Orzeczenie · 2025-11-21

II SA/Gl 980/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-11-21
NSAbudowlaneŚredniawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzenneprawo budowlanepostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważnościSKOWSAnieruchomościinwestycje

Sprawa dotyczyła skarg P. B., B. B. i W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. ustalającej warunki zabudowy dla dobudowy sześciu doków przeładunkowych do istniejącego budynku magazynowego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.z.p., w tym rażące naruszenie prawa, wydanie decyzji bez udziału strony, uciążliwości związane z hałasem i ruchem pojazdów, a także potencjalne zagrożenie związane z lokalizacją w strefie ochronnej gazociągu. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, wskazując, że nieuczestniczenie w postępowaniu bez własnej winy jest przesłanką do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargi. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie stwierdzenia nieważności ma charakter wyjątkowy i ogranicza się do badania wad kwalifikowanych. Stwierdził, że zarzuty dotyczące prawidłowości ustaleń warunków zabudowy powinny być rozpatrywane w zwykłym trybie postępowania lub postępowaniu odwoławczym, a nie w trybie nadzwyczajnym. Sąd wskazał również, że kwestie związane z hałasem mogą być przedmiotem odrębnego postępowania w trybie prawa ochrony środowiska. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w szczególności rozróżnienie między przesłankami nieważności a przesłankami wznowienia postępowania, a także zakres kontroli sądowej w sprawach dotyczących warunków zabudowy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z trybem nadzwyczajnym i nie stanowi przełomu w wykładni przepisów o warunkach zabudowy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.z.p. w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, w tym brak udziału strony i potencjalne uciążliwości, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenia te nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie nadzwyczajnym, jeśli nie są rażące i oczywiste. Kwestie te powinny być rozpatrywane w zwykłym trybie postępowania lub postępowaniu wznowieniowym.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji i może nastąpić tylko w przypadku wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem. Nieuczestniczenie w postępowaniu bez własnej winy jest przesłanką do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności.

Czy sąd administracyjny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji może rozstrzygać o zgodności lokalizacji inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie rozstrzyga o zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, ponieważ na tym etapie inwestor nie ma obowiązku przedkładania projektu budowlanego. Ocena tych kwestii należy do organu nadzoru budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy organ nie ocenia zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, gdyż projekt budowlany jest przedkładany w odrębnym postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego. Kwestie te wykraczają poza zakres sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy.

Czy zarzuty dotyczące uciążliwości (hałas, ruch pojazdów) mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie są rażącym naruszeniem prawa. Kwestie te mogą być przedmiotem odrębnych postępowań, np. w trybie prawa ochrony środowiska.

Uzasadnienie

Sąd zaznaczył, że jeśli strony uważają, że przekraczane są poziomy hałasu, mogą złożyć odrębny wniosek w trybie ustawy Prawo ochrony środowiska. Weryfikacja tych kwestii w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy jest niezasadna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargi P. B., B. B., W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 26 maja 2025 r. nr SKO.II/426/48/2025 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy terenu.

Przepisy (27)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 6 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 60 § 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 52 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska art. 115a § 1

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 1 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 1 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 3

w.t. art. 19 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie art. 10 § 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skarżących dotyczące naruszeń prawa materialnego i procesowego nie spełniają kryteriów rażącego naruszenia prawa, które jest warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji. • Nieuczestniczenie w postępowaniu bez własnej winy jest przesłanką do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. • Kwestie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz uciążliwości (hałas, ruch) nie są przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 7 k.p.a. poprzez rażące naruszenie prawa. • Decyzja została wydana bez udziału strony, mimo posiadania bezpośredniego interesu prawnego. • Uchybienie zasadzie czynnego udziału stron w postępowaniu. • Decyzja oddziałuje na odwołujących poprzez uciążliwości (hałas, ruch pojazdów, pogorszenie warunków korzystania z sąsiednich nieruchomości). • Doki znajdują się w strefie ochronnej gazociągu, co stanowi potencjalne zagrożenie. • Naruszenie zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). • Naruszenie art. 7 k.p.a. (nierzetelne zebranie materiału dowodowego, wadliwe wnioski). • Błędna wykładnia przepisów dotyczących warunków technicznych i stref gazociągu. • Wadliwe ustalenie obszaru analizy cech i funkcji zabudowy. • Zaniechanie wyważenia interesu publicznego i prywatnego. • Braki formalne podania (art. 64 k.p.a.). • Naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. (oznaczenie strony).

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. • O rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one w jawnej sprzeczności. • Nieuczestniczenie w postępowaniu bez własnej winy nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, jest natomiast przesłanką do wznowienia postępowania. • Postępowanie nieważnościowe nie służy temu, by ponownie, w tym samym zakresie, weryfikować te same okoliczności, które powinny być weryfikowane w trybie odwołania od decyzji.

Skład orzekający

Artur Żurawik

przewodniczący sprawozdawca

Rafał Wolnik

sędzia

Agnieszka Kręcisz-Sarna

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w szczególności rozróżnienie między przesłankami nieważności a przesłankami wznowienia postępowania, a także zakres kontroli sądowej w sprawach dotyczących warunków zabudowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z trybem nadzwyczajnym i nie stanowi przełomu w wykładni przepisów o warunkach zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie administracyjnym, takich jak rozróżnienie między nieważnością a wznowieniem postępowania, co jest istotne dla praktyków. Jednakże, stan faktyczny jest dość typowy dla sporów o warunki zabudowy.

Kiedy zwykłe odwołanie nie wystarcza: granice stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst