kolejnych dwóch tygodni nie może przekroczyć 90 godzin. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.4.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu o czas do mniej niż 10 godzin sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 250 zł. Organ kontrolny stwierdził, że kierowca M.W. w "dwutygodniowym okresie rozliczeniowym" [...] listopada 2018 r. - [...] grudnia 2018 r., przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 19 minut. W okresie tym kierowca prowadził pojazd przez 91 godzin i 19 minut. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi 250 zł, którą organ I instancji nałożył zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 lit. f rozporządzenia nr 561/2006 odpoczynek oznacza nieprzerwany okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem. W myśl natomiast art. 8 ust. 1 - 5 i 8 tego rozporządzenia, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju. Konsekwencją tych rozwiązań jest treść lp. 5.5.1 oraz lp. 5.5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 100 zł oraz o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut karą pieniężną w wysokości 200 zł.
Analiza danych wykazała, że kierowca M.W. o godz. 17:48 dnia [...] listopada 2018 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 9 godzin i 26 minut, tj. od godz. 23:38 dnia [...] listopada 2018 r. do godz. 9:04 dnia [...] listopada 2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 34 minut, za co kara wynosi 300 zł.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD podkreślił, że zgodnie z art. 4 lit. d rozporządzenia nr 561/2006 "przerwa" oznacza okres, w którym kierowca nie może prowadzić pojazdu ani wykonywać żadnej innej pracy, wykorzystywany wyłącznie do wypoczynku. W myśl natomiast art. 7 tego rozporządzenia po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 5.11.3 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną w wysokości 100 zł; o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny 30 minut karą pieniężną w wysokości 250 zł; za każde następne rozpoczęte 30 minut od 1 godziny 30 minut karą pieniężną w wysokości 350 zł. Analiza danych cyfrowych wykazała, iż kierowca K.W. prowadził pojazd:
- w okresie od godz. 06:28 do godz. 11:25 dnia [...] października 2018 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe; oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 33 minuty i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 minuty; strona w toku postępowania przedłożyła wydruk z adnotacją: "jazda przekroczona o 3 minuty, brak parkingu, art. 12/561/2006/WE"; odnosząc się do powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż nie można uznać przedłożonego wydruku, bowiem okoliczność wskazana przez kierowcę nie stanowi przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej , w myśl art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, stąd kara pieniężna za powyższe naruszenie wynosi 100 zł,
- w okresie od godz. 08:48 do godz. 13:39 dnia [...] grudnia 2018 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe; oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 34 minuty i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 4 minuty, jednocześnie przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków, stąd kara pieniężna za to naruszenie wynosi 100 zł,
- w okresie od godz. 22:20 do godz. 02:58 dnia [...] marca 2019 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe; oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 35 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 5 minut, jednocześnie przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków, stąd kara pieniężna za to naruszenie wynosi 100 zł,
- w okresie od godz. 07:14 do godz. 12:42 dnia [...] marca 2019 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe; oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 35 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 5 minut, jednocześnie strona w toku postępowania przedłożyła wydruk z adnotacją "czas jazdy przekroczony o 5 minut z powodu zamkniętego parkingu na [...], zjazd do najbliższego art. 12/561/2006/WE"; odnosząc się do powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż nie można uznać przedłożonego wydruku, bowiem okoliczność wskazana przez kierowcę nie stanowi przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, stąd kara pieniężna za to naruszenie wynosi 100 złotych,
- w okresie od godz. 22:53 do godz. 04:02 dnia [...] stycznia 2019 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe; oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 46 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 16 minut, jednocześnie przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu, uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków, stąd kara pieniężna za to naruszenie wynosi 100 zł.
Na koniec GITD podkreślił, iż w odwołaniu strona nie wskazała na żadne okoliczności, które w jej ocenie uzasadniałyby zastosowanie art. 92b i art. 92c u.t.d., zaznaczają jednocześnie, iż stosownie do art. 10 rozporządzenia nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Zatem w powyższym zakresie strona ma władcze uprawnienia wobec kierowcy, może mu polecić wykonanie czynności, udzielić mu wiążących instrukcji i wskazówek.
Skargę na powyższą decyzję GITD wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. J.D., w której zarzucił naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie l.p.1.4. załącznika nr 3 do u.t.d. w brzmieniu z chwili dokonania naruszenia, tj. przed 3 września 2018 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący powielił argumentację przywołaną powyżej, a zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności w niniejszej sprawie jest decyzja GITD z [...] października 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję WITD z [...] lipca 2019 r. wymierzająca skarżącemu J.D., prowadzącemu Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe karę w wysokości 4600 zł za naruszenie obowiązków i warunków przewozu drogowego określonych w lp. 1.5, lp. 5.2.1, lp. 5.3.1, lp. 5.4.1, l.p. 5.5.1. i 2 oraz lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12000 złotych za każde naruszenie. Co stanowi "naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego" definiuje art. 4 pkt 22 u.t.d, stanowiący, iż są to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz wskazanych w tym przepisie rozporządzeń, decyzji, ustaw i umów międzynarodowych. W myśl art. 92 ust. 5 pkt 1 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz nie może przekroczyć 15.000 złotych dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej arytmetycznej liczbie do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Stosownie natomiast do art. 93a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy. Niesporne w niniejszej sprawy były - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz niesformułowania zarzutów w tym zakresie przez skarżącego - poczynione przez organy ustalenia w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców polegające na:
1. przekroczeniu dziennego czasu pracy prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin, przez kierowców: T.F. w dniu [...] grudnia 2018 r. o 5 min. oraz M.W. w dniu [...] listopada 2018 r. o 14 min., co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 1 zd. 2 rozporządzenia nr 561/2006 i uzasadniało nałożenie kar pieniężnych w wysokości po 100 zł za każde z powyższych przekroczeń zgodnie z l.p. 5.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.;
2. przekroczeniu dopuszczalnego tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu przez kierowcę T.F. w "tygodniowym okresie rozliczeniowym" od dnia [...] listopada 2018 r. do [...] grudnia 2018 r. ponad dopuszczalne 56 godzin o 49 min., co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006 i uzasadniło nałożenie kary pieniężnej za to przekroczenie w wysokości 150 zł, zgodnie z l.p. 5.3.1. załącznika nr 3 do u.t.d.;
3. przekroczeniu maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu przez kierowcę M.W. w "dwutygodniowym okresie rozliczeniowym" od [...] listopada 2018 r. do [...] grudnia 2018 r. ponad dopuszczalne 90 godzin o 1 godzinę i 19 min, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006 i uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 250 zł zgodnie z l.p. 5.4.1 załącznika nr 3 do u.t.d.;
4. skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego, wynoszącego minimum 11 godzin, przez kierowcę M.W. w dniu [...] listopada 2018 r., o 1 godzinę i 34 minuty, co stanowiło naruszenie art. 8 ust. 2 w zw. z art. 4 pkt g rozporządzenia nr 561/2006 i uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300 zł zgodnie z l.p. 5.5.1. i 5.5.2. załącznika nr 3 do u.t.d.;
5. przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przez kierowców K.W. w dniach [...] października 2018 r., [...] grudnia 2018 r., [...] marca 2019 r. i [...] marca 2019 r. odpowiednio o 3 min, 4 min i dwukrotnie 5 min. oraz M.W. w dniu [...] stycznia 2019 r. o 16 min, co stanowiło naruszenie art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 i uzasadniło nałożenie kary pieniężnej w wysokości po 100 zł za każde naruszenie zgodnie z l.p.5.11.1 załącznika nr 43 do u.t.d.
Podkreślić należy, iż w odniesieniu do naruszeń popełnionych przez K.W. wskazanych powyżej w pkt 5 przedsiębiorca przedstawił wydruki z tachografu zawierające adnotacje powołujące się na art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, wskazujące, iż przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu nastąpiło z powodu braku parkingu lub zamknięcia parkingu. Zgodnie z powołanym powyżej przepisem pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje wówczas powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Regulacja ta została wprowadzona, aby umożliwić kierowcom prawidłową reakcję w sytuacjach niemożliwych do spełnienia wymogów rozporządzenia w trakcie przejazdu. Przy czym chodzi o sytuacje nadzwyczajnych trudności niezależnych od woli kierowcy, a także nieuniknionych i niedających się przewidzieć, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności (por. wyrok NSA z 7 marca 2017 r, II GSK 4972/16). Stąd w orzecznictwie przyjmuje się, że przekroczenie czasu pracy kierowcy z tego powodu, iż kierowca poszukuje parkingu nie może być traktowane jako okoliczność niezależna od przedsiębiorcy, ponieważ obowiązek przedsiębiorcy wykonującego regularne przewozy obejmuje także wcześniejsze zapewnienie miejsc parkowania i jest to okoliczność, którą można przewidzieć (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r., II GSK 989/90, wyrok NSA z 7 maja 2013 r., II GSK 187/12, wyrok NSA z 20 lipca 2016 r., II GSK 399/15). Wobec powyższego organy obu instancji trafnie uznały, iż wskazane na wydrukach powody przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy nie stanowiły przyczyn określonych w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 uzasadniających odstąpienia od nałożenia kary określonej w l.p. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Sprawdzeniu podlegało również przestrzeganie przez skarżącego przepisów u.t.d. w zakresie obowiązku zgłaszania zmiany danych organowi udzielającemu licencji wspólnotowej, w tym również danych pojazdów za pomocą których wykonuje przewóz drogowy. Niewątpliwie w okresie objętym kontrolą stan taboru zgłoszonego GITD przez skarżącego nie był aktualny. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż skarżący sprzedał pojazdy o następujących nr rej[...], odpowiednio w dniach: [...] listopada 2017 r., [...] czerwca 2018 r., [...] sierpnia 2018 r. oraz [...] lutego 2019 r. i powyższych zmian nie zgłosił GITD. Zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 1 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, nie później niż w terminie 28 dni od dnia powstania tych zmian. Zgodnie z art. 7a ust. 2 pkt 6 u.t.d. dane te dotyczą rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego. Istotne jest zatem, aby przewoźnik drogowy wykonywał transport tylko tymi pojazdami, które zgłoszone zostały przez przedsiębiorcę (por. wyrok NSA z 15 maja 2008 r., II GSK 156/08). Wobec tego zgłoszenie zmiany dotyczy każdego pojazdu, którym dysponował przedsiębiorca, ponieważ zmiana liczby pojazdów wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązki strony wynikające z zezwolenia lub licencji np. określone w art. 14a ust. 2, art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Celem nałożenia obowiązku wynikającego z art. 14 ust. 1 u.t.d. jest między innymi zapewnienie aktualności danych związanych z zawodowym wykonywaniem działalności transportowej. Natomiast przymuszenie przedsiębiorców do wykonywania tego obowiązku poprzez zagrożenie wymierzenia kary pieniężnej za brak jego wykonania w określonym terminie ma zapewnić realizację tego celu (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 18 kwietnia 2019 r., II SA/Go 85/19).
W związku z tym uzasadnione było przyjęcie przez organy, że za każdorazowe niewywiązanie się z powyższego obowiązku jest wymierzana kara pieniężna w wysokości 800 zł, a nie jak podnosi skarżący jedna kara w wysokości 800 zł, niezależnie od ilości naruszeń obowiązku określonego w art. 14 ust. 1 u.t.d.. Podkreślić należy, iż przepisy obowiązujące przed 3 września 2018 r., a mianowicie przed wejściem w życie u.z.u.t.d, odnoszące się do naruszeń powstałych przed tą datą nie były względniejsze, stąd nie miała zastosowania norma kolizyjna wskazana w art. 5 ust. 2 u.z.u.t.d., zgodnie z którą w przypadku gdy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawach dotyczących naruszeń, o których mowa w ust. 1, zostało wszczęte po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a naruszenie lub naruszenia powstały przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i zostały ujawnione po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że przepisy dotychczasowe są względniejsze dla stron. Niewskazanie bowiem w lp. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. w brzmieniu obowiązującym do 2 września 2018 r. (tj. przed zmianą dokonaną przez art. 1 pkt 23 u.z.u.t.d.), że kara pieniężna w wysokości 800 zł jest naliczana za każde stwierdzenie naruszenia obowiązku zgłoszenia zmiany poprzez użycie zwrotu "za każdą zmianę" (co nastąpiło w wyniku nowelizacji – l.p. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d.), nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania zarzutu strony skarżącej za zasadny. Nowelizacja ta, na którą powołuje się skarżący, w istocie nie zmieniła wymowy cytowanych wyżej przepisów u.t.d. w zakresie regulacji obowiązku zgłoszenia zmiany danych dotyczących każdego pojazdu, a jedynie stanowiła swoiste doprecyzowanie brzmienia przepisu określającego sankcję za naruszenie obowiązku zgłoszenia tych danych (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 13 marca 2019 r., II SA/Go 914/18). Na gruncie bowiem stosowania kary przewidzianej w l.p. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d w orzecznictwie jednolicie przyjmowano, iż powyższy przepis nie przewiduje jednostkowej kary pieniężnej za naruszenie niezależnie od liczby danych, których to naruszenie dotyczy, lecz karę za niezgłoszenie zmiany (nie zaś za niezgłaszanie zmian). Każdorazowa zmiana danych dotyczących konkretnego pojazdu to zatem odrębne zdarzenie skutkujące koniecznością zgłoszenia zmiany tychże danych. W konsekwencji naruszenie polegające na niezgłoszeniu w wymaganym terminie zmiany danych w zakresie kilku pojazdów skutkować musi nałożeniem sankcji za każdy pojazd (por. wyroki WSA w Poznaniu: z 3 marca 2016 r., III SA/Po 1278/15, z 31 stycznia 2019 r., III SA/Po 492/18, wyrok WSA w Opolu z 12 stycznia 2017 r., II SA/Op 587/16, wyrok WSA w Gliwicach z 20 maja 2016 r., II SA/Gl 69/16, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 18 kwietnia 2019 r., II SA/Go 85/19). Wobec powyższego zasadnie została nałożona na skarżącego kara w kwocie 800 zł za niezgłoszenie sprzedaży każdego z pojazdów, przewidziana w l.p. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., łącznie 3200 zł.
Na koniec należy zauważyć, iż skarżący ani nie wykazywał, ani nawet nie powoływał się na okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność stosownie do art. 92b ust. 1 u.t.d. i art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Choć postępowanie dowodowe w postępowaniu administracyjnym prowadzone jest przez organ z urzędu i jest on zobligowany do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, nie oznacza to jednak uwolnienia strony od wszelkiej aktywności w tym postępowaniu i zdjęcia z niej ciężaru dowodu okoliczności, które uważa za istotne w sprawie, a które mają wykazać, że do zarzucanych naruszeń prawa nie doszło. Zatem w postępowaniu, którego celem jest skontrolowanie przestrzegania czasu pracy przez kierowców, na organie spoczywa obowiązek ustalenia, czy czas pracy i wypoczynku wymagany przepisami prawa był przestrzegany. Jeżeli natomiast strona, nie negując ustalonych przez organ naruszeń, wskazuje, że wystąpiły w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 92b ust. 1 oraz 92c ust. 1 u.t.d., zwalniające ją z odpowiedzialności, to powinna je wykazać (por. wyrok NSA z 20 lipca 2016 r., II GSK 399/15, wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r., II GSK 989/08). Przedsiębiorca chcąc wykazać, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, musi wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami. Dowody te powinny być zaś dostarczone lub przynajmniej wskazane przez przedsiębiorcę (por. wyrok WSA w Łodzi z 4 lipca 2018 r., III SA/Łd 400/18). Fakt natomiast licznych stwierdzonych naruszeń oraz ich charakter dowodzi o braku skutecznych działań nadzorczych i kontrolnych wobec kierowców, co daje podstawy do twierdzenia, że do wskazanych naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Jednocześnie nie zachodziły w kontrolowanej sprawie okoliczności wskazane w art. 92c ust. 1 pkt 2 i 3 u.t.d. uzasadniające umorzenie wszczętego postępowania, a mianowicie za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy nie została nałożona kara przez inny uprawniony organ oraz od dnia ujawnienia naruszenia nie upłynął okres ponad 2 lat.
Wobec powyższego skarga jako niezasadna – na podstawie art. 151ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – podlegała oddaleniu.
.