II SA/Gl 955/21

II SA/Gl 955/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Grzegorz Dobrowolski
Renata Siudyka
Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 1347/22 - Wyrok NSA z 2024-02-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 58, art. 59, art. 42 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. M. i B. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Wójt Gminy Z. decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 85 ust. 2 pkt 1, art. 88 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 89 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r., poz. 55) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego wymierzył A.M. i B.R. (dalej jako strony lub skarżące) wspólnikom spółki cywilnej "A" administracyjną karę pieniężną za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 26 sztuk drzew z gatunku lipa drobnolistna rosnących na nieruchomości położonej w Z. [...] w wysokości po 29 814,38 zł, czyli łącznie 59 628,75 zł.
Z powyższą decyzją nie zgodziły się strony, które reprezentowane przez pełnomocnika adwokata M.L. wniosły odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej. W odwołaniu tym wyrażono niezadowolenie z otrzymanej decyzji. Wraz z odwołaniem złożony został wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku tym podkreślono, że doręczenie przedmiotowej decyzji nie było prawidłowe, ponieważ kwestionowana decyzja doręczona została na adres Spółki cywilnej, który nie jest adresem zamieszkania wspólników i nie została odebrana przez wspólników lecz przez pracownika Spółki, która dokonała wpisu korespondencji do książki odbiorczej dopiero 25 marca 2021 r., czyli w pierwszym dniu po powrocie z pracy zdalnej. We wniosku podkreślono, że wspólnicy nie odebrali osobiście korespondencji pod adresem Spółki. Podkreślono, że skorzystanie z możliwości wynikającej z treści art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczy wyłącznie sytuacji pozostawienia korespondencji innej osobie po bezskutecznej próbie doręczenia pod adres zamieszkania, co w realiach rozpoznawanej sprawy nie miało miejsca.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej postanowieniem [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 59 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W postanowieniu tym przedstawiono okoliczności sprawy, a w szczególności przybliżono treść wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W dalszej części uzasadnienia przedstawiono stan normatywny w omawianym zakresie, jak również przybliżono okoliczności faktyczne występujące w sprawie. Organ odwoławczy poddał analizie skuteczność doręczenia spornej decyzji i tego z jaką datą doręczenie to nastąpiło. Jak wynika z akt sprawy, w tym z oświadczeń pracownika Spółki cywilnej, decyzja została odebrana 10 marca 2021 r. przez tę pracownicę. Zaznaczono przy tym, że w rozpoznawanej sprawie jako adres do doręczeń wskazano adres Spółki cywilnej i tam też kierowana była korespondencja w zakresie wszczęcia postępowania administracyjnego. Po tych ustaleniach organ wyższego stopnia przeprowadził analizę stanu normatywnego i orzecznictwa w zakresie doręczania korespondencji w przypadku, gdy stroną postępowania administracyjnego jest spółka cywilna. W następstwie przeprowadzonej analizy stwierdzono, że przedmiotowa korespondencja odebrana została przez uprawnionego pracownika Spółki cywilnej i w tym zakresie organ pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia obowiązujących regulacji prawnych. Okoliczności związane z wpisaniem korespondencji zawierającej decyzję do książki korespondencji w ocenie organu odwoławczego nie uprawdopodabniają, że uchybienie w tym zakresie miało miejsce bez winy. Z brakiem winy można mówić jedynie wówczas, gdy dopełnienie obowiązku nie było możliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Fakt zabrania całej korespondencji do domu i wykonywanie w domu pracy zdalnej przez pracownika nie jest wykazaniem braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Okoliczność zabrania całej korespondencji, w tym przesyłek poleconych, przy wyrażeniu zgody na pracę zdalną, nie jest samoistną okolicznością wystarczającą do uznania, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. Organ odwoławczy podkreślił, że pracownik mógł poinformować przełożonych o wpływie korespondencji, a tym samym strony mogły dowiedzieć się o otrzymaniu przedmiotowej decyzji. W konkluzji prowadzonych rozważań organ odwoławczy nie dostrzegł braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i nie znalazł podstaw dla uwzględnienia zgłoszonego wniosku.
Z powyższym postanowieniem nie zgodziły się strony, które reprezentowane przez pełnomocnika adwokata M.L. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej powyższemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 15zzzzzn² ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjami kryzysowymi poprzez jego niezastosowanie w sprawie wobec niezawiadomienia Stron o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania; art. 15zzzzzn² ust. 2 powyższej ustawy poprzez jego niezastosowanie w sprawie wobec niewyznaczenia stronie 30 dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu; art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie z uwagi na nieuprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżących; art. 42 i art. 43 wyżej wymienionego Kodeksu poprzez wadliwe doręczenie korespondencji i art. 45 wskazanego Kodeksu poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na doręczeniu korespondencji osobie nieuprawnionej. W skardze tej wystąpiono o uchylenie kwestionowanego postanowienia jak również o zasądzenie kosztów postępowania. W motywach skargi przedstawiono argumentację przemawiającą za jej uwzględnieniem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze nie podzielono ich trafności i zasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że postanowienie to nie narusza wymogów prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Mocą zaskarżonego postanowienia odmówiono skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie odnieść się do obowiązujących regulacji prawnych. Zauważyć należy, że w omawianym zakresie zastosowanie posiadają unormowania zamieszczone w art. 58 i art. 59 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również regulacje szczególne obowiązujące w okresie pandemii COVID-19. Jeżeli idzie o przepisy zamieszczone w przywołanym powyżej Kodeksie to, zgodnie z ich treścią w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do postanowień art. 58 § 2 tego Kodeksu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Obok przywołanych przepisów o charakterze generalnym w polu widzenia należy mieć regulacje o charakterze szczególnym, a mianowicie art. 15zzzzzn² ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjami kryzysowymi (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842). Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej; do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki; przedawnienia; których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie; zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony; do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa powyżej, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Podkreślenia wymaga, że przywołane powyżej regulacje obowiązywały w okresie działań związanych z prowadzonym postępowaniem administracyjnym. Zatem rozważyć należy, czy przepisy te pozwalają na rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z żądaniem skarżących. Przepisy zamieszczone w Kodeksie postępowania administracyjnego wskazują, że wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Z kolei przepisy szczególne normują dwie kwestie istotne z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy. Po pierwsze przewidują one obowiązek zawiadamia strony o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa powyżej, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Drugą kwestią jest to, że wniosek o przywrócenie terminu winien być złożony w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
W świetle tak ustalonego stanu normatywnego przyjdzie przenieść jego postanowienia na stan faktyczny występujący w rozpoznawanej sprawie. Stan ten jak się wydaje jest czytelny i niebudzący istotniejszych wątpliwości, a mianowicie decyzja Wójta Gminy Z. z [...] r., została doręczona do siedziby Spółki cywilnej i odbiór tej korespondencji potwierdził uprawniony pracownik Spółki
10 marca 2021 r. Pracownik ten od 11 marca 2021 r. przebywał na pracy zdalnej za zgodą jednej ze wspólniczek przedmiotowej Spółki. Odebrana 10 marca 2021 r. korespondencja została wpisana do stosownego rejestru po zakończeniu pracy zdalnej czyli 25 marca 2021 r. Odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania sporządzone zostały 1 kwietnia 2021 r. i w siedzibie organu zostały złożone 7 kwietnia 2021 r.
Zestawienie stanu faktycznego występującego w sprawie ze stanem normatywnym nie daje podstaw dla uwzględnienia wniesionej skargi. Podkreślić trzeba, że z przywołanych przepisów wynika, że strona, która dopuściła się uchybienia terminu do wniesienia odwołania uprawniona jest do złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu, przy czym skuteczność tego wniosku zależna jest od wykazania braku winy w uchybieniu terminu. W rozpoznawanej sprawie z uwagi na fakt, że pełnomocnik skarżących w tym samym dniu sporządził odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, a następnie wskazane dokumenty złożył w organie pierwszej instancji 7 kwietnia 2021 r., to dopełnił ciążącego na nim obowiązku i co należy zauważyć, organ administracji pierwszej instancji był już zwolniony z informowania skarżących o tym, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu, ponieważ art. 15zzzzzn² ustawy z 2 marca 2020 r., przewidujący obowiązek informacji o uchybieniu terminu zastosowanie będzie miał wyłącznie wówczas, gdy strona postępowania wniesie odwołanie po terminie i nie złoży wniosku o jego przywrócenie. Ze wskazanego przepisu wynika jeszcze i to, że strona dysponuje innym dłuższym terminem, a mianowicie 30 dniowym na złożenie takiego wniosku od dnia ustania przyczyny. Przy czym dostrzec należy, że ustawodawca zarówno w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jak również w przywołanym przepisie nie wspomina o tym, że występowanie samego zjawiska pandemii jest przesłanką wyłączającą brak winy. W tym zakresie strona, która dopuściła się uchybienia terminu obowiązana jest do wykazania, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy.
W przedmiotowej sprawie przesłanką uzasadniającą występowanie braku winy akcentuje się skierowanie pracownicy do wykonywania pracy w formie zdalnej. Stanowisko takie jest całkowicie niezrozumiałe i w ocenie Sądu bezzasadne. Skoro współwłaścicielka Spółki skierowała pracownika Spółki do wykonywania pracy w formie zdalnej, to jedynie zezwoliła jej na wykonywanie tej pracy w innym miejscu, poza siedzibą Spółki i przy wykorzystaniu innych instrumentów, natomiast nie oznacza to, że dany pracownik był zwolniony z wykonywania pracy i w tym okresie nie pracował. Skoro korespondencja została odebrana 10 marca 2021 r. to tym samym była już w dyspozycji skarżących i mogły się one z nią zapoznać czy to osobiście czy też zostać poinformowanym przez pracownika, który daną korespondencje odebrał. W świetle przedstawionej argumentacji nie można podzielić argumentacji prezentowanej w skardze, że wykonywanie pracy w formie zdalnej wyczerpuje znamiona braku winy w dopełnieniu ciążącego na stronach obowiązku, a w tym przypadku prawa skorzystania z możliwości wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Wykonywanie pracy zdalnej musi być traktowane jako praca, a zatem nie można tego okresu czasu porównywać do braku możliwości przemieszczania się czy komunikowania się z uwagi na ograniczenia wynikające ze zjawiska pandemii, czy też z powodu leczenia się czy innej sytuacji uniemożliwiającej funkcjonowania w środowisku społecznym
Podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia postanowień art. 42 § 1 w związku z art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie kierowania pism na adres Spółki cywilnej a nie na adres prywatny skarżących uznać należy za bezzasadne. Za takim ujęciem przemawiają dwie okoliczności. Po pierwsze wcześniejsza korespondencja kierowana była na wskazany adres i była odbierana i nie budziło to żadnych obiekcji po stronie skarżących, a po drugie z Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że skarżące jako adres do doręczeń podały adres siedziby Spółki cywilnej. Stosownie do postanowień art. 42 § 1 przywoływanego Kodeksu pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Oznacza to, że doręczenie pism nastąpiło na adres podany w miejscu pracy. Tym samym brak jest podstaw dla uznania, aby we wskazanym zakresie organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnieniem wniesionej skargi.
W skardze do tutejszego Sądu podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 45 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, ponieważ pismo zostało odebrane przez osobę nieuprawniona. Zgodnie z tym przepisem jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio. Zauważyć należy, że przywołany tu przepis nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ na gruncie postępowania administracyjnego spółka cywilna nie legitymuje się podmiotowością administracyjnoprawną. Podmiotowość taka przysługuje poszczególnym wspólnikom takiej spółki, a to oznacza, że nie jest to jednostka organizacyjna ani też organizacja społeczna.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
mr