II SA/Gl 980/25 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-11-21 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-07-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna Artur Żurawik /przewodniczący sprawozdawca/ Rafał Wolnik Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1130 art. 61 ust. 1 i in. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Rafał Wolnik, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2025 r. sprawy ze skarg P. B., B.B., W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 26 maja 2025 r. nr SKO.II/426/48/2025 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy terenu oddala skargi. Uzasadnienie Prezydent Miasta B. decyzją z dnia 14 września 2024 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 – dalej "k.p.a.") oraz art. 61 ust. 1 i in. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm. – dalej "u.p.z.p."), po rozpatrzeniu wniosku P. W. z dnia 9 kwietnia 2024 r., ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla dobudowy sześciu systemowych doków przeładunkowych do istniejącego budynku magazynowego na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] przy ul. [...] w B., w związku z postępowaniem legalizacyjnym prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B.. Odwołania od powyższej decyzji złożyli m. in. P. B., B. B., W. W. oraz A. B.. Zarzucono m. in. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 7 k.p.a., poprzez rażące naruszenie prawa oraz to, że decyzja została wydana bez udziału strony, mimo posiadania bezpośredniego interesu prawnego w sprawie. Doszło tym samym do uchybienia zasadzie czynnego udziału stron w postępowaniu. Decyzja ta oddziałuje na odwołujących, poprzez uciążliwości wynikające z pracy doków, w tym hałas, zwiększony ruch pojazdów oraz pogorszenie warunków korzystania z sąsiednich nieruchomości. Dodatkowo doki znajdują się w strefie ochronnej gazociągu, co stanowi potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców i infrastruktury. Skutki decyzji są także nieodwracalne. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej (dalej: SKO), znak [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołań. Z uwagi jednak na zawarte w pismach stron wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji wszczęło postępowanie w trybie nadzwyczajnym. Decyzją z dnia 26 maja 2025 r., znak SKO.II/426/48/2025, działając na podstawie art. 156 § 1, art. 157 i art. 158 k.p.a. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 14 września 2024 r., Nr jw., w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu podano m. in., że wzruszenie decyzji administracyjnej w trybie stwierdzenia nieważności powinno mieć charakter wyjątkowy i odbywać się tylko wówczas, gdy spełnione zostaną ściśle określone wymogi wynikające z przepisów prawa. Nieuczestniczenie w postępowaniu bez własnej winy nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, jest natomiast przesłanką do wznowienia postępowania. Dokonano też niezbędnych uzgodnień, również w zakresie stref kontrolowanych gazociągu, co znalazło wyraz w decyzji. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy organ nie rozstrzyga o zgodności lokalizacji inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi, bowiem na tym etapie postępowania inwestor nie ma obowiązku przedłożenia projektu architektoniczno-budowlanego. Z tego powodu nie jest możliwa ocena pod kątem zgodności konkretnych rozwiązań projektowych z przepisami prawa budowlanego oraz przepisami wykonawczymi. Skargi na powyższą decyzję SKO złożyli P. B., B. B. i W. W. (dalej: strony, skarżący), zaskarżając ją w całości. Zarzucono naruszenie: 1) zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), bowiem organ ma obowiązek stosowania przepisów prawa materialnego i procesowego, a naruszenie tej zasady może skutkować nieważnością wydanej decyzji; 2) art. 7 k.p.a., bowiem w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; 3) art. 61 ust. 1 pkt 5 i 6 w związku z art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p. w związku z § 19 ust. 2 pkt 2b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm. – dalej: w.t.), a także § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 640), poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że decyzja o warunkach zabudowy jest zgodna z przepisami odrębnymi; 4) § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588 z późn. zm.), poprzez wadliwe ustalenie obszaru analizy cech i funkcji zabudowy i zagospodarowania; 5) art. 1 ust. 3 u.p.z.p., poprzez zaniechanie wyważenia interesu publicznego i prywatnego, w tym poprzez nieuwzględnienie wniosków skarżących zmierzających do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu zabudowy mieszkaniowej, w którą ekspansywnie ingeruje monstrualna zabudowa oraz działalność prowadzona na ww. nieruchomości; 6) art. 7 k.p.a., polegające na ocenie materiału dowodowego niewłaściwie zebranego, wyciągniecie wadliwych wniosków oraz zaniechanie uzupełnienia materiału dowodowego (np. zawiadomienie z dnia 15 maja 2024 r. o wszczęciu postępowania nie ma adresu inwestora, tylko adres nieruchomości jego firmy); 7) art. 64 k.p.a., poprzez braki formalne podania; 8) art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym decyzja zawiera oznaczenie strony lub stron (dot. P. W.) lecz nazwisko Inwestora wymienione jest tylko jeden raz i to w uzasadnieniu, a współwłaścicielem jest też brat, który działalność prowadzi w tym samym miejscu. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Przede wszystkim wskazać należy, że strony na rozprawie kwestionowały szereg różnych okoliczności, w tym legalność całego budynku (a nie tylko doków przeładunkowych), hałas, itp. Tymczasem Sąd orzekając w ramach konkretnej sprawy administracyjnej nie może załatwić wszystkich sporów (należących do właściwości różnych organów administracji publicznej), które istnieją pomiędzy właścicielami sąsiednich nieruchomości. Może orzekać jedynie w ramach konkretnej sprawy administracyjnej. Zasadą jest, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich (art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Zasada wolności budowlanej, jako prawo do zabudowy, ma dwa aspekty: cywilnoprawny i publicznoprawny. W aspekcie cywilnoprawnym prawo zabudowy jest pochodną prawa własności nieruchomości (ewentualnie innego prawa majątkowego o charakterze rzeczowym lub nawet obligacyjnym, w którym mieści się "prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane"); można więc przyjąć, że pośrednio zakotwiczone jest w art. 64 Konstytucji, gwarantującym "prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia" (ust. 1), równą dla wszystkich ochronę prawną (ust. 2) oraz dopuszczającym ograniczenie własności "tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności" (ust. 3). Trybunał Konstytucyjny - trafnie zaznaczając, że prawo własności stanowi najszersze przedmiotowo (zawierające otwarty katalog uprawnień właścicielskich) i najsilniejsze prawo do rzeczy, skuteczne erga omnes, i powołując się na art. 140 Kodeksu cywilnego (k.c.) – przyjmuje jednak klasyczną konstrukcję, że właściciel może czynić z rzeczą wszystko, z wyjątkiem tego, co zakazane. Co jednak istotniejsze twierdzi, że: "art. 140 k.c. wymienia jedynie podstawowe uprawnienia składające się na prawo własności, które jednakże nie wyczerpują jego treści, obejmujące m. in. - w odniesieniu do nieruchomości - uprawnienie do jej zabudowania" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. Kp 7/09; OTK-A 2011/3/26). W tym samym orzeczeniu TK zauważa również, że granice prawa własności wynikają zarówno z norm prawa cywilnego (stanowiącego część prawa prywatnego), jak i z prawa administracyjnego (stanowiącego część prawa publicznego). W odniesieniu do prawa zabudowy - składowej prawa własności nieruchomości – można wręcz stwierdzić, że kształtowane jest ono przede wszystkim przez prawo publiczne. Normy administracyjnoprawne, wyznaczające granice prawa własności nieruchomości gruntowej, zawarte są głównie w przepisach z zakresu szeroko pojętego prawa budowlanego (wraz z przepisami techniczno-budowlanymi) oraz przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także w aktach prawnych dotyczących ochrony: przyrody, środowiska, gruntów rolnych i leśnych i zabytków, jak również w prawie wodnym, geologicznym i górniczym. Znaczna część tych przepisów odnosi się wyłącznie lub głównie do sposobu korzystania z prawa własności nieruchomości, ponieważ każde ograniczenie prawa zabudowy jest pośrednio ograniczeniem prawa własności nieruchomości. Ograniczenie to musi być rzeczywiście uzasadnione koniecznością ochrony innych wartości. W świetle art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi; 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 428, 784 i 922), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu. Zaskarżoną decyzję wydano jednak w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Jednocześnie z zasady ogólnej ochrony trwałości decyzji administracyjnej wynika, że po upływie terminu do złożenia odwołania decyzja staje się ostateczna i podlega ochronie w tym znaczeniu, że jej wzruszenie może nastąpić tylko w trybach nadzwyczajnych, przewidzianych Kodeksem postępowania administracyjnego. Postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym ma ograniczony zakres, gdyż w jego trakcie nie następuje ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady ich trwałości, wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a. i dlatego może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy akt dotknięty został w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (np. wyrok NSA z 5 lutego 1988 r., IV SA 948/87). Organ administracji publicznej orzekający w nadzwyczajnym trybie nieważnościowym ma jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia w dacie wydania aktu przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., a zatem rozstrzygając kwestie czysto prawne (np. wyrok WSA w Poznaniu z 4 grudnia 2013 r., sygn. IV SA/Po 592/13). Przy ocenie naruszenia prawa jako "rażące" należy brać pod uwagę ustalenia wynikające z teorii gradacji wad decyzji administracyjnej. Chodzi tu niewątpliwie o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym (A. Matan, Komentarz do 156 k.p.a., LEX-el.). Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stał się głównie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z nim organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przyjęte w orzecznictwie sądowym stanowisko, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one w jawnej sprzeczności. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną (por. np. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 roku, OSK 1134/04). Przedmiotowy teren inwestycyjny – jak wskazano w decyzji Prezydenta Miasta – nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a wyniki przeprowadzonych i dołączonych do rozstrzygnięcia analiz wykazały możliwość wydania decyzji dla inwestora pozytywnej. W związku z powyższym organ ustalił wymagania w oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (akt obecnie archiwalny, zastąpiony przez rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; Dz. U. poz. 1116). Wydanie kwestionowanej decyzji o warunkach zabudowy zostało poprzedzone analizą funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu na podstawie przepisów ww. rozporządzenia oraz sporządzeniem projektu decyzji przez osobę uprawnioną (art. 60 ust. 4 u.p.z.p.). Z punktu widzenia podstawy nieważnościowej wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. powyższe okoliczności w zasadzie przesądzają już o wyniku prowadzonego postępowania w trybie nadzwyczajnym. Wszystkie bowiem pozostałe kwestie, dotyczące samej prawidłowości określenia wymagań dla zabudowy, nie powinny być przedmiotem badania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy. Merytoryczne ich roztrząsanie i badanie prawidłowości ich ustalenia mogło i powinno być przedmiotem zwykłego postępowania administracyjnego, w tym postępowania odwoławczego, a nie postępowania nadzwyczajnego. To samo dotyczy prawidłowości sporządzenia uzasadnienia decyzji przez Prezydenta Miasta (art. 107 § 3 k.p.a.). W kwestionowanej decyzji organu I instancji w punkcie 2.5 wskazano także na konieczność uwzględnienia stref ochronnych sieci infrastruktury technicznej. Zwrócono uwagę, że na tym terenie istnieje gazociąg wysokiego ciśnienia. W związku z tym zagadnienie lokalizacji doków nakazano uzgodnić z operatorem gazociągu. Element ten znalazł się zatem w rozstrzygnięciu. § 3 archiwalnego obecnie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchylony został przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2021 r., poz. 2399), zmieniającego rozporządzenie z dniem 3 stycznia 2022 r. Decyzja organu I instancji zawiera elementy, o których mowa w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w tym oznaczenie strony (wnioskodawcy, inwestora). Skoro prowadzone jest postępowanie legalizacyjne przed organem nadzoru budowlanego, to nie można tracić z pola widzenia treści art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 418 z późn. zm.). Stanowi on, że obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których tam mowa, nakłada się co do zasady na inwestora. W niektórych tylko sytuacjach wskazanych w przywołanej regulacji obowiązki te i nakazy nakładane są na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Zatem wystarczające było wskazanie w decyzji organu I instancji nazwiska inwestora, który był jednocześnie wnioskodawcą w postępowaniu o określenie warunków zabudowy. Nie jest rzeczą Sądu w niniejszym postępowaniu, by oceniać kwalifikację robót jako "rozbudowę budynku magazynowego". Wykracza to poza zakres niniejszej sprawy. O takiej kwalifikacji prawnej i "rozbudowie" pisze m. in. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: WINB) w postanowieniu z 12 stycznia 2024 r. Nawiązuje on tam również do ekspertyzy technicznej, która wykazuje, iż wykonane roboty budowlane nie wpływają negatywnie na gazociąg (s. 12 ww. postanowienia WINB). Dostrzeżono tam możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Ustalenia tego typu mogą być przedmiotem odwołań od późniejszych decyzji organu nadzoru budowlanego. Wszystkie zarzuty kierowane wobec tego organu nie mogą być tu rozpoznane, bowiem weryfikowana jest obecnie decyzja SKO, które oceniało decyzję Prezydenta Miasta. Dołączona do skargi dokumentacja dotycząca postępowania w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy 7 miejsc postojowych nie ma znaczenia w niniejszym postępowaniu, którego przedmiot jest inny. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy organ nie rozstrzyga o zgodności lokalizacji inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi, bowiem w tych ramach inwestor nie ma obowiązku przedłożenia projektu budowlanego (zamiennego). Projekt jest przedkładany organowi nadzoru budowlanego w ramach odrębnej procedury (art. 48b ust. 1 – 3 p.b.). Nieuczestniczenie w postępowaniu bez własnej winy nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, jest natomiast przesłanką do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Jest to odrębna procedura, z której strony mogły skorzystać w stosownym terminie (art. 148 § 1 i 2 k.p.a.). Podnosząc w postępowaniu zwyczajnym zarzuty pewnych nieprawidłowości, wnioskodawcy (żądający stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy), mieliby – czego nie można wykluczyć – szansę na uwzględnienie ich stanowisk. Należało zatem ewentualnie skorzystać z terminowo wniesionego odwołania. Przepisy przewidują także możliwość przywrócenia terminu do złożenia środka odwoławczego (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.). SKO w swoim postanowieniu z 8 kwietnia 2025 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołań wskazało (s. 3), że nie zostały złożone wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań. Także to postanowienie nie podlega tu kontroli sądowej. Strony były pouczane o możliwości zaskarżenia tego rozstrzygnięcia. Postępowanie nieważnościowe nie służy temu, by ponownie, w tym samym zakresie, weryfikować te same okoliczności, które powinny być weryfikowane w trybie odwołania od decyzji. Należało zadbać o terminowość środków odwoławczych, czy to w trybie zwyczajnym, czy też wznowieniowym (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Jeśli strony uważają, że przekraczane są poziomy hałasu w środowisku mogą ewentualnie złożyć odrębny wniosek w trybie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 647 z późn. zm.). W świetle art. 115a ust. 1 tej ustawy "W przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, są przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu." Nie doszło zatem do naruszenia art. 6, 7, 10 § 1 k.p.a., 64, 77 §1, 80, 107 § 1 i 3, 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 1 ust. 2 i 3, 61 ust. 1 pkt 5 i 6 u.p.z.p., § 19 ust. 2 pkt 2 w.t., § 10 ust 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r., § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r., ani też innych przepisów, w tym wyżej podanych, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Gl 980/25
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.