II SA/GL 855/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy K. odmawiającą przyznania pomocy rzeczowej w formie opału. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując na przekroczenie przez skarżącego kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej (776 zł), podczas gdy jego dochód wynosił 1790,30 zł z tytułu świadczenia integracyjnego. Skarżący argumentował, że potrzebuje 3 tony węgla (koszt 5100 zł) i nie jest w stanie zgromadzić takiej kwoty z otrzymywanych dochodów. Kolegium Odwoławcze podtrzymało decyzję organu I instancji, uznając, że sytuacja finansowa i zdrowotna skarżącego nie nosi znamion "szczególnie uzasadnionego przypadku". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podkreślając uznaniowy charakter przyznawania specjalnego zasiłku celowego (art. 41 u.p.s.). Sąd stwierdził, że sytuacja skarżącego, choć trudna, nie jest na tyle nadzwyczajna i drastyczna, aby kwalifikować się jako "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu przepisów i orzecznictwa, które wymaga sytuacji wykraczającej poza codzienne zdarzenia i możliwości ludzkiej zapobiegliwości. Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie i zastosowały prawo materialne, a granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek" w kontekście przyznawania specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów opału, a także uznaniowy charakter decyzji w sprawach pomocy społecznej.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów ustawy o pomocy społecznej. Wartość precedensowa może być ograniczona przez uznaniowy charakter decyzji administracyjnych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sytuacja materialna i życiowa osoby samotnie gospodarującej, która przekracza kryterium dochodowe, może zostać uznana za "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający przyznanie specjalnego zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej (opał)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sytuacja skarżącego nie spełnia kryteriów "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ nie jest na tyle nadzwyczajna, drastyczna i wykraczająca poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości, aby uzasadniać przyznanie świadczenia w trybie uznaniowym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił uznaniowy charakter przyznawania specjalnego zasiłku celowego. Stwierdził, że "szczególnie uzasadniony przypadek" wymaga sytuacji życiowej, która zdecydowanie i wyraźnie odbiega od typowych, jest nagła, niespodziewana i drastyczna, a nie stanowi jedynie trudności materialnych, które nie są wystarczające do przyznania zasiłku.
Przepisy (15)
Główne
u.p.s. art. 39 § ust. 1 i 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 41 § pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
Pomocnicze
u.p.s. art. 2 § pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3 § pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 36 § pkt 1 lit. 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § ust. 1 i 4
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 110 § ust. 7
Ustawa o pomocy społecznej
p.u.s.a. art. 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b, c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja skarżącego nie spełnia kryteriów "szczególnie uzasadnionego przypadku" do przyznania specjalnego zasiłku celowego. • Przyznanie specjalnego zasiłku celowego ma charakter uznaniowy i nie jest publicznym prawem podmiotowym. • Organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że otrzymywane świadczenie integracyjne nie pozwala na zgromadzenie środków na zakup opału, a jego sytuacja jest uzasadniona i usprawiedliwiona.
Godne uwagi sformułowania
"szczególnie uzasadniony przypadek" to pojęcie niedookreślone, a jego stosowanie ma charakter ocenny. • Sytuacja ta musi zdecydowanie i wyraźnie odbiegać od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. • Świadczenie w postaci specjalnego zasiłku celowego nie posiada charakteru publicznego prawa podmiotowego, czyli świadczenia bezwzględnie należnego. • szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia, nie należą do zdarzeń codziennych, ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych.
Skład orzekający
Rafał Wolnik
przewodniczący
Tomasz Dziuk
sprawozdawca
Aneta Majowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"szczególnie uzasadniony przypadek\" w kontekście przyznawania specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów opału, a także uznaniowy charakter decyzji w sprawach pomocy społecznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów ustawy o pomocy społecznej. Wartość precedensowa może być ograniczona przez uznaniowy charakter decyzji administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje trudności osób w trudnej sytuacji materialnej w uzyskaniu pomocy, mimo przekraczania formalnych kryteriów dochodowych, oraz wyjaśnia zasady przyznawania świadczeń uznaniowych.
“Czy trudna sytuacja materialna zawsze oznacza "szczególnie uzasadniony przypadek" do otrzymania pomocy? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.